Сторінка · с. 13сторінка оригіналу ↗
PREMIER KSIĄŻEK NIE CZYTA! I NIE UKRYWA TEGO…
Слово Просвіти, №41 за 2007 рік
Halyna LEWYCKA, członkini Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy, m. Kijów
Zniszczenie sieci dystrybucji książek (w dawnych księgarniach „osiedliły się” banki, salony mody, restauracje) zmusza wydawców do szukania nowych form, by dotrzeć do czytelnika. Jedną z nich są targi i fora książkowe. Pierwsze miejsce utrzymuje tu Lwowskie Forum. Jednak nawet ono nie jest w stanie wypełnić pustki, spowodowanej zniszczeniem systemu księgarń. W rezultacie Ukraińcy — naród tytularny we własnym państwie — są pozbawieni książek w języku ojczystym. Główne bazary książkowe, zwłaszcza w stolicy, nie mówiąc już o wschodnich i południowych obwodach Ukrainy, są zapełnione tanimi rosyjskimi kryminałami. Ta lektura nie niesie żadnych pozytywnych emocji, lecz propaguje kult siły, zdradę jako formę zachowania, egoizm. Takie książki kosztują zupełnie niewiele. Sprzedaje się je po 5—10 hrywien, o czym ukraińska książka może tylko marzyć. Często mówi się nam, że tania rosyjska książka jest skutkiem ulgowych warunków, jakie stworzył dla niej rosyjski ustawodawca. Przez pewien czas myślałam, że tak jest, dopóki nie przeanalizowałam cen fachowej książki, zwłaszcza komputerowej. Kosztują one od 30 do 70 umownych jednostek. A kiedy za jeden—dwa dolary oferuje się lekką lekturę, nie ma wątpliwości: to zrobiono celowo, by trzymać narody byłego ZSRR w rosyjskiej niewoli informacyjno-duchowej. Tym bardziej że taka „praktyka” wpisuje się w program ochrony języka rosyjskiego. Jednak są kraje, które chcą i potrafią przeciwstawić się takiej opiece. A dlaczego Ukraina nie broni siebie? Nie potrafi czy nie chce? Pytanie to w żaden sposób nie jest retoryczne, jeśli wziąć pod uwagę to, jak premier Ukrainy w Odessie krzyczał na Lwowian, którzy protestują przeciwko odsłonięciu w mieście pomnika rosyjskiej cesarzowej Katarzyny II. Według jego słów odesczycy sami wiedzą, komu stawiać pomniki, a kogo usuwać. I pouczająco dodał: „Trzeba szanować historię rodzinnego kraju, historię rodzinnej ziemi”. Ustawienie pomnika w Odessie towarzyszyło licznym akcjom protestu części odesczyków, i logicznie pojawia się wątpliwość, czy premier zna ukraińską historię. Tak właśnie stawiać pytanie zmuszają również inne okoliczności. W szczególności jego wyznanie na konferencji prasowej 10 września, że nawet podczas urlopu nie czyta książek, bo ma wiele innych, pilniejszych spraw. Czy człowieka o takim podejściu do książki obchodzi, że na Ukrainie wydaje się trzy razy mniej (według tytułów) książek w przeliczeniu na jednego mieszkańca niż w Europie? O nakładach można nawet nie wspominać. Pisarz uważa się za szczęśliwego, jeśli wyda książkę w nakładzie 1000 egzemplarzy. Mimo wszystkich tych problemów i wydawcy, i czytelnicy wierzą, że nadejdzie czas zmian. Na tegorocznym Forum Wydawców nowa powieść ukraińskiej pisarki Marii Matios „Prawie nigdy odwrotnie” pobiła wszystkie rekordy. W ciągu czterech dni targów książki sprzedano cztery tysiące egzemplarzy (łączny nakład — dziesięć tysięcy). Ta liczba cieszy. Można ją śmiało nazwać zwycięstwem nad dominacją rosyjskiego niskopolotnego czytadła.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
