Сторінка · с. 14сторінка оригіналу ↗
«NAWET KROPLA WYSIŁKU NAWADNIA PUSTYNIĘ BEZDUCHOWOŚCI»
Слово Просвіти, №41 за 2005 рік
DOBRA SPRAWA — Pani Jewheniji, czy nie smuci Pani to, że Pani, artystce ludowej, przychodzi być menedżerem-organizatorem, zabierając czas twórczości? — W naszym kraju to, niestety, norma. W czasach Związku Radzieckiego istniał „Derżkoncert” (w Kijowie — „Ukrkoncert”), który wyraźnie kierował procesem koncertowo-gastrolnym i artysta nie musiał się martwić, zajmował się swoją twórczością, która, nawiasem mówiąc, zabiera kolosalne siły. Wraz z nadejściem niepodległości faktycznie zniknęły centra kulturalno-artystyczne, które koordynowały działalność muzyków akademickich. Obecnie można mówić jedynie o tym, że mamy show-biznes, którego celem jest promowanie wykonawców estradowych i zarabianie pieniędzy na popie. Tutaj rzeczywiście pojawili się niemal profesjonalni menedżerowie. A muzyka klasyczna i akademicka błędnie uważana jest za coś przestarzałego, nieaktualnego, a nawet niepotrzebnego w naszym kraju. Stało się to już polityką, która narzucana jest nam przez państwową obojętność, a także środki masowego przekazu, zwłaszcza telewizję. Na prymitywnej muzyce popularnej wychowuje się nowe pokolenie i są już młodzi ludzie, którzy nie mają pojęcia o muzyce Bacha i Mozarta. A przecież wysoka muzyka to najwyższa instancja, która otwiera horyzonty dla serca. Ona, jak ta czarodziejska wróżka, dotyka dyrygencką pałeczką — i człowiek zaczyna myśleć i czuć, inaczej patrzeć na świat… W moim życiu koncertowym zdarzało się niemało znaczących spotkań. Zdaje się, że w Kirowohradzie wykonywałam koncert Alfreda Schnittkego z orkiestrą. To bardzo trudna muzyka dla nieprzygotowanego słuchacza. Po koncercie podszedł do mnie z wyglądu dziwny chłopak w wieku 17—18 lat: różowo-niebieskie włosy, fryzura na punka, kolczyki w uszach, „błyskawice” na ubraniu… Powiedział: „Dziękuję, pani Jewheniji, za to, że Pani dzisiaj wywróciła mi duszę. Zajmuję się muzyką, mam swój zespół rockowy i wydawało mi się: to, co robię, to najwyższa sztuka. Kiedy jednak usłyszałem tę muzykę, zrozumiałem, że jestem nikczemnikiem i muszę się uczyć i uczyć…”. W takich chwilach rozumiesz, że muzyka klasyczna jest jak religia. Ludzie zwracają się do najwyższych sił — do Boga, a muzyka to też zwrócenie się do Niebios, pomaga zrozumieć sens bytu, napełnia błogosławioną energią. Ale większość ludzi żyje jak za głuchym płotem. Zrozumiałam, że trzeba budzić Ukrainę. Upadamy, chociaż cały świat żywi się naszymi talentami. Tak, mamy elitarną publiczność, która kocha muzykę klasyczną i chodzi na koncerty. Ale ogół słucha Wierki Serdiuczki i Popławskiego. Dlaczego? Pewnie jeszcze dlatego, że wcześniej przyzwoicie wykładano muzykę w szkołach ogólnokształcących, a teraz niemała część dzieci w ogóle jest od niej odcięta. W Kijowie jeszcze coś się dzieje, a w prowincji — kompletna cisza. Z delikatności nie będę wymieniać miasta, gdzie podczas moich koncertów z orkiestrą podszedł do nas organizator koncertu i powiedział: „Wiecie, u nas już dwadzieścia lat nie było żywej orkiestry. Dwadzieścia lat! A kupić nagrania muzyki klasycznej — to po prostu problem”. Często mnie pytają: „Dlaczego poważna muzyka jest nieobecna u nas w telewizji? Chcę, żeby moje dziecko wychowywało się na najlepszych wzorcach sztuki, a nie na telewizyjnej bijatyce…”. Rzeczywiście, dlaczego? Czyżby taniej było utrzymywać więzienia, niż wychowywać ludzi w dobru i przyzwoitości?.. Jakieś cztery lata temu mocno postanowiłam, że nawet kropla wysiłku nawadnia pustynię bezduchowości. Przez cztery lata przeprowadziliśmy wiele działań, szczególnie wspieramy młodych i całkiem młodych, bardzo mi miło, że miniony sezon