Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 13Originalseite ↗

«I Winhranowski, jak wizja…»

Слово Просвіти, №45 за 2012 рік

dla niego (tak jak i dla mnie) droga, jak pamięć o młodości. Zatem tamtego wieczoru nagadaliśmy się i naczytaliśmy niemało. Następnego dnia budzimy się, a magnetofonu nie ma. Ukradli! Ale niczego więcej nie wzięli. Zresztą nikt nie mógł do mnie wejść… Mykoła machnął ręką: „Niech tam!”. Zaczynam sprzątać — wyrzucam skórki z arbuza, a spod nich wypada ten magnetofon — prosto do wody. Przemókł cały i odmówił posłuszeństwa. — Nic nie szkodzi — powiedział M. — ja go w domu wysuszę i on przemówi. A potem jakoś tak się złożyło, że gdzieś wyjechałem i przygoda z dyktafonem poszła w zapomnienie. I czy przemówił Japończyk po ukraińsku — nie wiem. x x x — Loniu, jak ty piszesz wiersze? — półżartem pyta W. — Kolu, tak samo jak ty, siadam do stołu, biorę ołówek albo pióro, podrapię się nim za lewym uchem i zaczynam pisać. — A dlaczego właśnie za lewym? Moja Muza siada obok mnie. A jeśli za uchem nie swędzi, też się drapiesz? — No, kiedy jak. — A jeśli poważnie, napisałeś dużo wierszy od razu i bez poprawek? — Zdaje się, że ani jednego… — Może kiedyś tak, a może ona się bała, bo Taras miał dwie Muzy. Przecież on jeszcze malował i mógł, rozgniewawszy się, leniwą gdzieś posłać daleko…. — Może i tak — powiedział Mykoła — ależ ja też nie tylko poeta, ja przecież jestem aktorem i reżyserem filmowym!.. „Koczegarka” — Gorłowskie stowarzyszenie literackie świętuje urodziny. (Leonid Tałalaj — drugi z lewej w pierwszym rzędzie. W centrum — Iwan Kostyria) — Tutaj — mówię — nic poradzić nie mogę, to twoje intymne stosunki, rozstrzygaj sam ze swoimi Muzami! — Beztalencia z nas, Loniu. Właśnie oglądałem „Zachaławną…” Tarasa, tam prawie nie ma poprawek. A ja nijak nie mogę dokończyć ci wiersza. Pierwszą strofę napisałem jeszcze wtedy, kiedy byliśmy w Doniecku: „Na jesień wąsy opuścił Nad Kalmiusem Lonia”. A potem jeszcze w Kijowie przyszło „Cienki sierp duszy wzeszedł” (i M. S., delektując się, zacytował ten wers). A wiesz, ja już tak dzisiaj nie napiszę, nie zdołam „cienki sierp duszy wzeszedł…” Jak ci się podoba, Loniu? Czemu ty, gadzie, nie mówisz, że to genialne? A dalej poszło w dół… Nie mogę skończyć i już. Może ty go sam dokończysz? Oto jak „łatwo” przychodzi mi słowo! — Kolu, a słyszałeś o takim poecie jak Puszkin? — Co ty, gadzie Loniu, drwisz ze mnie? I co ma do tego Puszkin? — A to ma — i wyciągam z półki tomik. — Spójrz — mówię — na autografy A. S. i zobaczysz, że i u niego Muza była leniwa i wszystko, co ona szeptała, musiał poeta dziesiątki razy przerabiać. — Ależ u niego jest jeszcze więcej poprawek niż u mnie! — zadowolony wykrzykuje M., przejrzawszy tomik, i zamyślony dodaje: — Z Puszkinem — wszystko jasne, on jest szlachcicem i Muza u niego jest szlachecka, pracować sama nie lubiła i zjadliwie obserwowała, na co ten paniczyk jest stać. A u Tarasa była chłopska Muza, która przywykła do pracy i szanowała naszego poetę… x x x Po raz pierwszy z M. W. spotkałem się u W. Pjanowa w 1968 roku, do którego zajechałem w drodze do Moskwy, gdzie uczyłem się na Wyższych Kursach Literackich. Wtedy wokół Pjanowa skupiała się cała twórcza młodzież. 11 listopada 2003 roku — dzień urodzin Leonida Tałalaja. Wśród gości — Petro Osadczuk i Mykoła Winhranowski Zdaje się, że nie było ani jednego debiutanta, któremu by w czymś nie pomógł — i słowem, i czynem. U niego można było przenocować i zjeść kolację, usłyszeć wszystkie literackie nowinki. W przestronnym pokoju, do którego zaprowadził mnie gospodarz, przy okrągłym stole siedziało troje nieznanych mi ludzi, wśród których od razu rozpoznałem M. W. Wcześniej widziałem go w filmie „Powieść płomiennych lat”, a także pamiętałem fotografię z wyborem w „Lit. Gazecie” z 1962 roku. — Zapoznajcie się, to młody poeta z Gorłówki — przedstawił mnie Pjanow i, zwracając się osobiście do W., dodał: — i, między innymi, Mykoło, on nieźle gra w karty! To, że jestem młodym poetą, M. puścił mimo uszu: jaki jeszcze może być poeta oprócz niego? A to, że gram w karty, go zainteresowało. — W takim razie rozdawaj, bo ja nie mam palca — i wyciągnął do mnie talię. Kartami pasjonowałem się od dzieciństwa, a około 18 roku życia zdarzało mi się grać z zawodowymi karciarzami i, oczywiście, nie w durnia. Opiekował się mną zawodowiec, który przypadkiem zauważył, że posiadam rzadką intuicję i pamięć do kart, i wciągnął mnie do swojego wybranego kręgu. Grałem za jego pieniądze i wygrywałem dla niego niemałe sumy, otrzymując marne procenty. W końcu karty stały się moim zawodem. To u nas była plaga — grać w oczko. Oto ludzie idą z kopalni i siadają grać, bywało, że i wypłaty przegrywali. Ja już o niczym nie mogłem myśleć, nawet pisanie wierszy zeszło na drugi plan. Trafiłem do grupy karciarzy z Donbasu. Karty mi się śniły. Już w wojsku zrozumiałem, że karty doprowadzą mnie do wielkiej biedy. Za duże wygrane można było przypłacić głową. I po wojsku ani razu nawet nie dotknąłem kart. I zapewne w tej sytuacji odmówiłbym gry. Ależ na przeciwnika naparł się sam Winhranow- 1986 rok. Mykoła Winhranowski, prozaik Stanisław Łosiew, Leonid Tałalaj na spotkaniu literackim w Kreminnej (obwód ługański)

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn