Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 15сторінка оригіналу ↗

Dzieło światowej sławy

Слово Просвіти, №41 за 2008 рік

— Tak, ojcze, tak! — No to posłuchajcie. W sąsiednim Charkowskim pułku jest bardzo piękna pieśń — „Jechał kozak za Dunaj”. Napisał ją przed wyprawą i podarował charkowianom kozak Semen Klymowski. — I my ją słyszeliśmy. Spodobała nam się, zapamiętaliśmy słowa i melodię — odezwali się kozacy. Setnik zaśpiewał pełnym głosem: Jechał kozak za Dunaj, Rzekł: „Dziewczyno, żegnaj!” Szeroką, rozlegle melodię podchwycili kozacy. Po cichym stepie popłynęła potężna pieśń-marsz. Dolinami, jarami jechali kozacy. I ta pieśń była z nimi. Do miast i wsi wjeżdżali z nią. Pokochały ją kobiety, dziewczęta i nawet dzieci. Śpiewano ją wszyscy. A w małej wiosce Pryputni (obecnie w rejonie znam’jańskim obwodu kirowohradzkiego), gdzie urodził się autor słów i muzyki pieśni „Jechał kozak za Dunaj” Semen Zynowijowicz Klymowski, chłopi z niecierpliwością oczekiwali powrotu kozaków z dalekiej wyprawy. Wczesnym rankiem nad białymi chatami i czereśniami unosiły się obłoki sinego dymu. To gospodynie piekły w piecach, na liściach kapusty i orzecha, bułki, pampuchy i pierogi, by nimi częstować, poczęstować swoich kochanych mężów i synów. Oto w sinej dali pojawiły się kropki. Z każdą chwilą powiększały się. Już można było rozpoznać, że to jeźdźcy. — Jadą, kozacy jadą! Odświętnie ubrane kobiety, dziewczęta szybko poszły za wieś, na wybieg. Poszły tam też dzieci. Przy płotach stali siwi dziadkowie. A kozacy jechali i śpiewali: Białych rączek nie łam, Jasnych oczu nie ścieraj, Mnie z wojny ze sławą Na mnie u siebie czekaj. Pieśń rozbrzmiała echem. Oddział zatrzymał się na zielonej łące. Kobiety i dziewczęta poszły na spotkanie kozakom. Brały konie za uzdy i prowadziły je do wsi. A z przodu szły dziewczęta, rozkładając białe ręczniki. Po nich stąpali, a konie z jeźdźcami wchodziły do wsi. Dlaczego pieśń „Jechał kozak za Dunaj” Semena Klymowskiego tak spodobała się wszystkim, którzy choć raz ją usłyszeli? Podstawą była wydarzenie z prawdziwego życia. Ujął prosty wątek opowieści o miłości i rozłące. Ta pieśń została wymarzona i stworzona z miłością przez poetę-filozofa, w literaturze znanego pod imieniem charkowskiego „kozaka-pieśniotwórcy”. W 1801 roku ukazał się drukiem biograficzny słownik „Panteon rosyjskich autorów”. W nim po raz pierwszy wydrukowano pieśń „Jechał kozak za Dunaj” Semena Klymowskiego. Charkowskiego kozaka-pieśniotwórcę dobrze znano i szanowano w środowisku literatów. A. Szachowski w komedii „Kozak-pieśniotwórca” wykorzystał pieśń Semena Klymowskiego i uczynił go głównym bohaterem sztuki. Popularna ukraińska pieśń zainteresowała także profesjonalistów. Wybitny niemiecki kompozytor Ludwig van Beethoven opracował pieśń „Jechał kozak za Dunaj” na głos, wio-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин