Seite · S. 1Originalseite ↗
OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 41 (678), 11—17 października 2012 Kongres działań w obronie języka ukraińskiego
Слово Просвіти, №41 за 2012 рік
6 października w Domu Pisarzy Ukrainy Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” wraz z Ukraińską Światową Radą Koordynacyjną, Światowym Kongresem Ukraińców, Narodowym Związkiem Pisarzy Ukrainy, Narodowym Uniwersytetem „Akademia Kijowsko-Mohylańska”, Zjednoczeniem Społecznym „Ukraińska Sprawa”, wspólnotą „Ukraiński Dom. Nowa Fala”, Radą Koordynacyjną ds. ochrony języka ukraińskiego przy Kijowskiej Organizacji Miejskiej „Memoriał” im. W. Stusa oraz Międzynarodową Fundacją Charytatywną „Liga Ukraińskich Mecenasów” przeprowadziły drugi etap Ogólnoukraińskiego forum „W obronie języka ukraińskiego i państwowości” pod roboczym tytułem „Kongres działań w obronie języka ukraińskiego”. W wydarzeniu wzięli udział i wystąpili Prezydent Ukrainy (1991—1994) Łeonid Krawczuk, były minister spraw zagranicznych Ukrainy Wołodymyr Ohryzko, kierownik kanału telewizyjnego TBi Mykoła Kniażycki, przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Pawło Mowczan, zastępca Przewodniczącego Ogólnoukraińskiego Zjednoczenia „Swoboda” Andrij Mochnyk oraz przewodniczący Kijowskiej Organizacji Miejskiej OZ „Swoboda” Andrij Illenko, Jewhen Swerstiuk, Wołodymyr Wasyłenko, pisarze, deputowani ludowi, działacze społeczni. Moderatorem był zastępca przewodniczącego zjednoczenia społecznego „Ukraińska Prawda” Ołeksij Klasztornyj. Przedstawiamy Państwu najciekawsze, naszym zdaniem, wystąpienia. Stworzyć masę krytyczną społecznego oporu wobec rusyfikacji Wołodymyr WASYŁENKO, doktor nauk prawnych, profesor, Ambasador Nadzwyczajny i Pełnomocny: — Współczesna sytuacja językowa na Ukrainie, która kryje w sobie niebezpieczeństwo dla ukraińskiej państwowości, powstała z powodu następujących czynników: niezdolności ukraińskich władz w ciągu 20 lat niepodległości do wypracowania konsekwentnej i systemowej polityki humanistycznej; obojętności przeważającej większości ukraińskiego społeczeństwa wobec kwestii humanistycznych (jest to również wynik polityki władz); agresywnego nastawienia Rosji wobec Ukrainy. Rosja obecnie prowadzi przeciwko Ukrainie szeroko zakrojoną agresję humanistyczną, której ostatecznym celem jest zniszczenie niepodległego państwa ukraińskiego i przekształcenie go w zdenacjonalizowaną część „ruskiego miru”, czyli gubernię nowego rosyjskiego imperium. Kremlowskie kierownictwo inspiruje i wspiera prowadzenie przeciwko Ukrainie wojny językowo-kulturowej, informacyjno-propagandowej, historiozoficznej i religijnej. Obecna ukraińska władza, raczej sterowany przez Janukowycza antyukraiński reżim, jest instrumentem prowadzenia rosyjskiej agresji humanistycznej przeciwko naszemu krajowi. Obiektem tej agresji są nie tylko Ukraińcy, ale także przedstawiciele mniejszości narodowych, całe ukraińskie społeczeństwo. Priorytetowym, strategicznym kierunkiem rosyjskiej agresji jest wojna językowo-kulturowa. Zaczęła się ona jeszcze po przyjęciu artykułów perejasławskich w 1654 roku i trwa do dziś. Podpisany przez Janukowycza projekt ustawy Kiwałowa—Kołesniczenki, zgodnie z zamysłem kremlowskich wodzów, ma stać się narzędziem totalnej rusyfikacji Ukrainy. Język — państwowości, zachowywał swój język i swoją tożsamość dzięki swojej strukturze i liczebności, ludowej tradycji i ukraińskiej pieśni. Jednak w okresie radzieckim w wyniku wprowadzenia przez komunistyczny reżim systemu rusyfikacji o wiele bardziej okrutnego i zakrojonego na szerszą skalę, powstało realne zagrożenie dla samego istnienia narodu ukraińskiego, a co za tym idzie, dla jego zniknięcia z areny dziejowej. Przeciwdziałać temu zagrożeniu można było tylko drogą oporu wobec rusyfikacji oraz przywrócenia niepodległości Ukrainy. Ruch przeciwko przymusowej rusyfikacji Ukrainy, który nabrał ogólnonarodowej skali pod koniec lat 80. XX wieku, był jednocześnie najważniejszym składnikiem ruchu na rzecz przywrócenia państwowej niepodległości Ukrainy. Rozwinięcie tego ruchu doprowadziło do utworzenia Towarzystwa Języka Ukraińskiego i przyjęcia w 1989 roku przez Radę Najwyższą Ukrainy Ustawy „O językach w Ukraińskiej SRR”. W preambule tej ustawy zapisano: rdzeń tożsamości narodowej, która z kolei jest głębokim, pierwotnym fundamentem jedności i siły państwa. Dla osiągnięcia tej jedności język narodu tytularnego w każdym państwie wprowadzany jest w takich kluczowych sferach jak administracja państwowa, edukacja, Kościół, armia. Nie była wyjątkiem w obu wcieleniach — w białym i czerwonym — Imperium Rosyjskie, w którym panował język rosyjski, a ukraiński był pod całkowitym zakazem w sferach oficjalnego użytku. Naród ukraiński, mimo podziału między różne państwa i długie okresy bez- Łeonid Krawczuk, Wołodymyr Ohryzko, Wołodymyr Wasyłenko, Marija Olijnyk „Język ukraiński — jeden z decydujących czynników narodowej odrębności narodu ukraińskiego. Ukraińska SRR zapewnia językowi ukraińskiemu status państwowego w celu wspierania wszechstronnego rozwoju duchowych sił twórczych narodu ukraińskiego, gwarantowania jego suwerennej narodowej państwowej przyszłości”. Członkowie Towarzystwa Języka Ukraińskiego, któremu przewodniczył D. W. Pawłyczko, (później — „Proświty” na czele z P. M. Mowczanem) odegrali niezwykle ważną rolę w tworzeniu Ludowego Ruchu Ukrainy, którego wynikiem działalności stało się przywrócenie państwowości Ukrainy. I obecnie walka przeciwko rusyfikacji Ukrainy oraz o zachowanie statusu języka ukraińskiego jako jedynego państwowego — nie jest samocelem, a środkiem ochrony państwowości Ukrainy. Dzisiaj niepodległą państwowość Ukrainy niszczy kierowany przez Janukowycza reżim, który ze swojej natury jest zorganizowaną grupą przestępczą, wyznającą nie siłę prawa i sprawiedliwości, a prawo siły i samowoli. Dlatego wszystkie próby ukraińskiej społeczności porozumienia się z władzą, w szczególności także wtedy, gdy odbywało się procedowanie i towarzyszące licznym naruszeniom przyjęcie w Radzie Najwyższej Ukrainy owianej złą sławą antykonstytucyjnej ustawy, do niczego nie doprowadziły. Niestety, zjednoczona opozycja okazała się niezdolna do udzielenia skutecznego wsparcia akcji strajku głodowego studentów i wspierania jej przekształcenia w językowy Majdan — szeroko zakrojoną akcję obywatelskiego oporu wobec antypaństwowej polityki językowej reżimu Janukowycza. Jedyną siłą polityczną, która realnie wsparła protest studencki, było OZ „Swoboda”. Dzisiaj musimy stworzyć masę krytyczną społecznego oporu wobec rusyfikacji i zamachu na ukraińską państwowość oraz zmobilizować społeczeństwo do systemowych i aktywnych działań w celu zmuszenia władzy do rezygnacji z antyukraińskiej polityki humanistycznej i niszczenia państwa ukraińskiego. Zakończenie na str. 2
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
