Сторінка · с. 2сторінка оригіналу ↗
A «MAJDAN» — PRZECIW…
Слово Просвіти, №41 за 2005 рік
Sytuacja związana z wejściem w życie zmian do Konstytucji jest jednak niejednoznaczna. Nawet Prezydent w swoim wystąpieniu telewizyjnym dał dość ostrożną odpowiedź na pytanie dotyczące reformy politycznej. Faktycznie opowiada się „za” jej przeprowadzeniem, ale jest nad czym się zastanowić. Powściągliwość Prezydenta można zrozumieć. Jeśli powie choć jedno słowo przeciw, od razu zostanie oskarżony o walkę o uprawnienia. Ale nie wszystko jest tak proste… Nie cała ukraińska opinia publiczna, jak się okazuje, popiera przeprowadzenie reformy, a jej część nawet podważa celowość tego politycznego przedsięwzięcia. Na przykład Alians Aktywistów Społecznych „Majdan”, utworzony pod hasłem „Wolny człowiek w wolnym kraju!” wokół strony internetowej „Majdan”, uważa za konieczne podjęcie środków prawnych i politycznych w celu obrony obowiązującej Konstytucji. Pod apelem do Prezydenta, zainicjowanym przez Alians, podpisało się około 1000 obywateli Ukrainy oraz 113 organizacji społecznych. Razem z „Majdanem” przeciwko reformie politycznej występuje także Charkowska Grupa Ochrony Praw Człowieka (ChGOPC), której eksperci ostrzegają, że reforma w obecnej postaci stanowi realne zagrożenie dla niepodległości państwowej i suwerenności narodowej. Ich zdaniem po jej wprowadzeniu może gwałtownie wzrosnąć i tak już znaczny korporatyzm w ukraińskim systemie politycznym, ponieważ wpływ interesów potężnych grup finansowo-przemysłowych na parlament nie tylko się wzmocni, ale także nabierze stałego, systemowego charakteru. Sam fakt, że interesy wielu grup finansowych są dość głęboko powiązane z naszym „północnym strategicznym partnerem”, czyli z Rosją, daje podstawę do przewidywania silnego lobbingu na rzecz tworzenia sprzyjających warunków dla dalszej integracji w tym kierunku. Nie trzeba dodatkowo tłumaczyć, że taka polityka może wystawić państwową niepodległość Ukrainy na poważny cios. Eksperci z ChGOPC uważają, że młoda Konstytucja Ukrainy, w tak krótkim okresie obowiązywania, nie odsłoniła jeszcze w pełni swojego potencjału, aby wprowadzać do niej zmiany. Zdaniem działaczy społecznych obecna elita polityczna po prostu nie chce podnieść poziomu swojej kultury politycznej do wymogów obowiązującej Konstytucji i stara się dopasować poziom konstytucyjnej regulacji do swoich zagmatwanych i krótkowzrocznych wyobrażeń. Jedno z zasadniczych postanowień zmian do Konstytucji, które wkrótce mają wejść w życie, — deformacja konstytucyjnych uprawnień Prezydenta, — bezwzględnie narusza zasadę jego legitymizacji wyborami. Naród Ukrainy wybierał Prezydenta jeszcze na podstawie istniejących postanowień konstytucyjnych, z wszystkimi obecnie obowiązującymi uprawnieniami. A na przyszłość tworzy istotną i nielogiczną konkurencję najwyższych stanowisk państwowych Prezydenta i Premiera w ramach jednej — wykonawczej — gałęzi władzy. Powszechnie wybrany Prezydent, pod warunkiem dojścia do władzy silnego i autorytatywnego człowieka, a nie politycznej marionetki, na przyszłość zawsze będzie mieć po swojej stronie poparcie większości ludności Ukrainy. Co może doprowadzić także do jeszcze gorszych aluzji i politycznych kryzysów, jakie mieliśmy okazję obserwować ostatnio nawet bez reformy politycznej. Ponadto wprowadzenie zmian do obowiązującej Konstytucji automatycznie unieważnia wiele ustaw i aktów podustawowych, co może doprowadzić do przedłużającego się kolapsu prawnego w kraju, dopóki wszystkie te kwestie nie zostaną uregulowane. A to setki, jeśli nie tysiące dokumentów. Wyjściem z tej sytuacji, jak uważają eksperci, jest uznanie faktu, że głosowanie w sprawie wprowadzenia zmian do Konstytucji jest prawnie niedopuszczalne, ponieważ odbyło się „w pakiecie”, a takie głosowanie stanowi klasyczny przykład wyrażenia woli „pod warunkiem”. Głosowanie pakietowe nie jest przewidziane ani przez obowiązujące ustawodawstwo, ani nawet przez rozdział XIII Konstytucji Ukrainy. Co więcej, eksperci z ChGOPC twierdzą, że zgodnie z artykułem 157 Ustawy Zasadniczej „Konstytucja Ukrainy nie może być zmieniana w warunkach stanu wojennego lub stanu wyjątkowego”. Wprowadzenie zmian konstytucyjnych wymaga względnej zgody społecznej, rozwagi, spokoju obywatelskiego. A głosowanie „pakietowe” odbyło się na szczycie obywatelskiego konfliktu, w warunkach choć bezkrwawej, ale rewolucji. Biorąc pod uwagę wszystko powyższe, aktywiści z „Majdanu” i Charkowskiej Grupy Ochrony Praw Człowieka wzywają Prezydenta, a także parlamentarzystów, zwłaszcza parlamentarzystów-prawników, do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o wykładnię norm rozdziału XIII (artykułów 154—159) Ustawy Zasadniczej. Ich zdaniem odpowiedź na to pytanie może być jednoznaczna: przyjęcie zmian do Konstytucji nastąpiło z istotnym naruszeniem procedury. Zatem kwestię pilnego wprowadzenia w życie zmian do Ustawy Zasadniczej należy odłożyć i jeszcze raz dobrze zastanowić się, jakiej reformy potrzebuje Ukraina.
z
Radmiła KORŻ
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
