Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

WYDARZENIA, FAKTY, KOMENTARZE STANOWISKO ZWIĄZKÓW ZAWODOWYCH

Слово Просвіти, №45 за 2008 рік

Petro ANTONENKO Bardzo ostrą była konferencja prasowa kierownictwa niezależnych związków zawodowych Ukrainy, która odbyła się w poniedziałek w agencji „Ukrinform”. Mowa była o proponowanych przez władze drogach przezwyciężenia wpływu światowego kryzysu finansowo-gospodarczego na Ukrainę, w szczególności o przyjętej przez parlament w piątek ustawie antykryzysowej. Jeśli wyrazić istotę powiedzianego jednym zdaniem, to najlepiej zrobił to Hryhorij Osowyj, kierownik Wspólnego organu przedstawicielskiego ogólnoukraińskich związków zawodowych i zrzeszeń związkowych, który skupił około 70 tych organizacji: „Nie akceptujemy takiej drogi przezwyciężania kryzysu, kiedy proponują tylko dwie metody: pierwszą — zamrożenie płac i świadczeń socjalnych, drugą — wzrost cen i taryf. To wybuchowa mieszanka, która prowadzi do wybuchu społecznego”. O wybuchu społecznym (nawiasem mówiąc, właśnie w przededniu rocznicy pomarańczowej rewolucji) mówić teraz chciałoby się najmniej — zbyt i tak naelektryzowana jest atmosfera społeczna. Ale w takim razie dla zapobiegania wybuchom potrzebny jest dialog społeczny. A gdzie on jest? — chce się zapytać władzę. Ten dialog, który był na początku roku, kiedy uchwalono Memorandum między władzą, związkami zawodowymi i pracodawcami o podstawach polityki socjalnej. I oto zamienił się on w monolog władzy, która postanowiła przezwyciężać kryzys kosztem zwykłych ludzi. Konkretniej znalazło to odzwierciedlenie w tym, że nawet ustawa antykryzysowa, za podstawę której wzięto projekty Prezydenta i rządu, została opracowana bez udziału związków zawodowych. O czym wtedy mówić? Czego się dziwić, że na szczeblu ogólnopaństwowym Narodowa komisja ds. regulacji energetyki, oczywiście za namową wyższych władz i bez uzgodnienia ze związkami zawodowymi, podejmuje decyzję o zwiększeniu od 1 grudnia taryf na gaz dla ludności od razu o 35 procent. Na konferencji prasowej poinformowano, że związki zawodowe zaskarżyły tę decyzję w sądzie. Podstawa prawna — to, że nie uzgadniano tego ze związkami zawodowymi, jak wymaga ustawa. Argument zdrowego rozsądku — to, że nie można podnosić taryf, jeśli nie jest znana cena gazu na przyszły rok, czyli cena jego zakupu za granicą, przede wszystkim w Rosji. O jakim dialogu władzy i narodu mówić, kiedy kijowska władza „z sufitu” podniosła od 4 listopada taryfę na przejazd metrem i transportem naziemnym od razu 4-krotnie! Jeszcze jeden wymowny przykład: w Połtawie właśnie gwałtownie podniesiono cenę energii elektrycznej. Motywacja jest po prostu jezuicka: z powodu podniesienia płacy minimalnej, mimo że samego podniesienia na razie nie przewidują. O podniesieniu płac minimalnych i świadczeń socjalnych trzeba powiedzieć osobno. Związkom zawodowym udało się jednak dopiąć swego, aby podczas uchwalania ostatecznej redakcji ustawy antykryzysowej 1 listopada wykluczono skandaliczną normę o dwuletnim „moratorium” na podniesienie płac minimalnych i minimum socjalnego. To ograniczenie przyjmowano rzekomo na żądanie Międzynarodowego Funduszu Walutowego, od którego jako panaceum oczekujemy 16 miliardów dolarów pożyczki. Ale okazuje się, że MFW nie stawiał takiego kategorycznego żądania, ono jest inne: budżet bez deficytu. Jest on możliwy tylko pod warunkiem „zamrożenia” płac i świadczeń socjalnych — to już wymysły naszej władzy wynikające z jej nieudolności gospodarczej. Inne sposoby stworzenia budżetu bez deficytu — jego napełnianie, porządek na cłach i w sferze podatkowej, oszczędności w innych branżach. Nie wszystko jest jasne także z upadkiem moratorium. Może być tak: nie ma ani ograniczeń na zwiększenie płacy minimalnej i świadczeń socjalnych, ani ich zwiększenia. 25 października, jeszcze przed głosowaniem w parlamencie, w nadziei na „zamrożenie” rząd przyjął postanowienie o opracowaniu taryfowej siatki płac dla budżetówki na 2009 rok. Chodzi o miliony urzędników (nie tylko o zarządców, ale i o nauczycieli, lekarzy, innych pracowników budżetówki). Więc zgodnie z tym postanowieniem, za podstawę siatki taryfowej wzięto obecny żałosny poziom płacy minimalnej — 545 hrywien. Tymczasem od 1 stycznia 2009 roku planowano podnieść minimum socjalne do 770 hrywien i wreszcie po raz pierwszy zrównać je z płacą minimalną. Taki poziom uzgodniono ze związkami zawodowymi, założono w projekcie Budżetu Państwa na przyszły rok. Projekt rząd złożył dawno, ale zaczął się kryzys polityczny, rozwiązano parlament i wszystko „zawisło”. Dlatego trzeba mieć nadzieję, że Prezydent zawiesił działanie dekretu o rozwiązaniu parlamentu i reanimował go nie tylko dla dwóch celów — przyjęcia ustawy antykryzysowej i finansowania wyborów, ale także dla przyjęcia Budżetu Państwa Ukrainy na 2009 rok. Bo to jedyny dokument, który reguluje poziom płac i świadczeń socjalnych. Jeszcze jeden aspekt. Mówił o nim ostro na konferencji prasowej przewodniczący Konfederacji Wolnych Związków Zawodowych Ukrainy Mychajło Wołyneć. Chodzi o tak zwany kryzys bankowy. Sprowokował go nie tylko atak raiderski na „Prominwestbank”, od którego rzekomo wszystko się zaczęło. Wszystko to — wynik wieloletniego terroryzmu bankowego — inaczej trudno to nazwać. Dziesiątki, setki banków przez lata niepodległości zbyt już utyły na Ukrainie. Połowa z nich — to po prostu „pralki do prania pieniędzy” (definicja H. Osowyja). Latami działa wulgarny schemat: banki biorą za granicą kredyty na mały procent, puszczają te pieniądze na Ukrainie na kredyty na dwa-trzy razy większe procenty, wzbogacają się, a pieniądze wywożą za granicę. A kiedy bankrutują, to biegną do państwa pożyczać pieniądze, żeby je ratowało. Liderów związkowych po prostu oburza, kiedy niemal lwią część wspomnianego kredytu MFW niektórzy chcieliby puścić na wsparcie banków komercyjnych. Wniosek jeden: sytuacja jest skrajnie zła, jeśli władza słyszy tylko samą siebie. Dlatego jej dialog ze społeczeństwem, z narodem, który jest, zgodnie z naszą Konstytucją, JEDYNYM źródłem władzy, — sprawa żywotnie ważna. Jeśli takiego dialogu brakuje, to już kryzys nie gospodarczy, a jakiś inny. Myrosław DAWADYW, m. Iwano-Frankiwsk ZA KIM GŁOSOWAĆ? Do 1991 roku w mojej rodzinie nie powstawały żadne nieporozumienia podczas omawiania kwestii kultury, języka czy wiary Ukraińców. Uświadomienie potrzeby bezkompromisowej walki o nasze wartości, a także przeciwko szatańskiemu reżimowi komunistycznemu prowadziło nas w tamtym czasie na wiece, skłaniało do brania aktywnego udziału w życiu społecznym, udzielania wszechstronnej pomocy dla organizacji ruchu na rzecz niepodległości Ukrainy. Twardość ducha, determinacja, umiejętność walki i zwyciężania przypomniały światowej wspólnocie, że na mapie świata jest utalentowany naród z wysokim poziomem kultury, edukacji, duchowości. To jeszcze raz potwierdziły wydarzenia lat 2004—2005, które, moim zdaniem

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин