Seite · S. 7Originalseite ↗
Wierzyć w swoją Ojczyznę
Слово Просвіти, №22 за 2012 рік
Switłana OREŁ, m. Kirowohrad. Publikacje w gazecie obwodowej „Kirowohradśka prawda” autorstwa Dmytra Tańskiego „Do spotkania na pożegnaniu” oraz Wołodymyra Szczerbaka „Pocztówka od Gagarina” są zupełnie różne pod względem treści. Ale obie są wspomnieniami o młodości, młodości autorów. Rozmyślając o swoich kolegach z klasy, mieszkańcach wsi, z żalem zauważając, że wielu z nich wcześnie odeszło z życia, Dmytro Tański wyciąga wniosek, że władza mało troszczy się o starsze, zgnębione próbami pokolenie. I z tym trudno się nie zgodzić. Ale w tych nieszczęściach autor przede wszystkim obwinia tych, którzy… bronią ojczystego języka, kultury: „Głównie, głośno bić się w piersi i na każdym skrzyżowaniu przypominać ludziom, jak kochasz ojczysty język, naszą kozacką przeszłość, tańce i pieśni. Narodowi od tego stanie się lżej. Brawo, Ukraińcy!”. Mój krajan Wołodymyr Szczerbak, opowiadając, jak spotkał wiekopomne daty w życiu narodu — 9 maja 1945 roku oraz 12 kwietnia 1961 roku, przy okazji wspominając o budowie szkoły z internatem w Nowomyrhorodzie, której nadano imię pierwszego kosmonauty, nie powstrzymuje się od smutnego wniosku — oto, powiada, jak wszystko było pięknie, a teraz, w „niepodległej, wolnej” (właśnie tak — w cudzysłowie) Ukrainie wszystko się rozpada, wszędzie panuje nędza, o jakim kosmosie mowa? I wniosek, znowuż, paradoksalny: oto w Rosji ogłoszono ciekawą quiz z okazji Dnia Kosmonautyki i za udział Wołodymyrowi Szczerbakowi przysłano cenny prezent, dyplom, a także zaproszono do odwiedzenia Moskwy. „Zaprawdę. Nic nie zapomniane. Nikt nie zapomniany. W pamięci wolnomyślnego pracującego narodu”, — tak patetycznie kończy swoje wspomnienie autor. Nie zrozumiałe tylko — jakiego narodu? Rosyjskiego? A gdzież ojczysty (mam nadzieję!) Szczerbakowi ukraiński? I nie zapomniano niczego i nikogo — dlaczego? Bo przysłali wytrwałemu autorowi z Ukrainy prezent i dyplom? Walentyna SYDORUK, przewodnicząca Illicziwskiego miejskiego zrzeszenia „Proświty”, laureatka nagrody literackiej im. Mychajła Czabaniwśkiego, obwód odeski. I dzień idzie, i noc idzie, I, głowę chwyciwszy w ręce, Dziwisz się, czemu nie idzie Apostoł prawdy i nauki… Taras Szewczenko Tarasie Hryhorowyczu, teraz nie to, co wtedy. Obecnie jesteśmy „oświeceni”, kulturalnie „zaawansowani”! Bo mamy to cielę-wizję, przepraszam, telewizję. Kulturę rozwijamy — aż huczy! U nas już każdy wie, co to striptiz — od małego do jeszcze mniejszego. A co, trzeba rosnąć, uczyć się od ludzi, jak ładnie odpoczywać i pracować. Myślicie, łatwo tak kręcić dwiema połówkami wokół tyczki? Czy ładnie pokazać, co masz? Czy namówić klienta, by „rozwiązał worek” na pewną sumę? To wam nie Hruszewskiego czytać czy łamać głowę nad teraźniejszością Ukrainy. Przeciwnie, nasi reżyserzy pracują nad nowoczesnymi różowymi okularami dla całego narodu. A wy mówicie, Tarasie Hryhorowyczu, „Uczcie się…” Trzeba iść dalej. Wybaczcie, to już wasze „Wieś niby pogorzała, niby ludzie zgłupieli…” nie jest aktualne. Dzisiaj u nas wszystko o’kej. O tym nam opowiedzą w programach „Wisti”, „Fakty”, „Podrobyci”. A tym, komu zachce się buntować, radzę oglądać „Dowód rzeczowy”, „Prokuratorskie sprawdzenie”
Czyż tylko te pytania nasuwają się po przeczytaniu podobnych publikacji? Jestem daleka od pseudopatriotyzmu i, oczywiście, nie nawołuję do śpiewania dytyrambów tam, gdzie jest mnóstwo porażek i błędów. Ale niestety, szanowni autorzy (a wraz z nimi ogromna liczba mieszczan, zwykłych ludzi) nie chcą lub nie mogą zrozumieć, że absolutna większość naszych nieszczęść tkwi w słabości właśnie czynnika narodowego. Naszym największym deficytem nie są pieniądze, nie dobra materialne, o czym nieustannie trąbi nam władza, lecz brak tej głębinowej siły jedności, jednokierunkowości energii narodu, którą posiada każdy cywilizowany naród i która za każdym razem stawała się punktem wyjścia ich sukcesów, pomyślności i dobrobytu. Przykłady? Praktycznie cały świat. Gdzie jeszcze znajdziecie kraj, którego obywatel, mądry inteligent w podeszłym wieku, próbujący deklarować się jako twórcza osobowość, publicznie obwiniałby o niedostatki swojego narodu tych, którzy pielęgnują ojczysty język i kulturę, albo pisał o swojej Ojczyźnie, że jest ona niezależna w cudzysłowie? Dla obywateli każdego kraju, czasem nawet naprawdę bardzo biednego, język, kultura, niepodległość państwowa to najwyższe wartości duchowe, w których żyją, bez których nie wyobrażają sobie siebie. Takiego dziwaka nazwano by tam szaleńcem albo nawet wszczęto by przeciwko niemu sprawę karną. U nas zaś nawet ludzi z wyższym wykształceniem(!) często trzeba przekonywać, że jest wielka różnica w tym, w jakim języku rozmawiać. Jesteśmy faktycznie unikami na świecie, ludźmi nieświadomymi siebie. Czy trzeba jeszcze wyjaśniać, dlaczego jesteśmy biedni? Ponad sto lat temu powiedziano, że narodowo nieświadomy naród to nawóz, na którym wyrastają inne narody. U nas jak dotąd wyrosła oligarchia, burżuazja kompradorska, która wszystkie środki, wszystkie zasoby nabyte przez naród na przestrzeni wieków, nawet bogactwa naturalne dane Ukrainie przez Boga, aktywnie wykorzystuje dla własnego wzbogacenia. Dla nich nasza Ojczyzna to terytorium, gdzie zarabiają pieniądze, które skutecznie wyprowadzają do rajów podatkowych. A ojczyzny mają – jedni Rosję, inni Izrael, inni – nie mają wcale, bo takimi wychowała ich materialistyczna (w przytulnych zakątkach świata dawno nabyli dla siebie superchatki) internacjonalna ideologia marksistowsko-leninowska. Kto lub co może zmienić tę sytuację? Tylko naród świadomy siebie, własnych wartości duchowych. Najpierw – drogą wyborów, a w razie potrzeby – także oporu obywatelskiego, nieposłuszeństwa. Tylko taki naród może w dzień lub dwa obrócić nieuczciwie zdobyty majątek w pył, w nicość, a i dla międzynarodowych przestępców (a właśnie takimi szybko stają się jeszcze wczoraj bardzo, bardzo szanowani ludzie) miejsc, gdzie mogliby się ukryć, na świecie jest coraz mniej… Dlatego właśnie dla nich największe zagrożenie stanowi ta niewielka warstwa „narodowo zatroskanej marginalnej”, według określenia Tabacznyka, inteligencji, która, mimo własnej niewysokiej sytuacji materialnej, próbuje dotrzeć do świadomości ukraińskiej wspólnoty, nie składając rąk, pracuje na tym polu – wydaje książki, słowniki, tworzy utalentowane dzieła sztuki, wychowuje odpowiednio dzieci i młodzież, stawia opór wszelkim uciskom, po kropli formując społeczeństwo obywatelskie. Ci ludzie są największymi wrogami także dla przedstawicieli czynnika imperialnego, który w ostatnich latach krzepnie i wkłada duże pieniądze (koledzy opowiadali, że niektórzy przedstawiciele Ambasady Rosyjskiej gotowi są dawać środki na jakiekolwiek antyukraińskie projekty, nawet do końca nieopracowane) w to, by dalej nas truć. Ci też mają interes materialny, ale nie ostatnią rolę odgrywa idea Wielkiej Rosji, ruskiego miru, jedynego prawosławia itd. Nawiasem mówiąc, właśnie dlatego odpowiadają aktywnym autorom z Ukrainy, aby w ten sposób scalać tak zwaną jedność słowiańską. Rosyjscy dziennikarze (a mowa właśnie o redaktorze radia, który okazał tak wzruszającą uwagę Wołodymyrowi Szczerbakowi) o wiele bardziej dbają o ideowość i jedność swojego narodu niż nasi, ukraińscy. Przecież od tego, jakie sformułowania, definicje wypuszczamy w świat, czy prawdziwymi słowami nazywamy rzeczy, czy jednak wierzymy w swój naród i w Ukrainę, czy, oślepieni niedostatkami materialnymi, gotowi jesteśmy a priori obwiniać swoją Ojczyznę, też zależy poziom ogólnej świadomości. Mnie jest bardzo smutno, że obaj autorzy to byli dziennikarze, zdarzało mi się z nimi pracować. Położenie nasze jest smutne. Ale ja wierzę w swoją Ojczyznę. Dała ona tyle przykładów ofiarności, patriotycznego heroizmu, oddania ojczystej ziemi, że ta energia musi wybuchnąć w młodzieży, która w końcu postawi wszystko z głowy na nogi. Więc módlmy się i słowem oraz czynem utwierdzajmy się w tym, aby ta głębinowa siła, którą posiada każdy naród i którą odebrało nam imperium, wysączając po kropli, powróciła do nas i byśmy zdobyli się na to przewodnictwo, które przywróci naszemu wielostradalnemu narodowi i jedność, i pewność jutra, i rozwój (kosmicznej branży też), i dobrobyt. mądrzejszy”, dlatego im, takim „mądrym”, będzie ciasno na Ukrainie. Oj, przerwę na chwilkę: sąsiadka przyszła. Biadoli baba Mokryna, czymże na obiad dziada nakarmi. „E, babo, co tam się martwić”, – uspokoiłam ją i poradziłam telewizor włączyć. A tam do wyboru – „Kulinarna dynastia”, „Piekielna kuchnia”, „Jemy w domu”, „Tajemnice szefa kuchni”. Wybrała baba program „Dietetycy”, usiedli z dziadem, patrzyli-patrzyli, przełknęli ślinkę i zrezygnowali z przepisu, bo awokado nie było w lodówce. Poszła baba owsiankę gotować, a dziad stoi z łyżką, czeka, wykreśla dni w kalendarzu do emerytury. Jak przeżywają staruszkowie – tajemnica… „Niewyjaśnione, ale fakt”. Oj, a w jakie ciekawe gry bawi się z nami telewizja: loteria „Keno”, „Złota fortuna”, „Megalot”, „Ukryta kamera”, „Loto-zabawa”. „Adrenalina” – jednym słowem… „Szaleńcy” – ciekawe, toż to o kim? O, wreszcie się doczekałam! – Mamo, chodźcie patrzeć: występ zespołu im. P. Wirskiego, a oto program „Słowo o słowie”, a oto brzmi ukraińska pieśń, a oto humoryści ukraińscy występują, a oto program dla rodziców o wychowaniu dzieci, a oto kreskówki ukraińskie, a oto pisarz występuje… Kontynuujcie, dzieci, kontynuujcie. Może i naprawdę to będzie w naszej telewizji. Bo inaczej nic nie będę oglądać, oprócz filmu „Stój, bo mama będzie strzelać!” Może chociaż tam podpowiedzą, co robić.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
