Сторінка · с. 5сторінка оригіналу ↗
Główna broń humanitarna
Слово Просвіти, №45 за 2017 рік
W obecnych warunkach informacyjno-psychologicznej i militarnej agresji Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie zaktualizowała się potrzeba dokładniejszego przyjrzenia się, głębszego przeanalizowania istoty zasad funkcjonowania dziennikarstwa na Ukrainie, nakreślenia ich głównego, fundamentalnego kierunku. Gruntowna analiza działalności mediów na Ukrainie daje podstawy twierdzić, że wszystkie zasady dziennikarstwa powinny opierać się na fundamentach ukrainocentryzmu, czyli integrującej zasadzie kształtowania profesjonalizmu dziennikarskiego i funkcjonowania środków masowego przekazu. Przecież stosowanie najnowocześniejszych środków technicznych przynosi wielką szkodę społeczeństwu, jeśli dziennikarzom brakuje moralnej, narodowo-duchowej godności. Wasyl LYZANCZUK, doktor nauk filologicznych, zasłużony profesor Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego im. I. Franki. Ukrainocentryzm to polityczno-ideologiczna, społeczno-ekonomiczna, moralno-duchowa koncepcja budowy odnowionej niepodległości Państwa Ukraińskiego, to filozoficzna, narodowo-psychologiczna, światopoglądowa postawa dziennikarza, jak i każdego obywatela Ukrainy. Ukrainocentryzm, podobnie jak niemieckocentryzm, polskocentryzm, rumunocentryzm, japonocentryzm, opiera się na koncepcji nacjonalizmu, który jest filozofią bytu Narodu. U podstaw ukraińskiego nacjonalizmu leży humanistyczna idea narodowa budowy państwa, a u podstaw szowinizmu, faszyzmu, nazizmu, moskiewskiego raszyzmu — wielkomocarstwowy interes imperialny. Celem nacjonalizmu jest wolność swojego narodu, jego rozkwit w konstelacji innych rozwiniętych narodów, a celem szowinizmu, faszyzmu, nazizmu, raszyzmu — zniewolenie innych narodów. Nacjonalizm traktuje internacjonalizm jako międzynarodowe relacje na zasadach równości narodów, a szowinizm, faszyzm, nazizm, raszyzm przekształcają internacjonalizm w środek denacjonalizacji narodów i podporządkowania ich imperialnej, wielkomocarstwowej idei. Dla nacjonalisty świętości innych narodów: język, kultura, tradycje, zwyczaje są obiektem szacunku i czci, a dla szowinisty, faszysty, nazisty, raszysty — to coś, co należy natychmiast zniszczyć, wykorzenić i zastąpić swoim. Właśnie taki jest cel wojny hybrydowej Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie i innym państwom europejskim. Ukraiński nacjonalizm rodzi orędowników i bohaterów, a maniakalny szowinizm, faszyzm, nazizm, raszyzm — morderców, grabieżców, najeźdźców, janczarów, zdrajców. Ideolodzy „ruskiego miru” zawzięcie narzucają postmodernistyczne postulaty w Rosji, na Ukrainie i w Europie, że rzekomo państwo ukraińskie to sztuczny twór, to błąd historii, dlatego trzeba go naprawić: zwrócić Ukrainę na łono rosyjskiego imperium. W tym celu, według światopoglądowego paradygmatu postmodernizmu, który moskiewscy raszyści przepletli ze stalinowską — komunistyczną i hitlerowską — nazistowską ideologią i polityką ludobójstwa, „wszystko ujdzie, wszystko jest do przyjęcia”. W kontekście działalności politycznej, społecznej, dziennikarskiej taka filozofia postmodernizmu prowadzi do propagandy najbardziej podłych idei i czynów, do apologii zdrady stanu i zachwytu przemocą, do negowania praw narodowych Ukraińców i flirtowania z kłamliwym „ruskim mirem”. Francuski historyk Alain Besançon podkreślił, że „sztuka kłamstwa jest tak samo stara, jak sama Rosja”. Dzisiejsi apologeci rosyjskiej imperialnej ideologii i polityki, tańcząc do melodii putinowskiej bałałajki, wysławiają wojnę hybrydową, bezlitosne represje przeciwko Ukrainie. Zatem w wojnie informacyjno-psychologicznej z rosyjskimi manipulatorami, a także manipulatorami historii i współczesności z innych krajów, musi być wszechstronnie uzasadniona Prawda — główna broń humanitarna. Właśnie w tym kontekście, moim zdaniem, powinien być zbudowany proces nauczania na uniwersytetach, które kształcą dziennikarzy. Mam nadzieję, że w referatach, które są zaznaczone w programie, będzie mowa o niezbędnych aspektach restartu przygotowania wysokowykwalifikowanych specjalistów. Główną metodologiczną zasadą restartu procesu nauczania, moim zdaniem, powinien być ukrainocentryzm. Nie tylko politycy, urzędnicy, deputowani, ale także dziennikarze powinni głęboko uświadomić sobie, że humanistyczna, narodowo-obywatelska działalność musi opierać się na organicznym połączeniu wolności słowa i odpowiedzialności za los człowieka, społeczeństwa, państwa, języka ukraińskiego, kultury narodowej, duchowości, odrębności, niepowtarzalności. Zważywszy na to, że język jest swoistą syntezą wszystkiego, co narodowo-państwowe, ogniskiem jego widzenia, kwestia językowa wychodzi poza bezpośrednie granice lingwistyczne i nabiera charakteru politycznego, ideologicznego. Jeśli język narodu tytularnego nie funkcjonuje we wszystkich komórkach organizmu społecznego, to takie państwo jest chore i skazane na utratę cech narodowych i duchowych, jedności oraz niepodległości. Przecież jedną z głównych przesłanek motywacyjnych wojny Rosji przeciwko Ukrainie jest moskiewska polityka ochrony „rosyjskojęzycznej ludności”. Język rosyjski łączy ludzi w „ruski mir”. Dlatego Moskwa utwierdza, broni i rozszerza granice językowe „ruskiego miru”. Przykro o tym pisać, ale granice „ruskiego miru” objęły salę posiedzeń Rady Najwyższej Ukrainy, gabinety różnych instytucji władzy, środki masowego przekazu, organizacje oświatowe, naukowe, biznesowe, sportowe, struktury siłowe, armię. Stąd rozpełza się po całej Ukrainie nihilistyczny, lekceważący stosunek do języka ukraińskiego, który, niestety, nie ominął mniejszości narodowych. To podsyca ukrainofobów, paraliżuje wielu zrusyfikowanych Ukraińców, którzy znajdują się na psychologicznym rozdrożu: wyrywać się z obcego „ruskiego miru”, kształtować wewnętrzną potrzebę komunikowania się w języku ukraińskim, tworzyć ukraińskojęzyczne intelektualne środowisko życiowe czy z inercji pozostawać rosyjskojęzycznymi i prowadzić swoje dzieci, wnuki, prawnuki obcą drogą, zwiększając w ten sposób liczbę rosyjskojęzycznej ludności, a zatem osłabiając ukraińską potęgę narodową. Profesor Uniwersytetu Columbia Jurij Szewczuk słusznie podkreślił, że dwujęzyczność dla Ukrainy to pocałunek śmierci. „Schizofrenia językowa lub lingwoschizofrenia — to konsekwentna polityka kulturalna, która przewiduje mieszanie języka ukraińskiego i rosyjskiego. To niszczy język ukraiński na wszystkich jego poziomach. Przecież ludzie, zgodnie z prawami psychiki, reprodukują ten język,
którą słyszą wokół siebie. Usłyszenie nieskażonego języka ukraińskiego jest obecnie trudne. Człowiek zaczyna mówić na poziomie bardzo prymitywnych znaczeń, które nie są w stanie ogarnąć całego złożonego kompleksu otaczającego świata — zauważył Jurij Szewczuk. — Dzieje się to, do czego zawsze dążyła polityka rosyjskiego imperializmu — zniszczyć język ukraiński od wewnątrz, rozchwiać go, upodobnić do rosyjskiego tak, aby sami Ukraińcy „dobrowolnie” z niego zrezygnowali”. Władanie językiem ukraińskim jako głównym wymogiem profesjonalizmu, działalności społeczno-politycznej i państwowej jest całkowicie ignorowane. Jest to szczególnie widoczne we wszystkich kanałach telewizyjnych i radiowych, gdzie panuje dwujęzyczność rosyjsko-ukraińska lub wyraźnie przeważa język rosyjski. Należą do nich przede wszystkim kanały telewizyjne „Inter”, „112 Ukraina”, „NEWS ONE”, „Pryamiy”, a także ZIK i inne stacje radiowo-telewizyjne, w których pracują tacy dziennikarze jak Matwij Hanapolski, Natalia Właszczenko (z jakiegoś powodu uważa ona, że należy ją nazywać Natasza) i dziesiątki innych. Szanowna Natalia Właszczenko zaprasza do talk-show Mychajła Dobkina — wyrafinowanego ukrainofoba. Na wielu kanałach telewizyjnych gospodarują różni dobkinowie, murajewowie, rabinowiczowie, czerwonenkowie, Hanna Herman i inni. Tworzą oni prowokacyjne sesje mające na celu rozbicie ukraińskiego społeczeństwa, rozmycie uczuć narodowych, moralno-psychiczne upokorzenie ukraińskich patriotów w każdym wieku, zaszczepianie małorosyjskości, kształtowanie u obywateli Ukrainy szczególnej formy rosyjskiej świadomości, która ma charakter antyukraiński. Dwujęzyczność rosyjsko-ukraińską, czyli lingwoschizofrenię, podsycają „95 kwartał”, „Liga śmiechu”, „Rozśmiesz komika”, „Głos kraju”, „Głos. Dzieci”, „Tańce z gwiazdami”, a także takie filmy jak „Ostatni Moskal”, „Wioska na milion”, „Sługa narodu” itp. Przykro stwierdzić, że w ukraińskim eterze radiowo-telewizyjnym katastrofalnie brakuje audycji ukraińskich pod względem treści i ducha, podobnie jak ukraińskiej kinematografii. Główną przyczyną jest to, że właścicielami kanałów radiowo-telewizyjnych są obcokrajowcy, dla których Ukraina jest terytorium do wzbogacenia się, a nie do rozwoju i utwierdzania ukraińskości. Obecne wyrafinowane metody i formy rusyfikacji Ukraińców uzupełnia anglicyzacja. Setki anglojęzycznych terminów, na przykład brand-building, bezceremonialnie spychają ukraińskie leksemy na margines. Widać to nawet w tytułach wielu doniesień naukowych na naszej konferencji. Ale nie ma to nic wspólnego z potrzebą dobrej znajomości języka angielskiego. Cudzego się uczcie, a swego nie porzucajcie — obecnie również prosi nas Taras Szewczenko. Ukraińskie społeczeństwo — od Prezydenta, Przewodniczącego Rady Najwyższej, Premiera Ukrainy po sprzątaczkę, dozorcę — musi celowo dekolonizować język ukraiński. Nie chodzi o ograniczenia, zakaz języka rosyjskiego czy języków innych mniejszości narodowych, ale o ekologię językową. Naród polityczny na Ukrainie może powstać i produktywnie działać tylko na zasadach głębokiej znajomości i wszechstronnego funkcjonowania języka ukraińskiego, zachowania i rozwoju języków oraz kultur mniejszości narodowych. Dlatego trzeba przekonywać mniejszości narodowe i ich zagranicznych adwokatów-podżegaczy, aby nie tworzyli gett narodowo-kulturowych, lecz głęboko przejmowali się losem Państwa Ukraińskiego, opanowywali język ukraiński i tworzyli przesłanki do nauki na uczelniach wyższych oraz rozwoju kariery na Ukrainie. Upokorzona pozycja języka i kultury ukraińskiej na Ukrainie musi być problemem i bólem nie tylko etnicznych Ukraińców, ale każdego, kto uważa się za patriotę Ukrainy. Nie może być politycznie i ekonomicznie niepodległego państwa, jeśli jego obywatele są duchowo i kulturowo skolonizowani. Obecnie manipulacyjna rosyjska propaganda wszelkimi sposobami, formami i metodami narzuca myśl, że Rosja nie walczy z Ukrainą, lecz pomaga, wspiera tych, którzy chronią ukraińskich obywateli przed nazistowsko-faszystowską juntą, która rzekomo zasiadła w Kijowie. Nawet na stronie tytułowej czasopisma „Russkoje słowo”, które ukazuje się w Krasnym Łuczu w obwodzie ługańskim (zarejestrowanego przez Państwowy Komitet Ukrainy w 2004 r.), napisano, że „rosjanie, ukraińcy, białorusini — to jeden naród rosyjski”. Cyniczna moskiewska, informacyjno-psychologiczna, hybrydowa wojna jest skierowana na to, aby u ukraińskich obywateli nie doszło do deokupacji świadomości. Przykro, że do tej pory wielu ludzi na Ukrainie nie rozróżnia pojęć „wiedzieć” i „rozumieć”: każdą manipulacyjną informację przyjmują, powielają ją, chwaląc się, że o tym wiemy. Ale brakuje im głębokiego przemyślenia, zrozumienia istoty informacji na zasadach ukrainocentryzmu. Dotyczy to również niektórych polityków, urzędników, deputowanych, dziennikarzy, którzy z głosu rosyjskich manipulatorów w warunkach moskiewskiej agresji przeciwko Ukrainie propagują neutralność. Mówią, że język, kultura są poza dobrem i złem, poza polityką i wojną. Brak głębokiej, prawdziwej, systemowej wiedzy jest przesłanką do zalewu skandalicznych, destrukcyjnych, niemoralnych materiałów oraz przemilczania, ignorowania społecznie ważnych faktów, wydarzeń, zjawisk. Niezwykle ważne jest, aby wciąż wyjaśniać ukraińskiej, rosyjskiej, europejskiej i światowej społeczności, że Włodzimierz Wielki chrzcił nie moskali-rosjan, nie Rosję, bo jej na świecie jeszcze nie było, a Ruś, czyli rusinów. W IX—XII wieku nie istniał naród rosyjski (wielkorusowie). Na terytorium zaleskim (dzisiejsze północne tereny Rosji) żyły plemiona ugrofińskie (Muroma, Meria, Weś, Meszcera, Moksza i in.). Nazywano je narodem moksel, który z czasem stał się podstawą moskali — dzisiejszych rosjan. Należy przypomnieć, że Piotr I ukradł nazwę staroukraińskiego państwa Ruś i zarządził nazywać „Carstwo Moskiewskie Państwem Rosyjskim”. Plemiona słowiańskie (Polanie, Drewlanie, Siewierzanie, Dulibowie, Tywercy i in.) w rozwoju historycznym utworzyły państwo Ruś, rusinów, czyli Ukraińców. Centrum państwa Ruskiego byli Polanie, oni byli Rusią. Zatem spadkobierczynią Rusi, Rusi Kijowskiej jest Ukraina (!), a nie Moskwa=Rosja. Rosjanie i Ukraińcy nie są tym samym narodem, są różnego rodu-plemienia. Ale jesteśmy sąsiadami i trzeba żyć w zgodzie i pokoju, co zależy tylko od rosjan oraz europejskich i amerykańskich przywódców. Wojna rosyjsko-ukraińska to wojna cywilizacji, wartości, orientacji światopoglądowych. Dyktuje ona szczególne warunki życia, polityki, działalności społecznej, funkcjonowania mediów na Ukrainie, których głęboką istotą musi być ukrainocentryzm w organicznym połączeniu z wartościami ogólnoludzkimi.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
