Сторінка · с. 13сторінка оригіналу ↗
Wręczono nagrody krajoznawcze
Слово Просвіти, №50 за 2012 рік
7 grudnia 2012 roku w pomieszczeniu rektoratu Uniwersytetu Kijowskiego imienia Borysa Hrinczenki uroczyście otwarto Muzeum historii tego zabytku architektury i historii. Orędowniczka pracy oświatowej, znana badaczka twórczości Hrinczenki i filolog Antonina Iwaniwna Mowczun przeprowadziła pierwsze wycieczki. To wydarzenie jest nieprzeciętne i bardzo szczególne, gdyż za rok, 9.12.2013, minie 150 lat od dnia urodzin Borysa Hrinczenki. W najbliższych numerach „SP” czytajcie artykuł A. I. Jewhen BUKET Zdjęcie Ołeksandra ŁYTWYNENKA W nurcie nauki historycznej i krajoznawstwa wielkim „kozackim lądem” w latach 1880—1930 była działalność D. I. Jawornyckiego. Wniósł on prawdziwie znaczący wkład w kształtowanie się krajoznawstwa historycznego. Złotą kartą ukraińskiej historii regionalnej nazywają jego pełne poświęcenia i w najwyższym stopniu kompleksowe — geograficzno-topograficzne, historyczno-archeologiczne, folklorystyczno-etnograficzne — badania terytorium i zabytków kozactwa zaporoskiego. Dmytro Iwanowycz Jawornycki był członkiem Ukraińskiego Komitetu Krajoznawstwa — organizacji, od której wywodzi swój rodowód Narodowy Związek Krajoznawców Ukrainy. Badacze rodzinnego kraju początku lat 90. XX wieku dążyli do przywrócenia szerokiemu ogółowi najlepszych osiągnięć poprzedników. Pragnęli być godnymi spadkobiercami niestrudzonych orędowników, wśród których poczesne miejsce należało do Dmytra Iwanowycza Jawornyckiego. W 1991 roku decyzją zarządu Ogólnoukraińskiego Związku Krajoznawców, któremu przewodniczył Bohater Ukrainy, akademik NAN Ukrainy Petro Tymofijowycz Trońko, ustanowiono pierwszą na Ukrainie nagrodę krajoznawczą — imienia Dmytra Jawornyckiego, która dziś jest najwyższym odznaczeniem Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy. Nagroda przyznawana jest corocznie krajoznawcom, zespołom krajoznawców lub organizacjom i instytucjom krajoznawczym za znaczący wkład w sprawę badania, zgłębiania i popularyzacji historyczno-kulturowych i naturalnych bogactw rodzinnego kraju. Od czasu ustanowienia do dziś laureatami nagrody zostało około 50 krajoznawców, instytucji i organizacji. W tegorocznych uroczystościach wzięli udział przedstawiciele instytucji państwowych i społecznych, znani działacze nauki i kultury. Przewodniczący Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy Ołeksandr Rejent w swoim słowie wstępnym zaznaczył, że „tym najwyższym odznaczeniem Związku uhonorowano krajoznawców, którzy swoją działalnością wnieśli znaczący wkład w badania historii i kultury rodzinnego kraju, przyczynili się do szerzenia wiedzy o niepowtarzalnym dziedzictwie naszego narodu, wybitnych postaciach Ukrainy”. Pierwszego laureata Ołeksandra Biłouska doskonale znają na Połtawszczyźnie. Ukończył wydział historyczny Połtawskiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego. Historyk-krajoznawca, był inicjatorem i bezpośrednim uczestnikiem stworzenia kompleksu dydaktyczno-metodycznego, który obejmował serię podręczników „Historia Połtawszczyzny” dla klas 6—11, 33-tomowy „Imienny rejestr Historii Połtawszczyzny”, komplety kolorowych reprodukcji „Ilustrowana historia Połtawszczyzny”, poradniki metodyczne dla nauczycieli. Dzięki działalności kompleksu obwód połtawski zajmuje jedno z priorytetowych miejsc we wdrażaniu kursu krajoznawstwa w placówkach oświatowych. Wcielił w życie szereg zakrojonych na szeroką skalę projektów naukowo-badawczych, dydaktyczno-metodycznych i wydawniczych: „Połtawszczyzna: Przyroda. Tradycje. Kultura”, „Zrehabilitowani przez historię. Obwód połtawski”, „Narodowa księga pamięci ofiar Hołodomoru 1932—1933 lat. Obwód połtawski”, Ołeksandr Rejent wręcza nagrodę Mykole Kostrycy uniwersytetu. Mykoła Kostryca — fundator ruchu krajoznawczego na Żytomierszczyźnie, doktor nauk geograficznych. Ukończył wydział geograficzny Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. T. G. Szewczenki. Pracował jako nauczyciel, wykładowca w wyższych uczelniach Żytomierza i Kijowa. W 1990 r. wystąpił jako jeden z fundatorów odrodzenia Żytomierskiego Towarzystwa Naukowo-Krajoznawczego badaczy Wołynia, które działało w regionie w latach 1900—1920, został jego kierownikiem, połączył rozproszone ośrodki krajoznawcze Żytomierszczyzny, Wołynia, Rówieńszczyzny, Chmielniczyzny, Tarnopolszczyzny, skoordynował ich działalność w jednolitym nurcie badań regionu wołyńsko-podolskiego. Organizator ponad „Bohaterowie ziemi połtawskiej”, „Twórcy państwowości Połtawszczyzny”, „Artyści Połtawszczyzny”, „Mecenasi. Kolekcje. Wystawy”. Ołeksandr Biłousko — autor idei, kierownik projektu i główny redaktor 12-tomowej „Połtawiki: Połtawskiej Encyklopedii”, dla której napisał setki artykułów i która obecnie znajduje się w aktywnym procesie twórczym. Tę pracę badacz uważa za najbardziej zakrojone na szeroką skalę dzieło krajoznawcze Połtawszczyzny. Drugą nagrodę im. D. Jawornyckiego Ołeksandr Rejent przekazał synowi Mykoły Kostrycy, gdyż sam laureat nie mógł być obecny na wręczeniu nagród. Syn żytomierskiego krajoznawcy, również Mykoła, — kandydat nauk ekonomicznych, docent Żytomierskiego Państwowego Uniwersytetu Technologicznego. Niedawno w pomieszczeniu Korpusu Humanitarnego Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. M. P. Drahomanowa odbyło się uroczyste wręczenie nagród laureatom nagrody imienia Dmytra Jawornyckiego Narodowego Związku Krajoznawców Ukrainy 2012 roku. Najbardziej znaną i najbardziej prestiżową nagrodę krajoznawczą otrzymali dyrektor Centrum Badań Historii Połtawszczyzny Rady Obwodowej w Połtawie, zasłużony nauczyciel Ukrainy Ołeksandr Biłousko, znany orędownik ruchu krajoznawczego Ukrainy, który odrodził i przez długi czas kierował ruchem krajoznawczym Żytomierszczyzny, doktor nauk geograficznych Mykoła Kostryca oraz znany kijowoznawca i muzeoznawca Dmytro Małakow.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
