Seite · S. 10Originalseite ↗
Tajemnice Zirki Menzatiuk
Слово Просвіти, №13 за 2012 рік
Zdumiewający Ihor Kałyneć i wielu innych… Wymieniłam tylko kilku autorów, którzy starają się przekazać dziecku coś ważnego. Pracują cicho, nie zwracając na siebie uwagi, nie tworząc PR-u, hałasu. Czasem ich nie zauważamy i nie doceniamy, co jest niesłuszne. Co więcej, u nas mało wydaje się nawet klasyki, a utwory współczesnych pisarzy drukuje się w znikomych nakładach (300—500 egzemplarzy — książka niby jest, ale kto ją widział?) Zresztą nie wszystkie reklamowane utwory są równowartościowe — czasem czytasz, czytasz, chcesz zrozumieć, co uczyniło ten utwór popularnym, i nic nie znajdujesz poza tanim przechwalaniem się. Szanuję tych pisarzy, którzy w literaturze dziecięcej widzą nie siebie, a maluchy, które na tej literaturze będą dorastać. Jezus Chrystus ma bardzo ostre, surowe słowa, kiedy postawił dziecko przed apostołem i powiedział: „Kto zgorszy jednego z tych małych, temu lepiej byłoby, gdyby zawieszono mu kamień młyński u szyi i utopiono go w głębi morskiej”. Pisarz dziecięcy musi mieć to powiedzenie przed oczami, aby nie wyrządzić dziecku krzywdy. Nie kusić go czarami, które zniewalają. Na przykład czarodziejska różdżka, którą się machnęło — i wszystkie problemy rozwiązane. Dziecku ważne jest wskazać jakąś inną drogę do sukcesu, zwycięstwa. Kiedy odwiedziłam Włochy, byłam poruszona estetyzmem, który jest obecny we wszystkim. Czuć, jak człowiek stara się uszlachetnić przyrodę, krajobrazy. U nas przecież też tak było. I ciężko pracując w polu, żniwując sierpem żyto-pszenicę, ludzie chcieli, żeby pod chatą rosły malwy, aksamitki, barwinek, i na kominie kwiatuszki malowali. To naturalna, nienachalna, wyjątkowo ukraińska potrzeba estetyki, piękna. Chciałoby się, żeby ona pozostawała i właśnie poprzez takie utwory docierała do dzieci. — W pedagogikę ludową włożono głęboką treść. — Musimy się od niej odbić i dalej rozwijać. Niedawno w Domu Pisarzy Anatolij Kaczan zaproponował odrodzenie, w szkołach przewidzieć odpowiednie fundusze. — Jakie są sekrety Pani laboratorium twórczego? — Każda moja książka jest o tym, co bardzo kocham. Na przykład „Tajemnica kozackiej szabli” — podróżnicze przygody. Całe życie latem z mężem, córką chodziliśmy na wyprawy. Ciągle zdarzały się jakieś przygody. Te wrażenia — to podstawa „Tajemnicy…”. Moi bohaterowie podróżują po zamkach Ukrainy: Dubno, fort Tarakanowski itp. Starają się uratować kozacką szablę, która wpadła w ręce ludzi chcących wykorzystać ją dla własnej korzyści. Nasze zamki — to niezwykle wdzięczny temat: tam zawsze są jakieś tajemnice, podziemne przejścia, ukryte skarby. To jest to, co dzieci kochają, ale za tym wszystkim — prawdziwa historia, mostek do tego, by dziecko zainteresowało się Ukrainą, by odczuwało dumę z naszego kraju. Obecnie uczniowie często chwalą się przed rówieśnikami: ten pojechał do Hiszpanii, ten — do Egiptu, jeszcze ktoś wypoczywał na Wyspach Kanaryjskich czy w Antalyi. Chcę, żeby dzieci wiedziały, że i u nas są niezwykle ciekawe zakątki, które mało komu są znane. Każdego lata wybieram jakąś trasę: na przykład Jeziora Szackie na Wołyniu, Jeziora Naddunajskie, Wyłkowe albo jeszcze coś innego. To zdumiewające. — Dokąd nasi czytelnicy pojechaliby za Panią? — Kiedy pisałam książkę, podróżowałam do Kamieńca Podolskiego, do Chocimia, do zamku w Olesku na Lwowszczyźnie, gdzie urodził się król. Tam zachowały się i królewskie komnaty, i łóżko, w którym spał. A obok — piękny zamek w Podhorcach, prawda, że zaniedbany. Konieczne jest, żeby dzieci odkrywały piórem, lecąc orłem, koniem powrócę… Zima przyszła, chleba nie ma, więc nam nie chwała, wiosna przyszła…” — i znów nadzieje ożywają, pomimo trudnej sytuacji. Dla wojownika to była zwykła rzecz: raz zwyciężyłem, drugi raz mnie zwyciężono. Trzeba walczyć dalej. Moja bohaterka stara się uratować szablę, już prawie nie ma szans, ale najważniejsze — nie tracić nadziei. — Bardzo szybko rozszedł się nakład „Ukraińskiego kwietnika”. Ani Pani, ani wydawcy nawet się nie spodziewali… — Bardzo kocham kwiaty. Na daczy wszystko jest obsadzone kwiatami, moja mama miała dużo roślin. Podlewała je, nie leniła się wiadrami nosić wodę… Kiedy wszystko kwitnie — piękno jest niewiarygodne! Sprawdzałam siebie: szukałam opisów kwiatów u Szewczenki, u Łesi Ukrainki… Niejednokrotnie chodziłam do muzeum oglądać obrazy Kateryny Biłokur. Pisałam z miłością. Tak samo „Skarby Katrusine” — opowiadanie o sztuce ludowej. Bardzo kocham haft. Dlaczego napisałam tę książkę? Dla córki, która dorastała i nie chciała haftować. Jak to możliwe? Moja babcia haftowała, moja mama haftowała, ja haftowałam, a na mnie ta umiejętność się urwie? — Nauczyła Pani? — Tak. Oddałam ją na kółko haftu artystycznego. Prowadziła te zajęcia i teraz prowadzi Tetiana Ostrowska, wspaniała hafciarka, która wychowała wiele mistrzyń tworzących arcydzieła. Jej koszule, ręczniki — to zdumiewająca sztuka. Wtedy zrozumiałam: bardzo ważne jest wyjaśnienie dziecku, że haft, wycinanka, pisanka — to ciekawe. I napisałam te opowieści. — Czym ucieszy Pani czytelników w najbliższym czasie? — Właśnie skończyłam i oddałam do druku powieść „Anioł Złote Włosy”. O realiach współczesnego życia. Moja bohaterka — to dziecko z biednej rodziny, które w kręgu „bogatych” rówieśników czuje się pokrzywdzone. Chciałam, żeby ta dziewczynka poprowadziła za sobą czytelników do zrozumienia prawdziwych wartości. Jak je odnaleźć? Dlaczego Anioł Złote Włosy? O tym dowie się ten, kto przeczyta książkę. — Czego życzy Pani naszym czytelnikom? — Nie odstępować od prawdziwych wartości, choć to nie jest łatwe. Rozmawiała Nadija KYRIAN
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