zakończył się wyjazdem chóru dziecięcego Narodowej Kompanii Radiowej na festiwal do „Arteku”. Co finansowo żywi „Kijów-Klasyk”? Zamożni ludzie o podobnych poglądach, którzy dobrze rozumieją, że muzyka klasyczna im zysku nie przyniesie, ale wychowuje przyzwoitych ludzi i państwu jest to bardzo korzystne. Naszym sponsorom nie brakuje mądrości, żeby stać ponad tym całym nieładem, który dzieje się w kraju, rozumieją: najważniejsze — nie stracić duchowości. Nasz naród przeżywa ciężki okres, przez cierpienia i męki przebija się do odnowy. Musimy wytrwać, musimy włączyć się w rodzinę krajów europejskich. Właśnie z takimi myślami zapoczątkowałam projekt „Elitarne wieczory muzyki kameralnej w Narodowej Filharmonii Ukrainy”, znowuż skierowany na popularyzację ukraińskiej klasyki w kontekście światowej. — Lew Rewucki, Wiktor Kosenko, Wasyl Barwiński, Mykoła Łysenko… Osobny koncert poświęciłam 125. rocznicy kompozytora-dysydenta Fedora Jakymenki. To brat znanego u nas Jakiwa Stepowego, przeżył trzydzieści lat za granicą. I oto nastąpiło odkrycie tego wspaniałego kompozytora. Fedir Jakymenko, nawiasem mówiąc, był pierwszym nauczycielem Igora Strawińskiego, położył fundament jego stylu kompozytorskiego. „Problem” wymienionych przeze mnie artystów polegał jedynie na tym, że nie są oni kompozytorami proletariackimi, dlatego komunistyczni ideolodzy bardzo wybiórczo dawali im pole do popisu. — A kto ze współczesnych kompozytorów jest uczestnikiem Pani projektów? — Przede wszystkim Jewhen Stankowycz, Łesia Dyczko, Wałentyn Sylwestrow, Myrosław Skoryk, Wołodymyr Huba, Żanna i Łewko Kołodubowie, kompozytorzy z diaspory. Współczesna muzyka fortepianowa jest pełna filozofii. Wykonawca musi brzmieniowo, plastycznie oddać wszystkie subtelności zamysłu. — Co wynosi Panią ponad grzeszną ziemię i co żywi? — Chwile raju — to obcowanie z wysoką i piękną sztuką, z duchowo bliskimi ludźmi. Wspominam miasto Folkestone pod Londynem, gdzie odbywał się konkurs im. Yehudiego Menuhina. Kiedyś szłam przez centrum miasta, bardzo zmęczona i zasmucona przez drobnostkę (zdaje się, że nie dostałam się do klasy, bo nie było klucza). Widzę, przy jakiejś studni stoją czyściutkie babcie z dziadkami i chichoczą-śmieją się. Z ciekawości podeszłam. Okazuje się, że do kołowrotka studni przykleiła się chusteczka. Kołowrotek się kręci, a chusteczka wisi i nie spada. I wszyscy czekają, każdy wyraża przypuszczenie, kiedy ta chusteczka spadnie. Śmiesznie było to obserwować. A oni podziwiają i śmieją się. „Wariaci!”, — pomyślałam i poszłam. A później zrozumiałam: ci starsi ludzie, ceniąc chwile obcowania-raju, z każdej drobnostki wydobywali radość, a nie smutek. To jest podstawa życia… Wołodymyr KOSKIN. Ludowa artystka Ukrainy, laureatka międzynarodowych konkursów we Włoszech i Hiszpanii, kierownik artystyczny Kijowskiego zespołu kameralnego „Kontrasty”, docent Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy im. P. I. Czajkowskiego, solistka Państwowego zespołu kameralnego „Kijowscy soliści”, prezydent Fundacji Kulturalno-Artystycznej „Kijów-Klasyk”, autorka projektu „Elitarne wieczory muzyki kameralnej w Narodowej Filharmonii Ukrainy” — to wszystko Jewhenija BASALAJEWA. Światowa prasa z zachwytem pisze o niepowtarzalnym wykonaniu przez Jewheniję Basalajewą utworów J. S. Bacha, W. A. Mozarta, C. Debussy’ego, C. M. von Webera, P. Hindemitha, A. Schnittkego, E. Chaussona, D. Szostakowicza… Unikalność jej stylu wykonawczego wiążą z głębokim przenikaniem w różnostylowe warstwy muzyki. Ale przede wszystkim jej grze właściwa jest ekspresyjność i romantyczne uniesienie, i to tworzy szczególną atmosferę szczerego obcowania ze słuchaczem.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
