Сторінка · с. 3сторінка оригіналу ↗
ANDRIJ PARUBIJ: «POTRZEBUJEMY NOWEGO ŚWIATOSŁAWA»
Слово Просвіти, №42 за 2011 рік
— Niedawno pokłócił się Pan z Wiktorem Juszczenką o to, jak „Nasza Ukraina” ma iść na wybory parlamentarne. Były prezydent chce samodzielności, a Pan zaproponował koncepcję zjednoczenia z innymi siłami politycznymi. Nie chce jednoczyć się także lider „Frontu Zmian” Arsenij Jaceniuk. Czy nasz ukraiński honor to nasza narodowa bieda? — Kiedy siły ukraińskie były zjednoczone, zwyciężaliśmy. W 1990 roku, kiedy występowaliśmy jako jednolity front narodowy, zdobyliśmy niepodległe państwo ukraińskie. Potem był okres rozdrobnienia, który doprowadził do porażek ruchu ukraińskiego. Nowe zjednoczenie sił ukraińskich nastąpiło w 2001 roku pod marką „Nasza Ukraina”. Dlatego partia odniosła sukces: w 2002 roku zwyciężyła w wyborach parlamentarnych, w 2004 — w prezydenckich. W tamtym sporze mówiłem Juszczence, że doświadczenie polityczne potwierdza: sukces jest wtedy, gdy jest zjednoczenie. Dziś nie mam złudzeń co do tego, że siły ukraińskie się zjednoczą. Ale istnienie na jednym polu politycznym tak wielkiej liczby partii narodowo-patriotycznych jest absurdalne. Potwierdziły to minione wybory samorządowe. Nasze rozdrobnienie otworzyło drogę do władzy siłom antyukraińskim. W przededniu wyborów do Rady Najwyższej Ukrainy znów robią wszystko, co możliwe, by rozproszyć opozycję. — Czyli ustawa „O wyborach deputowanych ludowych Ukrainy” to też technologia na rozbicie? — Wszystko to już przeszliśmy podczas wyborów samorządowych, na których wypróbowano proponowany dziś system wyborczy. Kluczowym novum projektu ustawy jest powrót do mieszanego systemu wyborczego, który chłonie w siebie wszystkie wady ustawodawstw wyborczych, jakie dotąd działały na Ukrainie. Jeszcze jedno novum — zakaz bloków wyborczych. To zmusi dziesiątki partii opozycyjnych do samodzielnego startu w wyborach. Będą chciały wystawić w każdym okręgu swojego kandydata, bo inaczej lista nie przejdzie i nie przejdzie kierownictwo partii. Zatem w każdym okręgu będzie kandydować dziesięciu kandydatów opozycji, tradycyjnie zajmując się wzajemnym zjadaniem się, i jeden kandydat władzy. Ekipa Janukowycza przeciwnie — koncentruje swój zasób, dlatego Partia Regionów łączy się z „Silną Ukrainą”. Dopóki politycy sił narodowo-demokratycznych są opętani swoimi „hetmańskimi ambicjami”, władza wprowadza takie reguły gry, że ta dawna choroba obozu ukraińskiego nabiera coraz groźniejszych cech i może doprowadzić do całkowitej porażki. Kto jest przeciwko zjednoczeniu, ten pracuje według scenariusza władzy regionalnych. — Można Pana nazwać aktywnym blogerem. Błyskawicznie reaguje Pan na temperaturę w społeczeństwie — zamieszcza Pan nowości na blogu „Ukraińskiej Prawdy” i w sieci społecznościowej. Na ile Internet pomaga w działalności opozycyjnej? — Rzeczywistość wirtualna stała się bardziej realna niż obiektywna. Dziś, kiedy opozycji ograniczono prawo do głoszenia swoich myśli, rola blogów jest bardzo ważna. Blogi potężnych wydań internetowych przeznaczone są dla szerokiego grona odbiorców. Dają one możliwość politykom opozycyjnym swobodnego omawiania tematów ogólnospołecznych, wyrażania swojego poglądu na problemy w państwie, interpretowania nowych inicjatyw ustawodawczych itp. Sieci społecznościowe to nie do końca sfera polityki. Przez nie można uformować i wzmocnić środowisko ludzi myślących podobnie, można informować o ważnych sprawach społecznych, ale raczej jest to sfera komunikacji międzyludzkiej i platforma do dyskusji światopoglądowych. Ostatnio serwisy informacyjne biorą komunikaty ukraińskich polityków z Facebooka. Dlatego trzeba być ostrożnym, bo napiszesz kilka emocjonalnych zdań i trafią one do mediów. — Niedawno premier Mykoła Azarow przeprowadził spotkanie z blogerami. To otwarty dialog władzy ze społeczeństwem czy imitacja demokratyczności? Czy takie spotkania są skuteczne? — Oczywiście, to imitacja. W sieciach społecznościowych wszystko było o wiele bardziej szczere, dopóki ukraińscy politycy nie poczuli, że prowadzenie blogów jest modne. Zaczęli masowo pojawiać się na Facebooku, VKontakte itp. Ale zawsze widać, kiedy zamiast deputowanego komunikaty „klepie” jego asystent. Taka obłuda dyskredytuje sieci społecznościowe, a i samego „autora”. — Jak daleko może zajść prześladowanie przeciwników politycznych przez władzę? Obecnie cały świat obserwuje sąd nad Julią Tymoszenko. — Fobie Janukowycza trudno przewidzieć. Dotyczy to nie tylko Tymoszenko. Od pierwszych miesięcy jego pobytu na stanowisku za kratami znajduje się coraz więcej przedstawicieli organizacji społecznych, opozycyjnych liderów politycznych. To groźna tendencja. Najdziwniejsze jest to, że Janukowycz publicznie demonstruje dążenie do pójścia do Europy, a w polityce wewnętrznej po prostu kopiuje wzorce rosyjskie, naśladuje pierwsze lata rządów Putina. Wtedy w Rosji też wprowadzono drakońskie ustawodawstwo wyborcze, ograniczono wolność organizowania wieców, wolność słowa i w rezultacie otrzymano sterowaną demokrację. Dziś prześladowania polityczne to główny problem dla zawarcia umowy zarówno o stowarzyszeniu politycznym, jak i o strefie wolnego handlu z Unią Europejską. Swoją polityką Janukowycz może zniszczyć dziesięcioletnią pracę ukraińskiej dyplomacji nad realizacją europejskiego kursu państwa. Można powiedzieć jedno: jeśli nie zrobi kroku wstecz, perspektywa europejska dla Ukrainy będzie zamknięta. I to odrzuci ją w objęcia Kremla. Wybór Ukrainy będzie widoczny w najbliższych tygodniach. Czy Rada Najwyższa wniesie do drugiego czytania poprawki do projektu ustawy o dekryminalizacji przestępstw gospodarczych, których przyjęcie zdejmie prześladowania polityczne Julii Tymoszenko i Jurija Łucenki. Jak wiadomo z prywatnych informacji, Janukowycz obiecał europejskim liderom wypuścić Tymoszenko. Jeśli jednak pójdzie drogą zaostrzania represji — to tym na długo wzniesie mur między Ukrainą a Europą. — 20 września Rada Najwyższa przyjęła uchwałę, zgodnie z którą Ukraina nie będzie przechodzić na czas „zimowy”. Na terytorium Ukrainy zostanie ustanowiony czas drugiej strefy czasowej z dodaniem jednej godziny. Wywołało to negatywne odzewy w społeczeństwie… czas astronomiczny — to absurd. Z takim samym powodzeniem można by decyzją Rady Najwyższej znieść siłę ciężkości albo obrót Ziemi wokół Słońca. — Czy nie wydaje się Panu, że swoimi działaniami władza chce zasiać w społeczeństwie totalny strach? — Prowadzi ona systemową politykę zastraszania społeczeństwa, wykorzystując różne technologie. Niedawno poszedłem na wiec studencki i byłem zdumiony: stu studentów ochraniało dwustu berkutowców. Maszyna represyjna nabiera coraz większych obrotów. Już zwyczajnie, kiedy na imprezach masowych milicja używa siłowych metod przeciwdziałania albo rzuca aktywistów za kraty. Serhija Kostakowa z Podatkowego Majdanu trzymali w areszcie śledczym za to, że podczas ruchu kolumny opozycyjnej został lekko uszkodzony samochód. Po siedmiu miesiącach (!) sąd ustalił, że to nie był on. Chłopak za nic siedział w areszcie! Dziesięciu deputowanych ludowych chciało wziąć go pod poręczenie. Nawet właściciel samochodu na sali sądowej powiedział: „Proszę pozwolić wziąć pod poręczenie”. Ale sąd peczerski zostawił w areszcie. Władza pokazuje: będziesz występować — rzucimy za kraty. Teraz aktywiści myślą, czy warto im iść na akcje protestacyjne i narażać się na poważne nieprzyjemności. Władza chce wpoić stały paniczny strach w podświadomość Ukraińców. Może to dać krótkotrwały efekt, ale jej nacisk obróci się ogromnym przeciwdziałaniem społeczeństwa, co już obserwowaliśmy w 2004 roku. — Wierzy Pan w drugi Majdan?
— Kiedy społeczeństwo nie ma możliwości dialogu z władzą, zaczyna mówić majdanami. Kiedy władza będzie stawiać przed Ukraińcami takie płoty, jak wokół Rady Najwyższej, wtedy przemówi Majdan. Będzie to masowe powstanie, ale może ono stać się niekontrolowane i trudno nawet przewidzieć jego skutki. — Lina Kostenko pisała, że najgorsze w naszym narodzie jest to, że do wszystkiego się przyzwyczaja. Również do codziennych niepowodzeń? — Społeczeństwo żyje według pewnych praw i ma określoną cykliczność. Były protesty w 1990, 2000, 2004 roku. Po zwycięstwie Janukowycza patriotyczna część społeczeństwa strasznie się zmęczyła i rozczarowała polityką pomarańczowej władzy. Wiele rzeczy uchodzi Janukowyczowi na sucho, bo nakłada się to na totalne rozczarowanie społeczeństwa. Musi upłynąć pewien czas, zanim społeczeństwo i opozycyjna klasa polityczna przemyślą nowe realia polityczne. Narody południowe są szybsze w działaniach protestacyjnych, ale szybciej też stygną. Ukraińcy dłużej się zbierają, dla nich taki krok musi być bardziej świadomy niż spontaniczny, ale gdy już się podniosą, dopinają swego. Dlatego ogólnoukraiński opór to kwestia czasu. — W artykule „Polityka i mit” mówi Pan o tym, że obecnie na Ukrainie jest mało pozytywnych mitów, a w naszym państwie rozpowszechnione są takie, które sprzyjają jego osłabieniu. W szczególności o biednej i nieszczęśliwej Ukrainie. Czy Ukraińcy będą w stanie przywrócić wiarę we własne państwo? — Od czasu napisania tamtego artykułu u Ukraińców istotnie umocniło się poczucie samoidentyfikacji i samoświadomości. Wielką funkcję narodowotwórczą odegrał w tym Majdan, gdzie zadziałał jeden z najbardziej aktualnych ukraińskich mitów, archetyp walki Dobra ze Złem. Dlatego każdy dzień istnienia państwa ukraińskiego pomaga ukraińskiemu społeczeństwu znajdować punkty styczne. Inna sprawa, że dzieje się to nie dzięki, a wbrew. W telewizji zamiast utwierdzania pozytywnych rzeczy, powszechną praktyką stała się żółta tradycja skandali i negatywów. Władza nieustannie daje społeczeństwu antyprzykłady. To, co czyni reżim, niszczy momenty jedności, które w ukraińskim społeczeństwie dojrzewają i wyrastają poza władzą. Jestem jednak przekonany, że ogólnie proces ukraińskiego narodotwórstwa, dojrzewania nowych idei jednoczących, idzie w pozytywnym kierunku. Nie na darmo badania Centrum Razumkowa pokazują, że w ciągu ostatniej dekady liczba ludzi, którzy szczycą się tym, że są Ukraińcami, znacząco wzrosła. — Studentka Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska” Daryna Stepanenko podczas Szczytu ministrów edukacji WNP w klubie Gabinetu Ministrów uderzyła kwiatami ministra. Jak Pan to skomentuje? — Postępek Daryny był adekwatny i w tym poparli ją nie tylko studenci, ale i miliony Ukraińców. Publicznie wyraziła protest przeciwko polityce Tabacznyka, gestem powiedziała to, czego minister nie chciał usłyszeć, ignorując żądania studenckich akcji protestacyjnych. Dziwne, że w „Shuster LIVE” liderzy Partii Regionów mówili, że policzek bukietem to ekstremizm. Ci nieludzie w sali sesyjnej Rady Najwyższej bili po głowach starszych ludzi! — Andrzeju Wołodymyrowiczu, jakich liderów potrzebuje Ukraina? — Społeczeństwo ma ukształtowane wyobrażenie o tym, jaki powinien być idealny lider. I kiedy ktoś trafia w to archetypowe wyobrażenie, wszystko wokół niego zaczyna się koncentrować. Każdy etap historyczny wymaga swojego typu lidera: są okresy, kiedy państwo potrzebuje sprawczej, aktywnej, nawet ekspansywnej polityki, a są okresy, kiedy potrzebuje utrwalenia i przyswojenia. Ukraina teraz potrzebuje aktywnego lidera, bo trzeba krok po kroku bronić granic, a to wymaga wielkiej energii i mobilności. Ukraina potrzebuje lidera z charakterem księcia Światosława, który mógłby w niełatwym czasie utwierdzać i utrzymywać w jedności i bezpieczeństwie przestrzeń naszego państwa. Rozmawiała Natalia ANTONIUK. Gościem naszej redakcji jest deputowany ludowy Ukrainy z Bloku „Nasza Ukraina—Ludowa Samoobrona”, zastępca przewodniczącego Rady Politycznej partii „Nasza Ukraina” Andrij PARUBIJ. Ukończył wydział historyczny Lwowskiego Uniwersytetu Państwowego im. Iwana Franki oraz aspiranturę na katedrze politologii i socjologii Narodowego Uniwersytetu „Politechnika Lwowska”. Odznaczony Orderem „Za Zasługi” III stopnia oraz dyplomem honorowym Prezydenta Ukrainy. Andrij Parubij jest aktywnym uczestnikiem akcji protestacyjnych, a ponadto wytrwale broni praw i wolności działaczy społecznych, którzy wpadają w kleszcze machiny represyjnej obecnej władzy. Dziś Andrij Wołodymyrowicz mówi o tym, jakie chwasty władza rozsiała w sferze ustawodawczej i sądowniczej społeczeństwa, w szczególności o nowej ustawie „O wyborach deputowanych ludowych Ukrainy”, a także o tym, jak władza gra na słabostkach ukraińskiej mentalności i w jaki sposób Prezydent Janukowycz chce wprowadzić w naszym państwie sterowaną demokrację rosyjskiego wzorca.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
