Емблема «Просвіта»ПРОСВІТАЦИФРОВАЗнання · Люди · Майбутнє

KTO POJEDZIE DO TRUSKAWCA?

Слово Просвіти, №68 за 2000 рік

Wydaje się, że właśnie tak nazywał się film, który dawno zszedł zarówno z ekranu, jak i z pamięci. A napisy końcowe pozostały i wabiły-wzywały, niczym letnia jagoda, której nazwa odczytuje się w imieniu narodowego miasta-uzdrowiska. Chciało się tam pobyć, nasłuchawszy się opowieści o uroku tego miasteczka, jego szczególnej galicyjskiej atmosferze, o ludziach dumnych ze swojego kraju. Bez wątpienia wyjazd do Truskawca to prezent. Aby na całe życie zapamiętały się owe dziesięć dni początku 2000 roku dwunastoletniej dziewczynce i jej matce, której zależało, by dziecko nie tylko odpoczęło na czystym powietrzu i przy uzdrawiającej wodzie, ale korzystając z okazji, odkryło dla siebie wspaniałą atmosferę ukraińskości, którą owiane są Lwów i inne galicyjskie ziemie — sól Ukrainy w najwyższym sensie tego słowa... Właśnie z tych powodów my z córką oraz jeszcze jedna kijowska rodzina przystaliśmy na zaproszenie Truskawieckiego Biura Podróży (ul. Szewczenki 2) i trafiliśmy do grupy wycieczkowiczów, którzy 9 stycznia 2000 roku odbywali wycieczkę „Truskawiec—Lwów”. A kolędy bożonarodzeniowe, które brzmiały nad uzdrawiającymi źródłami, zlewając się ze świątecznymi dzwonami, wygodny autobus — sprzyjały odczuciu święta. Lecz, jak to bywa w życiu, święto urwało się nagle i nieodwołalnie wraz z pierwszą frazą przewodnika: — Jestem Oksana Myrosławiwna. W jakim języku prowadzić wycieczkę? My z sąsiadką-kijowianką aż podskoczyłyśmy: oczywiście, że po ukraińsku! Ale przewodnik postawiła na swoim: — Słyszę, że w autobusie mówią po rosyjsku i chcę, żeby ci ludzie mnie zrozumieli... Na mój, wydaje się, rozsądny sprzeciw — że niby nie ma tu obcokrajowców z Rosji czy Białorusi, przewodnik wyuczonym tonem ucięła: „A co, mam sprawdzać paszporty?!” — i opowiedziała anegdotę o Japończykach, którzy oczywiście nie rozumieją języka ukraińskiego, a ich tłumacz przekłada przewodnika w ten sposób: „Gada!”, „Przestała gadać!”. Podbudowani przez Oksanę Myrosławiwnę, rosyjskojęzyczni wycieczkowicze wykrzyknęli sakramentalne „gawaritie po-russki!”, i przewodnik zdecydowanie i nieodwołalnie przeszła na rosyjski. A do tego — po co?! Żebym przekonała się o jej nienagannej rosyjskiej wymowie? — postanowiła wygłaszać wyuczony po rosyjsku tekst właśnie nad naszymi nastawionymi na ukraińskość uszami. A prośbę, by odeszła dalej, bliżej rosyjskojęzycznych słuchaczy, przyjęła jako obrazę: — Jestem Bojkowianką z gór, a wy jesteście niewychowanymi ludźmi! „Grupa wsparcia” natychmiast zareagowała na sygnał internacjonalistki: — Popatrzcie na narodowo nastawionych! Wstyd przerywać kobiecie, ona przecież pracuje! — Takich trzeba wymrażać! Ty u mnie zaraz wyjdziesz z tego autobusu! Nasze dzieci zaniepokoiły się, oglądając się na pobudzoną grupę pięciu osób (reszta milczała) i zbierając się do płaczu, a autorce tych notatek z podróży przyszło się przedstawić i ostrzec Oksanę Myrosławiwnę Herycz, że nie powinna podburzać jednych wycieczkowiczów przeciwko drugim, bo jest osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo całej grupy... Nie będziemy w szczegółach i szeroko opowiadać wszystkich epizodów z podróży, których bezsprzecznymi perłami były ogłoszenia o postoju sanitarnym i zwracanie się do kierowców w języku ukraińskim. Po rosyjsku autorka wyjaśniała problemy wyznań religijnych, charakteryzując parafian wsi, które przemykały za oknem, po rosyjsku świergotała na grobie Iwana Franki na Cmentarzu Łyczakowskim, po rosyjsku wysławiała piękno cerkwi św. Jura i dawnych lwowskich placów, zwycięsko spoglądając na nas — małą grupkę „innojęzycznych” na rodzimej Ukrainie, na sławnej Galicji... Bez wątpienia już następnego dnia poznałam dyrektora Truskawieckiego Biura Podróży Danyła Wołodymyrowycza Kosowskiego. Wszystkie moje pretensje on od razu uprzedził: zgodnie z zaleceniami centrum metodycznego Truskawieckiego Miejskiego Komitetu Wykonawczego, wszystkie wycieczki mają być prowadzone w języku ukraińskim. Oprócz zamówień specjalnych. Zamówień specjalnych na wycieczkę 9 stycznia „Truskawiec—Lwów” nie było, tak jak i próśb o obsługę jej w języku rosyjskim. A Oksana Myrosławiwna została zaproszona do przeprowadzenia tej wycieczki i nie jest etatowym pracownikiem biura. Słowem — konflikt wyczerpany, przepraszam. Żegnam się i wychodzę, a przy wyjściu — nos w nos — wpadam na panią Herycz: — No co, dopięliście swego?! Oczywiście, Oksano Myrosławiwno, „Bojkowianko z gór”, nie dopięłam. Bo mimo całej antypatii do Pani, która tak oto — za darmo, służalczo i, wybaczcie, po chamsku proponuje „w jakim języku sobie życzycie”, mnie jest Pani żal. Rozumiem, że te wycieczki — to Pani kawałek chleba, na który ciężko zarabiać. Że widząc codziennie przykłady tych, którzy tu i tam, „na górze”, lekceważą język państwowy, możecie i Wy przekroczyć zalecenia lokalnego centrum metodycznego, stłumiwszy w sobie Bojkowiankę, Ukrainkę, człowieka. Że starając się dogodzić tym, którzy, nierzadko popiwszy „Naftusią” wódkę, trafiają do waszego autobusu i żądają: „Gawaritie poniatno!”, nie spieszysz się opowiadać o tradycjach narodowych i walkach wyzwoleńczych kraju, o tych licznych krzyżach i kaplicach, które powstały na drodze z Truskawca do Lwowa, a dogadzasz gustom narodowo beztroskiego mieszczanina, ciesząc go pustymi anegdotami. Jestem gotowa wybaczyć Pani zepsutą podróż mojej córki i jej koleżanki,

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад

Емблема «Просвіта»Просвітянин