Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 12сторінка оригіналу ↗

«TYLKO WIEDZA MOŻE NAS URATOWAĆ»

Слово Просвіти, №47 за 2008 рік

— Obecnie zawód nauczyciela stracił swój prestiż. To przykre. Jaka jest tego przyczyna? Tylko pieniądze, mam na myśli poziom zarobków, czy wina samych nauczycieli, że tak się do nich odnoszą; czy to dlatego, że inaczej patrzy się teraz na własny zawód; a może to problem społeczny? — Główna przyczyna jest społeczna: nauczyciel ma niską pensję, nie ma ulg, nie ma należytego zabezpieczenia materialnego. Często nie ma przyzwoitego mieszkania. Nie zawsze są też warunki do rozwoju zawodowego. Mam na myśli to, że nauczyciel z reguły nie może prenumerować fachowych wydawnictw, nowoczesnej prasy, utrzymywać swojego życia na godnym poziomie kulturalnym. Odpowiednio społeczny prestiż pracy nauczyciela maleje: kto tylko może, zdobywa lepiej płatną pracę i odchodzi z nauczania. Pewnego razu, wracając z pracy, spotkałam byłą studentkę. Od trzech lat pracuje w urzędzie skarbowym: trzeba było uczyć syna. Pokazuje małą książeczkę ze zdjęciami, na których sadzi z uczniami drzewa, a na innej fotografii wystawiają „Sielankę na Kaidaszowej rodzinie”… A ja idę dalej i myślę: przecież ona już czwarty rok nosi ze sobą tę książeczkę! Zatem to nie jest jej obojętne, boli ją w duszy. Przecież przepracowała w szkole 19 lat! I odeszła z bólem: to nie było łatwe. Najwyraźniej tak doświadczona nauczycielka nie odeszłaby ze szkoły, gdyby nie potrzebowała pieniędzy na naukę syna. — Jak podnieść prestiż nauczycieli? Czy jest to w mocy ludzi, którzy ich kształcą, czy zależy to od władz? — Nie mogę powiedzieć, że jutro szkoła stanie się idealna, ale sytuacja znacznie by się poprawiła, gdyby rozwiązano kwestie materialne. Chociaż znaczna część nauczycieli pracuje nie za pieniądze, lecz za honor i z sumieniem. I wcześniej tak bywało. Dziś szkołę gdzieniegdzie przekształca się w „klub” łapówkarzy i patrzy się na rodziców: kto gdzie pracuje i jak można na nich zarobić: daj mi to, a ty tamto… I takie przypadki nie są odosobnione, bo przez to wszystko w szkole pozostaje słabszy, ten, kto nie potrafi się gdzieś lepiej ustawić. Dlatego dziś szkoła trzyma się na starszym pokoleniu nauczycieli. Ale przecież sytuację można zmienić! Dać wysokie wynagrodzenie, zachęcać, a wtedy napłyną świeże siły, wszystko się odrodzi. Musi się odrodzić, bo bez nauczyciela państwo nie będzie miało perspektyw. Przeciętniak czy słabeusz wychowa tylko przeciętniaka i słabeusza. Trzeba zatem myśleć o przyszłości. Dlatego wszystko trzeba zmieniać na lepsze i przywracać nauczycielowi prestiż. — Co robi Akademia Pedagogiczna, aby dotrzeć do władz? — Jestem zwykłym akademikiem i nie mam dostępu do władz. Nasza akademia i jej prezydent Wasyl Hryhorowycz Kremień zawsze mówi Ludmiła Iwaniwna Macko w swoim roboczym gabinecie o tych bolesnych problemach szkoły. Szanuję go za reformy i zmiany w oświacie, bo to dziś realizują się jego idee. Pamiętam, jak zarzucano mu, że rozdaje zbyt wiele licencji uczelniom wyższym; a on mówił: chcę, żeby nasz naród się uczył. Nawet jeśli ktoś zostanie bez pracy, ale ma wykształcenie, łatwo znajdzie pracę albo zorganizuje sobie miejsce pracy i będzie mu łatwiej w życiu. — Czy wie Pani, jaką ścieżkę wybiera większość studentów, którzy zdobywają zawód nauczyciela? Czy ich dyplomy nie pokrywa kurz? — Czasem podchodzimy z sowieckimi miarkami do sytuacji zupełnie niesowieckiej. Wtedy wszyscy mieli iść do pracy tylko tam, dokąd wskaże partia. Dziś są inne czasy. Dlatego nie można tych kwestii rozstrzygać jednoznacznie. Przecież teraz wpływa na to wiele czynników. Wiemy, że naszych absolwentów chętnie biorą do pracy wszędzie: do szkół, do struktur zarządczych, do firm, jako tłumaczy do deputowanych, bo deputowani nie zawsze władają językiem ukraińskim… Chętnie biorą, ponieważ absolwent naszego uniwersytetu jest dobrze przygotowany: język ukraiński, obcy, znajomość komputera, wiedza z psychologii ogólnej, wiekowej i specjalnej oraz pedagogiki jako dyscyplina obowiązkowa na uniwersytecie. Absolwenci są komunikatywni, dobrze organizują pracę. Takich specjalistów kuszą wysokimi zarobkami. — Od nauczyciela zależy nie tylko wiedza, ale także kształtowanie małego dziecka jako osobowości, jego świat duchowy, portret psychologiczny. Pamiętam, że w naszej szkole nauczycielka, która przez wiele lat pracowała z młodszymi uczniami, „wychowywała” dzieci nie słowem, lecz szturchańcami. Czy ocenia się jakoś przydatność psychologiczną przyszłych studentów do pracy nauczycielskiej? — Taka możliwość istnieje, ale jest niewielka. My sami (mam na myśli wykładowców) nie mamy prawa wpływać na wybór kandydatów. Chociaż do tego roku selekcja była nieco ukierunkowana, bo uniwersytet miał więcej możliwości uwzględniania rekomendacji, które otrzymywali absolwenci klas pedagogicznych szkół, kolegiów oraz zwycięzcy olimpiad, konkursów i małych akademii. Tam i dziecko się przyglądało, i ono samo sprawdziło swoją przydatność do zawodu. Praktyka testowania nie ujawnia psychologicznie kandydatów. Obecnie trudno powiedzieć, jacy będą kolejni studenci. Mamy nadzieję, że lepsi. Wykładowcy, którzy pracują na pierwszym roku, mówią, że tegoroczny nabór pod względem jakości wiedzy jest nieco niższy. A ogólnie u nas panuje taki porządek: nie wiemy, czy student uczy się na kontrakcie, czy za państwowe

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин