Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 14Originalseite ↗

Vira Czornyj-Meszko: „Wśród Ukraińców jest wielu pisarzy zasługujących na »Złoty Wieniec«”

Слово Просвіти, №41 за 2012 рік

Pod koniec września w Domu Pisarzy miało miejsce miłe wydarzenie: macedońską pisarkę i tłumaczkę ukraińskiego pochodzenia Virę Czornyj-Meszko nagrodzono honorowym wyróżnieniem Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy oraz medalem „Budowniczy Ukrainy” Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. W ten sposób Ukraińcy uhonorowali działalność sekretarz Wspólnoty Ukraińców w Republice Macedonii imienia Łesi Ukrainki. — Pani Viro, kto i kiedy założył wspólnotę Ukraińców w Macedonii? — Wspólnotę Ukraińców w Republice Macedonii imienia Łesi Ukrainki założył i objął kierownictwo mój ojciec Onufrij Czornyj. Organizację oficjalnie zarejestrowano w 2003 roku. Głównym kierunkiem jej działalności jest popularyzacja ukraińskiej kultury w Macedonii. Szczególną uwagę poświęcamy wydawaniu przekładów ukraińskich pisarzy. Wydaliśmy już kilka książek z przekładami, w szczególności Łesi Ukrainki, Tarasa Szewczenki, Wasyla Barki, Jewhena Małaniuka, Liny Kostenko, Pawła Tyczyny, Borysa Olijnyka, antologię współczesnej poezji ukraińskiej i inne. Pracujemy po to, aby Macedończycy pełniej odkrywali dla siebie Ukrainę, wszak jeszcze dziesięć lat temu większość utożsamiała ją z Rosją. Na szczęście sytuacja się zmieniła. Sprzyja temu również wsparcie Przedstawicielstwa Dyplomatycznego Ukrainy w Macedonii. — Jakie działania, poza wydawaniem książek, prowadzicie? — Przede wszystkim razem z ambasadą organizujemy różne święta. Są to Dni Szewczenkowskie, dni Łesi Ukrainki, Dzień Niepodległości Ukrainy, Dzień Konstytucji. Chętnie komunikujemy się z przedstawicielami innych wspólnot diaspory, w szczególności z byłej Jugosławii, Hiszpanii. Wsparcie okazują macedońscy pisarze (obecnie Narodowy Związek Pisarzy Ukrainy współpracuje ze Związkiem Pisarzy Macedonii). Pierwszą książką przekładów literackich, która ukazała się w Macedonii, był „Żertownyk” Pawła Mowczana. Wspólnota zaprasza ukraińskich literatów na festiwal „Struskie Wieczory Poezji”. Uczestniczyli w nim Anna Bahriana, Pawło Wolwacz, Jurij Zawhorodnij oraz inni pisarze. — Jak Macedończycy odbierają naszą literaturę? — Są nią bardzo zainteresowani, odbierają ją pozytywnie. Jednym słowem, stosunek jest dobry. Od kilku lat z rzędu proponujemy Ukrainie wysunięcie swojego pisarza do nagrody „Struskich Wieczorów” — „Złotego Wieńca”. To prestiżowe wyróżnienie, otrzymywali je znani na świecie pisarze, w szczególności laureaci Nagrody Nobla Pablo Neruda, Josif Brodski i inni. Jestem przekonana, że wśród Ukraińców jest wielu pisarzy zasługujących na „Złoty Wieniec”. — Tłumaczy Pani zarówno klasyków, jak i współczesnych autorów ukraińskich. Czy ma Pani jeszcze jakieś plany w tym zakresie? — Tak naprawdę to, co zrobiono, jest ziarnkiem piasku w porównaniu z tym, co należy zrobić. W Macedonii nieczęsto natrafisz na ukraińską książkę, ale kiedy już mi się ona trafia, to od razu interesuję się życiem pisarza, potem czytam jego utwory, wybieram z nich coś do przekładu… — Proszę opowiedzieć o związkach Pani rodziny z „Proświtą”. — Od swojego dziadka i ojca dowiedziałam się, że rodzina brała udział w pracy oświatowej w Bośni, mój pradziadek był jednym z założycieli „Proświty” w tym kraju. Tam do dziś działa potężna wspólnota ukraińska. Zatem sprawa popularyzacji ukraińskiej kultury trwa u nas od pokoleń. — Czy to prawda, że na Uniwersytecie Świętych Cyryla i Metodego w Skopje wkrótce otworzą oddział ukraiński? — Tym zajmuje się ambasada. W Kijowie, nawiasem mówiąc, wykładają język macedoński i chcemy, aby na uniwersytecie w Skopje imienia Świętych Cyryla i Metodego również był lektorat z ukrainistyki. Z wykształcenia jestem ekonomistką, ale aby zrealizować zamierzone cele, trzeba mieć dyplom z filologii. Dlatego zrobiłam przerwę w pracy nad doktoratem z ekonomii i postanowiłam profesjonalnie studiować język i literaturę ukraińską. Zdałam egzaminy w Instytucie Filologii Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego imienia M. P. Drahomanowa, obroniłam pracę magisterską na temat „Kobiece wizerunki w twórczości Tarasa Szewczenki i Rajka Żenzifowa”. Obecnie pracuję nad rozprawą doktorską o tekście szewczenkowskim w świadomości Ukraińców i Macedończyków… Przede mną obrona. A dopiero potem — otwarcie lektoratu lub katedry. Mam więc nadzieję, że mimo wszystko uda się otworzyć oddział ukraiński już za kilka lat. Nadija KYRIAN Zdjęcia Dmytra ŁOMACZUKA. Tegoroczny konkurs plakatu patriotycznego i rysunku „Paleta ukraińskiego słowa”, który co roku przeprowadza Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki przy wsparciu Narodowego Związku Artystów Plastyków Ukrainy, zadziwił bogactwem i różnorodnością. Na konkurs wpłynęło ponad 300 prac z różnych obwodów Ukrainy — od przedstawicieli dziecięcych i młodzieżowych szkół plastycznych oraz ogólnokształcących. Tylko pierwszych miejsc w różnych nominacjach i kategoriach wiekowych jury przyznało aż 15. Wręczenie nagród i wyróżnień odbyło się w stołecznym Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy. W sali urządzono wystawę prac uczestników konkursu na temat „Jestem z kozackiego rodu”. Pokaz innych prac dziecięcych na ekranie przygotował reżyser Dmytro Łomaczuk. Uroczysta chwila wręczenia nagród nadeszła po powitaniu sekretarza odpowiedzialnego OTW „Proświta” Mykoły Nesterczuka. Oto imiona laureatów pierwszej nagrody: w dziedzinie sztuk plastycznych — Julija Izeniuk, Lilija Zajńczukiwska, Lubow Wasiuta (Perejasławsko-Chmielnicka Dziecięca Szkoła Sztuk Pięknych obwodu kijowskiego), Oksana Znajp (gimnazjum nr 315); rzeźba dekoracyjna — Iwan Ładenko (Sumy Dziecięca Szkoła Sztuk Pięknych); sztuka użytkowa — Karyna Złoba (Sumy Dziecięca Szkoła Sztuk Pięknych). Grand Prix w nominacji „Petrykiwski malunek” otrzymała Weronika Umszynicka z Dniepropietrowska. Zwycięzcy otrzymali prezenty — albumy, „Kobzarze”, słowniki języka ukraińskiego oraz inne książki Centrum Wydawniczego „Proświta”, płyty kompaktowe, a także dyplomy. Nagrodzono również ich mentorów — nauczycieli, kierowników pracowni. Słowo otuchy do dzieci skierował przewodniczący jury, zasłużony artysta, który wyraził swoje zachwycenie na papierze, płótnie. Wpatrujcie się w te stepy, góry, pola, lasy, rzeki, jeziora, w nasze Morze Czarne. Każdy szczegół, który wyróżni wasze spostrzegawcze oko, utrwalajcie na rysunku, w rzeźbie lub za pomocą innych środków artystycznych. Uczcie się, stawajcie się profesjonalnymi artystami, rozsławiajcie Ukrainę nie tylko w swoich rejonach, obwodach, ale i na całym świecie. Rysowanie to ciężka praca, tutaj pracuje głowa, serce i ręce. Rękami przekazujecie Boże przesłanie, które na was spłynęło. Nie leniuchujcie, pracujcie nad nowymi pomysłami. Czekamy na was w przyszłym roku. Rozmawiała Tetiana SYNOOK

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn