Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 16Originalseite ↗

Aby nie zgasł książkowy zapał

Слово Просвіти, №34 за 2011 рік

Maria Kucherenko „Literatura to kierowany sen” — mimowolnie przypominasz sobie Jorgego Luisa Borgesa, gdy trafiasz na takie targi-wystawy książek. Świat otwiera się w tak hipnotycznie barwnej różnorodności książek, że przy jednym stoisku można, całkowicie wypadając z czasu, stać pół godziny i tego nie zauważyć. Każda książka przyciąga wzrok, każda okładka pobudza wyobraźnię artystycznym designem. A jak szeroki jest wachlarz literatury: piękna, historyczna, publicystyczna, memuarystyczna, upominkowa, edukacyjna, naukowa, popularnonaukowa, albumy artystyczne, prasa periodyczna… Tegoroczne VII Międzynarodowe Targi-Wystawa Książki odbyły się w przededniu 20-lecia Niepodległości Ukrainy (16—18 sierpnia, Dom Ukraiński). Jej organizatorem był Państwowy Komitet Telewizji i Radiofonii Ukrainy, współorganizatorem — Państwowe Przedsiębiorstwo „Dyrekcja Festiwalowo-Wystawiennicza”. Oczywiście taka data powinna była znaleźć swój wyraz w skali wystawy, uczynić ją niezwykłą. Czym więc się wyróżnia? „Czy finansowanie wystawy w tym roku zostało zwiększone w porównaniu z poprzednim?” — dopytywali dziennikarze, którzy przywykli ufać tylko liczbom, pierwszego zastępcy przewodniczącego Państwowego Komitetu Telewizji i Radiofonii Ukrainy Anatolija Murachowskiego na konferencji prasowej w UNIAN. Pan Anatolij musiał przyznać, że wręcz przeciwnie — finansowanie zostało zmniejszone w porównaniu z zeszłym rokiem. Oczywiście, jeśli patrzeć z punktu widzenia finansowego, tegoroczna wystawa-targi w żaden sposób nie jest „wyjątkowa”, jednak sądzę, że nie wpłynęło to na nastrój miłośników książki — zarówno czytelników, jak i wydawców oraz księgarzy. Jak mówią, czym bogaci, tym radzi. Chwała Bogu, że targi książki takiej skali stały się w Ukrainie tradycją i przyciągają coraz więcej krajów. W tym roku w wystawie wzięły udział 112 ukraińskich i zagranicznych wydawnictw, czasopism, gazet oraz organizacji zajmujących się dystrybucją książek. Szczególnie miłe jest to, że do stałych krajów uczestniczących w wystawie, w tym przestrzeni postradzieckiej — Federacji Rosyjskiej, Białorusi, krajów bałtyckich, Azerbejdżanu — dołączył Iran. Bułgaria zaś oświadczyła, że jej udział w tym międzynarodowym wydarzeniu kulturalnym jest obecnie, podobnie jak dla Ukrainy, wyjątkowy — w tych dniach szeroko obchodzi ona 1330-lecie swojej państwowości. Na analogiczne pytanie dziennikarzy, czy kryzys wpłynął na bułgarski rynek wydawniczy, Wenclaw Widinski Rajlesku, przedstawiciel Światowej Asocjacji Bułgarów, z dumą oświadczył: wydawnictwa kwitną i na tę wystawę przeznaczono dwa razy więcej środków niż w zeszłym roku. Jaskrawym wydarzeniem VII Międzynarodowych Targów-Wystawy stała się prezentacja jubileuszowego projektu wydawniczego „Ukraina. Nasza epoka: 1991—2011” (wyd. „Kraina Mrij”), w tym spotkanie z pierwszym Prezydentem Ukrainy Leonidem Krawczukiem, który wystąpił w roli komentatora wydarzeń historycznych przedstawionych w tej publikacji, oraz z jej redaktorem — pisarzem Andrijem Kokotiuchą. Jeszcze bardziej zauważalna była jednak prezentacja w ramach narodowego projektu „Peresopnyckiej Ewangelii — 450 lat” wprost zdumiewającego wydania „Peresopnycka Ewangelia. Źródła i współczesność” (wyd. „ADEF—Ukraina”). Ten ukraiński Pierwodruk, zabytek XVI wieku, jak wiadomo, jest narodową świętością, na której przysięgają ukraińscy prezydenci podczas inauguracji. Książka wygląda następująco: na każdej lewej stronie — pomniejszona kopia oryginału; na prawej — dwie kolumny, z których w lewej znajduje się tekst transliterowany, a w prawej — tekst we współczesnym języku ukraińskim. Spośród podobnych znaczących projektów zaprezentowanych na wystawie na uwagę zasługiwało ukraińsko-białorusko-litewskie opracowanie historyczne „Bitwa pod Grunwaldem — bitwa narodów”, zrealizowane za sprawą Nadzwyczajnego i Pełnomocnego Ambasadora Republiki Litewskiej na Ukrainie pana Petrasa Biecerkasa. Spośród krajowych wydawnictw chyba najaktywniej zaprezentowało się wydawnictwo „Jarosławiw Wał”. W ciągu ostatnich półtora roku wyszło ono na nowy poziom — wydano więcej książek niż przez wszystkie dziesięć lat istnienia wydawnictwa. Taki twórczy zryw potwierdziła liczba prezentacji i sesji autografów. Moją uwagę, podobnie jak wielu odwiedzających wystawę, przykuła prezentacja książki znanego na świecie białoruskiego poety Wołodymyra Niekliajewa „Wieczny wiatr”. Jak wiadomo, podczas ubiegłorocznych wyborów prezydenckich na Białorusi kandydował on na urząd prezydenta przeciwko Ołeksandrowi Łukaszence. Poetę dotkliwie pobito, a prosto z reanimacji zabrali go funkcjonariusze organów ścigania. Obecnie Niekliajew nie może wyjeżdżać za granicę. Dlatego nie mógł osobiście uczestniczyć w prezentacji swojego zbioru poezji. Za to przyszli powitać książkę swojego przewodnika białoruscy opozycjoniści z przewodniczącym Białoruskiego Ruchu Solidarności „Razem” Wiaczesławem Siwczykiem. Szczerze podziękował tłumaczom — wybitnym ukraińskim poetom Wasylowi Herasymiukowi, Pawłowi Wolwaczowi, Tarasowi Fedjukowi. Trzeci dzień wystawy przebiegał pod znakiem „Koronacji słowa” — komitetu organizacyjnego Ogólnoukraińskiego konkursu powieści, scenariuszy filmowych i sztuk teatralnych, który od dawna stał się swoistym „poszukiwaczem złota” w odkrywaniu nowych nazwisk, tym samym stymulując rozwój ukraińskiego procesu literackiego. Po konferencji prasowej z udziałem Jurija Łohusza — przewodniczącego Zarządu ZAT „Kraft Foods Ukraina”, założyciela projektu — goście wystawy spotykali się ze zwycięzcami konkursu, oglądali filmy i spektakle na podstawie ich utworów. Tego samego dnia odbyło się uroczyste wręczenie nagród zwycięzcom ogólnokrajowego konkursu „Najlepsza książka Ukrainy”, ustanowionego przez Państwowy Komitet Telewizji i Radiofonii Ukrainy. Szczęśliwym laureatem Grand Prix został Dom Wydawniczy „ADEF—Ukraina” za projekt „Ewangelia Peresopnicka. Początki i współczesność”. Dyplomy laureatów oraz „Kryształową księgę” otrzymała szereg wydawnictw, w tym album fotograficzny „Lwów Lewynskiego: miasto i twórca” Ihora Żuka (wydawnictwo „Hrani-T”), „Przygody na wyspie Klawaren” Iren Rozdobudko („Gra-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn