Сторінка · с. 2сторінка оригіналу ↗
«NIE WPRZĘGAJCIE SIĘ W OBCE JARZMO Z NIEWIERNYMI»
Слово Просвіти, №76 за 2000 рік
(tak zwana «Ukraińska Cerkiew Prawosławna») jest «niezależna w zarządzaniu». Taka odpowiedź przekonująco pokazuje, że to zgromadzenie absolutnie nie ma żadnej niezależności od Moskwy i jest forpocztą piątej kolumny na Ukrainie. W. I.: Czy istnieją jakieś mechanizmy pozytywnego wpływu na tę część ukraińskiego prawosławia, która jest kontrolowana przez Moskwę? Czy można spodziewać się po nich rezygnacji z ambicji «jednowiernych kanonicznych» prawosławnych, wszak zapewne w ich środowisku jest pewna część ludzi zdolnych trzeźwo myśleć? Czy warto oczekiwać od nich współpracy z innymi prawosławnymi, a nawet ze wszystkimi chrześcijanami? D. S.: Najlepszą drogą jest dużo modlić się za nich, tak jak kiedyś Cerkiew modliła się za heretyków i wszystkich grzeszników. Jeśli chodzi o praktyczne drogi, to sama sytuacja może wpłynąć na ich sumienie i można mieć nadzieję, że dobrowolnie, soborową decyzją odejdą od Moskwy, która jeszcze niedawno była centrum agresywnego bezbożnictwa, i zaczną służyć Bogu oraz Ukrainie. Jeśli zintegrują się z ukraińskim prawosławiem, nie będziemy im wypominać prorosyjskich, a co za tym idzie antyukraińskich słów i czynów. Jedyna Pomiestna Ukraińska Cerkiew Prawosławna przyjmie ich w swoje łono jak synów marnotrawnych z radością i chrześcijańską miłością. W tym celu muszą zrezygnować z pretensji do «wyłącznej kanoniczności» na Ukrainie i uznać, że Bóg kocha wszystkich i chce zbawić każdego chrześcijanina, który oddał swoje serce Jemu i bliźniemu. W. I.: Chodzą słuchy, że w sprawę zjednoczenia ukraińskich prawosławnych zaczął aktywnie ingerować patriarcha Konstantynopolitański w Stambule, wyraził on też pewne sympatie wobec UKP KP oraz UAPC, czego wcześniej nie było. Jaka jest przyczyna tak kardynalnej zmiany? D. S.: Przyczyna jest jedna — działanie Ducha Świętego, wszak mylić się mogą nawet tak godni ludzie, jak patriarchowie. Niedawno patriarcha Konstantynopolitański Bartłomiej, przebywając w Odessie, mówił, że uznaje tylko Cerkiew, na której czele stoi metropolita Wołodymyr (Sabodan). A obchody drugiego tysiąclecia Narodzenia Chrystusowego w Jerozolimie i oświadczenia moskiewskiego duchowieństwa o przejęciu od Konstantynopola kierownictwa nad światem prawosławnym wpłynęły na Patriarchat Konstantynopolitański w ten sposób, że zaczął on szukać sojuszników na Ukrainie w celu niedopuszczenia do tych ambitnych i nieuzasadnionych zamiarów tak zwanego «Trzeciego Rzymu». Patriarcha znalazł takich sojuszników w osobach UKP KP oraz UAPC, zatem teraz będziemy obserwować, jak Boży plan będzie się rozwijał w czasie. W. I.: Biorąc pod uwagę niekonstrukcyjne i uprzedzone stanowisko prorosyjskiej gałęzi prawosławia na Ukrainie, na której czele stoi Wołodymyr (Sabodan), czy można przypuszczać, że zjednoczenie UKP KP oraz UAPC zostanie uznane przez społeczność chrześcijańską jako jedyna niezależna Ukraińska Cerkiew Prawosławna ze statusem Pomiestnej z zarządem patriarchackim? D. S.: Taka perspektywa jest całkiem prawdopodobna, co więcej, ona już się urzeczywistnia, w połowie września tego roku odbył się Sobór Pomiestny UAPC, który nie wybrał nowego patriarchy na miejsce zmarłego Dymitra (Jaremy), ale wypowiedział się za tym, aby w niedalekiej przyszłości przeprowadzić wspólny zjednoczeniowy Sobór Pomiestny UKP KP i UAPC, który utworzyłby jedyną Pomiestną UKP i wybrałby jednego patriarchę. Mamy nadzieję i pewność, że kiedy to nastąpi, światowa społeczność prawosławna (może z wyjątkiem RKP MP) uzna zjednoczoną UKP i przyjmie ją jako część światowego prawosławia ze wszystkimi pozytywnymi skutkami. W. I.: Jaka może być reakcja Moskwy oraz filii jej Cerkwi na Ukrainie na takie zjednoczenie dwóch gałęzi ukraińskiego prawosławia? D. S.: Zaprognozować taką sytuację jest trudno, ale myślę, że Moskwa przez pewien czas będzie kontynuować szkalowanie każdej Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej, która jej nie podlega. Jeśli chodzi o jej filie na Ukrainie, to tutaj mogą być dwa warianty: albo przyłączą się do jedynej i uznanej przez cały świat chrześcijański Pomiestnej UKP w całości (co byłoby korzystne dla obu stron), albo przyłączy się ich część, kilka eparchii i parafii, a inne pozostaną z Moskwą jako filie RKP na Ukrainie dla obsługi mniejszości narodowej Rosjan. W. I.: Jakich zmian strukturalnych czy administracyjnych w zjednoczonej UKP należy oczekiwać? Jakie są perspektywy współpracy zjednoczonej UKP z grekokatolikami, rzymskokatolikami i protestantami? D. S.: Główna zmiana strukturalna będzie polegać na tym, że Episkopat obu Cerkwi pozostanie na swoich miejscach. Duże eparchie mogą zostać podzielone na dwie lub trzy. Oprócz tego w mniejszych eparchiach może być jeden biskup rządzący, a jeden wikariusz (czyli jego pomocnik), inni biskupi mogą stanąć na czele męskich klasztorów. Warto oczekiwać reformy w dziedzinie edukacji duchowej, część biskupów może zostać rektorami akademii duchownych i seminariów lub objąć katedry teologiczne w nich. Jeśli chodzi o współpracę z innymi wyznaniami chrześcijańskimi na Ukrainie, to nie mam wątpliwości, że zjednoczona UKP nawiąże prawdziwie braterskie stosunki z innymi cerkwiami chrześcijańskimi na Ukrainie. W. I.: Dziękuję za ciekawą i treściwą rozmowę. Rozmowę prowadził Wołodymyr ISZCZUK Zdjęcie H. Kubłanowa. 9 października tego roku nasz stały autor, proświcianin z dziada pradziada, wybitny działacz społeczny i naukowy Łeś Panasowycz Sylin skończył 87 lat. Jego trudne, godne, uczciwe życie zasługuje na osobne opowiadanie, które obowiązkowo przygotujemy dla naszych czytelników. A dzisiaj, drukując jego żarliwe, wykwalifikowane, wyważone słowo, witamy go z okazji urodzin i życzymy zdrowia, zdrowia, zdrowia! Niech mu się darzy! Redakcja «Słowa Proświty»
Człowieka od innych istot odróżnia duchowość. Jest nią także wiara w ubóstwiany ideał. Przez całą historię każdego narodu była ona jego kręgosłupem. Tak jest również do dzisiaj. Na Ukrainie-Rusi jeszcze za czasów księcia Askolda chrześcijaństwo było legalne. A od 988 roku, za księcia Wielkiego Włodzimierza, wiara ta uzyskała status państwowej. W roku śmierci Jarosława Mądrego (1054) doszło do rozłamu Kościoła na rzymskokatolicki i greckobizantyjski. Nie przezwyciężyła go nawet unia florencka XV wieku. Kościół Ukrainy-Rusi pozostał niezmienny, jak nazywa się go w ludzie, grecki lub prawosławny, i zjednoczył on rozdzielone wówczas plemiona ukraińskie: Polan, Drewlan, Siewierzan, Dulibów, Tywerców, Uliczów i innych w jeden staroukraiński naród — Rusinów. Tak powstało jedyne, największe i najpotężniejsze państwo Ruś Kijowska. Z historii wiadomo, że ówczesny katolicyzm według swoich kanonów był naznaczony tyrańskim okrucieństwem. Jego instytucja sądowo-karna, inkwizycja, była tajna, bezapelacyjna, z przerażającymi torturami i egzekucjami. Wśród nich także auto-da-fé — publiczne spalenie. Tak postąpiono ze znanymi działaczami Giordano Bruno, Leonardem Daninim i Janem Husem. Symbolem inkwizycji stał się doradca hiszpańskiego króla, mnich Torquemada. Tak oto przez wieki średniowiecza zniszczono ponad pięć milionów niewinnych ludzi. W Europie inkwizycja panowała do XVIII wieku, a w Hiszpanii do połowy XIX. Wtedy, gdy w Europie płonęły stosy inkwizycji, na Ukrainie-Rusi wiara prawosławna była naznaczona humanizmem, niosąc nie tylko religijno-moralną duchowość, ale i oświecenie. Jednocześnie ukraińskie cerkwie były ośrodkami społecznymi dla wszystkich warstw ludności. Przy cerkwiach i klasztorach tworzono bezpłatne szkoły, szpitale, domy dla sierot i ubogich starców. Przy cerkwiach przechowywano dokumenty archiwalne, starodruki, kroniki. Ukraińska cerkiew nie pozostawała na uboczu także w czasach walki naszego narodu przeciwko jego zniewoleniu. Tak było za czasów kozaczyzny i hajdamaczyzny. Szczególnie zaś sławne miejsce od XI wieku zajmowała Ławra Peczerska. Nasza pierwsza Ławra i pierwsza ukraińska Akademia. Była ona ośrodkiem moralności i kultury. Będąc „w świecie” i żyjąc wśród innych narodów Europy i Azji, nie udało mi się znaleźć
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF у Вікісховищі ↗ · Машинний переклад
