Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 15сторінка оригіналу ↗

«Przestrzeń osobowości — Galaktionowycz»

Слово Просвіти, №48 за 2017 рік

W Połtawie zaprezentowano wydawnictwa ukrainoznawcze. W Połtawskim Muzeum Krajoznawczym imienia Wasyla Kryczewskiego zaprezentowano dwa fundamentalne wydawnictwa ukrainoznawcze o Połtawszczyźnie, z fotografiami o charakterze etnograficznym z końca XIX – początku XX wieku z kolekcji Narodowego Muzeum Sztuki Ukrainy, przedmową doktora nauk o sztuce Mychajła Seliwaczowa, a także kilkoma kolorowymi ilustracjami. Wydanie jest przyуроczone 150. rocznicy urodzin M. F. Biljasziwskiego. Książka ujrzała światło dzienne w dwóch wariantach, z których jeden — prezentowy, wyróżnia się płócienną okładką, zdobioną haftem czerwoną jedwabną nicią. Pracę wykonała mistrzyni haftu Wira Zabora według szkicu Ołeksandra Sawczuka. Haft maszynowy odtwarza starodawny ukraiński ornament. Wydanie ukazało się w nakładzie 300 egzemplarzy. Nowe wydanie „Drewniane i murowane świątynie Ukrainy” Hryhorija Pawłuckiego, oprócz tego, że połączyło dwie jego prace pod jedną okładką, zawiera przypisy do wydania (rejestr zabytków, których nie udało się zachować) oraz kolorowe ilustracje zabytków, które zachowały się do dziś. — To znakomite wydanie w historii ukraińskiej architektury, pierwsza poważna publikacja w tej dziedzinie. Wcześniej sakralną ukraińską architekturę postrzegano etnograficznie. To pierwsze badanie z zakresu historii sztuki i architektury, z rysunkami i opisami — zaznaczył wydawca. Bohdan Diaczyszyn w swoich książkach zwraca uwagę czytelników na pełną poświęcenia pracę profesora Andrija Sodomory. Dobrze rozumiejąc, jak wiele znaczy Słowo, autor wysoko ocenia jego postawę obywatelską i pisarski czyn: „Artysta słowa uświadamia sobie czas, w którym żyje, i swój talent od Boga musi stokrotnie oddać narodowi, bo rozum ma cenę tylko wtedy, gdy służy wspólnocie, miłości, duchowemu wzbogaceniu człowieka. Takim jest Andrij Sodomora…” („Okruchy żywego czasu Andrija Sodomory”, s. 82), bo „Sens bytu człowieka — pielęgnowanie swojego intelektu, duchowości w procesie pojmowania formy (łac. — piękna) życia z Bogiem. A jedność narodu zdobywa się w dążeniu do wolności, człowieczeństwa, w ruchu, który ma formę szacunku dla słowa, do zwycięstwa nad obcymi stereotypami. Natomiast lekceważenie podejścia humanistycznego w nauce, wychowanie narodu bez należytego szacunku dla języka ojczystego (do-mówić-się), bez uświadomienia sobie tego, że tylko język (a nie mowa!) jest podstawą jego jedności, znieważenie wagi słowa w społeczeństwie stało się przyczyną światowej katastrofy humanitarnej i naszej ukraińskiej biedy. Człowiek jest całościowy wtedy, kiedy „Nie słowo przy człowieku, żeby być słowem, a człowiek przy słowie, żeby być człowiekiem” (Andrij Sodomora)!” („Słowo Andrija Sodomory w zwierciadłach czasu”, 4. strona okładki.) Olga ISZCZENKO, zastępca dziekana wydziału historycznego, Olga NAUMENKO, specjalista wydziału socjalno-humanitarnego uczelni. W ramach projektu „Uniwersytet Otwarty” z inicjatywy biblioteki uczelni, wydziału wychowania fizycznego, wydziału historycznego oraz Towarzystwa Naukowego uniwersytetu w sali informacyjnej „Droga Chumacka” odbył się okrągły stół „Przestrzeń osobowości — Galaktionowycz”, poświęcony pamięci honorowego mieszkańca miasta Mychajła Łytwynenki. Mychajło Łytwynenko — honorowy mieszkaniec Perejasławia Chmielnickiego, cukiernik, sportowiec, dobroczyńca, który przez kilka dziesięcioleci z własnej inicjatywy wytwarzał lodowe rzeźby Dziadków Mróz i Śnieżynek dla centralnego placu. A jeszcze znano go (i to już daleko poza granicami Perejasławszczyzny) jako legendarnego aktywistę weteranowskiego ruchu sportowego, który poświęcił się sportowi i propagowaniu zdrowego stylu życia. Spotkanie rozpoczęło się od demonstracji filmu „Galaktionowycz” z 1988 roku, którego reżyserami są O. I. Kowal i A. A. Karas, o życiu wielokrotnego mistrza świata w pchnięciu kulą i rzucie młotem, aktywnego miłośnika życia. Oprócz filmu do obecnych przemawiał także niezwykle piękny portret Mychajła Galaktionowycza, którego autorem jest Wiktor Tkaczuk. Dyrektor biblioteki Olha Szkyra, dziekan wydziału wychowania fizycznego Wiktor Kujbida opowiadali o słynnym rodaku. Swoimi wspomnieniami o Mychajle Łytwynence podzielił się nauczyciel wychowania fizycznego, prezes klubu sportowego „Weteran” Wasyl Onoprijenko. Poinformował on, że do tej pory rekordu Galaktionowycza nikt nie powtórzył. Dyrektor miejscowego stadionu imienia Łobanowskiego Wałerij Milhewśkyj zaproponował ustanowienie tablicy pamiątkowej na stadionie i nadanie stadionowi imienia Mychajła Łytwynenki. Bardzo przenikliwe i ciekawe były wystąpienia wykładowcy katedry dyscyplin sportowych, gier i turystyki naszej uczelni Ihora Jurczenki, koleżanki Mychajła Łytwynenki Hałyny Pocholok, która odkryła zawodowe sekrety cukiernika i jego pasję — fotografowanie. Honorowa obywatelka Perejasławia Chmielnickiego Olha Tesłenko podkreśliła wysoką postawę obywatelską Mychajła Łytwynenki, który był patriotą swojego miasta i zawsze bronił interesów wspólnoty. Rzemiosło piekarskie połączyło Mychajła Galaktionowycza z Muzeum Chleba Narodowego Historyczno-Etnograficznego Rezerwatu „Perejasław”. Data urodzin Mychajła Łytwynenki — 14 października 1930 r. — zbiega się z datą otwarcia muzeum w 1984 roku. Właśnie o ekspozycji Muzeum Chleba, którą opracowywał Mychajło Łytwynenko, opowiedziała kierowniczka działu naukowo-badawczego „Muzeum Chleba” Ołesia Żam. — Mychajło Łytwynenko był nie tylko dobrym sportowcem, ale i utalentowanym muzykiem — wspominał wykładowca dziecięcej szkoły muzycznej im. P. Synyci w klasie akordeonu Jurij Debelak. Wasyl Hacenko, uczeń Mychajła Łytwynenki, od którego odziedziczył miłość do sportu, jest dumny z tego, że mieszka na ulicy nazwanej imieniem Galaktionowycza. Liza Prokopowna Myzdrenko, przewodnicząca Związku Weteranów miasta, opowiedziała o wiernej przyjaźni z Mychajłem Łytwynenką, która trwała ponad 40 lat. Tak oto wszyscy razem wspomnieli, jakim unikalnym w każdym sensie był nasz sławny rodak — Mychajło Galaktionowycz Łytwynenko, ocenili ekspozycję wystawową „Przestrzeń osobowości — Mychajło Łytwynenko”, którą pomogła stworzyć kandydat nauk pedagogicznych, docent katedry dyscyplin artystycznych Olha Striłeć oraz córka Mychajła Łytwynenki — Olha Iszczenko. Mychajła Łytwynenki nie ma z nami już ponad 3 lata, ale w pamięci wielu mieszkańców miasta żyje jego zdumiewający humor i śpiew przy akordeonie, czarujące rzeźby Dziadka Mróz i Śnieżynki, a także pyszne torty i ciasteczka, którymi wszyscy się delektowali. Andrij Sodomora w rozmyślaniach Bohdana Diaczyszyna. Do 80. rocznicy urodzin i 55. rocznicy działalności pisarskiej Andrija Sodomory.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин