Сторінка · с. 11сторінка оригіналу ↗
Закінчення статті «UKRAIŃSKI SZLAK», с. 10
UKRAIŃSKA DROGA
Слово Просвіти, №41 за 2008 рік
M. A. Markewycz pisał do autora: „Pańska praca to wielki wyczyn, wspaniale wykonany”. Mykoła Andrijowycz Markewycz (1804—1860) — wybitny ukraiński historyk, znawca ludu, pisarz, kompozytor, ekonomista, który samodzielnie prowadził całą statystykę gospodarczą Lewobrzeżnej Ukrainy. Tego sławnego obywatela, potomka pryłuckiego kozackiego rodu Markowyczów, T. H. Szewczenko z szacunkiem nazywał kobziarzem. M. A. Markewycz stworzył cenną pięciotomową „Historię Małej Rosji”, unikalną pracę etnograficzną „Zwyczaje, wierzenia, kuchnia i napoje Małorosjan”, jako pierwszy zbadał ukraiński teatr wędrowny (wertep) na podstawie studiów nad „Sokiryńskim wertepem”, który przechowywano w kolekcji artystycznej H. P. Hałahana, a także pozostawił „Zapiski” z cennymi wspomnieniami o M. W. Gogolu, A. S. Puszkinie, T. H. Szewczence. Mykoła Andrijowycz niemal całe życie przeżył w rodowej posiadłości, pochowano go w rodzinnej wsi Turiwka w powiecie pryłuckim (obecnie rejon jahotyński na Kijowszczyźnie). W Turiwce, w rodzinie księdza, urodził się Mykoła Iwanowycz Michnowski (1873—1924) — ideolog państwowej niepodległości Ukrainy, założyciel i pierwszy ideolog ukraińskiego nacjonalizmu, prawnik, publicysta, działacz społeczny i polityczny. Ukończył Pryłuckie Gimnazjum Męskie (1890) oraz Uniwersytet Kijowski (1895), pracował jako adwokat w Charkowie, prowadził aktywną pracę w organizacjach społeczno-politycznych o charakterze narodowym. M. Michnowski sformułował główne zasady ukraińskiego nacjonalizmu jako ideologii, która łączy wartości jednostki i narodu, wolność jednostki i wspólnoty oraz która jest skierowana na utwierdzenie przez Ukraińców kulturowej odrębności i zdobycie państwowej niepodległości. W pracy programowej „Samostijna Ukraina” wystąpił jako fundator nurtu narodowo-radykalnego polityczno-filozoficznego, uzasadnił prawne podstawy państwowej niepodległości Ukrainy. M. Michnowski widział główną przyczynę nieszczęść swojego narodu w zdradzie inteligencji wobec interesów ludu oraz w niedostatku wśród szerokich kręgów Ukraińców zdrowego nacjonalizmu, który budzi do historycznego życia nowe narody i jest perspektywą rozwoju ludzkości, bo „nacjonalizm — to wszechświatowa siła”, która rodzi wzajemną pomoc i altruizm wśród zniewolonego narodu oraz wyzwala narody z duchowego, ekonomicznego i politycznego niewolnictwa. W Pryłuckim Gimnazjum Męskim, które ukończył w 1885 roku Heorhij Woronyj, rozpoczynali edukację bracia Masłowowie: Serhij Iwanowycz (1880—1957) — literaturoznawca i pedagog, członek korespondent AN USRR, Wasyl Iwanowycz (1884—1959) — literaturoznawca, historyk sztuki, pedagog, krajoznawca, organizator Pryłuckiego Muzeum Okręgowego, gdzie ocalił unikalną kolekcję artystyczną Hryhorija Hałahana z pałacu w Sokiryńcach; bracia Rewuccy: Dmytro Mykołajowycz (1881—1941) — folklorysta i muzykolog, Łewko Mykołajowycz (1889—1977) — kompozytor i pedagog, akademik AN USRR; Mykoła Fedorowycz Jakowczenko (1900—1974) — artysta ludowy USRR. Wszystkich sławnych ludzi Siewierszczyzny nadudajskiej trudno nawet wymienić… Ich duchowo-intelektualna energia żywi się z głębin tradycji kulturowej Siewierii. Przynajmniej sześciu najwybitniejszych naszych rodaków stało się znanymi na całym świecie duchowymi orędownikami i uczonymi: Hryhorij Skoworoda, Jakym Horłenko, Iwan Falkiwski, Osyp Bodianski, Ołeksandr Potebnia i Heorhij Woronyj, a jeden, hetman Pawło Skoropadski, stał się twórcą Drugiego Hetmanatu — Ukraińskiego państwa narodowego początku XX wieku… Ciąg dalszy nastąpi.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
