Seite · S. 1Originalseite ↗
W UKRAINIE NIGDY NIE BYŁO HEREZJI
Слово Просвіти, №31 за 2008 рік
Uroczystości z okazji obchodów 1020-lecia chrztu Ukrainy-Rusi rozpoczęły się już w piątek, 25 lipca. Właśnie w tym dniu odbyła się długo wyczekiwana wizyta Patriarchy Konstantynopola Bartłomieja. W Kijowie, na Bankowej, czekano na niego szczególnie: droga do zjednoczonej cerkwi lokalnej bez wsparcia Patriarchy Bartłomieja wydaje się nierealna. Doktor filozofii, historii sztuki i teologii Dmytro Stepowyk zgodził się wyjaśnić nie tylko sens mało znanych terminów cerkiewnych, ale także podwodne nurty tak zwanego procesu legitymizacji… Okazuje się, że niezwykłe pojęcie rozszyfrowuje się prosto: legitymizacja to uznanie cerkwi przez międzynarodową wspólnotę prawosławną. — Panie Stepowyk, Pana zdaniem, jaka jest optymalna droga nadania ukraińskiej cerkwi statusu kanonicznego: poprzez legitymizację Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego czy Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Kijowskiego? — O legitymizacji cerkwi Patriarchatu Moskiewskiego nie może być mowy. Dopóki nie pozbędzie się ona tego „moskiewskiego” przyrostka. I choć oficjalnie, w Ministerstwie Sprawiedliwości, pomijają tę nazwę, to jest ona niewidocznie obecna. Do innej cerkwi-matki, którą dla nas jest Patriarchat Konstantynopolitański, też nie mogą przyjść, nie odrywając się od Moskiewskiego. Zatem legitymizacja to nic innego jak uznanie cerkwi przez międzynarodową wspólnotę prawosławną. Ukraińska Cerkiew Prawosławna jest już kanoniczna, ponieważ nie narusza żadnego dogmatu prawosławnego. Jest prawdziwa i autentyczna. Nawiasem mówiąc, w Ukrainie nigdy nie było herezji, w odróżnieniu od Bizancjum, Bałkanów i Rosji. Zatem może być mowa o legitymizacji Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Kijowskiego oraz Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej. — W formie patriarchatu czy metropolii? — To drugorzędna kwestia. Konstantynopol chce, abyśmy powrócili do stanu, który był przed 1676 rokiem. Wtedy w wyniku niegodziwych i niechrześcijańskich manipulacji, zarówno ze strony Moskwy, jak i ówczesnego Konstantynopola, Metropolia Kijowska, czyli Ukraińska Cerkiew Prawosławna, utraciła więzi z Konstantynopolem i faktycznie, wyrażając się prostym ludowym językiem, została sprzedana do Patriarchatu Moskiewskiego. Patriarchat Konstantynopolitański znalazł w sobie chrześcijańską siłę i odwagę, by potępić ten akt. Dlatego dzisiaj, po ponad 300 latach, stanęliśmy przed problemem odnowienia tych więzi. Obecny Patriarchat Konstantynopolitański, jego synod i Patriarcha Bartłomiej stawiają sprawę tak, abyśmy powrócili do stanu, w którym zostaliśmy sprzedani, czyli do Metropolii Kijowskiej z 1686 roku. Nie przynosi to szkody i nie zmniejsza liczby naszych wiernych, nie poniża statusu obecnego patriarchy Filareta, który stanie się po prostu metropolitą. Oczywiście jego stanowisko zostanie obniżone, ale przecież jego istota jako wielkiego arcykapłana i oddanego teologa oraz patrioty Ukrainy pozostanie niezmienna. Z punktu widzenia zwykłych ludzi wyczuwam pewien ruch niezadowolenia, ponieważ przez 18 lat istnienia Patriarchatu Kijowskiego, od czasu wyboru Mstysława Skrypnyka w 1990 roku na pierwszego Patriarchę Kijowskiego i całej Ukrainy, całe pokolenie ludzi przyzwyczaiło się do tego terminu. Ale nie raz odzwyczajaliśmy się lub przyzwyczajaliśmy do nowych terminów. Istota nie tkwi w terminach, a w duchowym rdzeniu. — Jak mamy postąpić z Ukraińską Cerkwią Greckokatolicką? Jaką rolę może ona odgrywać w procesie legitymizacji? — Na tym etapie nie może ona zostać włączona do procesu zjednoczenia. Jej status prawny, z punktu widzenia prawa kanonicznego, jest analogiczny do tego, jaki ma UCP Patriarchatu Moskiewskiego. Jest ona związana ze Stolicą Apostolską — Watykanem i jest częścią Kościoła katolickiego na całym świecie, ale z tą osobliwością, że posiada obrządek grecki lub bizantyjski. Pozytywnym czynnikiem jest to, że ta cerkiew jest ukraińskojęzyczna i państwowotwórcza, tak jak UCP Patriarchatu Kijowskiego. Jednak w procesie prawnym, który rozpoczyna się wraz z przyjazdem Patriarchy Bartłomieja, cerkiew greckokatolicka nie może wziąć udziału, dopóki nie pozwoli jej na to Rzym. Można przewidywać ściślejsze relacje z przyszłą zjednoczoną cerkwią prawosławną na podstawie możliwego dialogu. W szczególności dwie cerkwie i jeden zwierzchnik. Takie rozmowy prowadzone są z obu stron. Ale trzeba przejść wielki proces uregulowań prawnych. Takiej praktyki jeszcze nie było i nie możemy powołać się na żaden historyczny precedens. Jednak Ukraina w 1596 roku zdołała, będąc prawosławną, wejść w komunię z katolickim Rzymem i stać się częścią Kościoła rzymskokatolickiego. W taki, ale odwrotny sposób, mogłaby zjednoczyć się z Ukraińską Cerkwią Prawosławną. W ten sposób unieważniając decyzję unii brzeskiej z 1596 roku. — Powiedział Pan, że Rzym nie pozwoli… A jakie nastroje panują w UCGK, czy jest tam chęć? — Nie u wszystkich, ale jest. Rzecz w tym, że począwszy od wielkiego arcybiskupa Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej kardynała Zakończenie na s. 2 10–11 Z ROSY I WODY 12–13 Dobrowolne datki „Na Cerkiew Kobzarową”: Międzynarodowy Fundusz Charytatywny „Ukraińska Rodzina” R/r nr 26045200145101 w Podolskiej filii AKB „Kijów”, MFO 320401 ZKPO 21709106
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
