Сторінка · с. 7сторінка оригіналу ↗
BIEGNIEMY DO SIEBIE CZY OD SIEBIE?
Слово Просвіти, №41 за 2011 рік
Nadia KYRIAN Zdjęcia autorki Na stacji metra Teatralna w Kijowie było jakoś niespodziewanie jasno, nie tak jak zawsze. Zauważyłam — pojawiło się tu wiele dużych białych stojaków z wierszami. Choć tamtego dnia wracałam do domu późno, jednak przepuściłam nie jeden pociąg, dopóki nie przeczytałam wszystkiego. Było to niby “intermezzo”, chwilka odpoczynku, pociecha dla duszy i tak kontrastowało z otaczającym zgiełkiem naszego życia. Wszyscy dokądś biegli, spieszyli się, pociągi elektryczne raz po raz połykały tłumy ludzi, a ludzi na stacji nie ubywało. I prawie nikt nie zwracał uwagi na wiersze, które kontynuowały życie swoim życiem, zwróconym ku wieczności. Jedynie niektórzy zatrzymywali się w tej chwili i być może zastanawiali się nad jakimiś niecodziennymi sprawami. My jeszcze do takiego nie przywykliśmy — do poezji wokół nas. Wszakże podobne przedsięwzięcia nie są nowe. Jeszcze od 1986 roku w Londynie okresowo realizowany jest projekt Poems on the Underground, podobne organizowano w Dublinie, Paryżu, Nowym Jorku, Barcelonie, Sztokholmie, Stuttgarcie, Moskwie i in. Kampania “Wiersze w metrze” powstała z inicjatywy Instytutu Książki w Warszawie. Obecnie Kijów dołączył do Międzynarodowego projektu “Wiersze w metrze: poezja z Polski”, który realizowany jest w ramach programu kulturalnego z okazji przewodnictwa Polski w Radzie Unii Europejskiej. Z wierszami polskich poetów zapoznali się już pasażerowie paryskiego, madryckiego i londyńskiego metra. Z Kijowa projekt powędruje do Pekinu, Tokio, Brukseli, Luksemburga. W kijowskiej księgarni “Je” odbyło się otwarcie tego niecodziennego wydarzenia. Po wystąpieniu dyrektora Instytutu Polskiego w Kijowie Jarosława Goduna swoje poezje czytali Marzanna Kielar, Ryszard Krynicki i Wojciech Bonowicz, co było wspierane przekładami ukraińskiego poety i tłumacza Andrija Bondara. Oprócz Teatralnej, polska poezja jest prezentowana na stacji Posztowa płoszcza, w jednym z pociągów metra, a także w mieście, w szczególności na alei między czerwonym korpusem Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki a uniwersyteckim ogrodem botanicznym. Na stojakach można przeczytać wiersze Tadeusza Różewicza, Wisławy Szymborskiej, Jacka Dehnela, Julii Szychowiak, Jerzego Jarniewicza, Jacka Gutorowa, Ernesta Brylla, Czesława Miłosza, Ryszarda Krynickiego, Edwarda Pasewicza w przekładach Wiktora Dmytruka, Ostapa Slywynskiego, Andrija Bondara, Hałyny Kruk, Jaryny Senczyszyn i in. Mnie najbardziej w tym wyborze poruszyły następujące wiersze w przekładach Wiktora Dmytruka z zawartymi w nich paradoksami: TRZY NAJDZIWNIEJSZE SŁOWA Kiedy wymawiam słowo Przyszłość, pierwsza sylaba już odchodzi w przeszłość. Kiedy wymawiam słowo Cisza, niszczę ją. Kiedy wymawiam słowo Nic, tworzę coś, czego nie ma w żadnym niebycie. (Wisława Szymborska) * * * Pamięci Tadeusza Peipera Kto wybiera samotność — nigdy nie będzie sam. Kto wybiera bezdomność — będzie miał nad głową dach Świata. Kto wybiera śmierć — nie przestanie żyć. Po prostu. (Ryszard Krynicki) Nieco więcej niż w metrze, poezji poszczęściło się przy ogrodzie botanicznym, tam czytano ją aktywniej. W ciągu niedługiego czasu udało mi się porozmawiać z trzema osobami zainteresowanymi projektem: z panem Borysem, wykładowcą uczelni wyższej, który choć się spieszył, zatrzymywał się przed stojakami, panią Tetianą, pracownikiem Kijowskiego Pałacu Dzieci i Młodzieży, oraz Anią, sprzedawczynią, która lubi poczytać coś ciekawego, pomedytować nad sensem życia, zatrzymać się, uśmiechnąć, jak radzi swojemu bohaterowi Jacek Dehnel: Dokądże idziesz, chłopczyku, w czapeczce tej w kratkę, w garniturku z darów, w wyblakłych kolorkach minionych lat osiemdziesiątych? Wszędzie, dokądkolwiek byś nie poszedł, będzie gorzej, zatrzymaj się, uśmiechnij się. Zatrzymajmy się, spróbujmy odkryć Wszechświat w sobie. A poezja nam pomoże.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
