Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

UKRAIŃSKI

Слово Просвіти, №45 за 2011 рік

Delegacja Ukraińskiej Światowej Rady Koordynacyjnej przy wsparciu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” odwiedziła Naddniestrzańską Republikę Mołdawską, gdzie na zaproszenie Związku Ukraińców Naddniestrza wzięła udział w obchodach 20-lecia tej autorytatywnej i aktywnej organizacji społecznej. osób, w tym także ludność cywilną. Mimo to Mołdawia przegrała: NRM poparła Rosja. Na terytorium Naddniestrza stacjonowała 14. armia Sił Zbrojnych ZSRR, potem Rosji. W lipcu 1992 roku „pod patronatem” Rosji i za jej gwarancjami zawarto porozumienie pokojowe między Mołdawią a NRM. Wojnę zatrzymano. Ale sytuacja jest już prawie od 20 lat nieokreślona. Wojska Rosji, a jest ich niemało, stoją do dziś w Naddniestrzu pod pretekstem ochrony ogromnych i jeszcze nieewakuowanych arsenałów wojskowych byłego ZSRR. Dla niedopuszczenia do nowego rozlewu krwi w republice są międzynarodowe siły pokojowe, przede wszystkim rosyjscy i ukraińscy wojskowi. Upadło kilka planów zjednoczenia Mołdawii z Naddniestrzem, właściwie pokojowego powrotu republiki na łono Mołdawii. Ostatnim był plan prezydenta Ukrainy Juszczenki, który przewidywał ogromną autonomię, samorządność Naddniestrza i prawo wyjścia ze składu Mołdawii w razie przyłączenia tej ostatniej do Rumunii. Kiszyniów zgodził się na ten plan. A Rosja i naddniestrzańskie kierownictwo — nie. Natomiast w 2006 roku przeprowadzono tu referendum, w którym 97% Naddniestrzan opowiedziało się za niepodległością NRM z późniejszym wejściem jej w skład Federacji Rosyjskiej. W kraju otwarcie wyznaje się też idee możliwego przyłączenia Naddniestrza do Ukrainy, biorąc pod uwagę historię, etniczny Koncert ukraińskich zespołów NASI JEDNOKRWIŚCI BRACIA Zatem przyjechaliśmy na obchody 20-lecia Związku Ukraińców Naddniestrza. Delegacji Ukrainy (było nas 28 osób) przewodniczył przewodniczący UŚRK Mychajło Ratusznyj. Towarzystwo „Ukraina—Świat” reprezentował jego przewodniczący, Bohater Ukrainy Iwan Dracz, częsty gość u Ukraińców republiki. Deputowany Rady Najwyższej, pierwszy zastępca przewodniczącego UNP Iwan Zajeć przyjechał jako członek Prezydium UŚRK. Byli także oficjalni przedstawiciele Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwa Kultury i Turystyki Ukrainy, którzy na uroczystościach odczytali pozdrowienia dla Ukraińców NRM od ministrów K. Hryszczenki i M. Kułyniaka. W Tyraspolu dołączył do nas Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Ukrainy w Mołdawii Serhij Pyrożkow. Byli w naszej delegacji przedstawiciele władz Tarnopola, miasta partnerskiego Tyraspola, naukowcy, śpiewacy i muzycy Narodowego Akademickiego Chóru Ukrainy im. Werykiwskiego. Obchody odbywały się z udziałem prezydenta Naddniestrzańskiej Republiki Igora Smirnowa i trwały tydzień. W przeddzień naszego przyjazdu w Tyraspolskim Uniwersytecie Państwowym odbyła się konferencja naukowa poświęcona Ukraińcom Naddniestrza. Uniwersytet nosi imię Tarasa Szewczenki, a na jego dziedzińcu ustawiono pomnik Kobziarza. W Tyraspolu, w Pałacu Republiki, który jest placówką rządową, zebrały się delegacje ze wszystkich ośmiu towarzystw narodowo-kulturalnych Naddniestrza: „Czerwona Kalina” (Tyraspol), „Ojczyzna” (Bendery), im. Tarasa Szewczenki (Kamianka), „Promień” (Dubosary), im. Bohdana Chmielnickiego (Słobodzeja), „Podole” (Rybnica), „Stożary” (Hryhoriopol), „Promień” (Dniestrowsk). 20 lat temu przedstawiciele kilku z tych nowo utworzonych towarzystw przeprowadzili zjazd zjednoczeniowy i stworzyli Związek Ukraińców Naddniestrza, który obecnie nosi imię Ołeksandra Buta. Był to pierwszy przewodniczący Związku, dziennikarz, deputowany Rady Najwyższej Mołdawii, żarliwy orędownik sprawy ukraińskiej. Zginął w niewyjaśnionych okolicznościach w kwietniu 1998 roku i tę śmierć wiąże się z jego aktywną pracą społeczną na niwie ukraińskości. Obecnie Związkowi przewodniczy Leonid Tkaczuk, autorytatywny działacz społeczny, swego czasu mer Bender. Pan Leonid był duszą obchodów, dobrym aniołem naszej delegacji, za co jesteśmy mu szczerze wdzięczni. Uczestników uroczystości witał prezydent Naddniestrza Igor Smirnow, który, nawiasem mówiąc, kilka dni wcześniej obchodził 70-lecie. Czytał pozdrowienia po ukraińsku. Prezydent podkreślił wysiłki ukraińskiej społeczności na rzecz zachowania swojej tożsamości narodowej, a także wkład w umocnienie państwowości republiki. Na święcie przedstawiciele Związku opowiedzieli o dobrych uczynkach Ukraińców. Jest ich niemało. Działa katedra ukrainistyki na uniwersytecie, są ukraińskie szkoły i gimnazjum. W foyer Pałacu otwarto wystawę prac mistrzów ludowych. Wydawana jest gazeta „Homin”. Były liczne wystąpienia, pozdrowienia, wręczanie odznaczeń Naddniestrza i Ukrainy. Dwa cytaty z wystąpień na uroczystościach. Mychajło Ratusznyj: „Wy, Ukraińcy Naddniestrza, nie jesteście diasporą, wy jesteście ludnością autochtoniczną, która zamieszkuje dawne ziemie ukraińskie”. Iwan Dracz: „Gdzie on jest, ten kraj ukraińskiego świata? Jest bezgraniczny. Na Dalekim Wschodzie, na wyspie Iturup, spotkałem ukraińskiego wujka, który pasł konie. Okazało się, że kiedyś zesłano go na Syberię z Czernihowszczyzny. Potem udał się jeszcze dalej na wschód. I mówi mi: „Widzicie tę sopkę? Nie myślcie, że ma jakąś japońską czy chińską nazwę. Nie, jeden nasz ukraiński wojskowy nazwał ją i my wszyscy tak nazywamy — sopka Bohdana Chmielnickiego”. W obchodach wzięli udział przedstawiciele ukraińskiej diaspory Iwan Dracz, Mychajło Ratusznyj, Iwan Zajeć, prezydent Naddniestrza Igor Smirnow, przewodniczący Związku Ukraińców Leonid Tkaczuk oraz ambasador Serhij Pyrożkow Uczennice starszych klas jednej z ukraińskich szkół Daryna i Ołeksandra z płytami od OT „Proświta”

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин