Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

Język ukraiński: kto jest przeciw?

Слово Просвіти, №40 за 2018 рік

Wreszcie w czwartek Wierchowna Rada Ukrainy planuje uchwalić w pierwszym czytaniu ustawę o ukraińskim języku państwowym. A dzień wcześniej Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, organizacje społeczne i partie polityczne wchodzące w skład Ogólnoukraińskiego Forum «Ukraińska Alternatywa» zorganizowały w agencji Ukrinform rozszerzoną konferencję prasową «Język ukraiński — dobro narodu: kto jest przeciw?». — Fundamentalne narodowe problemy naszej państwowości, które nie były rozwiązywane przez cały okres niepodległości Ukrainy — powiedział, otwierając konferencję prasową, przewodniczący Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Pawło MOWCZAN — dają się teraz we znaki i jeszcze będą nam odbijać się echem jutro. Historyczny wróg niszczy Ukraińców celowo i konsekwentnie. Jeśli spojrzymy na dzisiejszą mapę Ukrainy i porównamy ją z etnicznym rozmieszczeniem Ukraińców, zobaczymy, że w krótkim czasie — 100 lat — straciliśmy niezwykle potężne kiedyś ukraińskie ziemie etniczne. W wyniku imperialnej szowinistycznej polityki Moskwy ich ludność została poddana denacjonalizacji, zrusyfikowana i tylko nazwiska na -ko przypominają, z jakiego są rodu-plemienia. Zniszczenie narodowej tożsamości rozpoczęto od niszczenia ukraińskich instytucji narodowych. Na Kubaniu, Woroneżczyźnie, Kurszczyźnie, na Zielonym Klinie — były one wszędzie. Dziś, we własnym państwie, mamy nie mniejsze wyzwania niż 100 lat temu, a polityka humanitarna, zapoczątkowana przez naszą nową-starą elitę polityczną, nieustannie popycha kraj ku nieodwracalnym procesom. Rosja codziennie rozmywa i niszczy naszą przestrzeń informacyjną, edukacyjną, kulturalną. Na ich żądanie Ukraina musi być internacjonalna. Tymczasem u nas, jak pisał Jurij Janowski, zapanuje duch „rozdartego akordeonu i rosyjskiego przekleństwa”. Nic podobnego nie istnieje na świecie. Każde państwo, każdy naród dba o swoje, narodowe. Można przytoczyć setki przykładów, jak czynili to Polacy, Czesi, Francuzi, Rumuni, Rosjanie i wiele innych narodów zjednoczonej Europy. Bo każdy twórca państwa i przeciętny obywatel rozumie, że tylko język jest czynnikiem konsolidującym państwo. Zajmowałem się naturą języka przez całe swoje świadome życie, począwszy od pracy „Język — zjawisko kosmiczne”. Niedawno ukazał się drukiem mój zbiór publicystyki „Ukraiński format”, gdzie przez wiele lat widoczna jest moja walka o język. We wszystkich czasach teolodzy, filozofowie niezmiennie twierdzili, że język jest podstawą narodu. Nie ma narodu bez języka. W swoich pracach powołuję się na ważną tezę, że każdy język to program dla nas wszystkich. Kto ustępuje, kto się go wyrzeka, ten odstępuje od siebie, od tego programu, który został w nas zaszczepiony przez Pana Boga. Dalej Pawło Mowczan przytoczył przykłady tego, jak różni Murajewowie, Rabinowiczowie, Czerwonienkowie, opanowując ukraińską przestrzeń narodową swoim antyukraińskim produktem telewizyjnym, starają się zasiać pogardę dla wszystkiego, co narodowe. — To wszystko jest wymyślona, nieproduktywna i zła rzecz — podsumował Gieorgij FILIPCZUK, akademik NAPNU, współprzewodniczący forum „Ukraińska alternatywa” — wprowadzona z zewnątrz i podyktowana zupełnie innymi interesami. Od już dziesięciu lat nas, obywateli Ukrainy, zmusza się do przełykania sentencji w rodzaju tego, że język ukraiński, a zwłaszcza sprawa ukraińska w ogóle, nie należą do priorytetów społecznych i państwowych. To wielka obłuda, wielkie kłamstwo, wynik agresywnej polityki tak zwanej „miękkiej siły” w wojnie hybrydowej. Niezwykle czule, wręcz reaktywnie ludzie reagują na to, co dziś dzieje się w Ukrainie z najważniejszym czynnikiem bezpieczeństwa narodowego i umacniania państwowości ukraińskiej — językiem ukraińskim. Gieorgij Filipczuk nie bez podstaw uważa, że dopóki my, Ukraińcy, nie zrozumiemy, że żadna kwestia, także językowa, nie zostanie rozwiązana, dopóki zjednoczone społeczeństwo obywatelskie, organizacje społeczne i partie polityczne nie złamią kręgosłupa finansowo-politycznej oligarchii. Mówiąc językiem socjologii, według jego obliczeń Ukraina straciła w okresie niepodległości ponad 3 mln dzieci. Są to straty nie tylko fizyczne, ale, co najstraszniejsze, duchowe. Dlatego Ukraińcy z taką uporczywością domagają się od władz uchwalenia ustawy o ukraińskim języku państwowym. Bo Ukraina jest jedynym krajem na przestrzeni euroazjatyckiej (nie tylko w Europie), który dziś żyje bez takiej ustawy. Nie zastąpią jej ani decyzje Trybunału Konstytucyjnego, ani nawet art. 10 Konstytucji Ukrainy, czego dowiodła Partia Regionów (czytaj: Moskwa) swoją ustawą Kiwałowa-Kolesniczenki. Ruina, rozpętana przez tych agentów wpływów „russkomirowskich”, doprowadziła do tego, że tylko 21% ukraińskich wyższych uczelni, studentów — przyszłej ukraińskiej inteligencji, otrzymuje dziś wykształcenie w języku państwowym. A prawie 80% — w języku naszego wroga. Jeśli taka statystyka nikogo nie niepokoi, to jaka dziś jest u nas perspektywa jedności narodu i niepodległości państwa? Cóż mówić, skoro, jak opowiedział doktor nauk pedagogicznych H. Filipczuk, prorektor NU „KPI im. Sikorskiego” oświadcza, że przez 120 lat w ich uczelni żaden ze studentów nigdy nie skarżył się, że wykłada mu się po rosyjsku! Oto takie stanowisko tych, którzy mają obowiązek własnym przykładem, wreszcie stanowiskiem, utwierdzać przynajmniej przestrzeganie 10 artykułu Konstytucji Ukrainy. Taka sama mina pod państwo ukraińskie jest podłożona w ustawie o szkolnictwie wyższym, uchwalonej w lipcu 2014 roku. Oto co zapisano w artykule 48, punkt 4: „Na życzenie osób ubiegających się o wyższe wykształcenie zakład wyższej edukacji jest zobowiązany stworzyć dla nich możliwość nauki języka mniejszości narodowej, co pozwala prowadzić działalność zawodową w wybranej dziedzinie z użyciem tego języka”. W praktyce oznacza to, że cały kompleks dydaktyczny dla lekarza, inżyniera, specjalisty IT czy jakiegokolwiek innego zawodu jest zobowiązany prowadzić w języku niepaństwowym. Twórcy tej ustawy, nasi oświatowcy, pomylili to, co zalecała nam Komisja Wenecka. Bo w Karcie zapisano, że żaden język mniejszości narodowej nie może ograniczać języka urzędowego czy państwowego, który jest instrumentem jedności obywatelskiej i stabilności. W państwie musi istnieć rdzeń, a tym rdzeniem jest język państwowy. U nas jest nim ukraiński. Nawet prezydent USA Trump, przemawiając niedawno w ONZ, oświadczył, że dla Amerykanów wartością nie jest globalizacja, lecz patriotyzm! Patriotyzm narodu amerykańskiego zbudowany jest na tradycji historycznej, na kulturze, języku, historii i na jakości życia tego narodu. Ukraińcy muszą uczyć się od przodujących państw. Jeśli w Ukrainie najwyżsi urzędnicy nie mówią po ukraińsku, to o jakim patriotyzmie naszych władz można mówić? Ku wielkiemu ubolewaniu, stwierdzili uczestnicy konferencji prasowej, urzędnicy i ich kierownictwo w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, w Gabinecie Ministrów posługują się wyłącznie językiem okupanta. Są wewnętrznie nieukraińscy, wyznają zupełnie inne, nieukraińskie wartości — zaznaczył Gieorgij Filipczuk. — Bo każdy człowiek, niezależnie od pochodzenia etnicznego, musi być patriotą swojego państwa. Iwan ZAJEĆ, współprzewodniczący organizacji społecznej „Ukraina — NATO”, ocenia politykę naszych władz jako chaotyczną; tak zwana polityka małych kroków, kiedy ukraiński świat buduje się za pomocą drobnych decyzji, pojedynczych projektów, nie zdaje egzaminu. Nie dają one całościowego obrazu, nie dają efektu systemowego. Ukraina potrzebuje nowej, systemowej polityki językowej. O jej braku świadczą właśnie te chaotyczne ruchy. Proces ukrainizacji został wstrzymany. Widzimy to w radiu, a zwłaszcza w eterze telewizyjnym. A język ukraiński to zarówno obronny mur, jak i jednocześnie broń obrony życia narodowego. Poparł on apel Towarzystwa „Proświta”, a wszyscy uczestnicy konferencji prasowej wezwali do przybycia 4 października bieżącego roku pod mury Rady Najwyższej Ukrainy i poparcia uchwalenia projektu ustawy o ukraińskim języku państwowym nr 5760, z wyłączeniem artykułu, który podnosi prawa mniejszości narodowych ponad prawa narodu państwowego. Drugim, nie mniej ważnym niż język, zagadnieniem dla utrwalenia ukraińskiej niepodległości uczestnicy nazwali utworzenie rodzimego ukraińskiego autokefalicznego Kościoła, ponieważ Kościół Patriarchatu Moskiewskiego wykorzystuje nasz wróg do szerzenia imperialnej ideologii „russkogo mira”. Swoje stanowisko w sprawie uchwalenia ustawy o państwowym języku ukraińskim, zgodne z wypowiedziami poprzednich mówców, przedstawili pozostali uczestnicy konferencji prasowej: przewodniczący partii „Patriota” Mykoła HOŁOMSZA, przewodniczący Ukraińskiej Partii Republikańskiej Serhij DŻERDŻ, przewodniczący Kongresu Ukraińskich Nacjonalistów Stepan BRIACIUŃ i jego zastępca Taras PROCEWIAT, przewodniczący Kijowskiego Miejskiego Zjednoczenia Towarzystwa „Proświta” Kyryło STEC'ENKO i inni. Własny korespondent

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин