Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 2Originalseite ↗

Ukraina zaczyna się od nas

Слово Просвіти, №30 за 2012 рік

Nadia KYRIAN Zdjęcie autorki Od dnia rzekomego uchwalenia ustawy Kiwałowa-Kołesniczenki (w rzeczywistości, jak twierdzą deputowani, ustawa nie została uchwalona, ponieważ nie przedstawiono nawet jej tekstu, głosowano nie wiadomo za czym) nasza redakcja tonie w powodzi oświadczeń, apeli do najwyższych władz państwowych, decyzji, uchwał demokratycznych organizacji społecznych i partyjnych z różnych obwodów Ukrainy, a nawet z zagranicy, opinii obywateli, którym nie jest obojętny los języka, a zatem i los państwa. Wszyscy są oburzeni tym, co się stało. Oto charakterystyczny list otwarty do prezydenta Ukrainy W. Janukowycza od przedstawicieli ukraińskich organizacji w Rosji. Podpisało go 57 przedstawicieli społeczności Moskwy i obwodu, Petersburga, Nowosybirska, Władywostoku, Jarosławia, obwodów tiumeńskiego, samarskiego, niżnonowogrodzkiego, murmańskiego, archangielskiego, saratowskiego, woroneskiego, omskiego, kaliningradzkiego, wołgogradzkiego, kałuskiego, Kraju Chabarowskiego, Kraju Krasnojarskiego, Kraju Krasnodarskiego, Kraju Stawropolskiego, Republiki Karelii, Republiki Komi, Republiki Sacha-Jakucji, Republiki Osetii Północnej, Baszkortostanu i in. Szanowny Panie Prezydencie! Nielegalne uchwalenie przez Radę Najwyższą Ukrainy niesławnej ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej” to krok wstecz w budowaniu i wzmacnianiu ukraińskiej państwowości, co prowadzi do rozdzielenia społeczeństwa i rozłamu kraju. Ukraińcy w Rosji, jak wszyscy Ukraińcy za granicą, pragnąc zachować ukraińską tożsamość, nie mogą zrozumieć i zaakceptować faktu, że w państwie ukraińskim, które obchodziło 20-lecie niepodległości, język ukraiński, kultura ukraińska, idea ukraińska do tej pory w rzeczywistości nie są głównymi wartościami humanistycznymi. Dlaczego państwowy język ukraiński w żaden sposób nie stanie się w państwie Ukraina kategorią społeczno-ekonomiczną, jednym z wyznaczników standardu życia jej obywatela?! Tak jak to jest, powiedzmy, z językiem rosyjskim w Rosji, polskim — w Polsce, estońskim — w Estonii itd. Czyżby ukraińscy włodarze nie rozumieli, że bez należytego wsparcia i prawdziwego odrodzenia języka państwowego Ukraina jest nietrwałym surogatem. Słowa „nietrwały” i „surogat” — oba są kluczowe. W Rosji nie ma ukraińskich szkół, ukraińskich środków masowego przekazu i wygląda na to, że ich prawdopodobnie nie będzie. Oprócz obiektywnych przyczyn, ludzie mają proste pytanie: a po co? W latach 1991–92 Ukraińcy w Rosji masowo posłali swoje dzieci do ukraińskich szkół niedzielnych, które wtedy wszędzie powstawały w Rosji jak grzyby po deszczu. Bo powstało państwo Ukraina z państwowym językiem ukraińskim (nawiasem mówiąc, język ukraiński jako państwowy zatwierdziła Rada Najwyższa typu radzieckiego). Rodzice, uważając się za Ukraińców, nie odrywając się od Ukrainy, myśleli o dzieciach, przyjęli państwowy język ukraiński jako jeden z czynników standardu życia w państwie Ukraina. Dziś widzimy, że na Ukrainie wszystko zmierza do tego, iż można tam żyć, robić karierę bez znajomości języka ukraińskiego. Jaskrawym przykładem tego jest w szczególności nieznajomość państwowego języka ukraińskiego przez jednego z najwyższych urzędników Ukrainy (który, można powiedzieć, uświęcił uchwalenie odrażającej ustawy). Jak to wpływa na wizerunek Ukrainy — pytanie retoryczne. Jeśli na Ukrainie poniżany jest status języka ukraińskiego (a to oczywisty fakt), to jak mamy tutaj zachować ukraińskość, wychowywać przywiązanie do niej u dzieci? Żeby dzieci nie wstydziły się ukraińskich korzeni, żeby nie czuły się zażenowane od drwiących, protekcjonalnych okrzyków przy informacji, że ktoś uczy się języka ukraińskiego. Troska okazana przez twórców ustawy o status języka rosyjskiego na Ukrainie jest naciągana, jeśli wziąć pod uwagę dane statystyczne dotyczące środków masowego przekazu, produkcji drukowanej na Ukrainie, realnego stanu nauczania w wyższych uczelniach itd. W sferze narodowo-kulturalnej i codziennej o prześladowaniach języka rosyjskiego nie ma co mówić, nie wspominając już o niebędącym zbytecznym dla ustawodawców porównaniu stanu języka rosyjskiego na Ukrainie z sytuacją języka ukraińskiego w Federacji Rosyjskiej, gdzie jest on faktycznie pozbawiony jakiegokolwiek wsparcia państwowego, w szczególności w mediach. Zgodnie z rosyjskim przysłowiem, przy każdej pracy trzeba siedem razy odmierzyć, a potem raz odciąć. Panie Prezydencie, zgadzamy się z Panem, że trzeba przeprowadzić rzetelną ekspertyzę ustawy. Oczywiście, lepiej byłoby to zrobić przed jej uchwaleniem. Niesławny walec to nie jest narzędzie, które można stosować w tak wrażliwej sferze duchowej, jak język narodu ukraińskiego, który przez wieki w warunkach Imperium Rosyjskiego zakazywano i wykorzeniano. Ukraińcy to ludzie tolerancyjni i błędy mogą wybaczyć, jeśli istnieje chęć ich naprawienia. Panie Prezydencie, prosimy Pana o okazanie mądrości państwowej, odrzucenie tej opartej na przemijającej koniunkturze politycznej niesprawiedliwej i błędnej ustawy, potwierdzenie oddania państwu ukraińskiemu, idei ukraińskiej, wartościom ukraińskim oraz potwierdzenie soborności, integralności Ukrainy”. Swoje argumenty przeciwko niesławnej ustawie, która prowokuje konflikty językowe i prowadzi do niszczenia ukraińskiej państwowości, przytaczają w liście otwartym do Prezydenta W. Janukowycza oraz przewodniczącego Rady Najwyższej W. Łytwyna kierownicy rówieńskich obwodowych, miejskich i rejonowych oddziałów Ogólnoukraińskiego Zjednoczenia Weteranów oraz Związku Oficerów Ukrainy (łącznie 26 podpisów). Rada Halickiego rejonowego zjednoczenia „Proświty” we Lwowie wysłała list z poparciem dla żądań protestujących pod Ukraińskim Domem, wyraża wdzięczność rodzicom młodych ludzi, którzy wychowali patriotów, a także zaniepokojenie użyciem struktur siłowych w starciach z pokojowymi obywatelami. Pisarz, laureat Narodowej Nagrody im. Tarasa Szewczenki Wasyl Zacharczenko, powołując się na List otwarty zwierzchników Kościołów i organizacji religijnych Ukrainy do Prezydenta Ukrainy W. F. Janukowycza z apelem o niepopieranie „wybuchowego” projektu ustawy językowej nr 9073, proponuje przeprowadzenie ogólnoukraińskiego nabożeństwa: „Módlmy się! Módlmy się w cerkwiach, w domach, na placach i skrzyżowaniach ulic za Ukrainę, za ojczysty język, w którym jest nasze istnienie, za ocalenie od śmiertelnego wroga. Módlmy się, a Niebo nas usłyszy, tak jak słyszało i chroniło nas tysiące i tysiące lat przed tym”. Wasyl Nepyjwoda z Kołomyi zwraca się do deputowanych Rady Najwyższej z obwodu iwanofrankiwskiego z propozycją zareagowania na apel nadzwyczajnej sesji Iwanofrankiwskiej Rady Obwodowej do deputowanych ludowych z obwodu oraz do Ministerstwa Sprawiedliwości i zainicjowania „za systematyczne antykonstytucyjne działania wykreślenia z rejestracji państwowej Partii Regionów, Komunistycznej Partii Ukrainy, Partii Ludowej”. Od obwodowych działaczy partyjnych Partii Regionów, reprezentujących Kołomyję (są to M. Wyszwaniuk, B. Hdyczynski, Z. Mytnyk), społeczność oczekuje wystąpienia z Partii Regionów, jeśli honor i godność są dla nich cenniejsze niż „koryto”. M. Zaremba z Pawłohradu dołącza do dyskusji, podkreślając dawną i chwalebną historię naszego narodu, jego języka i kultury: „Ile to przez długą historię naszej ziemi przychodziło do nas zdobywców, ile przechodziło przez nasze terytorium wszelkiego rodzaju hord — i wszystkie one albo rozpuszczały się wśród naszego ludu, albo bez śladu znikały. Dlaczego tak się działo? A dlatego, że wszystko, co obce i nienaturalne dla naszej ziemi, nie przyjmowało się na niej. Przez tysiące lat język ukraiński oszlifował się do doskonałości, jak ściany drogocennego diamentu”. I wyciąga całkowicie słuszny wniosek: „Jeśli każdy Ukrainiec będzie dumny z tego, że urodził się na tej ziemi i ma bezcenne bogactwo — język ukraiński, wtedy nic nam nie będzie zagrażać i będziemy pewni swojej przyszłości”. Do tego samego wzywa też Łuka Semeniw: „Obecnie każdy świadomy Ukrainiec musi zrozumieć — Ukraina zaczyna się od niego, jest on zobowiązany bronić tych granic — swojego języka, kultury, tradycji. Musi znać swoją historię i wychowywać w duchu świadomego ukraiństwa swoje dzieci. To nie jest zamach na cudze — to zachowanie i należyte szanowanie swojego. Powiedz sobie: Ukraina zaczyna się ode mnie i kończy się na mnie”. Kijowianka Wałentyna Konowałenko z rodziną, jak i inni nasi Lidia RYBENKO Gdy — coraz wyraźniej — wyczuwasz zapach pożaru i, przyłożywszy ucho, już słyszysz drżenie ziemi – obok strachu zdobądź się i wznieś sobie wieżę, by zęby złamali o nią ziemscy królowie. Nie z cegły, nie z kamienia, nie ze słoniowej kości – jedynie z ducha, z tego, co ożywia. Twierdza moja nie zachwieje się od czarnej wieści, że oto niby już nadchodzi wyroczona chwila. Nie wierzę! Bo wiem: horda choć silna i dzika, zdolna jest tylko niszczyć i tylko palić, i nie jest jej znane pragnienie tworzenia wielkiego, co nas — autochtonów — wyprowadzało zawsze z mgły. Lecz my — rdzenni. I całuje ziemia nasze pięty. Ona pamięta cały nasz święty rodowód. I wieży z ducha żadnym ordyńcom nie zdobyć. Byliśmy i jesteśmy, i trwać będziemy tysiące lat. I wyprowadzi i dziś. Choć bitwa — w duchowym polu. Słowa cudzoziemskie, ordyńskie — podstępne, jak złodziej, – wbijają się w mózg z eteru, z ekranów, by wolę i ducha naszego uśpić, zgiąć i przełamać. Autochtoni

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn