Сторінка · с. 6сторінка оригіналу ↗
SŁAWNY CHÓR Z KOŁOMYI
Слово Просвіти, №68 за 2000 рік
Czarującą wysepką duchowości, która we wszystkie strony rozsiewa światło wieloaspektowej i szczodrej, dumnej i niepokonanej ukraińskiej duszy, jest w Kołomyi amatorski chór ludowy towarzystwa «Proświta», który narodził się na potężnej fali narodowego uniesienia w październiku 1989 roku. Jego założycielami byli profesjonalni muzycy, wykładowcy Kołomyjskiej Szkoły Pedagogicznej: Wasyl Melnyk, Roman Chimej, Mychajło Hryniuk oraz nauczyciel muzyki w szkole średniej Lubomyr Hrabec, z inicjatywy nowo utworzonego Towarzystwa Języka Ukraińskiego imienia Tarasa Szewczenki (jego pierwszy przewodniczący Ihor Dowhaniuk). Dążenie do czynienia wielkiej sprawy — budzenia pamięci historycznej ludzi, odradzania najlepszych tradycji narodu ukraińskiego, walki o przywrócenie językowi ukraińskiemu należnego miejsca w społeczeństwie poetyckim słowem i patriotyczną pieśnią — to główny cel chóru proświtańskiego. Uczestnikami chóru zostali entuzjaści — ludzie w różnym wieku, różni pod względem przygotowania muzycznego i profesji, których połączyła idea narodowa oraz dążenie do utrwalania państwowości Ukrainy i kształtowania świadomości narodowej Ukraińców. I chociaż minęło zaledwie 10 lat od czasu jego założenia, dorobek twórczy jest znaczący — około 200 utworów pieśniarskich w repertuarze. Z nich: duchowe — 55, patriotyczne — 31, ludowe liryczne — 24, a także utwory do słów Tarasa Szewczenki, Iwana Franki, Izydora Worobkiewicza oraz innych autorów. Należy wyróżnić Liturgię B-dur M. Hajworonskiego, kantatę D. Siczynskiego «Minęły lata młode» do słów T. Szewczenki, która po raz pierwszy zabrzmiała w Kołomyi na święcie szewczenkowskim 9 marca 1990 roku, «Marsz żałobny» M. Łysenki do słów Łesi Ukrainki, «Testament» T. Szewczenki, muzyka M. Werbyckiego, «Modlitwę» z opery S. Hułaka-Artemowskiego «Zaporożec za Dunajem». Ponad 300 koncertów dał oryginalny zespół, który w 1993 roku został uhonorowany tytułem ludowego. Chór jako pierwszy w 1990 roku wykonał hymn narodowy «Jeszcze nie umarła Ukraina», który w tamtym czasie był jeszcze zakazany przez władze. Ukraińską pieśnią, której, niczym kwiatu wolności, nie da się zamknąć za kratami ani rozstrzelać, kołomyjscy proświtańcy wzywali do przywrócenia sławy kozaków podczas obchodów 500-lecia Siczy Zaporoskiej mieszkańców Odessy, Mikołajowa, Chersonia, Zaporoża, Nikopola oraz dziesiątek miast i wsi Południa Ukrainy w 1990 roku. Poruszające były spotkania uczestników chóru podczas kampanii edukacyjnej w przededniu Ogólnoukraińskiego referendum 1991 roku z górnikami Doniecka, Makiejewki, Toreza, Ługańska oraz uczniami i nauczycielami ukraińskich szkół. Na całe życie zapamięta się występ chóru w Kijowie, kiedy podnoszono naszą niebiesko-żółtą flagę nad budynkiem Rady Najwyższej w 1991 roku. Patriotyczne i duchowe pieśni kołomyjskich proświtańców brzmiały podczas poświęcenia symbolicznych mogił bojownikom o wolność Ukrainy we wsiach rejonu kołomyjskiego, w dniach obchodów 750-lecia Kołomyi, otwarcia pomników Stepana Bandery (1991) i Tarasa Szewczenki (1993), 400-lecia Unii Brzeskiej (1996), na tematycznych konkursach pieśni ukraińskiej, podczas różnych uroczystych wydarzeń na Kołomyjszczyźnie, w Iwano-Frankiwsku, w Czerniowcach, w Werchowynie, we wsiach sąsiednich rejonów. Do swojego 10-letniego jubileuszu, który uczczono 12 grudnia 1999 roku w Kołomyjskim Domu Ludowym uroczystym koncertem sprawozdawczym, chór ludowy «Proświta» podszedł ze znacznymi sukcesami w rozwoju ilościowym i profesjonalnym. Na scenę Domu Ludowego wyszło 60 śpiewaków, którzy swoim śpiewem a cappella oczarowali publiczność. Sala i balkon były przepełnione miłośnikami ukraińskiej pieśni. Wszyscy z wielkim zachwytem przez trzy godziny słuchali pieśni chóralnych, występów solowych oraz gratulacji od organizacji społecznych, struktur władzy, duchowieństwa i przedstawicieli prywatnych przedsiębiorstw, zespołów chóralnych i tanecznych. Wielka w tym zasługa niezmiennego kierownika i dyrygenta chóru Romana Chimeja, który niestrudzenie pracuje nad doskonaleniem śpiewu chóralnego i nad wypracowaniem u każdego śpiewaka profesjonalnego kunsztu, a także dobiera niezbędny repertuar do programu koncertowego, dokonuje opracowań muzycznych pieśni na wielogłosowe brzmienie a cappella. Oprócz naszego chóru, R. Chimej kieruje jeszcze amatorskim chórem «Proświta» we wsi Kornycz i udziela pomocy metodycznej wiejskim zespołom chóralnym rejonu kołomyjskiego. Przez ostatnią dekadę powstało wiele zespołów chóralnych we wsiach Kołomyjszczyzny i w samej Kołomyi przy oddziałach Towarzystwa «Proświta», ale największym był i pozostaje chór ludowy «Proświta» przy Domu Ludowym miasta Kołomyi, którym kieruje Roman Chimej. Mykoła ŻYBAK, członek zarządu Kołomyjskiego Miejsko-Rejonowego Towarzystwa «Proświta» imienia Tarasa Szewczenki.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
