Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє
Сторінка · с. 16сторінка оригіналу ↗

I nie tylko filatelia

Слово Просвіти, №67 за 2000 рік

nie tylko temu Ministerstwu, ani całemu państwu. Ale to, jak mówią, temat innej rozmowy. Wysoka jakość poligrafii, przemyślana polityka nakładowa oraz szereg innych okoliczności wyniosły ukraińskie znaczki pocztowe na poziom światowy, o czym niedawno poinformowały środki masowego przekazu zarówno na Ukrainie, jak i poza jej granicami, na przykład amerykański czasopismo filatelistyczne «Trident-Wisnyk». Zatem ci ludzie, którzy mówią, że nie wszystko jest tak źle w naszym domu, rzeczywiście mają rację. Dlatego nie dziwi, że z wielkim zainteresowaniem witamy każdą nową emisję ukraińskich znaczków pocztowych, tych arcydzieł mistrzów sztuki miniatury, cieszymy się z ich osiągnięć i z ogromnym żalem przyjmujemy każdy «błąd» w tej poważnej sprawie, bez których, niestety, nie obywa się. Już w 1996 roku, z okazji 400. rocznicy urodzin Piotra Mohyły, wydano pamiątkowy znaczek. Wszystkie napisy na nim są poprawne, lecz z portretem jubilata wyszła wpadka — zamiast Piotra Mohyły na znaczku przedstawiono jakiegoś wschodniego patriarchę. A przecież istnieją jego portrety z czasów życia, na przykład freska w cerkwi Spasa na Berestowie w Kijowie oraz kopia zaginionego portretu, wykonana w XVIII wieku (zob.: P. Biełiecki. Ukraińskie malarstwo portretowe XVII–XVIII w. — Leningrad, 1981. — s. 57). Niedawno w czasopiśmie «Poczta i filatelia Ukrainy» nr 2 ukazała się notatka W. Pietreckiego «Jeszcze jeden błąd» w związku z motywem poświęconym parkom chronionym i przyrodniczym z serii «Europa». Autor przekonująco wykazał, że w treści rysunku popełniono błędy rzeczowe. A oto przed nami świeża emisja «Ukrpoczty» — blok «Jarosław Mądry». I co na nim widzimy? Na tle planu grodu Jarosława, w książęcej szacie, z państwową nagrodą «Order księcia Jarosława Mądrego», przedstawioną zresztą na bloku pocztowym w 1997 roku. Które więc z tych wizerunków jest prawidłowe? Spróbujmy rozpatrzyć tę kwestię w kontekście historycznym, na podstawie dokumentów, które dotrwały do naszych czasów. Najdawniejszym takim dokumentem jest świadectwo bizantyjskiego historyka Leona Diakona o spotkaniu wielkiego kijowskiego księcia Światosława Igorewicza z cesarzem Janem Tzimiskesem podczas prowadzenia rokowań pokojowych nad Dunajem. Oto ono: «Wyglądał tak: wzrostu umiarkowanego, ani nadmiernie wysokiego, ani zbyt niskiego, z gęstymi brwiami. Oczy miał niebieskie, nos płaski, brody nie miał, lecz nad wargą zwisały w dół gęste, bujne włosy. Głowa była u niego całkiem ogolona, z jednej strony zwisał gęsty kosmyk (lok), oznaczający szlachetność pochodzenia, szyja mocna, piersi szerokie, a cała postać bardzo harmonijnie zbudowana. Wydawał się zasępiony i ponury. W jednym uchu zwisała mu złota kolczyk, ozdobiony dwiema perłami z rubinem pośrodku» (zob.: «Historia kultury starożytnej Rusi». T. 1. — Moskwa–Leningrad, 1948. — s. 244). O synu Światosława, Włodzimierzu, nie zachował się tak szczegółowy opis słowny. Lecz zachowały się bite za jego czasów złote i srebrne monety, na których widzimy portret księcia znów bez brody, z opadającymi w dół wąsami. Monety te bito w latach 980–1015. Na monetach Jarosława Mądrego, bitych zapewne do 1025 roku, na awersie widzimy portret świętego Jerzego (chrześcijańskie imię Jarosława brzmiało również Jerzy), a na rewersie herb, trójząb. Ten herb przedstawiono na wszystkich innych monetach tamtego czasu. Ten dawny herb stał się Małym herbem współczesnej Ukrainy. Wizerunek

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин