Сторінка · с. 2сторінка оригіналу ↗
Utrata języka ojczystego i przejęcie obcego to najgorszy znak poddaństwa Halyna PAHUTIAK: «Żółty hałas wokół języka» Halyna PAŁAMARCZUK: «O pichowszekach i nie tylko»
Слово Просвіти, №45 за 2017 рік
Oblężenie przez sąsiadów ustawy oświatowej, zdaje się, zjednoczyło zarówno proeuropejskich, jak i proukraińskich obywateli, stało się tą kroplą, która doprowadziła do powodzi oburzenia. Mimo wszystko dobrze, że upokorzenie języka państwowego dotknęło wreszcie i ludzi, którzy jeszcze niedawno przymilnie zaglądali w oczy Europejczykom i mieli nadzieję, że przynajmniej ich nie będą uważać za barbarzyńców i tubylców. Zamiast tego, by przekazać prawdę o katastrofalnej sytuacji z językiem ukraińskim na tle totalnej rusyfikacji jako dokonany fakt zachodnioeuropejskim intelektualistom. Ale nikt z naszych kreatorów kultury tego nie robił i raczej nie będzie robił, bo trafić do przeklętego plemienia nacjonalistów to porażka. To brak nagród i grantów od lewicowych organizacji, które finansuje Kreml, a jak bez nich żyć? Trzeba gdzieś pracować, zarabiać na chleb, zniżyć się do tych pospolitych nieudaczników, którzy pracują w dzień, a w nocy tworzą, i dla których zepsuty stary laptop to tragedia. Prawdomówność, nazywanie rzeczy po imieniu to największa cnota intelektualisty. Lawirowanie, hipokryzja czy nawet wieża z kości słoniowej w czasie wojny to hańba. Wszyscy musimy być żołnierzami, dopóki trwa ta wojna o naszą wolność i wolność naszych dzieci. W ciągu ostatnich lat byłam świadkiem haniebnych sporów i jeszcze bardziej haniebnych kompromisów wokół kwestii językowej. A to wspólne spotkania autorskie z separatystami, to płacz za książkami z Rosji, nawet zbiór prozy współczesnych ukraińskich pisarzy wyszedł podczas wojny w Rosji, to tłumaczenia na rosyjski ukraińskich autorów na Ukrainie, to zapraszanie “dobrych Rosjan” na targi książki… Ale najbardziej uderzyła i uderza owa przeklęta, bo jednostronna, tolerancja. Po raz pierwszy to nieprzyjemnie uderzyło, kiedy obalono pomnik Lenina na Besarabce. Trzeba było czekać, aż parlament zagłosuje, a Rada Bezpieczeństwa zatwierdzi? Potem, kiedy Lwów próbował przejść na rosyjski, to znaczy kilku znanych ludzi, całkowicie nie uświadamiając sobie zagrożenia imperialnego ego, naiwnie miało nadzieję, że to ego przejdzie na ukraiński. A ono tylko pośmiało się z głupich chochołów i rzuciło się zdobywać galicyjski Piemont. Odżegnać się od “odrażającej” Iryny Farion to był bon ton. I jest teraz. Tymczasem wroga agentura działała, wyczuwając słabe punkty u pacyfistów i zwolenników sztuki dla sztuki. “Straszną i brutalną” była pisarka Łarysa Nicoj w jej walce z rybkami i kasjerką w supermarkecie. Rzucano w nią kamieniami i obrzucano modnym wśród bohemy więziennym mięsem, bo nie pisarska to sprawa bronić języka państwowego. Nie tak agresywnie, a stopniowo, lat na pięćdziesiąt rozciągnąć, kiedy od języka ukraińskiego, jak od sumeryjskiego, zostaną chyba teksty sakralne. Bo Mołdawianie nazwą jaskiniowymi nacjonalistami. Niech dla tych delikatnych istot wydają się metody pisarki oraz wielu innych ludzi, którzy nie mogą żyć w zrusyfikowanych miastach, agresywnymi i niehumanitarnymi, ale oni walczą za Ukrainę na Ukrainie, a nie milczą pod ławką. Bij swoich i bój się obcych — oto co jest główną przyczyną niezgody wśród Ukraińców. Swoi słabi, obcy silni i bezczelni, a siłę szanują nawet w kolonii o zaostrzonym rygorze. Wyjałowiona cywilizacyjność nie jest zdolna obronić, otrzeźwić, wyleczyć odurzone maskulturą społeczeństwo i uratować młodzież. Pełzająca rusyfikacja dokonuje się głównie przez dwujęzyczność i surżyk, i nierzadko przez separatystyczny zasób administracyjny. Tutaj nie Węgrzy, których teraz wszyscy tak zgodnie potępiają, a szkoła w obwodzie odeskim. Pisarze powinni byli ostatni skandal wziąć w zęby, a nie rozmyślać nad tym, czy dobra czy zła pisarka jest ich koleżanka Łarysa Nicoj i czy nie otrzymuje ona przypadkiem politycznych dywidend, broniąc dwóch buntowniczych matek. Bo to w końcu nieszlachetnie. Publiczni ludzie muszą przynajmniej być uczciwi wobec siebie i co najwyżej: wypełnić swój obowiązek wobec Ojczyzny. Dobrze, że to się stało, że jakaś część Ukraińców zobaczyła: trzeba mieć naostrzone pazury i uwalniać przestrzeń językową od natrętnych pretensji mniejszości, nie kryjąc się przed światem, bo silna Ukraina potrzebna jest tylko Ukraińcom, nikomu więcej, w tym darwinowskim świecie, zamaskowanym pod glamour wielokulturowością. Oto wam i Orwell z jego Folwarkiem: są równi i są równiejsi. Dlaczegoś gruzińscy wydawcy we Frankfurcie stanęli z plakatami przeciwko moskiewskiemu agresorowi, a Ukraińcy są gotowi, zapewne, potajemnie dogadywać się z tym agresorem o tłumaczenia, bo kultura jest wyżej polityki. Prawda, politycy o tym nie wiedzą i łamią kręgosłup narodowej kulturze, trzymając ją w stajni dla bydła. Człowiek jest istotą wielościenną: jakąś ścianą przejawia się w socjum, jakąś — w rodzinie, trzecią — w kręgu przyjaciół, czwartą — kiedy milczą Ameryki i Rosje, i nawet Ukraina, a człowiek zostaje sam na sam ze sobą… Wszystkie te ściany zapewniają zasilanie jego potrzeb i wydalanie produktów zasilania, wymianę i handel, jednym słowem — żywotność oraz rozwój. Dwoista natura człowieka zakłada, jak wiadomo, jedność i walkę przeciwieństw. Prawą-lewą, tylko tak można iść. Jedną — tylko kręcić się w miejscu. Jako obywatele kraju, płacimy podatki na utrzymanie armii, urzędników, zapewnienie potrzeb socjalnych społeczeństwa. W zamian za podatki — otrzymujemy bezpieczeństwo na ulicach i nienaruszalność granic. I nie mówcie!.. Jaka system, takie i bezpieczeństwo. Trzeba zrozumieć i inną rzecz. W hybrydowym świecie, gdzie wróg może przedostać się do mózgu i zniszczyć go, nie naruszając fizycznych granic, — potrzebne są hybrydowe granice i podatek na ich utrzymanie. Jedną z takich granic — jest język państwowy. Podatek na jego utrzymanie — to tolerowanie i wykonywanie ustaw językowych. Język państwowy — to ta tarcza na poziomie humanitarnym, która nie pozwoli przedostać się do organizmu państwowego niedoborowi odporności, w wyniku czego ten organizm nie wpuści w siebie zielonych ludzików i innego świństwa. Jak i płacenie podatku pieniężnego, podatek humanitarny nie podlega dyskusji, i uchylanie się od niego powinno być karane, jak uchylanie się Manaforta w Ameryce. Mnie głęboko obrzydliwi, żałośni są ci infantylni pichowszeki, którzy ustawę językową i kwoty językowe na obronę ukraińskiego nazywają dyktaturą. To ślimaki, słabeusze i wrodzy agenci. Żeby uchronić swoje granice i obronić swoją ziemię, kraj mobilizuje na front synów i córki, zaciska pasa, ogranicza się w innych wolnościach obywatelskich (bo Putin napadnie), — a pichowszeki wysuwają jej ultimatum i otwierają bramy wrogowi od wewnątrz… …W rodzinie, w kręgu przyjaciół i sam na sam ze sobą człowiek powinien mówić tylko komfortowym językiem, bo im bardziej komfortowo człowiekowi, tym jest szczęśliwszy. A im więcej wokół szczęśliwych ludzi, tym bardziej komfortowo każdemu z nas w takim otoczeniu. Teraz zaś jak? Wchodzisz rano w to mrowisko — jak prawdziwie w mrowisko: bez zbroi nawet nie próbuj, pożrą… Właśnie dlatego gorliwie bronię komfortu swoich przyjaciół i znajomych. Czasami — nawet przed nimi samymi: kiedy próbują przedwcześnie, nie pro- Iwan MALKOWYCZ, laureat Narodowej Nagrody Ukrainy im. T. Szewczenki, ukraiński poeta i wydawca, 2017
robiąc jak należy temat, łamać siebie w kwestii językowej. Nie przygotowawszy się, nie mając wewnętrznego przekonania, w sferze prywatnej nie należy tego robić, bo odwrót będzie twardy i okrutny. …Będzie zimno, będzie niekomfortowo. Zimno i niekomfortowo w strefie języka ukraińskiego jest stale. I tym bardziej czujesz się tutaj wyrzutkiem, że rozumiesz: państwo nie jest ci przyjacielem ani bratem. Bez wsparcia i pieniędzy ukraińska kultura zawsze będzie chuda i na marginesie. Może cię pobić kierowca marszrutki i na tobie może wyżyć się za Nicoj sprzedawczyni w „Watsonsie”. Przekabacają cię pięknymi i kwiecistymi słowami, a trafisz ty do strefy. Nie jesteś gotowy. A ja nie życzę ci strefy. Żyj w komforcie. I przychodź — kiedy przesycisz się jego gnijącym duchem. Kiedy wyrośniesz z jego gnijącego ciała, jak pęd. …Co się tyczy sam na sam. Czytałam wiele książek z psychologii, czytałam Kena Wilbera, uwielbiam jego książki z psychologii transpersonalnej… Ale nie potrafię sobie wyjaśnić, dlaczego… Na granicy jawy i snu, kiedy roztapia się granica między grubym a astralnym, pojawiają się piękne lub straszne obrazy, często, zachwawszy się w stronę jawy, łapię się na tym, że mój wewnętrzny dialog sekundę przedtem brzmiał w języku rosyjskim. Zimnym, obcym, śliskim, sztucznym… Skąd? Z jakich głębin? Echo jakiego wątku, czyjego życia?
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
