Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 4Originalseite ↗

ZEMDLAŁA BEZ UKRAINY

Слово Просвіти, №10 за 2011 рік

Tetiana BONDAREWSKA, członkini NSŻU, wieś Sucha w obwodzie połtawskim. Czyżby, aby poczuć dumę z przynależności do określonego narodu, ból i smutek z powodu cierpień swojej Ojczyzny, radość z usłyszanego ojczystego słowa, pieśni, dotyku ojczystej ziemi, koniecznie trzeba jechać na obczyznę? Mieszkając w mieście Ckaltubo, w zachodniej Gruzji, w pełni zrozumiałam głębię swojej miłości do Ukrainy. Każda komórka mojego ciała, każdy nerw pulsowały po ukraińsku. Jeszcze przejęłam się sympatią do Gruzinów, którzy, jak mogli, protestowali przeciwko rusyfikacji. Wezmę osobny przypadek. Wchodzę do sklepu warzywnego na ulicy Zuraba Cereteliego. W przestronnej sali marchew, ziemniaki, buraki, kapusta — górami. Jakaś Rosjanka grzebie w górze kapusty. — Ile to będzie kosztować? — A czego ryjesz? Tak bardzo zmieszało mnie grubiańskie zwrócenie się rosłego Gruzina do kobiety, że wtrąciłam się do rozmowy. Rozpaliłam się tak, że broniłam ową blondynkę po ukraińsku, wtrącając znane mi gruzińskie słowa. Sprzedawca pod moją tyradę rozpływał się w uśmiechu. — Chochłuszka — podsumował dla siebie. A potem już — do mnie: „Czego pani chciała?”. Było to powiedziane przyjaźnie. Zamilkłam. Dobierałam zestaw warzyw na barszcz długo i obserwowałam sprzedawcę. Nawet cienia irytacji nie zauważyłam. Odprowadzał mnie gospodarz ze sklepu życzliwie i zapytał: — Dawno w Ckaltubo? — Trzy miesiące. — I już tyle naszych słów znasz! A niektórzy Rosjanie rodzą się, żyją na naszej ziemi i nie uważają za stosowne znać naszego języka! Oto w czym przyczyna niechęci do ludzi, którzy znieważają język narodu, z którego gościnności korzystają. A do tego jeszcze siłą narzucają swoją kulturę. Przez osiem miesięcy udało mi się całkiem nieźle, jak na komunikację na poziomie codziennym, nauczyć gruzińskiego. Moimi dobrowolnymi nauczycielami byli czteroletni chłopcy Gija Dżugelia i Serhijko Tymoszenko. Ja, dzięki nim, poznawałam Gruzję. Oni z zachwytem słuchali moich opowieści o Ukrainie. Gija przedstawił mnie swoim dziadkowi i babci. Dziadek Dawid Zurabowicz — najstarszy z ckaltubskich Swanów, opowiedział mi, że w zamierzchłych czasach jedna rodzina Ukrów, którą prześladowali koczownicy, przyszła na Zakaukazie i schroniła się wysoko w górach. I osiedli tam. Nazwali się z czasem Swanami. Zdarzały się w moim życiu i przykrości, chwile rozpaczy i zwątpienia. Wtedy szłam do rzeki i rozmawiałam z NIĄ po ukraińsku, śpiewałam JEJ swoje ojczyste, słyszane od mamy, babci, wujka pieśni. A pewnego razu w kłótni między sąsiadami stanęłam w obronie starej babci. I znowu, w zapale nie zauważyłam, że mówię po ojczystemu. Kobieta, która atakowała, zaniemówiła. A potem: „To ty jesteś Ukrainką?”. I to powiedziane czystym językiem mojego kraju. Z bólem i radością. Kolaż Olesia Dmytrenki. Okazuje się, że ona jest rodowitą odesianką. W 1929 roku rodzice babci Katii, rodzina admirała Wołkowa, próbowali emigrować drogą morską do Anglii. Statek zatonął. Jekatierina Wołkowa w tamtym czasie miała już swoją rodzinę. I dlatego została w Odessie. W 1932 roku urodziła syna. 20 grudnia tego samego roku jej męża — inżyniera stoczni okrętowej, za nierozważne słowo zabito na ulicy, jak wroga. Potem głodowała z niemowlęciem. Przypadkowo spotkała kolegę zabitego męża, który opowiedział, że wielu z ich otoczenia wyruszyło do Gruzji. Tam — nie ma głodu. Przyszła do domu, zebrała ukryte złoto: monety, kieliszki, ozdoby. Wzięła jakieś dobytek i wyruszyła z maluchem w nieznane kraje. Za kosztowności po drodze wymieniała żywność, przeważnie zgniłe buraki. Jadła surowe. A siedmiomiesięcznego synka pochowała na poboczu drogi niedaleko Rosto-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn