Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
← Archiv von «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №46 за 1998 рік

16 S. · 16 Einträge · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Maschinelle Übersetzung aus dem Ukrainischen. Zitate, Namen und Zahlen mit der Originalseite abgleichen. 6 von 16 Einträgen werden auf Ukrainisch angezeigt, während ihre Übersetzung aktualisiert wird.

Der Text wurde aus dem PDF gewonnen und automatisch in Beiträge geteilt. Die Grenzen mancher Beiträge sind redaktionell nicht geprüft: Ein Eintrag kann mehrere Beiträge, nur einen Teil eines Beitrags oder einen Serviceblock (zum Beispiel einen Abo-Hinweis) enthalten. Primärquelle ist die Zeitungsseite im PDF.

Seite · S. 1Originalseite ↗
А-РОЕ ітаде То РОЕ Оепто. Ригс панни и рими и ни кнко не оВ АВР КАнННРЕНИМ чн оо ша т ГУ т ворот з і перерєт: и і Ї Її ї У Е щі - би Я за ьо! М У! аб Мк, GAZETA OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA RUBAN DOWIEDŁO. Г ' ' їн ізь - "ал ан Бозі | Й Р, їн А Чи р Ь ль. в гі: Ре РР ти. і "Р ; І Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki | ч -'оі . чи же Ді М ля зум / - чі - і я 1 і М З нн Kwiecień tego roku – szerokie pole do skojarzeń. Można porównywać nasze społeczno-publiczne życie z czymkolwiek, wystarczy rozejrzeć się dookoła – porównanie, jak to się mówi, w trawie. Wydeptanej, wypalonej, zmytej deszczami i znów przeżytej. Co zostało na ukraińskim brzegu po dziewiątym wale namiętności, po pianie kompromatów, wzajemnych przekreśleń | wzajemnych oskarżeń, imitacji walki albo też – naprawdę walki na śmierć i życie? Podarte żagle przypadkowych partii, rozbite tratwy tymczasowych sojuszy, szmaciane łachmany plakatów i smutek w ludzkich sercach: chciano jak najlepiej, a wyszło jak zawsze. Swoi zwalczali swoich.. Krótkotrwała cisza obiecuje wybuch sztormów już w pierwszych sprawach nowo wybranej Rady Najwyższej; od asocjacji morskich warto przejść na mniejsze, rzeczne skale. Słowem, «lewy brzeg, prawy brzeg», między którymi powinni się określić ci deputowani, którzy w swoich wyborczych parametrach przewrotnie zadeklarowali sakramentalne «b/p», a także ci nieliczni przedstawiciele licznych partii, którzy zwyciężyli w okręgach większościowych, przegrywając na listach partyjnych. Politolodzy przy pomocy kalkulatorów już policzyli procenty możliwych politycznych zysków i strat, kompromisów i porozumień, przeciętny zaś wyborca pozostaje w niewiedzy, czy nowi narodowi wybrańcy będą zdolni jakoś naprawić sytuację gospodarczą Ukrainy i tym samym wpłynąć na jego, wyborcy, los.. Komentarze Prezydenta i jego otoczenia całkiem konkretnie dają do zrozumienia, że porozumienie dwóch biegunów władzy państwowej jest niemal niemożliwe, toteż atmosfera wzajemnych oskarżeń raczej się nie rozrzedzi; a jeśli jeszcze pamiętać o tym, że przyszły rok to rok wyborów «gwaranta Konstytucji», to liczyć na wzajemnie konstruktywne przezwyciężenie kryzysu – naiwne.. Komuniści, socjaliści, громadівці i postępowi socjaliści już zaczęli straszyć impeachmentem Prezydenta. Prezydent także niedwuznacznie oświadczył, że ma pod ręką te dźwignie, po naciśnięciu których ktoś opuści głowę i długo jej nie podniesie... Można zatem tylko wyobrazić sobie te batalie, w które – czy mimowolnie, czy z dobrej woli – zostanie wciągnięty każdy obywatel, a zwycięzców, jak wiadomo, w wojnach domowych nie bywa: zrujnowane autorytety, zohydzone imiona, stracone pokolenia... Obserwując niekończące się telewizyjne korridy, nieraz zadawałam sobie pytania, które z reguły zaczynały się od słowa «po co» / Po co tak samozaparcie, pieniąc się po uszy, media tworzyły zupełnie negatywny obraz Rady Najwyższej i posła, jak to ujęto: «nieczystego z samego piekła»? Przecież kołchozowa weteranka-babcia zagłosowała na «czerwonych» tylko dlatego, że dobrze pamięta te święta, jakie w jej wsi urządzała orkiestra dęta w klubie, flagi na ulicy, ciężarówka z hasłem «Wszyscy na wybory!», na której śpiewając, z całym przysiółkiem jechali oddać głosy za jedynego, najlepszego, autorytatywnego, niezastąpionego kandydata. O, to wyśmiewane nieraz szampańskie przyjęcie w specjalnie zorganizowanym bufecie też zapewne wspominano nostalgicznie, choć w tegorocznych lokalach wyborczych często nawet wody nie było, żeby napoić półprzytomnych w kolejce doня ново доня чо но воз во во щото в - щі -оюо о зачинця ішечбожойово б Ільїн "боти зн а й ввн во нов мов elektorat... Wyobrażam sobie ironię niektórych czytelników, skierowaną do mnie. Ale całkiem bez ironii pytam: «Dlaczego nie mielibyśmy świętować, czcić naszych wyborów?». Przypomnijmy Referendum – czy naprawdę nie odczuwaliśmy wzniesienia i samoszacunku, uroczystej i podniosłej chwili wyboru? Więc – po co? – ze wszystkich stron, od komentarzy przedstawicieli władzy po bzdury najbardziej beztalenciowego pismaka, wyborcom podszeptywano, szeptano, wmawiano, że wybory w niepodległej Ukrainie to coś takiego, no nie do końca, nie koniecznie ważnego. Tak, formalność, po której niewiele się zmieni. Władza – oto ona, najmilsza – codziennie w eterze, rozbija szampanem «o burtę okrętu», daje kredyty, ratuje niedołężnych i biednych. A tu jeszcze «głosujcie na nas, bo inaczej zostaniecie w łachu!» – jakoby w jego, tego kandydata i gwaranta partii, kieszeni są trzy szóstki plus jedna atutowa – raz! – i jesteście przecież «przy pagonach...» Po co uważać kogoś za głupszego od siebie? Przecież wy, czerwoni, zieloni, niebiescy – ciało z ciała, krew z krwi – dlaczego, jak synowie Chama, śmiejecie się z narodu upitego nieszczęściem? Syte, słoniowe – „przytulajcie się” – oczywiście obliczone na tych, których zdystrofizowany duch nie ma nie tylko ojczyzny, określonej po ukraińsku, ale i gruntu.. Nietutejszy tłusty gołąb, który przelatuje od papieskich pałaców do sabodanowskich przedpokojów, i faryzejskie „dziesięć drogowskazów”.. Dziesięciu przykazań Pańskich jeszcze nikt nie sprywatyzował. Trudno uwierzyć, że powoływali się na nie prawdziwie wierzący.. prywatyzatorzy. Albo: „Sam los postawił nas na pierwszym miejscu”.. | choć para twarzy z „piątki” wyglądała zupełnie po naszemu, w ich fatalność nie chciało się wierzyć. Prawdziwie fatalnym był strzał M. Chwylowego, który postawił dożywotni wykrzyknik po jego haśle „Precz od Moskwy!” i – żadnego liberalizmu... Po co liderzy drobnych grup, nacjonaliści i patrioci, walczyli z RUCH-em, a nie z komunistami? Komu zaś dziś przysłużyły się odebrane przez nich głosy wyborców? - Po co dawny ruchowiec W. Jaworiwski, który wciąż dopytywał „co za z nas naród?”, połączył się z "овоч мя М Р и ть ли ч си жи вана і зало о, ов " ; - чл п Пн п'я бо То що» Ом о У РО о ЛЮ бе о о зі и, о. б ьз: | СЛ ЗЛ ьо Но ч- В ьзькво оч т аа чия і . ь че екв лк "ечий чи мбілфи оч че бач Р я МР A przecież były czasy, które szykowały Ukraińców ramię przy ramieniu. - я Чо Чо чо ЧО | narodowe świętości! kapitałem tutejszych i nietutejszych szerokości („wiemy, jak sprawić, byście byli bogatsi”)? Więc dla kogo wreszcie co pół godziny w radiu brzmiało symonenkowskie „Czy wiesz, że jesteś człowiekiem?!”? Dla 14. numeru na liście wyborczej? Dla samego Jaworiwskiego? Czy dla nas, tych, którzy czcili ten wiersz, powtarzając go jak przysięgę! I zaiste, co my za naród, skoro pozwalamy ze świętości słów robić monetę drobną, rozmienną agitacyjną?! Odejście liderów «Frontu Narodowego» z bloku «Ruch za naród, za Ukrainę», utworzonego dokładnie rok przed wyborami na Wiecu sił demokratycznych w Kijowie, stało się prawdziwą tragedią dla wielu wyborców. Ten, dla kogo - NOTATKI WYBORCY: -- SŁYSZYSZ, BRACIE MÓJ: idea narodowa ponad wszystko, musiał wybierać między liderami, których poglądy podziela, których popiera od lat słowem i czynem. W rezultacie «Front Narodowy» poniósł klęskę, a narodowi demokraci stracili co najmniej półtora tuzina miejsc w parlamencie. Ci, którzy nazywają siebie ukraińskimi reformatorami, w istocie również wywodzą się, przynajmniej po części, z Ruchu. Ławrynowycz i Pynzenyk w swoim czasie współpracowali z siłami narodowymi i uważają się za narodowych reformatorów, a także za ekonomistów. Jednak nie spieszyli się z blokowaniem z Ruchem i również przegrali wybory, zdobywszy zaledwie kilka mandatów z okręgów większościowych. Poza parlamentem pozostali także przedstawiciele Partii Chrześcijańskiej: M. Porowski i M. Horyń, niegdyś aktywni i wybitni działacze ruchowi. Nie zobaczymy w parlamencie również I. Kalynca, trzeciego z pięciu w bloku wyborczym «Mniej słów». Tak więc, według politologów, ukraińskie siły narodowe straciły miejsca w parlamencie, dzięki którym mogły w pełni przeciwstawiać się komunistom, socjalistom i ich zwolennikom. Prognoza polityczna «na jutro» jest dość niepocieszająca, choćby dlatego, że fala wzajemnych oskarżeń wśród ukraińskich sił demokratycznych nie cichnie. Tymczasem ukraińską przestrzeń informacyjną nadal wstrząsają grzmoty i błyskawice, wymierzone w stronę już nowo wybranej Rady Najwyższej. Wydaje się, że chcą nas przekonać, iż tam nie może być nic dobrego. Co więc mają robić ci Ukraińcy, którzy wiernie i szczerze służą przyszłości i dniu dzisiejszemu Ukrainy? Pamiętać, że Ruch jest jedyną siłą w Radzie Najwyższej, która musi bronić naszej państwowości, naszych ko хоче а и и чо ї. чо іч з оч Мчу і | бю нь паль і б З я іч С Зоо о оч Зп ч'"ч'ню є « нн Centralne Zarząd Ogólnoukraińskiego …Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki wzywa prosvitian, moich wyborców, obywateli Ukrainy, deputowanych, demokratów wszystkich szczebli, do jednoczenia się na platformie Ruchu «ZMIANY»?» Ta kluczowa fraza ruchowej drużyny dotyczy nas wszystkich. Potrzebne są zmiany, dialog między partiami. Wszyscy… Potrzebne… W samym Ruchu muszą być bardziej otwarci, warto powrócić do… zamknięci, pewnego sektantstwa, które sprzyjało amebowemu mnożeniu się partyjek, ugrupowań, które już nimi… Zrozumieć, że… w wyniku… porażka stała się punktem zwrotnym… Tak więc niech będzie otwarte dla nich gdzieś… ojcowskiego… Ruch niech będzie silniejszy i niech powie pokonanemu: «Słyszysz, bracie mój…»

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 2Originalseite ↗

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

-"-ОТ'о з - ре з Ре ну - - р - - і чено - ій ч ЕР ч - б тов - ьо ій» 5 зби , - Уві тож "-щ РР РИ щ До РАН т РР -- й 2 йон се -- - чі а а! М -'и "аа що Р Рим ка ? б ї з - - «сні нн " М Р забій Р - -- кот - - : оч - уп -- п че - пи р ч че - ДЛ ї і ге чл - ни о з - - ж РО Р й ЛА -- - а інн РУ ; з тт - і ра з ра знані з ть и чн би ь - чь чел манної РР пі тче. , би . о ь ЗР «ій, пе т. т -- -- Й ь ь . б | і : --.. - би оті - - ні «овалу - ч 4 чн чи й чна чи ою чо ту ч о чі - - о уче -- Ти 2; , М. те - --- оно я ; -- «йв- Ж ВТ о -- З - - ос Дно оди й їй -" РУ - в іль й - - з-б Рг ч - «УГРОСВАЯЧІ 4»: 1868-1998 ЛО | - рибні жання чн ж - и- 1 ЗЛЛою «ДЕРЖАВНІЙ МОВІ -- України міграцій. та Державного Інформаційний простір держави -- один із найголовніших чинників, що фор- мує 11 громадянина. Свідомого ЧІ несвідомого -- тут уже найбільше ва- жить, наскільки держава дбає про власну | ідеологічну наповнюваність і, зрештою, свою національну безпеку. Українська держава -- в особі свої Х нинішніх керівників -- абсолютно не дбає, якщо називати речі своїми іменами, про український інформаційний простір. Зло чинна байдужість, а то й призвели до того, що, відоМИЙ ПОЛІТИЧНИЙ «персонаж», свідОМе потурання антидержавницьким силам | як казав один маємо те, що маємо: в Українській державі повнокровно й неподільно владарює російське слово, а проголошена Конституцією як державна українська мова відсунута на околиці державного життя. Тираж українськомовних видань становить сьогодні менше чотирьох відсотків від загального. Не витримує жодної кри- тики з дотриманням мовного режиму українська -- лишеза назвою-- телевізія, яка а«авіщає» українському народові в основному іноземною мовою. В якій ще державі можуть видавати свої газети особи, які не мають її громадянства? -- лише в нашій рідній Українській!. Наші міста теж заполонила іноземна реклама. Тож чи не мав рації член Центрально- го правління «Просвіти» Анатолій Погрібний, стверджуючи: «Міністерство інформації перебуває в ролі фіксаторастатиста того, що відбувається. І це печально..» Заступник міністра інформації Олександр Савенко напротивагу зазначив, ДЕРЖАВНУ ПІДТРИМКУ» «Круглий стіл» тід такою назвою відбувся 12 березня з «Просвіти», за участю Міністерства інформації, колматетиу пнаціативи Спілки журналістів у стправаг національностей 1 що міністерство несе відповідальність за стан справ в інформаційному просторі У країни, але не слід звинувачувати його в усьому: вчинному законодавстві, назагал недосконалому, існує чимало різнотлумачень, якими й уміло користуються антидержавні сили. Оті виходить, що на сьомому році незалежності доводиться захищати українську мову в Українській державі Як діагноз пролунали слова голови Київської крайової організації Това риства «Просвіта» Юрія Гнаткевича «Процес українізації в Україні фактично припинився».. Тож аби бодай спочатку зупинити руйнівний процес, а вже згодом і починати виправляти існуюче становище, виступаючі вносили конкретні пропо- зиції. Їх узагальнив міністр інформації України Зіновій Кулик, а відтак доніс до учасників прес-конференції, яка відбулася після двогодинного засідання «крутлого столу», Вирішено проводити такі спільні «круглі столи» з захисту інформаційного простору України регулярно, з щоквартальною періодичністю, розробити й внести суттєві зміни до чинного мовного законодавства, утворити постійно діючу комісію з кваліфікованих людей, яка б стежила за мовною ситуацією в Україні й оперативно реагувала на антиконституційні порушення й прояви... Відповідальним секретарем постійно діючих «круглих столів» призначено Василя Василашка. В.Г. НЕ НАРІКАТИ, А ПРАЦЮВАТИ! 4 квітня відбулася МІП позачергова звітно-виборча конференція Вінницького обласного об'єднання Всеукраїнського товариства «Просвіта» ім, Т. Шевченка. Проблеми просвітянської роботи сьогодні особливо актуальні. Сама конференція засвідчила вболівання національно-свідомої інтелігенції Поділля про духовний стан українського суспільства. Актовий зал на 200 місць облдержтелерадіо був переповнений. На конференцію прибули 97 делегатів. Це представники вищих та середніх навчальних закладів, творчих спілок, учителі, лікарі, широке коло інтелігенції. Серед запрошених представники органів державної влади, засобів масової інформації, громадських оргапізацій. У роботі конференції взяли участь голова Вінницької обласної Ради Іван Бондарчук та відповідальний секретар централі «Просвіти» Микола Нестерчук. Із звітною доповіддю виступив голова обласної «Просвіти», відомий учений, письменник Михайло Потупейко. Основну увагу було зосереджено на проблемах активізації просвітницької роботи в області на зміцнення організаційної структури об'єднання. Лише за півтора роки при безпосередній участі п. Потупейка створено 1Ї4 нових осередків ум. Вінниці та області. Активність була високою. В обговоренні взяло участь 19 Ппромовців. У виступах делегати наголошували, що слід просвітницьку роботу розгортати більш наступально і пе плакати, не нарікати на обставини, а праціовати! Про це вели мову Василь Кобець, Микола Кравець, Олег Колесник та їні, Леонід Філонов наголосив на ролі засобів масової інформації в про- І "-и б ПЕР - -- но бі світницькій роботі, на конструктивній співпраці з органами державної влади. У доповіді голови й у виступах зверталася увага на відсутність злагодженої роботи правління. О. Безверхий, О. Яцюк, О. Пойда, Л. Кієнко-Романтюк, Т. Ягельська, М. Бардин, Т. Пірус, П. Марченко проявили себе не організаторами просвітницької роботи, а дезорганізаторами. Через їхні амбіції і користолюбство заважали нормально працювати. А тому й не дивно, що, на вимогу делегатів, діяльність керівництва Вінницького обласного об'єднання оцінювалася неоднозначно: голова задовільно, правління -- незадовільно. З промовою виступив голова Вінницької обласної Ради Іван Бондарчук, який наголосив на тому, що не час тепер з'ясовувати стосунки, а всім разом треба будувати державу, посилити оргроботу, конструктивно співпрацювати з органами державної влади. Тут же, на конференції, його прийняли в члени «Просвіти». На конференції прийнято розгорнуту ухвалу. Одним із головних завдань було і залишаються утвердження державної мови в усіх сферах суспільно-політичного життя, конструктивна робота з місцевою владою, посилення організаційної роботи, співпраця з громадськими організаціями державницької орієнтації, Особ- ливу увагу звернуто на необхідність об'єднання в єдиний блок національнодемократичних сил Ша альтернативній основі головою об'єднання знову обрано Михайла Потупейка Микола НЕСТЕРЧУК, відповідальний секретар ВУТ «Просвіта» ПОЛ о ж п з ні -- п -е РО Р Р Р В інн о об ЗВЕРНЕННЯ КЛУБУ ПРИП'ЯТЧАН «ЗЕМЛЯКИ» до КОЖНОЇ ЛЮДИНИ ПЛИНИ 26 квітня - роковини Чорнобильської трагедії Любий друже! тю оз о Ким би Вине були -- безпритульним жебраком чи можном аа Зреведликри - | идатним ученим чи домогосподар у аш голос чи останнім грішником, В о феурелу чорнобильської трагедії, останнього поперед. ІЗ чареля вАног ом зара че можете не бачити, не відчувати, що ва МИ, Люди Землі, же Я | З о порочними ідеями, злими зу жк ід неминучот о Зч привели планету до останньої меж | ніхто не Є А З АЛ Ана елі, якщо самі не захочемо допомогти собіта ВСрОЛ жи КА ДА ар «б труси і повені, екологічні катаклізми, війни та хвороби - наб зайвазаноф КОСТІ Та бездуховності Хіба Ви, любий друже, можете не Под! бла ож аней м долю нашого спільного дому, тобто про власне майбутнє маийбу евананацм онуків?! Політики нездатні на це через недолуп гію т дова ІЛЬКИ ми, всі разом, спроможні зробити перший крок до пе" зааназ ріс ще олномі гріхах та байдужості до Святих Заповідей. Згадамте, и с райо вод ам |чудодійно допомогла сердечна молитва чи невимовно лада з ана ох уявіть, яка то буде могуть, коли ми вс! -- КІЛЬКа мільярдів -- У крчо Ло б я знетії й одну і ту ж мить підведемо очі до неба та дено шк жа Же Ж Му озуму Всесвіту, наше спільне прагнення Добра и Лю око 54 чаю б чи Рретичаии струмінь якщо не очистить ноосферу Землі від злоби агре - і РИ невіри, то зупинить її руйнацію, а скорботний день 26 квітня стане ще и Дн Ди та спаання | Людства. Для цього від Вас, любий друже, потрібно так небагато -- 26 квітня (щороку) з 20.00 до 20110 за київським часом з корективою на місцевий! -. відкинути ва сво! турботи, найприкріші образи та біди ! іа) якщо Ви віруєте в Ласку Божу, то зверніться з найщирішою молитвою до Господа (своєю мовою, за своїми традиціями) про очищення І спаання власної душі та очищення І спасіння планети і людства, | б) якщо Вине віруєте, то присвятіть ці кілька хвилин добрим, світлим думкам, щиро побажайте собі любити й допомагати ближнім -- бодай одній живій душі Господь почує нас! С. щь Тамара БОХАНЧЕНКО, голова об єднання громадян клубу єЗемляки» ТЕРМІН «РОСІЙСЬКОМОВНЕ НАСЕЛЕННЯ В УКРАЇНІ» -- | ЩОНАЙМЕНШ НЕКОРЕКТНИЙ У залі засідань Вченої ради Київського державного лінгвістичного університету З квітня відбувся «круглий стіл» на тему «Проблема визначення терміну «російськомовне населення в Україні». Ініціатори заходу - Київське крайове об'єднання «Просвіта» їм, Г. Шевченка, Державний комітет у справах національностей і міграцій України та заклад, у якому він відбувався. Основні доповіді виголосили В. Хмелько -- доктор філософських наук, завідувач кафедри соціології Національного університету «Києво-Могилянська Академія», Р. Кісь - науковий співробітник Їнсті гтуту народознавства (м. Львів) та Ю. Гнаткевич - кандидат педагогічних наук, голова Київського об'єднання «Просвіта». Проблеми, які вони порушили, віддзеркалені у самих назвах тем: «Поширення в Україні українсько-російської лінгвоєетнічної гетерогенності», «ПШсихоантропологічні та соціальнопсихологічні аспекти мовленнєвої інтерференції (про так звану «двомовність»)» | «Психолінтвістичний аспект правомірності існування терміну «російськомовне населення в Україні». В обговоренні доповідей узяли участь визначні мовознавці держави. За підсумками заходу вироблено «Висновки...» щодо неправомірності вживання терміну «російськомовне населення в Україні». Подаємо їх у цьому числі часопису, а проблемі матеріали з «круглого столу» -- в наступному. ВИСНОВКИ Унаслідок тривалого перебування Україну складі ФаЙСЬКОЇ держави : Україні клалася особлива лінгвоетнічна ситуація. Як СВІДЧИТЬ | соціологічний, соціальнопсихологічний І психолінгвістичний аналіз вона має такі особливості І. Населення України українсько-російською дво різні типи, які у кожному коку визначаються етнічно мовленнєвої діяльності включно з УСНИМ спілкуванням | ьо 5. Певна частина етнічних українців Ме може вільно спілкуватися українською Ми вою, оскільки не має достатньої практики усному спілкуванні своєю мовою 3 огляд їа вищеозначене та беручи де уваги той факт, що в міжнародній юридичні" практиці терміни типу «англомовне майна ня», «російськомовне населення» є характеризується МОВНІСТЮ, ЩО Має нкретному випад - ю приналежністю УАНМ тань З гльроживання, визнаними і не вживаються, маємо підстав ОСВІТИ. характером | констатувати, що словосполучення мадян України є | України як термін є некоректним. сдзгзами що ува мірою може читанепридатним. Необхідний пошук а рн українською, і російською огпкуватися || які служили 6 точним визначенням уах КМУ поовідо того роси с Аа пезалеж- | ючих в Україні лінгвоєтнічних груп. З на побутовому спілкуванні перевагу в Критерієм лінгвоєтнічної класифікації с0, З Більша частина громада я селення України мають бути характер! ріки поділяється на, дві Дак ЧАдАЄ у країни володіння українською, роаиською та інв их володіє українською мовою пасивно прлоиа СІЛЬКІСНІ параметри нговані Пе: лінгвоетнічних груп можуть бути з аки реписом населення у 1999 р. Проте пере- ПІДХІД вимагає певної корекції запитань писної анкети та інструкцій до не! ува: Учасники «круглого столу» звертають ца гу громадськості на неоднозначне розу ляції терміну «двомовність» та політичні ау ат навколо нього. Двомовність означає од ока не володіння двома мовами, а не оДНОЧчеч офіційний статус двох мов користується нею перева і слухання, а російською спілкуванні; п, хто українською мово жек туватися в усіх видах мовленнєвої До а російською лише для читання | слухання " 4. В Україні немає громадян, які є виключно російськомовними | не ЗОЛОДІЮТ українською мовою у жодному виді мовлен. ня, Водночас є значна частина втнічних Кк та. представників інших націона и у ЯКІ досконало володіють українською мові х ' Можуть користуватися нею в уах видах ЖНО під час читання мовою - в усному
Seite · S. 3Originalseite ↗
WITCZYZNIANA MONETA JUBILEUSZOWA: I ZŁOTO, I SREBRO, I NEUSILBER... 20 marca w budynku UNIAN odbyła się prezentacja pamiątkowej monety «80-lecie bitwy pod Krutami». Inicjatorami wydarzenia były Narodowy Bank Ukrainy oraz Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. T. Szewczenki. Nominał prezentowanej monety to 2 hrywny, metal – neusilber, łączny nakład 200 000 sztuk, z czego 50 000 wybito w ulepszonej jakości, a 150 000 w zwykłej jakości. W prezentacji wzięli udział przedstawiciele Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta», NBU, autorzy jubileuszowej monety oraz liczni dziennikarze. Warto zaznaczyć, że prezentowana moneta, stworzona przez specjalistów Narodowego Banku z inicjatywy i przy wsparciu Towarzystwa «Proświta», stała się jedną z pierwszych tego typu monet wybitych w Mennicy Państwowej Ukrainy. Dopiero w zeszłym roku, 13 listopada, w Ukrainie uruchomiono pierwszą linię bicia monet. Na 25. Bazylejskiej Europejskiej Konferencji Monetarnej, oprócz wspomnianych już monet, zaprezentowano nową – «50-lecie ONZ». Nawiasem mówiąc, na tym forum swoje produkty wystawiają wiodące państwowe i prywatne mennice z całego świata. Ukraińska kolekcja stała się sensacją i została wykupiona. Wracamy jednak do prezentacji w UNIAN. Jak wiadomo, w styczniu tego roku obchodzono wybitne wydarzenie w życiu społeczno-politycznym Ukrainy – 80. rocznicę bitwy pod Krutami, gdzie trzystu ukraińskich młodzieńców wystąpiło w obronie UNR przed moskiewsko-bolszewicką ordą. Czyn bohaterów spod Krut stał się symbolem niezłomności ducha narodu ukraińskiego, jego dążenia do niepodległości. Wydarzenia takiej wagi powinny być obchodzone na ogólnopaństwowym poziomie, w najbardziej prestiżowych salach Ukrainy. Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» zainicjowało i przeprowadziło szereg przedsięwzięć, które – ku wielkiemu żalowi – zignorowała najwyższa władza na Ukrainie, począwszy od Prezydenta. Tym bardziej budzi radość, że Narodowy Bank Ukrainy szybko odpowiedział na inicjatywę proświtian, zapoczątkowując monetą „80-lecie bitwy pod Krutami” nową serię pamiątkowych monet „Odrodzenie państwowości ukraińskiej”. Podstawowa idea tego wysokoartystycznego dzieła (a właściwie chciałoby się nazwać tę monetę dziełem sztuki) polega na tym, że młodzi ludzie byli świadomi, iż nie zdołają powstrzymać natarcia czerwonej nawały; uświadamiali sobie beznadziejność swojego oporu, козучеи чарок у м monet z kosztownych metali, a do KOŃCA Kanapą dla kolekcjonerów i numizmatów, lecz ich heroiczna śmierć stała się wzorem: w tym roku przedsiębiorstwo ma wyjść na towarzystw, tożinformację pronei wmieścił niezłomności wiary, przykładem bezinteresownej uśni projektową moc, najbardziej autorytatywnym na świecie niemieckim kata-miłości do Ojczyzny. Tę ideę zręcznie i | Bicie własnych monet, całkowicie zrozumiałe, jest obowiązkowym atrybutem państwa: Na 105. Konwencji Amerykańskiej Astronautyki i energetyki wiatrowej, pierwsza rodzima artysta Ukrainy, członek- Zk utrwalają najbardziej znaczące kamienie milowe rodzimej NBU przedstawił kolekcję nowo powstałej epoki» – srebrna moneta «Kozak Mamaj». Anatolij Kusz. Gipsowe modele wykonali ii: Z jej historii, wybitnych działaczy państwowych, zabytków z nich srebrnych monet «Niepodległość», 16 października 1997 roku wyemitowano jubileuszową | rzeźbiarze Roman Czajkowski (awers) i Z zBya historii i kultury, popularyzują srebrną monetę, poświęconą 200-leciu pro- Wołodymyr Demianenko (rewers). | z ŻE narodową ideę, więc mają nie tylko wadzenia w Kijowie pierwszego kontraktowego W centrum awersu przedstawiono mały „OA kolekcjonerską, ale i wychowawczą wartość jarmarku, a 12 listopada – nowa kolekcjonerska Herb Państwa kraju na tle wielofigurowej kompozycji, która wciela ideę moneta, przypadająca na 145. rocznicę dnia | odrodzenia: przez środek | urodzenia wybitnej ukraińskiej śpiewaczki rozstrzelanego celu, oznaczonego na kręgu monetarnym trzema koncentrycznymi kołami, zmierza ЗЕ światowego poziomu Salomei Kruszelnickiej. perspektywa kolumny uzbrojonych młodzieńców. Program Narodowego Banku Ukrainy przewiduje w przyszłości wydawanie takich serii monet. „Wybitni działacze Oni odeszli od nas na zawsze, w nieśmiertelność. Monety pamiątkowe i jubileuszowe Po lewej i prawej stronie przedstawienia: „Bohaterowie epoki”, „Zabytki architektury, historii, kultury”, „Ukraina Książęca”, „Duchowe skarby Ukrainy”, „Flora i fauna Ukrainy”. Pierwszą jubileuszową monetą, wybitą w Mennicy NBU, która kontynuowała serię „Duchowe skarby Ukrainy”, stała się złota moneta „Kijowski Psałterz”, poświęcona 600-leciu wybitnego zabytku narodowej kultury (1397 r.), o wartości nominalnej 100 hrywien, wykonana ze złota próby 900 o średnicy 25 mm, nakład 2 tysiące egzemplarzy. Monety zwykłej jakości wykonania po raz pierwszy trafią bezpośrednio do obiegu i w ten sposób staną się dostępne dla szerokiego ogółu, ponieważ zostały pomyślane jako instrument upowszechniania wśród szerokich kręgów. Złote monety pamiątkowe najwyższej próby w dwóch rozmiarach ukazały się w obiegu. Wiadomo, że monety były wybijane za granicą. Rozumiejąc wagę i prestiż tej sprawy, na Ukrainie na szczeblu państwowym zaczęto opracowywać i realizować program tworzenia pamiątkowych i jubileuszowych monet. W kwietniu 1994 roku Gabinet Ministrów Ukrainy i Narodowy Bank przyjęły uchwałę, na mocy której przewidziano cały kompleks działań zgodnych z międzynarodowymi standardami mennic. Już 7 maja 1995 roku wprowadzono do obiegu pierwszą jubileuszową monetę Ukrainy, poświęconą 50. rocznicy Zwycięstwa, i ogłoszono ją symbolem odrodzenia tradycji bicia w Ukrainie. Na rewersie monety, w kompozycji składającej się z dwóch części, odtworzono historyczny moment przeciwstawienia dwóch sił: po lewej – postaci młodych bohaterów jako uosobienia obrony niepodległości UNR; po prawej – alegoria bolszewickiej interwencji w postaci przerażającej atakującej Ukrainy, nad którymi napis: 80-lecie bitwy pod Krutami. 29.01.1918. Zwykła moneta wartości nominalnej: „Sofijówka”, poświęcona 200-leciu Uman­skiego dendrologicznego parku, zasługuje na osobny artykuł, bardziej szczegółowy opis. Tak więc Narodowy Bank Ukrainy poświęcił im osobne broszury, katalogi, i zapewne zaradni numizmatycy już wiedzą, że są one pomyślane jako instrument upowszechniania wśród szerokich kręgów, ... Upowszechnianie odrodzenia tradycji bicia monet. w Drugiej wojnie światowej. Niedługo potem ukazała się seria pamiątkowych monet mielchiorowych, poświęconych ukraińskim miastom-bohaterom – Kijowowi, Sewastopolowi, Odessie, Kerczowi. W tym samym roku wypuszczono pierwszą srebrną monetę kolekcjonerską, poświęconą 400. rocznicy urodzin Bohdana Chmielnickiego. W lutym 1996 roku Narodowy Bank Ukrainy po raz pierwszy wziął udział w autorytetowym międzynarodowym numizmatycznym forum ze złotą serią monet ukraińskich od czasów Rusi Kijowskiej. Po raz pierwszy złota seria monet ukraińskich została zaprezentowana w styczniu 1997 roku na 26. Bazylejskiej Europejskiej Konwencji Monetarnej i wywołała duży rezonans. Szczególne zainteresowanie wzbudziła tu srebrna pamiątkowa kopia hrywny wzoru kijowskiego XI–XII wieku, która była w obiegu na ziemiach ukraińskich, a jej waga wynosi 160 g, kształt – sześciokątny (dla porównania, czernihowska srebrna hrywna miała kształt rombu i wagę 196 g). Znaczne zainteresowanie kolekcjonerów wzbudziły również kolejne ukraińskie monety: „Dziesięcinna cerkiew”, srebrna moneta poświęcona 400. rocznicy urodzin wybitnego ukraińskiego duchownego i działacza politycznego Piotra Mohyły, moneta „Jurij Kondratiuk”, poświęcona 100. rocznicy urodzin wybitnego ukraińskiego uczonego w dziedzinie Wołodymyr HERMAN Neuzilber z niemieckiego, dosłownie „nowe srebro”; stop miedzi, niklu i cynku; odznacza się dużym oporem elektrycznym i odpornością na korozję. podatkowania. Notabene Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki na czele z P. Mowczanem wielokrotnie zwracało się do władz kierowniczych z takimi propozycjami, ale «chura j dosi tam», jak mawiał Leonid Hlibow. Niestety, P. Mowczan — nie cała Rada Najwyższa. Myślę, że W. Kipiani to rozumie, ale on postawił (lub mu postawiono) za cel skompromitowanie posła ludowego, przewodniczącego «Proświty», poety i publicysty (i wcale nie byłego, lecz obecnego) Pawła Mowczana wraz z jego «ideą narodową». Co do idei narodowej (bez cudzysłowu), to u P. Mowczana jest ona taka sama, jak u Wasyla Stusa, jak u Jewhena Małanjuka, którą wszyscy martwi i żywi patrioci ziemi ukraińskiej: nie ma Włoch (Grecji, Czech) bez idei włoskiej (greckiej, czeskiej), więc i Ukrainy bez idei ukraińskiej nie ma. Niech żyje idea ukraińska! zwie się bibliofil, księgomiłośnik.) Większą część książek «RoïÏio» wydaje w języku rosyjskim, a nieco po ukraińsku, bo «u przeciętnego ukraińskiego inteligenta niska zdolność nabywcza». Książki rosyjskojęzyczne, jak zapewnia W. Kipiani, są bardzo pożyteczne, czyta je wielu ludzi, w tym syn Wasyla Stusa Dmytro i «mój chłopiec». Wydawnictwo gorąco wspierają też akademik Dmytro Wasylowicz (notabene Wołodymyrowicz) Zatonski, ten i tamten, i jeszcze jeden. Tylko Paweł Mowczan, jakby ów marynarz Zaliznak (to porównanie na sumieniu W. Kipianiego, — O, Na tej prezentacji nie byłem. Przypuszczam, że P. Mowczan był nadmiernie zapalczywy, ale chcę przesunąć pewne akcenty w bojowym wstępie W. Kipiani. Wiem na pewno, że Paweł Mowczan także czyta rosyjskojęzyczne książki, czasopisma i gazety. Występował i występuje nie przeciwko rosyjskojęzycznej produkcji drukowanej jako takiej, lecz przeciwko jej dominacji na Ukrainie. (Niech p. Kipiani przytoczy choć jeden przykład kraju, który, uwolniwszy się spod panowania metropolii, większość swoich książek wydawałby językiem metropolii, a potem jeszcze handlował liczbami w rodzaju: Ukraina – Rosja 0,07 / 0,5). Borysowi Jelcynowi, który nie chciał słuchać «rozsądnych argumentów», a oskarżył wszystkich, «którzy nie przyjęli» wariantu «idei narodowej», przeciwstawia się P. Mowczan, a Prezydent Ukrainy do tej pory nie zniósł naprawdę haniebnego opodatkowania produkcji drukowanej na Ukrainie. Jelcyn «zwolnił rosyjskie wydawnictwa od większości podatków». Gdyby to zależało od P. Mowczana, ukraińska książka dawno już byłaby zwolniona z podatku. Replika «Ukrainy Młodej» – mimowolnie czytasz niektóre materiały, i wtedy przypominasz sobie, że tej gazety nie tak dawno założył KC Komunistycznej Partii Ukrainy, na przeciwwagę zbyt proukraińskiej «Młodzi Ukrainy». Oto, na przykład, doniesienie o prezentacji w «Ukrainie Młodej» (5.03.1998), w którym W. Kipiani bardzo się chwali, że харkowskie niepaństwowe wydawnictwo, które drukuje wiele książek, «które powinien mieć za honor trzymać na półce każdy», wyda także... Skandal, skandal – «z posmakiem skandalu». Skandal, mówię, zarówno wokół «Eoio» i jego dyrektora P. W. Krasowyckiego, jak i wokół samej gazety i tych, którzy przy niej stoją, bo materiał ten wyraźnie służy jego reklamie. (Nawiasem mówiąc, bibliomaniak ma negatywne zabarwienie, jak erotoman, narkoman itp., a ten, o którym myślał autor, był bardzo zainteresowany zarówno W. Kipiani, jak i całą gazetą.) Aleksander PONOMARIW, akademik Akademii Nauk Ukrainy

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 4Originalseite ↗
1868-1998 WIELKA RODZINA PROSWITIAŃSKA W naszej wielkiej rodzinie Androściuków było dziesięcioro dzieci: pięciu synów i pięć córek. Później pojawiły się dwie synowe, a ja byłam najmłodsza. Ile pamiętam, w naszym domu odbywały się zebrania proświtiańskie. Wszyscy starsi bracia i siostry byli członkami «Proświty». Wszyscy moi starsi bracia byli braćmi Bractwa św. Andrzeja Pierwszozwanego przy cerkwi. Najstarszy brat Wiktor w 1927 roku został założycielem filii «Proświty» w naszej wsi Hać (obecnie w rejonie łuckim), o czym w archiwum obwodowym zachował się dokument – protokół zjazdu założycielskiego, własnoręcznie przez niego napisany. Proświtianie organizowali kursy dla analfabetów i kółko dramatyczne, otworzyli w wsi bibliotekę. Również repetycje i próby śpiewu odbywały się u nas zimą w domu, a latem – w sadzie. Być może dlatego, że nasze podwórko znajdowało się w centrum wsi. Poza tym nasza rodzina stanowiła trzon tak zwanych aktorów i śpiewaków. W naszej wsi wystawiano przedstawienia «Daj sercu wolę, zawiedzie w niewolę», «Nazar Stodola», «Zmartwychwstanie», «Natalka Połtawka», «Bezta­lanna» i inne. Działo się to również w naszej stodole, która miała długie klepisko, służące za scenę. Przychodziła tu nie tylko cała nasza wieś, ale też «widzowie» z sąsiednich wsi. A jeszcze za czasów polskich wydawano czasopismo «Proświty» o nazwie «Uniwersytet domowy». I rzeczywiście był to swoisty uniwersytet. Bo nawet ci, którzy sami go nie prenumerowali, a jedynie kontaktowali się z prenumeratorami i proświtianami, stawali się bardziej oświeceni, bardziej inteligentnymi ludźmi. Zachowały się zdjęcia z lat 30., na których uwiecznieni są dawni proświtianie z wsi Hać. Drugi brat Iwan zorganizował w naszej wsi dwa chóry – cerkiewny i świecki. Miał wykształcenie muzyczne i wyjątkowe zdolności. Dlatego chór pod jego kierunkiem brzmiał bardzo pięknie Później, gdy Iwana skierowano do pracy we wsi Buiany, chórem zaczął dyrygować młodszy brat Mykoła, którego przygotował Iwan. Działo się to w latach 1920–1930. W 1992 roku Wołyński Archiwum Obwodowe zorganizowało spotkanie z regionalistami. Zaproszono też znanego szewczenkoznawcę Mykołę Kudelię z Buiany oraz naszą niestrudzoną działaczkę Proświty Irynę Lewczanowską. Na to spotkanie zaproszono także mnie, gdzie z dwiema swoimi wnuczkami śpiewałam wołyńskie pieśni ludowe, nagrane dla archiwum. Pan Kudelia opowiedział o tym, jak i czym żyła jego wieś za Polski. Działała tam Proświta, były dwa chóry, kółko dramatyczne, kursy krawieckie i kroju, a tym wszystkim kierował Iwan Androszczuk. Ale gorzki los spotkał Iwana, bo oprócz zdolności dyrygenckich i organizatorskich miał jeszcze najważniejszy talent – wielką miłość do Ukrainy. On na każdym kroku starał się, aby ludzie uświadomili sobie, kim są i z jakiego rodu-plemienia pochodzą. Uczył języka literackiego. Starał się zaszczepić miłość do wszystkiego, co rodzime, do narodowych i chrześcijańskich tradycji i obyczajów. A przede wszystkim – kochać Ukrainę, pielęgnować i szanować swój ojczysty język. A będąc kapłanem, głosił to w kazaniach w licznie zgromadzonych miejscach. Za to przez całe swoje życie był prześladowany i sądzony. Za Polski odbywał karę w więzieniu w Berezie Kartuskiej. Za Niemców w 1945 roku był skazany na śmierć, ale uciekł. Ale w 1940 roku Sowieci skazali go na 25 lat katorgi, którą odbywał w Magadanie. Gdy starsze siostry wyszły za mąż, a ja dorosłam, musiałam przejąć sztafetę. Śpiewałam nie tylko w chórze (przez 12 lat), ale też grałam główne role i byłam nawet reżyserem. Lubiłam grać Natalkę Połtawkę i drugoplanową rolę w sztuce «Daj sercu wolę». Później, w latach 1944–1949, pracowałam w Wołyńskim Teatrze Muzyczno-Dramatycznym. Hurra, że wyrosła w rodzinie proświtian, od pierwszych dni przebudowy i odradzania się naszej «Proświty», córko, biorę czynny udział w naszym ruchu. Byłam też na Ogólnoukraińskiej konferencji założycielskiej w Kijowie. Na miejskich i obwodowych konferencjach założycielskich zostałam wybrana członkiem rady miejskiej i obwodowej, członkiem obwodowego zarządu Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, gdzie do dziś, mimo swojego wieku, biorę udział. Przez całe życie tak zżyłam się z pieśnią, że, jak to nie dziwne, do dziś pamiętam ich ponad tysiąc. Aby zachować ten bezcenny skarb, z wielkim trudem wydałam trzy zbiory mało znanych ukraińskich pieśni ludowych: «Fołklorna wesełka» (Kijów, «Muzyczna Ukraina», 1984 r.), «Ukraińskie pieśni ludowe» ze śpiewu Antoniny Hołentiuk-Andrioszczuk (1991 r., tamże), KOŁYSANKI «Kołysz, kołysz, kołysz» (Kijów, «Wesełka», 1997 r.). Teraz przygotowuję do ponownego wydania zbiór kołysanek, ponieważ po ukazaniu się p nakładem 100 000 egzemplarzy, po trzech miesiącach nigdzie już nie było go w sprzedaży, 4 ona obecnie, sądzę, jak nigdy, bardzo potrzebna. Kołysanki, śpiewane przez matki, babcie, a także w przedszkolu przez wychowawczynie, wypełnią dziecięce serca czułością, łaską i dobrocią. Tylko dzięki ich POMOCY będziemy mogli wychować uczciwych, przyzwoitych i życzliwych ludzi, spodziewać się DOSTOJNEGO pokolenia. Kołysanek nauczyłam się OD WŁASNEJ mamy. Śpiewałam je swojemu wnuczkowi, a z czasem sama zaczęłam je układać. Tak powstały «Chodzi, chodzi zajączek», wydrukowane w zbiorku, oraz «Oj lulki, lulki». Do pięcioletniego jubileuszu naszej niepodległej державy napisałam wiersz o języku «Ukrainо, miła». Po wyjściu MOICH zbiorów na świat, przez wszystkie lata pierestrojki, było bardzo dużo spotkań, bo prawie każdego Bożego dnia zapraszano mnie do szkół miasta, a nawet do rejonów, do przedszkoli, szkół zawodowych i technicznych, a także do zakładów, na różne spotkania i uroczystości: «...Święto ukraińskiej pieśni», «Kozacki ród nie ma przeciwnika», «Ukraiński języku kalinowy», «Kochaj Ukrainę do szaleństwa» oraz inne. Na tych spotkaniach występowałam ze słowem i pieśnią. Za moją pracę w 1993 roku przyznano mi honorowy tytuł «Zasłużony pracownik kultury Ukrainy». Tak więc ile będę żyć, dopóki Bóg da siły, pragnę choć kropelkę swojej niewyczerpanej pracy włożyć w rozbudowę naszej rodzinnej, bogatocierpiącej, sercem umiłowanej matki-Ukrainy. Antonina GOLENTIUK-ANDROSZCZUK, 8, m. Łuck NOWE WYDANIA «ROKSOLANIA» — ŚWIEŻY POWIEW OZONU Z PRIDNIPROWIA Periodyków dziś nikogo nie zdziwisz: czy wydanie co dzień w kioskach nie pojawia się niepostrzeżenie coś podobnego, i tak samo niepostrzeżenie czemuś znika, z moskwofilskimi i retrorosyjskimi nastrojami. Po trzecie, za atrakcyjną «formą» kryje się nie mniej atrakcyjna treść, a raczej informacyjne wypełnienie: od razu rzuca się w oczy, że tworzyli je patrioci i profesjonaliści, swobodnie władający faktografią — zarówno z dalekiej naszej przeszłości, jak i z teraźniejszości... Oto zatem prezentujemy: informacyjno-literacko-artystyczny almanach «Roksolania», nr 1/97, wydanie Dniprowskiej organizacji Związku Pisarzy Ukrainy. Już sama nazwa pozwala domyślać się, że chodzi tu o naszą wspólną Ojczyznę, Ukrainę-Roksolanię. Że tak właśnie jest, dowiadujemy się, zajrzawszy za atrakcyjną, ze smakiem zaprojektowaną okładkę, na której zadeklarowano programowe cele tego drukowanego organu: «odrodzenie kulturniczych tradycji i umocnienie duchowości czytelników Prydnieprza». Za tę niełatwą, ale zaszczytną misję wzięli się redaktor naczelny Anatolij Szkrawczenko-Rusiw oraz redakcja w następującym składzie: Wiktor Sawczenko, Iwan Hnypiuk, Ołeksandr Zawhorodnij, Tamara Zawhorodnia, Walerij Kowtunenko, Mykoła Semeniuk. Jako artysta figuruje Kostiantyn Tkaczenko, któremu zapewne należy zawdzięczać wysoce artystyczną szatę graficzną almanachu: w opracowaniu graficznym numeru wykorzystano jego własne prace oraz oryginalną i interesującą pracę Ludmyły niebawem... Taka już cecha czasu: ktoś zamierza wydawać «mądre, dobre, wieczne», ale nie obliczył własnych możliwości, ktoś goni za innymi celami, szuka chwilowej korzyści. Natomiast pozostaje kilka już znanych tytułów wydawnictw, które przetrwały finansowe huragany i burze... Wydawnictwo zaś, o którym będzie mowa poniżej, jest wyjątkowe. Po pierwsze, jest schludne i solidnie wydane, na dobrym papierze i o atrakcyjnym designie; najważniejsze zaś, że jest ukraińskojęzyczne, co w naszym „nie swoim” jeszcze państwie wygląda niemal symptomatycznie. Tsunami rosyjskojęzycznych wydawnictw przygniotło pod sobą ostatnie pędy drukowanej produkcji w języku ojczystym, jedynie zadeklarowanym językiem państwowym. Po drugie, ujrzało światło dzienne w Dniepropetrowsku, w mieście i regionie masowo dotkniętych Hafijczuk „Ach, wiem, że mam grzech...” To drobna cząstka danych wydawniczych: „wydanie zrealizowano za środki awangardowych pisarzy” (jak tu nie przypomnieć powszechnie znanego: „chcesz żyć – umiej się kręcić”); tamże zadeklarowano: „Nieograniczoność artystycznej fikcji w utworach jest wspierana przez redakcję... Zamiast honorarium autorzy otrzymują egzemplarze almanachu bezpłatnie” (do tego należy dodać dość znaczny kapitał, który autorzy również otrzymają bezpłatnie: przychylność masowego czytelnika). Więc naprzód, w podróż – przez strony odrodzonego czasopisma. Teatr, jak wszystkim wiadomo, zaczyna się – z tytułu. (Almanach, nadmienię, wygodnego kieszonkowego formatu!) Tu? Umieszczono hasło numeru, słowo genialnego Hrihorija Skoworody: „...Kto dobrze się zapalił, ten dobrze zaczął, a dobrze zacząć – to w połowie dokończyć...” Cóż, tu już nic dodać, ani odjąć. W „Awansceni” – tak właśnie nazywa się wstępna rubryka – redaktor naczelny Anatolij Krawczenko-Rusiw kieruje słowo do czytelnika: „Ukraina – państwo europejskie”: „Nasz almanach musi powiedzieć światu, że my jesteśmy i będziemy wiecznie... Dbając o swój duchowy rozwój, dbamy o swój naród. W wspaniałej przyrodzie Ukrainy-Roksolanii są cztery pory roku: zima, wiosna, lato, jesień... Niech do każdego jej domu przyjdzie (niech się nią poświęci!) nasze czasopismo i przyniesie nam świeży powiew ozonu...” Almanach liczy 80 stron, o każdej z których można by prowadzić istotną rozmowę, lecz ponieważ ta publikacja jest niby „reklamowym spotem”, ograniczymy się do wyliczenia rubryk i materiałów, zaznaczając z góry: tu czytelnik znajdzie swoją odskocznię od grzesznego, próżnego targowiska ku perłowemu światu słowa. W rubryce „Perła” – fragment z klasycznej poezji XVI wieku, poematu Sebastiana Fabiana Klonowica „Roksolania”: „Muzy, śpiewajcie o Rusinach...” (przełożył z łaciny Witalij Maslюk). To rzeczywiście perła rodzimej klasyki, która, nawiasem mówiąc, niedawno ukazała się jako osobna książka, a tutaj służy niejako za wstęp do przyszłej symfonii „Roksolanii”, którą twórczość entuzjastów. «Є стільки світу, що в віки — заспідчу» Następna rubryka «Весь білий світ» (mała powieść) «jednej z najjaśniejszych postaci współczesnej literatury estońskiej» Lilli Promet «Kto rozpowszechnia anegdoty?» (przekład Ołeksija ...) — tragikomedia, w której przedstawiono życie narodu na początku II wojny światowej. Wśród ludu rozchodzą się dowcipne anegdoty o wodzach Rzeszy, a nawet tajni agenci policji próbują powstrzymać ten potok ludowej mądrości. W tej samej rubryce tylko na ... zbiór wierszy «...» ... literatury Maksyma ..., który urodził się ... białoruskiej ... przeżył zaledwie 26 lat ... Zawhorodniego). Ще 105 lat temu Z okazji 125. rocznicy urodzin Wasyla Stefanyka, o którym «impresjonistyczna manera pisania przesiąknięta jest życiowymi realiami, jak jedwabnymi nićmi», w rubryce «Wiatr spod słońca» opublikowano jego nowelę «Łan» oraz słowo o pisarzu «Wolność Wasyla Stefanyka». «Trzynaście słowików» — tak nazywa się antologia poetycka, reprezentowana wierszami Jurija Dragana, Oksany Zabużko, Wasyla Symonenki, Natalki Biłocerkiwec, Bohdana-Ihora Antonycza, Oleny Teligi, Jurija Szczerbaka, Emmy Andijewskiej, Romana Kupczynskiego, Marty Harnawskiej, Ihora Kaczurowskiego, Antoniny Cwyd, Oleha Olżycza. Jakby echo pokoleń, świadectwo nieprzerwanej ciągłości zjawiska, którego imię to poezja ukraińska. Dramatyczny obrazek «Burza» Anatolija Krawczenka-Rusiwa — swoisty wkład do skarbca rodzimej szewczenkiany (rubryka — «Dzwony dla Kobzarza»). Z okazji 70. rocznicy urodzin przedwcześnie zmarłego ukraińskiego poety, swojego rodaka Mychajła Czchana, zespół redakcyjny przygotował publikację o nim «Stepowy Apostoł» pod rubryką «Zelenego Łuhu». «Artystyczny «Diogenes», «Rynek wiadomości», «Żywica», «Duchowe złoto» — materiały tych rubryk o życiu kulturalnym kraju; ich duchowe dobra również, sądzę, znajdą swojego wdzięcznego czytelnika i niezbyt surowego recenzenta. Oto przewracamy kartki nowego czasopisma. Do ostatniej strony chciałoby się [...] bić brawo i [...] pomyślnie, pom[yśli]... Jakichś ORECHÓW, JAM, (x ... wbrew -б. о уможе побачити тут доскіпливий чита - р. ло" «СТАЛОСЯ ПОДІЯ небувала досі в житті народів і Об1.ЛьПх м, народилося на високий нот Усій О нот Ол о б ральної ащш ГАКИх Оолагословенній Україні, то Й Ме ( ВивоОмої не «АНІ о |ОМУ Пя угаАЛиО! пиИисСсОокИих зОивався Опоно од Сяму спільний оркестр сонцем матері- У країни Роксолани ра Ом збулося б виспіІванес омрІянос «( ІСТЬ ЛА, і оже. народі Щасливої ДОЛІ ТОДІ, «Роксоланіс ПИ А «ТоПОМа КІИТКО, теплих зштрим, ще 11 ЛАОщІВ А доброго ужинку ча мно! бВолоднчир І РСР чин оно РР, ОР Р нь Б ним нн Р з РУ НО 2 ій ій же стро пан нар а В р |

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 5Originalseite ↗
«TRZEBA DOJŚĆ DO PRAWDZIWEJ SOBORNOŚCI, MAMY WIELKĄ ZDOLNOŚĆ JAKO NARÓD» «PROSWITY»: 1868–1998 Centralny Zarząd Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, redakcja gazety i wszyscy proświtianie serdecznie gratulują pisarzowi, Artyście Ludowemu Ukrainy, członkowi Centralnego Zarządu Hryhorijowi Bułachowi z jego świetnego jubileuszu, niestrudzonemu propagatorowi słowa ukraińskiego: szczęścia, zdrowia i weny! Wywiad z jubilatem przeczytacie w kolejnym numerze «Słowa Proświty». Z rosy i wody! Ogólnoukraińskiego ... życzą Pierwszemu prawosławnemu patriarsze Kijowskiemu i całej Rusi-Ukrainy Mstysławowi 10 kwietnia skończyłoby się 100 lat. Już ponad 5 lat nie ma go wśród nas. Ale pozostały jego testamenty dla nas, Ukraińców, i jasne karty życiowego wyczynu. Są postacie w naszej burzliwej historii, których życiowa droga zawierała w sobie całą epokę, naznaczoną osiągnięciami i stratami, upadkami i wzlotami w walce o własne państwo. Urodzeni na przełomie dwóch epok, na granicy dwóch światów, przez całe życie nieśli to, co najświętsze: wiarę w zdolność swojej Ojczyzny do odrodzenia, jak ów baśniowy ptak Feniks, spod obcego deptania i ruiny, do zrównania się z innymi rozwiniętymi państwami Europy. Nie wszyscy, którzy szli obok nich, dotrwali do sędziwego wieku. Jedni polegli kośćmi w wirze wyzwoleńczych zmagań lat dwudziestych, drugich pochłonął moloch stalinowsko-enkawudzistkich katowni lat trzydziestych–pięćdziesiątych, trzeci zapłacili życiem krwawemu faszystowskiemu potworowi... Tułaczym szlakiem po obcych stronach poszli czwarci... A on nie był zwykłym świadkiem, lecz budowniczym świątyni naszych zwycięstw, spojonej krwią i potem pokoleń bojowników o wolność Ukrainy. A droga jego, niezrównanie wysoka, prowadziła od pierwszych buntowniczych wystąpień przeciw uciskającym młodego gimnazjalisty z Połtawy do duchowego przewodnika Ukraińców, a między tymi dwiema wehami – samoofiarność i ofiarność, waleczność i męstwo, życie wypełnione stratami. i nieugięty duch, wiara w najwyższą sprawiedliwość i we własny naród. I bez cienia wątpliwości co do jedynie słusznej, wybranej drogi, którą jest służba temu właśnie narodowi. Do nas dzisiejszych, okradzionych, skłóconych, wykrwawionych i rozdzielonych, płyną jego testamenty. Wsłuchajmy się i wczytajmy w mądre słowa tego, który nie z ciszy zakonnych cel i nie z obcej łaski, lecz z samej duszy rodzimego narodu wyrósł do godności Patriarchy i jednego z najwybitniejszych narodowych przywódców XX wieku: «My, Ukraińcy, musimy wszyscy być w jednym Kościele. Patriarchat to najwyższa forma niezależności Kościoła. Trzeba to przemyśleć, przecierpieć. Nasz Kościół oderwał się najpierw od jednej patriarchii, a potem od drugiej patriarchii, z których jedna nas sprzedawała, a druga kupowała. Ale teraz musimy zdać egzamin. Zdobyliśmy najwyższą formę organizmu kościelnego – patriarchat. Ale nie dopuśćmy do rozproszenia na grupy. Trzeba dojść do prawdziwej soborowości, mamy wielką zdolność jako naród». Nie potknijmy się zatem. Nie lekceważmy, posłuchajmy mądrego słowa Patriarchy. Niech spocznie w pokoju jego mądra i buntownicza, kochająca i przebaczająca – za krzywdy wolne i niewolne – sprawiedliwa dusza nas wszystkich. | W. H. я ен пох пи Ти зі - - рак патечни . зок чин жо нії занннннннтнвнннни ще MODEL SPOŁECZEŃSTWA - ERA RAN я ще - PRE Młoda «Proświta» - ZA JULIUSEM EVOLĄ Informacja do przemyśleń w związku z jego książką «Imperializm pogański». Zapoznając się z Włochami, prezentujemy czytelnikom do przemyśleń fragment z księgi włoskiego teoretyka rewolucji konserwatywnej Juliusa Evoli «Imperializm pogański». Warto powiedzieć kilka słów o samym Juliusie Evoli i jego książce. Napisana została ona w 1928 roku. Wówczas Europa przechodziła od jednego światowego wstrząsu do drugiego. Trwała walka tradycyjnego dla krajów Europy Zachodniej monopolistyczno-kapitalistycznego ustroju z socjalizmem, który wywodził się z bolszewickiego ZSRR i znajdował żyzny grunt w Europie. Julius Evola ostro krytykował zarówno formację kapitalistyczną, jak i socjalistyczną, i przedstawił alternatywną ideę: odrodzić imperialną hierarchię, kastowość, boską władzę pana, którego przewagi nad sługą nie podlegają wątpliwości, a sługa ma za honor wypełniać jego wolę. Aby całe społeczeństwo dzieliło się na cztery kasty: królów, wojsko, kupców-przedsiębiorców i niewolników. Aby te kasty się nie mieszały, nie zmieniały, lecz istniały nieruchomo, dla dobra jednej drugiej, i aby taka idylla panowała niezmiennie, na wieki wieczne. Te poglądy świadczą o tym, że Evola był idealistą-romantykiem. Jego życie i twórczość to nostalgia za przeszłością, która w legendach wydaje się znacznie lepsza i bardziej romantyczna niż pragmatyczna współczesność. Julius Evola był jednym z ostatnich rycerzy, jak Don Kichot Cervantesa. Także on „walczył” z wiatrakami, rzucił wyzwanie masom ludowym, narodom, kapitalistom, monopolom, zakładom i fabrykom oraz postępowi technicznemu. I nie zdołał się utrzymać, został represjonowany przez faszystowski reżim Mussoliniego, który nazywał go plebejskim Taka natura jest dość interesująca. Tym bardziej że jego polityczne rozumowania mają racjonalne ziarno. «W łonie samej demokracji dostrzegamy czynnik antydemokratyczny, który ona bezskutecznie próbuje zamaskować zasadami powszechnego prawa wyborczego i sankcjami ludu. Mówimy „bezskutecznie”, bo godność wyraża się w tym, że oni mogą uznawać prawdziwą wartość, a nawet hierarchizować różnorodne wartości, to znaczy ustanawiać podporządkowanie jednych drugim. Ale zasada stawia wszystko na głowie, bo wyżej wymieniony demokratyczny decyzja (w wyborach lub w sankcjach) co do określenia tego, co jest najwyższą wartością, zostaje powierzona masom, czyli umownemu zbiorowi tych, którzy są najmniej przygotowani do takiej oceny i których decyzja nieuchronnie ogranicza się do drobnych wartości codziennego życia. Dlatego można być pewnym, że w demokratycznym reżimie ci, którym uda się zaproponować najlepsze perspektywy (nawet absurdalne i fantastyczne) dotyczące praktycznych stron działalności państwowej, będą mieli fatalną przewagę nad wszystkimi innymi. W tym błędzie – który przypomina sytuację, gdy ślepi, uświadomiwszy sobie, że ich przewodnikiem ma być widzący, nalegają, by widzących wybierali oni sami, ślepi – należy szukać głównej przyczyny degradacji rzeczywistości politycznej do empirycznego, utylitarnego i materialnego poziomu» (J. Evola). Współczesne Juliuszowi Evoli społeczeństwo miało swoje błędy. U nas zaś poziom materialny wyraźniej ujawnił się, na przykład, w rozdawaniu paczek żywnościowych przed wyborami, w kupowaniu GŁOSÓW. Zatem filozofia Evoli ma sens, ale my powinniśmy prowadzić nie konserwatywną rewolucję, lecz pracę z narodem oraz reformę polityczną, społeczną, ekonomiczną sfery. Opracował Ławro SACKI PAŃSTWA-SĄSIEDZI ZNALAZŁY WSPÓLNY JĘZYK Porozmawiać z Białorusią Wypadła mi okazja porozmawiać z pierwszym radcą Ambasady Białorusi na Ukrainie Wołodymyrem Bokaczem. Akademik Międzynarodowej Słowiańskiej Akademii Nauk, profesor KNU im. T. Szewczenki Wiktor Oreli powiedział o tym człowieku: «W. Bokacz – to nie tylko pierwszy radca Ambasady Białorusi na Ukrainie. To głęboko wykształcona osoba, która reprezentuje inteligencję Białorusi w naszym państwie. Wszystko najlepsze, co wiemy o Białorusi – historię, kulturę, duchowość – wiemy dzięki szanownemu W. Bokaczowi. Takich ludzi dobrze mieć jako przedstawicieli ambasad innych krajów. On codziennie kontaktuje się z opinią publiczną, znają go i szanują. Cenią go za rozum i erudycję». Bokacz chętnie opowiadał o sytuacji w swoim kraju: „Na Białorusi wszystko jest spokojnie. Chyba jest to najspokojniejszy kraj spośród państw WNP. Ludzie pracują. Otrzymują pensje, emerytury. Jest też opozycja. Nie ma państwa bez opozycji. Ona musi istnieć, wtedy też będzie kwitnąć państwo”. Są własne trudności zarówno na Ukrainie, jak i na Białorusi. Ale między naszymi krajami ustanowione są ścisłe, przyjacielskie związki. To, że w zeszłym roku osiągnęliśmy obrót handlowy w wysokości 1 mld 600 mln dolarów, świadczy o poziomie stosunków. Wszystkie kwestie są rozwiązywane. Nie pojawiła się jeszcze ani jedna sporna kwestia przy delimitacji granic. Pozostałe sprawy są zawsze rozstrzygane rozsądnie i zawsze znajdujemy wspólny język. Białoruś to nasz północny sąsiad, z którym Ukraina powinna utrzymywać dobre stosunki gospodarcze, polityczne i kulturalne. Według słów Wołodymyra Bokacza, ponad takie są, i powinny takie pozostać. Zapisał Pawło Sackyj i i DLA TYCH, KTÓRZY CHCĄ WSTĄPIĆ DO «AWANGARDY» («AWANGARD» – młodzieżowe kółko) Dziś na Ukrainie istnieje wiele młodzieżowych organizacji i zrzeszeń. Zdecydowana większość z nich istnieje nominalnie lub tymczasowo. Młodzieżowe tworzenia mają różną wagę w życiu społecznym i politycznym Ukrainy. Bardziej aktywne wśród nich są przedwyborcze, tworzone przez partie. A te, powstałe z inicjatywy samej młodzieży, znane przede wszystkim określonemu kręgowi ludzi, mają jak dotąd niewielkie znaczenie. Czyż jednak nie z takich inicjatywnych grup rodzą się potężne i wpływowe organizacje, zdolne radykalnie zmienić życie państwa? Przypomnijmy choćby „Młodą Hromadę” z końca minionego stulecia, z której powstały radykalne ukraińskie partie. Czyż nie studenci w swoim czasie chodzili do ludu? Kim na początku byli afgańscy talibowie? Tę listę można znacznie wydłużyć. Inicjatywa młodych ludzi zawsze decydowała o wielkich sprawach w historii ludzkości, bo niepodległość Ukrainy została zdobyta w dużej mierze dzięki studentom, którzy wyszli na głodówkę. Nie można sprowadzać do zera znaczenia inicjatywnych, ale mało znanych organizacji młodzieżowych, bo mogą one dokonać wielkiego dzieła. «Awangard», która powstała w środowisku studentów Wydziału Historycznego Uniwersytetu Kijowskiego im. Szewczenki. Ta organizacja nie jest zarejestrowana i mało kto ją zna, ale jej członkowie – rozumni ludzie – mogą wykonać wielką pracę przy budowie silnego i rozwiniętego kraju. Do takich organizacji należy zaliczyć – rozumni ludzie – sprzyjają temu swoimi intelektualnymi [możliwościami]. Starają się zjednoczyć młodzież wokół tej sprawy. Współpracują z innymi kołami i organizacjami i starają się połączyć je w potężne młodzieżowe zrzeszenie. Temu trzeba sprzyjać, bo przyszłość należy do młodzieży! Serhij Stepura

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 6Originalseite ↗
У ки пкрнь Imię Ołesia Honczara zawsze było i jest na ustach narodu ukraińskiego, bo trudno wyobrazić sobie naszą literaturę, naszą kulturę bez „Chorążych”, „Człowieka i broni”, „Tawrii”, „Perekopu”, „Tronki”, „Soboru”, „Reufiwiny”, „Brygantyny”, „Brzegu miłości”, „Twojej zorzy” i, zupełnie nie do pomyślenia, bez niego samego, którego można nazwać wśród tych synów narodu, o których mówi się, że są solą ukraińskiej ziemi. Dlaczego różne pokolenia Ukraińców, i rówieśnicy pisarza, i starsi, i młodsi od niego, ulegają czarowi imienia i twórczości Ołesia Honczara, a więc po przeczytaniu jego utworów uznają istnienie świata Ołesia Honczara, osobliwego i znamiennego, który nie tylko istnieje gdzieś równolegle do naszego życia, lecz zlewa się z nim w harmonii? Chcę najpierw sama sobie odpowiedzieć na to pytanie, a wszyscy ci, którzy mają potrzebę czytania i ponownego czytania Ołesia Honczara, będą mieli własne odpowiedzi; u każdego ten pisarz wywołuje uczucia głęboko indywidualne. Nie będę wdawać się w dygresje literackie i historyczne, spróbuję mówić z punktu widzenia człowieka wplątanego w ten szalony, szalony świat... Prasa, radio, telewizja, wreszcie i literatura, mało nas pocieszają swoją informacją: drożyzna, bezrobocie, rozczarowanie, zawziętość. To, co z tyłu, i to, co z przodu, widzi się tylko (lub prawie tylko) w czarnych barwach. Przy takich „rozkładach” człowiek powoli odstępuje od światła, od samego rozumienia świetlistość życia. Ktoś złapie mnie na tym stwierdzeniu i zauważy, że tęsknię za socrealizmem, za tymi czasami, kiedy literatura mówiła o walce dobrego z jeszcze lepszym. Nie, nie zupełnie tak. Wydaje mi się, że nadszedł czas i trzeba mówić o braku ideałów w naszym bytowaniu. Przywiązani do kolejek i do koryta codzienności, zapominamy o tym, że każdy z nas powinien nosić w sobie ów Boży dar, którym obdarzony jest każdy, stworzony na obraz i podobieństwo Boże... Czy więc warto się powtarzać, by stwierdzić, że dar pisarski to dziesięciokrotnie, stokrotnie, tysiąckrotnie wzmocnione światło Bożego daru tego człowieka, dane po to, by inni, zabłąkani w ciemności życia, szli ku niemu, szli jego śladem. Tym światłem są ideały ludzkie, które pomagają osobowościom wyróżniać się z tłumu, żyć, nie tracąc smaku życia na ustach, kochać z wdzięcznością, tworzyć z odpowiedzialnością. Za co kochamy Olesia Honczara? Za to, odpowiem, że jego pisarski ideał jest zgodny z tym wysokim ideałem, który ukształtował się w samych głębinach ludowego życia i jego moralności przez tysiąclecia. I choć gięły go ani formacje polityczne, ani społeczeństwo, nie wypaczył się, nie przeistoczył się w trawę na wiatr, schlebiającą pogodzie dzisiejszego dnia, lecz pozostał wysoką, potężną koroną rodowego drzewa ukraińskiego, nasyconego heroizmem i czułością, nieustępliwością i sumiennością, witalnością i śpiewnością ukraińskiego charakteru. O słoneczności, świetlistości daru Olesia Honczara pisał Iwan Drach we wstępie do jego siedmiotomowego wydania, podchwytując opinię Mykoły Bażana, który jako jeden z pierwszych zauważył: «Honczar – artysta światła, jego badacz, opisywacz i poeta. Z miłością i uważnie śledzi on promienie, które przenikają istoty ludzkie, które ożywiają przyrodę, które płyną przez kosmos...» Po nim Florian Neuważny zaznaczył: «O Olesiu Honczarze nie można pisać bez emocjonalnego zabarwienia, bo jego dobry, ludzki talent jest przypisany, być może, także jego osobistej naturze, tak mocno wybijającej się na powierzchnię...» Jego utworów, o czym należałoby powiedzieć coś o specyficznej „optyce” jego widzenia świata: on raczej zwróci uwagę na dobre, przyjazne, słoneczne aspekty życia swoich bohaterów niż na ich mroczne, brutalne, okrutne przejawy, choć oczywiście one nie znikają z pola jego widzenia. Są one jednak zawsze wrogim dla człowieka i społeczeństwa żywiołem, z którym walczą dobrzy, silni, serdeczni bohaterowie. Sam Oleś Honczar powiedział to więcej niż konkretnie, zwracając się do swoich rówieśników-frontowców: było przecież coś – nazywamy to Światłem ideału – co podtrzymywało was w piekle, gdzie toczyła się, zdawałoby się, zupełnie nierówna walka między ludzkim a zwierzęcym w człowieku, gdzie nagi duch zmagał się, przemagał ślepą siłę instynktów. A czyż dziś nie potrzebujemy Światła ideału, aby istnienie Ukrainy, jej narodu w wielkim zmaganiu o samoutwierdzenie... Szukamy tego światła w naszych ulubionych piosenkach i książkach, bo światło nie może być ani starym, ani nowym, jak przekonanie tego czy innego polityka – światło jest albo prawdziwe, albo go w ogóle nie ma. Na szczęście światło Olesia Honczara – pisarza i człowieka – jest wysokie i stałe, bo nigdy nie było światłem odbitym ani światłem sztucznie wytworzonym: jest to iskierka od ognia ukraińskiego narodu. Boży dar, nieprzytłumiony przez niego, lecz pomnożony przez słoneczność każdego przeżytego dnia, protuberancje ludzkiego zachwytu i miłości, iskry sławy i błyski od kul i pocisków, które w niego trafiały, podłe, smoliście wrzące wiry totalitarnego reżimu, donosicieli, zazdrośników i po prostu głupców, rzucone na pszeniczne pole jego życia, przejmowały się jego rękami i jego sercem, hartowały jego duszę i w końcu ukształtowały wysoki, słonecznie gorący, żarliwy żar, który dziś właśnie nazywamy światłem ideału Olesia Honczara. Oto dlaczego – odpowiadam sobie – kochamy tego pisarza. Oto dlaczego dla każdego czytelnika jego książki to nie chwilowe czy zaprogramowane zachwycenie, lecz stała, niezmienna wartość. Oto dlaczego bohaterowie jego utworów są obecni nie w czytelniczym, lecz w realnym życiu Ukraińców. Powieściowe płótna mistrza, epickość romanów Ołesia Hończara, czasowy rozmach i jaskrawość charakterów bohaterów dają szerokie możliwości zestawiania utworów z samą historią kraju w dwudziestym stuleciu, co dla nas jest szczególnie ważne. O Ołesiu Hończarze napisano i powiedziano wiele. Ludzie o różnych przekonaniach i światopoglądach starali się dorównać mu albo, co znacznie gorsze, ... Słowa Hończara o języku ojczystym, o suwerenności, o niepodległości Ukrainy – szczęście urodzić się Ukraińcem. Antej. Samo ukraińskie życie kilkanaście razy stawiało go twarzą w twarz ze śmiercią, lecz siła życia zawsze była z nim. Dlaczego? Poszukajmy odpowiedzi u samego Hończara. Oto jeden z jego zapisanych wojennych wniosków: ... Ta atak, dotąd nieznana siła ... Dlatego to słowo brzmiało ... Przeczytajmy, wczytajmy się w jego wystąpienia ... nie straciło, nie zdeprecjonowało się i ... Ukraińców ... stulecia i najbardziej pozytywnych ... Fragment jest nieczytelny: tekst warstwy PDF lub wynik OCR składa się z przypadkowych znaków i urwanych fragmentów słów, bez zdań, które dałoby się przełożyć.

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 7Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

pewnej powtarzalności, choć niemal każdy utwór niesie obecność autora. Przypomnijmy sobie nowelę «Późne przejrzenie». Wymaga ona szczególnie uważnej, przemyślanej lektury, wymaga pewnej mobilizacji duchowej, by w nasze rozchwiane czasy odpowiedzieć sobie na te pytania, które postawił w niej Ołeś Honczar jeszcze w 1974 roku. Przypomnijmy, kto pamięta ten, oddalony o dwie dekady, czas: wystawne obchody wszelakich jubileuszy, nieprzebijana oficjoza, fałszywa patetyczność czerwonych dat... I jednak właśnie te lata, kiedy przeszła fala aresztowań i procesów nad szestdziesiątnikami, sprawiły, że lud stał się uważniejszy wobec słowa pisarskiego. Wszyscy wtedy szukaliśmy nie tylko tekstu, ale także podtekstu w nowym utworze tego czy innego autora. Ówczesna ideologia to dobrze wyczuwała, rozumiała i nakłaniała pisarską brać do pisania tak zwanych «produkcyjnych» utworów. A jak by to nie było przykro przyznawać, ówczesne gazety 1 Czasopisma były zalane wszelkiego rodzaju poetyckimi reportażami, szkicami, powszechnie funkcjonowały określenia: «powieść produkcyjna», «powieść wiejska» i tym podobne. Nie mógł tego nie zauważać także Oleś Honczar, zawsze uważny na moralną temperaturę społeczeństwa. Fabuła jego noweli «Późne przejrzenie», która po wydaniu na Ukrainie została od razu przetłumaczona na wiele języków świata, jest niezwykle prosta: warunkowo główny bohater poematu utalentowanego poety przybywa na pośmiertny jubileusz autora, gdzie czekają na niego jego słowa o swoim rodaku, z którego są dumni, którego kochają i nie zapomnieli. Mimowolnie znany polarnik zaczyna porównywać szacunek, jaki okazuje się jemu, ze swoim niezrozumieniem poety, który wydawał mu się śmiesznym słabeuszem, bełkotliwym niedorajdą w polarnych śniegach, i rozumie, że poeta ze swoją dziecięcą jasnowidzą, ze swoim głębokim zachwytem... był znacznie bliższy prawdzie, prawdziwej istocie rzeczy, że boleśnie odczuwał to życie, z którego odszedł, tak niezrozumiany i niedoceniany przez wielu... Właśnie Poeta jest głównym bohaterem Olesia Honczara, to jemu przeciwstawiał on świat koniunktury i konformizmu. Zapytajmy jednak siebie: czy przestaliśmy odczuwać potrzebę ludzi «śnieżnej czystości», według definicji pisarza, czy nie za bardzo chcemy, aby byli podporządkowani naszym dzisiejszym prawom przetrwania, zapominając o tym, że artysta, według słów Olesia Honczara, «jeśli już podlega jakimś prawom dziś, to chyba tylko wiecznym...» Dziś, kiedy ludzie pokroju Honczarowskiego polarnika Iwana Oskarowycza, jak i dawniej, uchodzą za panów życia, kiedy społeczeństwo wysuwa tak wiele pretensji do swoich poetów i pisarzy, przeczytajmy wersy «Późnego przejrzenia» i zrozumiemy, że mamy możliwość pojąć te wieczne prawa, według których żyje naród i jego prawdziwi artyści... Dziś, kiedy wszyscy jakby zapadliśmy się pod ciemny lód niskich uczuć i namiętności i nie możemy spod niego wynurzyć się, kiedy o najświętszym mówi się językiem reportażu z hali produkcyjnej albo celowo brutalnie, kiedy świat zakochanych beznadziejnie oddalił się nie tylko od świata przyrody, ale, zdaje się, i od samego świata ludzi, obrazy zakochanych, wypisane przez Honczara, można by nazwać historiami idealnej miłości. I rzeczywiście, nie znajdziemy u niego żadnej sytuacji, która kojarzyłaby się z niskim światem, ani jednego brutalnego słowa, chociaż wydarzenia często dzieją się na froncie, wśród żołnierzy, którym znane są brud i śmierć wojny. Więc co, autor upiększa swoich bohaterów, czy nie pamięta tego, co sam, na własne oczy, widział, przeszedłszy wojnę «od dzwonka do dzwonka»? Tak, widział wiele strasznego, szalonego, nieludzkiego. Ale widział też to, co wynosiło człowieka ponad bagno i błoto, co nie pozwoliło wygnać Boga z duszy, wiary z serca, nie dopuściło do grzechu przeciw Duchowi Świętemu. Za chwilę szczęścia oddaje się samo życie, ale nie oddaje się na pastwę miłości, czystość, nie oddaje się wysoki męski ogień, których posiadaczom dane było prawo do przedłużenia rodu ludzkiego... Więc może właśnie w tym tkwi zagadka talentu, zagadka miłości, którą zawsze starała się rozwiązać prawdziwa literatura ukraińska?.. Oleś Honczar szanował ród chliborobów, chłopów: prawda w ich życiu jest związana z prawdą ziarna pszenicy: dać ten plon, który komuś uratuje życie. Prawdą każdego tyrana, małego czy wielkiego, jest zawładnąć życiem innego człowieka, stratować je. A tego nie może zaakceptować ani dusza artysty, ani dusza chlebodawcy. Nawet umierając, i artysta, i chlebodawca zapowiadają potomkom światło chleba i światło ziarna, a tego światła nie... OLEŚ HONCZAR — NAM Duszogubi stali blisko. Wiele z tego, co im się udawało... Zniknęły szkoły narodowe, dla młodzieży niedostępna stawała się prawdziwa ... bij Historia narodu, różni niedoumki zniekształcali ... koniunkturalnymi ... niezmordowani ... narodów, Ci internacjonaliści to przecież ONI przygotowali nam Czarnobyl, zaprzeczając, że proces asymilacji JĘZYKOWEJ przebiega SAMOCZYNNIE, że zanik narodów i samozniszczenie narodu trzeba traktować jako wyższy etap postępu. Dziś jasno widać, że to była ciężka zbrodnia przeciwko kulturom narodowym, że była to akcja zaplanowana, a suslowscy lakiernicy z naukowymi stopniami już wyliczali terminy, kiedy i który język zaginie ostatecznie. Narodowym językom szykowano los sztucznie wytępionych „nieperspektywicznych”. Czyż nie właśnie dlatego tak intensywnie zachęcano do migracji ogromnych mas ludności z regionu do regionu? Robiono to z celem, który dziś jest oczywisty: jak najszybciej wymieszać, przetopić wszystko w jednym socjalistycznym kotle, przemienić naród w koczujące hordy, aby, niszcząc pamięć genetyczną narodów, zniszczyć ich korzenie, aby coraz więcej rodziło się ludzi bez tożsamości, bez pamięci, bez charakteru, poza bełkotem, obojętnych na wszystko, aby zamiast myślących, świadomych obywateli mieć przed bitwą tłumy sprymitywizowanych, zaślepionych dogmatami posłusznych, sennych i półsennych dusz, tak wygodnych dla administracyjno-partyjnego aparatu rządzącego systemu. A naród, który nie umie cenić swego, sam wyrzeka się kontynuowania swojego kodu genetycznego. Nierzadko kłują w oczy: to tak zwana przyjaźń... Czy ktokolwiek, z zimową trzeźwością rzeczywistości, poza piciem i przyklejaniem etykiet, kiedykolwiek wypowiedział oficjalne słowo w obronie honoru i prestiżu języka ukraińskiego, rodzimego rodu? Nie będziemy się cieszyć, że wielu ludzi przeszło w warunkach narodowej dyskryminacji, strachu, prześladowań, rozpowszechnianego nastroju narodowego nihilizmu, pozbawionych wiedzy o tym, czym są język i historia, u współczesnych Ukraińców, z jednością-zielem rodzimego słowa: Nasze pokolenia wstępowały w życie duchowo zubożone, bo często nie z własnej woli, a stąd też nie miały prawdziwego wyobrażenia o pełnej cierpień, heroicznej historii swojego narodu. To jest jedna całość, jeden krwiobieg, dlatego i odradzać ich musimy równocześnie. Musimy budzić w naszych ukraińskich dzieciach pamięć genetyczną, poczucie dumy, a do obojętnych ich dusz musimy dotrzeć pachnącym słowem. «Fenomen niezniszczalności». Przemówienie na otwarciu Konferencji Założycielskiej Towarzystwa Języka Ukraińskiego im. T. H. Szewczenki 11 lutego 1989 r. wytrzymał jeszcze niejeden żeliwny czy betonowy testament tyrana... Dlatego książki Ołesia Honczara są życiodajne, owocotwórcze. Ożywiają dusze młodych romantyków, dając im siłę. Potrafi on postawić wieczne pytania, na które muszą odpowiadać i młodzieniec, i starszy mężczyzna: «Gdzie są wasze świątynie? Czy już uwolniliście od nich swoje życie?» Albo oto to: «I jakby na krawędzi ludzkiej duszy stoisz – duszy dotychczasowej, znanej, zbadanej. A co dalej? Co będzie celem? Do czego porywy?» Tak, w utworach Ołesia Honczara jest wiele pytań. I nie spieszy się on, by na nie odpowiadać sam, adresując je do tych, z którymi żyje na tej samej ziemi, bo dobrze zna dawną sztukę artystyczną, według której praw pisarzowi ważniejsze jest znaleźć wieczne pytania, a nie odpowiedzi na nie. Im bardziej bolesne pytania, tym więcej ludzi zechce się nad nimi zastanowić i na nie odpowiedzieć. Każdy z nas bowiem w swoim czasie stawia sobie te pytania, sformułowane przez innych, i sam na nie odpowiada, by «zachorować» na poszukiwanie odpowiedzi: «Dlaczego człowiek, znalazłszy się na granicy zła, tak łatwo i bezboleśnie tę granicę przekracza?» ..Całe jego życie – jak wyznanie miłości. Do Ukrainy. Do życia. Do ludzi. Na tych, których się kocha, patrzy się z uśmiechem. Spójrzcie, jakimi rozjaśnionymi, uśmiechniętymi oczami patrzy na nas Ołesь Honczar ze zdjęć, zrobionych przez Walentynę Danyliwnę Honczar przez cały czas ich życia... Ona była jego wielką miłością, jego uczennicą i pomocnicą, dobrą opiekunką jego duszy, jego twórczości... A obecnie wykonuje ogromną pracę nad uporządkowaniem spuścizny pisarza, jego zapisków dziennikowych, archiwum i korespondencji. Walentyna Danyliwna włożyła wiele wysiłku, aby to, co zaplanował Oleś Terentijowycz, zostało zrealizowane także bez niego. Aktywnie pracuje w Fundacji Olesia Honczara, uporządkowała kilka książek, z jej aktywnym udziałem odbyły się wieczory poświęcone osiemdziesiątej rocznicy urodzin pisarza. To właśnie ona mogłaby najwięcej opowiedzieć nam o codziennej pracy Mistrza, mogłaby być najdokładniejszym, najlepiej zorientowanym jego biografem. Mamy nadzieję, że taka książka powstanie... Oleś Honczar był piękną osobą. Wydaje się, że życie kroiło mu na miarę, bo nawet ciężko chory nie sprawiał wrażenia niedołężnego, starego. Skąd brały się siły? Promieniując miłością do wszystkiego, co żywe, do przyrody, do ludzi, sam chłonął szczere promienie zachwytu, zauroczenia, zakochania i wyznań swoich czytelników, często niewypowiedzianych, lecz adresowanych do niego z oddali. Czuł szczerość ich słów i wyczulony był na najmniejszą fałsz, bo prawdę postrzegał jako piękno. To on stworzył formułę „piękno wierności”, mówiąc o wierności Ukrainie. Ukrainie, którą kochał ponad wszystko i której oddał wszystko. Nawet swoje płonące, nieugięte, nieustraszone, zbolałe serce. Lubow HOŁOTA Zdjęcia Ihora Jaickiego

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 8Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

мов я поло А лово ПРОСВІТИ й І. Смісться базар Не знаю, як кого, а мене -- «ветерана» двох голодоморів (33-го і 47-го років) -- не стільки вражає нинішня матеріальна, економічна скрута, як проблеми національної політики, національно-духовного відродження, міжнаціонального порозуміння громадян у нашій молодій | Українській державі. І парадоксу в цьому й ніякого нема. Колгоспно-радгоспні умо- | ви союзного минулого, за яких довелося й виростати ії розпочати свій трудовий шлях, виплекали оту невибагливість у ; побуті, яку поет Євген Плужник у поемі , є Галілей» сформулював з гіркотгронічним відтінком: Головне -- заробив і з'їв, і І щоб трохи здоровий... | А з другого боку, і донині пам'ятаю прояви зневаги не стільки до моєї колгоспної бідності, скільки до моєї української мови. Це вже справді щось генетичне, підживлене раннім читанням «Кобзаря» і зрошеними сльозою розповідями матері про батька -- мого дідуся -- і її дорогу сестру-близнючку, які померли в далеких лісах Архантельщини. й Тому й неможу сприйняти тверджен- ); ня, ніби труднощі державного станов- | лення України зумовлені тим, що «не спрацювала національна ідея». Адже це явний нонсенс. Подумайте! Велика французька революція мучила народ Франції протягом десяти років. Народ Італії протягом сорока років державного ста- ЧИ З ее ай о р -- - -чь І а в ТВ Р ТЗ ж Р Р п «ТМ жо новлення проробив десять революцій... Але хіба ми скажемо, що в цих країнах не спрацювала національна їдея і що нині вони не керуються відповідними їй національними інтересами? То, може, справа в іншому? У тому, що дехто цю «національну ідею» хотів Ра оьчо , би бачити як інструмент творення тако- | го собі національного безликого і, громадянства на зразок «єдіного Й совєтского народа»? Але за умов національно-духовного визволення народів з-під тоталітарного пресу лицемірного «пролетарського інтернаціоналізму» подібна ідея справді не може спрацювати. Тожчи не основна причина наших економічних і державотворчих негараздів у тому, що нині в Україні на авансцені політичного протиборства насправді виступає не одна національна ідея, а дві її модифікації -- національно-імперська і національновизвольна, перша з яких прагне якщо не повернути хід історії до минулого, то бодай закріпити результати царськобільшовицького експансіонізму, адрута -- звільнитися від тиску першої, забезпечити собі можливості суверенного, самостійного розвитку. Зрозуміло, що відрізняються вони не стільки тими чи іншими соціальними ідеалами, концепціями суспільного устрою, скільки мовами. Бо мови -- це і поле, і плуг національної культури. І відстояти їх від чужорідних посятань -- означає відстояти саму надію на добірне, елітне зерно власної духовності. Інакше суржик і виродження. Ї що найгірше -- недесь по західних чи східних діаспорах, а па власному -- Богом даному українському чорноземі. Та, на жаль, за шість років державної незалежності цю загрозу не тільки не знято, а вона, особливо після виборів, стала ще відчутнішою. То нічого, що в Конституції України українську мову проголошено державною. Писана під диктовку московського Кремля, Конституція УРСР її теж державною називала Адже сьогодні наша мова, послідовно відгороджена від багатьох сфер суспильного функціонування, виявилась - чи в ЕЕ БИ БИ чвені ун - напризволяще кинутою в розбурхату базарно-ринкову стихію, де паном становища є той, хто отримав стартовий капітал, хто субсидується із староімперських джерел. Тож чи дивуватися тому, що найбільший в Україні капітал, як показують незалежні дослідження, послуговується не державною, а російською і англійською мовами, а преса, книгодрукування України всього на три жалюгідні відсотки украінськомовні, що ні в яке порівняння не йде з тими часами, коли українську мову намагалися перетворити в «знаряддя комуністичного виховання трудящих». Звичайно, якби парламент України керувався саме національно-визвольною їздеєю, він би подбав, аби національні інтереси українського народу були належно захищені. Однак його більше обходять егоїстичні, матеріально-правові привілеї депутатів та ще перспектива бути обраними на друтий термін, аніж виплати заборгованості по зарплаті широким верствам населення, аніж державний біоджет, а тим більше рідна мова, яку в ході засідань дозволяється демонстративно зневажати. Тай чи треба дивуватись, коли його більшість -- члени тієї партії, яка в молодому тілі нашої державності стримить іржавим осколком проросійського більшовизму. За таких соціально-політичних обставин ширші маси працівників освіти та й загалом залежної від держбюджету «НА УКРАЇНС інтелігенції відчутно охоплює громадянська пасивність, спад того патріотичного піднесення, яким ці верстви відзначались у період нашої пісеннооксамитової революції. З другого боку, державні службовці в переважній більшості у своєму ставленні до національно-патріотичних організацій обрали фальшиво об'єктивістську тактику демонстрування особистої непричетності до них. Хоч зацим неважко розпізнати намагання уникнути «зайвих» проблем, особливо з огляду на ті ж егоїстично-Кар'єристичні інтереси: дослужитися до службовницької пенсії, скористатися із службового становища тощо. А тим часом все зухваліше підіймають голови ті, котрі в час обстоювання державності нашої мови активно носилися із таким нібито гуманно-компромісним аргументом: «Да какая разніца, накаком язикє говоріть?». Сьогодні цим силам наші розрізнені заходи щодо фактичного забезпечення державного статусу української мови видаються або дражливо-надокучливими, або смішними, як отій базарній перекутці, яка, побачивши на принесених їй пачках напис «Чистий цейлонський чай», здивовано вигукнула: «На українском язикє! Ой, умру!..» На мою репліку (якраз був поблизу): «Не треба помирати! Жоивіть..» вона відповіла: «Вам, может і «не тр-р-еба, а мнє...» 1 осіклася. А й справді, нащоти помирати. Молода, здорова, 11 бізнес процвітає. -- Скільки ж коштує пачка 7 -- запитав Я. -- Пять рублей, -- бадьоро відповіла вона. Згадавши, що якраз маю російську монетку такої вартості, протягнув їй. -- Е, нєт, -- схопилася бойкая коробеєйниіца. -- Ето там пять рублей, а здесь -- пять грівєті... І що тут скажеш"? Різницю в курсах палюти «там» 1 «ЗАССЬ» ба аружечітко засвоїв. От тільки тутешній курс на державність української мови пому про- СТО СМмИШИМИ 2. Було б, може, й нам смішно, якби не було так гірко... ІОВИСТОГО Минулого літа свідком промо» | раїнської нехтування державністю ук мови стала група буковинських молодопросвітян та їхніх наставників. Сталося це у місті козацької слави Запоріжжі, куди вони приїхали на запрошення просвітян ЖХортицького району. Заступник голови райдержадмаіністраци з гуманітарних питань вельми оригінально вітав юних посланців зеленої Буковини. Його виступ на «вєліком і могучєм» сягнув особливого пафосу тоді, коли він, сповненим благородного обурення, став обзивати «подонком» і «нєгодяєм» якогось там чоловіка, що осмілився запитати його під час перебування на «Западной», чому він не розмовляє державною мовою. Звичайно, громадяни в Україні мають право спілкуватися рідною мовою. Але чому цей «заступник-гуманітарій» вирішив свій привітальний вистут перетворити в акцію зневаги до національно-патріотичних почувань гостей тай додержавного курсу надержавність української мови? Чи не для Того, щоб продемонструвати, наскільки зрусифікована колиска українського лицарства, і тим самим посіяти в юних душах почуття зневіри до проблем і перспектив нашого національного відродження? Як тут не згадати істеричний вигук союзного «сірого кардинала» Суслова, адресований першому секретареві ЦК КПУ Петру Шелесту: «Анахронізметі ваші казакі"...». Лінія, як бачимо, не відійшла в минуле. При цьому вонадає себе знати не Тільки в словесних перепалках. Адже нащадки і однодумці подібних державців цю свою, м'яко кажучи, неприязнь виявляють досить таки ефективно, підбадьорюючи один одного покликом «Бєй хохлові!», як те було під час відомого похорону в столиці на Софіївському майдані. Та ось і нещодавно прозвучало по україінському телебаченню, що у тій же наший столиці двоє монстрів у міліцейській формі жорстоко побили двох людей за те, що ті спілкувалися українською мовою, Потерпілі в лікарні, і має, мовляв, відбутися суд. Ну й що з того суду, запитаю. Чи належно він захистить потерпілих і відшкодує моральні та фізичні втрати, коли в Чернівцях, наприклад, у судах тільки недавно позіпмали російськомовні вивіски, а з потерпілими українцями розмовляють здебільшого «всьо тєм же язиком». Отож згадані випадки виглядають не стільки вже й окремими, а скоріше пробою сил перед черговим реваншем, До того ж, цікаво зауважити, що чи не найперший об'єкт критики у цих верств, яких у політиці представляють «ліві», -- це Президент України. Бо, бачте, він «обманул ізбіратєлєй», не виконав обіцянки надати російській мові ст атус державної. При цьому вони не завдають, собі труду зрозуміти, чому справді Президент змінив свою думку настільки, що нині категорично заявляє про нпе- МОЖЛИВІСТЬ державної незаложно) україни без єдиної, української держав- ПОЇ МОВИ Це зокрема видно з опублікованих в одши чернівецькій газеті міркувань гих, котрі праї Путгь захистити (21) «правдивими |свободний», виступають проти «ізгнанія (! () русского язика із псєх осно вополагаюощіх сфер жізні», Адже немов аргументується «правдивість» даної тези воїном публікаці, «держава Україна образовалась, когла п народе устойчіно (7!) функціоніровалі русскій і українскій язикі. І развє русскіє, -- вдається полеміст до риторичного запитання, -- до 199) года счіталі, за рєдкімі ісключеніямі українскій язик нєпрістіжним?» Інший дописувач ще категоричніше твердить: «нікогда русскіє плохо нє отзивалісь, об українском язикеє». Проте слідом пише що коли вони в 60-ті роки приїхали р Чернівці, то «с большім трудом устроїд; свою дочь в русскую школу». Але при цьому в полеміста навіть не ворухну: лась думка, що «русскіє ЛЮДІ» стали з'являтися в Чернівцях всього якихось, 15--20 років тому. Проте вже у 80-ті роки, «йдучи назустріч побажанням» саме таких наполегливих у пошуках російських «завдяки» дарованому «праву» не вивчати українську мову взагалі, більшість шкіл стали російськими. І природно, що шкіл «трудящих» та ще вони були найбільш наповнені, оскільки розташовані в межах міста. Його ж околиці належало обслуговувати вже школам українським та молдавським. Нині згадувана вже полемістка все з тієї ж газети натомість висуває агрумент локальніший 1, як здається їй, переконливіший: «нам восточнославянскій історічєскій опит предопрєдеєляєт |!) сосущєствованіє і развітіє в Українє двух братскіх язиков». «Двух» пише, очевидно, тому, що має на увазі «державних». Але не думається, щоб ця захисниця своє! рідної мови відмовляла у праві функціонування та розвиток в Україні й інших братніх мов: польської і чеської, румунської 1 угорської, єврейської і німецької, Оїлоруської і кримськотатарської. Але якщо вже говорити про «прєдопрєдєльонность» східнослов'янського досвіду, то тут варто б усім на Буковині сущим знати протест одного з видатніших українських просвітників, відомого громадського діяча 1 СПІВЦЯ нашого краю Юрія Федьковича австроцісарському міністрові у зв язку з тим, що через свою некомпетентність той дозволив поширення в системі освіти на Буковині їі в Галичинні т. зв «москвофільського язичія» замість живої української мови, оцінивши це як недалекоглядне потурання загарбницькій політиці російського царизму Отож нема чого ідеалізувати одні мови і зневажати інші, як, примпром, та авторка, що запевняла, ніби росіяни не відгукувалися про українську мову Погано, двома рядками нижче твердою рукою написала: «Аругоє дєло "7 нєкоториє українци с «клясамі» загналм свой язик на задворкі». Треба усвідомити. що мови в державах - - цене ТІЛЬКИ засо спілкування їхніх громадян. В арсенам імперій, як показує світовий |не тільки «восточнословянскій») досвід, вони Ще и авангард, і ар'єргард їхніх завойовницьких армшт. Мови справді бувають великими 1 могутніми, але правдивими | віЛлЬьНИМмМИ стають лише в устах права" вих і вільних людей, яким чуже будь-яке бажання когось там утискувати, а ТИМ більше бити, вбивати за те, що він хреє" ЬТТьсСЯя нео так чи розмовляє не пеєю МОПОїО 3. «Рецепт» від Миколи Амосова Тані просвітницькі гривоги про лержавність української мови в Україн! багатьох росіям, звичайно, вражают» МО Мом розуміти МА ке самий уже морократизм «меншина» щОАлЗ ния «припмаю ГьсСя нерідко як образа п1є! «ОМО: «нащональної гордоєст! вел коросій», яку віками плекали ! ЦФР' , топОжЖІ ло М По МАМ р ДРАМ ВА д () КОМ ЯЗИКЄ?! оо мо бі Го Ти 0
Seite · S. 9Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

Słowo Proświty Patrz: KIEDYŚ …podobnym zranieniem» wsłuchiwać się w [...] Gopilskiej […] Iwanowicza [...] w komsomolcu, i jak sam przyznaje, «nigdy nie był członkiem KPZR». Mam na myśli powszechnie znanego Mykołę Amosowa. Z powołania filozof-humanista, z zawodu lekarz-kardiolog, który swoimi dobrymi rękami «uratował pięć tysięcy istnień». Otóż w jednym wywiadzie on szczerze wyznał, że wraz z początkiem rozpowszechniania idei aktywnego ukraińskiego odrodzenia narodowego czuł się nieco «nawet jak człowiek drugiego sortu». Ale, jak przystało na humanistę i intelektualistę, z czasem jednak przekonująco [...] że wszyscy Ukraińcy, żyjąc na Ukrainie i będąc w składzie ZSRR, także mieli podstawy czuć się «ludźmi nie pierwszego sortu». «Ja sam znalazłem się w takiej sytuacji». Dlatego od samego początku opowiadał się za niedawno przyjętą Konstytucją Ukrainy, którą traktuje jako ideologię państwową, u podstaw której leży osobowość i renesans – odrodzenie – narodu. Zrozumiałe, że właśnie tego, z którym on rzeczywiście był związany, «mieli podstawy czuć się ludźmi nie pierwszego sortu». Tu jednak nie mogę nie przypuszczać, że szanowny Mykoła Mychajłowicz, jako członek Związku Pisarzy Ukrainy, mając ponadto żonę «stuprocentową» Ukrainkę, i wcześniej mógł znać słowa «nie- niepodległości Ukrainy, a 2 absolutnie genialnego poety», jak powiedział o T. Szewczence Iwan Bunin, o tym, z jakim uczuciem Ukraińcy żyli za caratu «na naszej, nie swojej ziemi». Myślę, że on sam mógł znać słowa młodszego współczesnego, Mykoły Winhranowskiego, który, sięgnąwszy po ezopowy zabieg wkładania własnych uczuć w usta historycznego bohatera przeszłości, Sewerina Nalywajka, powiedział już o radzieckich Ukraińcach: «Na Ukrainie chorujemy Ukrainą, na Ukrainie szukamy jej». Ale, jak się okazuje, nie wystarczy wiedzieć, trzeba czuć. Czuć sercem, własną duszą i własnym sumieniem. A poczuwszy, dojść do słusznego, wolnego od zakorzenionego egoizmu narodowego, uczciwego wniosku. A nie spieszyć się z obrzucaniem obelgami ludzi, którzy wciąż jeszcze przejawiają symptom naprawdę dziwnej, na terenach rodzinnej ziemi, tęsknoty chorobliwej. Bo tą drogą nie da się zaradzić wzajemnemu duchowemu uzdrowieniu. Zamiast tego pożyteczniej byłoby przyjąć «recepturę», którą wypisuje ten sam Mykoła Amosow. Na pytanie «Dokąd iść w kraju?», podobne do tego, które już w latach 20. stawiał jego imiennik Mykoła Chwylowy («Камо грядеші?»), on z pełnym przekonaniem odpowiada: «Tylko na Zachód, ku standardom wysoko rozwiniętych krajów Europy i Ameryki Północnej. Na Rosję nie warto się zapatrywać — przyszłość jest we mgle. A ta mgła — przede wszystkim w zamglonej wielkorosyjsko-imperialnej, asymilatorskiej polityce wobec podporządkowanych jej narodów». Przekonująco powiedział o tym w wystąpieniu na drugim ogólnoświatowym forum Ukraińców przewodniczący związku Ukraińców Federacji Rosyjskiej Ołeksandr Rudenko-Desniak. Mówiąc o skrajnie żałosnym położeniu, w którym z zadowoleniem zaspokaja się narodowo-kulturalne potrzeby ludności ukraińskiej na terenach naszego «strategicznego partnera», stwierdził on m.in.: «Nic na lepsze w Federacji Rosyjskiej się nie zmieni, dopóki nie zmieni się jej polityka narodowa. Należy mieć nadzieję, że to w najbliższym czasie się stanie...» UMRU B SN RE RR 5 mowa W, podać Ż aminо ее - RR dij PRYN 1997). Mój autor nie wątpi, że także na etapie «nowego porządku geopolitycznego» «Rosja nie wyobrażalna bez Imperium». Z tą tylko różnicą, że jej «los» nie spoczywa już w ZSRR, lecz po prostu w «imperskiej Eurazji». A narzędziem do osiągnięcia tych celów geopolitycznych służy już nie «proletariacki internacjonalizm», lecz «prawosławny pas, ukośnie odchodzący od Wielkiej Rosji na Bałkany: ku Serbii». Samo przez się rozumie się, że wciągając przy tym w ten pas Białoruś, Ukrainę, jeśli nie całą, to przynajmniej jej «część centralną», a także Mołdawię, Rumunię, Bułgarię. Zatem, szanowni prawosławni, nie łudźmy się iluzjami o dobroci prawosławia. Idąc do cerkwi, najpierw zapytajmy, gdzie jest chata jej patriarchy. 4. .. 1 Spuścizna Mykoły Hohola Nasze dzisiejsze, wyjątkowo ostre problemy gospodarcze i polityczne nie tylko nie osłabiają, a wręcz przeciwnie, jeszcze bardziej potęgują niepokój o realizację polityki językowej w Ukrainie. Tym bardziej zakonnie, że wbrew bezprzykładnemu natarciu rosyjskojęzycznych środków masowego przekazu na ukraińską przestrzeń informacyjną, w kołach władzy, a także u niektórych tak zwanych nacjonalno-patriotów wyraźnie ujawniają się drażliwe tendencje «zachowawcze». Tak, w jednym z artykułów pod, zdawałoby się, wąsko filologicznym tytułem «Czy warto tłumaczyć Hohola na język ukraiński» twierdzono, że w Czerniowcach, na przykład, «przegięto pałkę» z przekształcaniem dawnych rosyjskich szkół na język ukraiński. Dzieje się to w czasie, gdy status językowy miejskich szkół został jedynie doprowadzony do zgodności z odsetkiem narodowego składu ludności w mieście. Autora oburza też to, że niektóre szkoły, odpowiednio do kontyngentu uczniów, zrezygnowały z nauki języka rosyjskiego. Przecież to, jak mówi, pozbawia ich wychowanków możliwości czytania Hohola w oryginale. Trudno powiedzieć, czego w tej LOGICE jest więcej: estetycznego snobizmu czy tak zwanej «biełodiedowszczyzny», czyli obstawania przy obowiązkowej dla Ukraińców rosyjsko-ukraińskiej dwujęzyczności, skoro, jak twierdził akademik Biłodid, dla Ukraińców «obie mowy są rodzime». Oczywiście Gogola, genialnego pisarza i humanistę o światowym formacie, powinni wszyscy Ukraińcy nie tylko znać i kochać, ale też być nim dumni. Czy jednak warto w tym celu, skoro pisał on z woli historycznych okoliczności po rosyjsku, w naszych czasach zmuszać do nauki tego języka wszystkich Ukraińców? Czy nie słuszniej w tej sprawie rozumował jeszcze jeden cierpiętnik, rodak wielkiego poltawczyka, Ostap Wisznia? «Oto Gogol! Nikolaj Wasiljewicz!» – z zachwytem pisał w swoim dzienniku ten popularny humorysta, a dalej pytał: «Jak to zrobić, żeby we wszystkich wsiach go pokochano?» Zaraz też sam odpowiadał: trzeba, żeby Gogol zabrzmiał naszą mową «tak, jak ma prawo brzmieć». Tłumacząc swojego ulubionego od dzieciństwa rodaka, Wisznia «męczył się» tą «radosną męką» i nie żałował, wbrew zdziwionemu pytaniu jednej ukraińskiej poetki: «A zaczem?» Bo ta, nie bez sarkazmu wyjaśniał dalej Ostap Wisznia, «poetycka indyczka», niestety do dziś nie rozumie, że na świecie istnieje mowa ludowa, rodzima dla narodu». Tak rozumował niezrehabilitowany humorysta, ulubieniec ludu. W TYM CZASIE, KIEDY «język międzynarodowego porozumiewania się w ZSRR» zobowiązywano do nauki w każdej szkole już od klas początkowych, aby nie tylko ukrainiec, ale i ney ven nnia zho DYNIA czukcza rozmawiał nim bez akcentu. Wisznia miał przy tym jednomyślnych współtowarzyszy, wśród których był m.in. M. Rylski, który, aby uczynić Puszkina bliższym Ukraińcom, przełożył nie tylko wiele jego wierszy i poematów, ale też dał wysokiej klasy przekład powieści wierszem «Eugeniusz Onieginn». Zarazem poeta, ze swoją właściwą sobie skromnością, w «Napisie na ukraińskim dwutomowym wydaniu A. Puszkina» wyrażał od siebie i swoich współtowarzyszy takie nadzieje: Nasz nauczyciel nie zagniewa się Na nasze błędy i grzeszki: Nieśmiało, jak to przystoi, Drżała u każdego prawica, Aby przetworzyć te wiersze — Dzieło genialne! Ręce: Jaroslav Sławutycz Ludobójstwo Ha, wygląda na to, że współczesny nauczyciel, zarozumiały z powodu ukraińsko-rosyjskiej dwujęzyczności (bo przecież w większości nasi ukraińscy nauczyciele literatury ze szkoły radzieckiej nie władają innymi językami), gotów jest lekceważyć dorobek całej ukraińskiej szkoły sztuki przekładu, jej wybitniejszych przedstawicieli, zwłaszcza choćby takich, jak M. Zerow, P. Fylypowycz, W. Pidmohylnyj i A. Krymski, który znał ponad 60 języków, a którzy zostali zniszczeni przez bolszewicko-prorosyjski totalitaryzm właśnie za to, że «wiele wiedzieli». Podobną logikę od miejscowego filologicznego autorytetu nietrudno usłyszeć, bo oto i w stolicy profesor O. Bilodid, broniąc teorii bilingwizmu swojego ojca dla Ukraińców, również dziś twierdzi: «Powinniśmy znać profesjonalnie ukraiński i rosyjski też». A żeby nie wyglądało to zbyt prostolinijnie, od razu pospiesznie dodaje: «I plus parę obcych». Niestety, wspomniany pogląd na tak «równoprawne» funkcjonowanie dwóch «braterskich języków» w naszym państwie daje o sobie znać nie tylko w dyskusjach. W uczelniach i w systemie średniej edukacji literaturę światową, na przykład, studiuje się bez odniesienia do dorobku ukraińskiej szkoły przekładu. W otwarte drzwi. A jeśli mowa o absolwencie, dajmy na to, SITGU o profilu rolniczym? To i jemu trzeba „profesjonalnie” władać językiem, by zachować pełnię estetycznej satysfakcji szanownego Mykoły Wasylowycza"? Ale przecież na to oni mają prawo odpowiedzieć słowami poety: rozkoszy językiem dzieł Bo u nas na stepie prawa stare: Pierwsza sprawa – robić chleb. Kto zaś odważy się lekceważąco wypowiadać się o władaniu tym czy innym językiem? Chyba tylko estetyzujący obywatel, który nie zna prawdziwej wartości chleba. A państwowi dostojnicy powinni zadbać, by najszerszym warstwom pracowników, ludziom najrozmaitszych zawodów, dostępny był ojczysty, państwowy język. ich „siedmioklasowe” najszersza informacja właśnie Wiktor KOSIACZENKO, docent Uniwersytetu Czerniowieckiego, członek Związku Pisarzy Ukrainy, przewodniczący Czerniowieckiego Obwodowego Zrzeszenia Towarzystwa „Proświta”

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 10Originalseite ↗
Dziś w normalnym świecie rzadko wspomina się o słowiańszczyźnie jako takiej, a Chorwat równie rzadko przypomina sobie o istnieniu Polaka, jak Polak o istnieniu Chorwata. Nawet Słowacy woleli odłączyć się od swoich braci Czechów. Nie nawołują tam do żadnego «słowiańskiego jedinstwa»; zresztą tak samo jak do czegokolwiek innego. Od Morza Czarnego po Atlantyk ciągnęła się seria krajów, których ludność mówi dość podobnymi językami romańskimi, ale — czy ktoś, gdziekolwiek, kiedykolwiek słyszał takie słowa, jak «romańskie jedinstwo»? Nie słyszał i nie usłyszy. 1. Model drzewa: wszystkie narody słowiańskie (i ich języki) mają wspólne źródło, wspólnych praslowiańskich przodków z jednym językiem praslowiańskim. 2. Model rzeki (to samo drzewo, tylko o przeciwnym kierunku ruchu): Słowianie uformowali się z tych narodów, które wcześniej żyły na Ukrainie: Bałtów, Gotów, Hunów itd. Utworzyli jeden naród w tym samym czasie, gdy sąsiedzi wymyślili dla nich jedną, wspólną nazwę. Zauważmy jednak i podkreślmy, że powstały w wyniku tego samego procesu, co inne narody europejskie: Anglicy, Hiszpanie, Francuzi. Bo żaden współczesny uczony nie będzie zajmował się poszukiwaniem jakichś tam praanglików czy prafrancuzów. Nie tak u nas — na wschód od Narwi i Sanu, w wielowiekowym królestwie imperialnego absurdu. Tu, poza granicami logiki i zdrowego rozsądku, od kilku lat nie cichnie szaleńcze słowiańskie szaleństwo, od jakichś «słowiańskich bazarów» aż po «słowiańskie jedinstwo». W czym rzecz? Słowiański mit był jedynie przystosowaniem do potrzeb wielkorosyjskiego imperializmu, jak zawsze — obcego dorobku. To było dziedzictwo Pierwszym był, zdaje się, pastor Jan Kollár (1793–1852); niezbyt doświadczony filolog i lingwista, choć wykładał na uniwersytetach Austro-Węgier. Hiszpanie, Francuzi. Bo zwróćcie uwagę, że pierwszy model (drzewa) zakłada, iż ci słowianie gdzieś musieli przesiedzieć nie jedno tysiąclecie, podczas gdy w Ukrainie panowali i hasali wszyscy ci inni: kimerowie, potem Goci, potem Hunowie... A gdzież to właśnie oni przesiadywali? – dziwne sprawy. Tym bardziej że starszy ze słowiańskich języków, ukraiński, odsłania nam leksykę równomiernie złożoną z bałtyckich (kimerowie), germańskich (Goci) i ugrofińsko-tureckich (Hunowie i późniejsze aa) elementów, z domieszką fińskich korzeni słów. Ani śladu czegoś specyficznie słowiańskiego. Aby się o tym przekonać, nie trzeba grzebać w archiwach lub imperiach. Ale był zbyt zapalonym człowiekiem, szczerym romantykiem, więc odkrywszy dla siebie słowiańską wspólnotę językową, dopatrywał się jej śladów i pozostałości na każdym kroku. Radził zamiast „słowian” używać nazwy „sławy”, wywodząc ją od wymyślonej przez siebie bogini Sławy i łącząc (a jakże!) z pojęciem sławy. Niestety działa to w najgorszym jej wcieleniu – pompatycznym, kłamliwym, imperialnym. Na to jego starszy i bardziej trzeźwy współczesny (choć także słowianofil) Józef Jungmann (1773–1848) odpowiadał mu (1828): „Wolimy raczej pisać słowianie niż sławy… a to Wasze etymologizowanie uważamy tu za nieszczęście i zarazę naszej literatury”. Bardzo krytycznie odnosił się do Kollára Paweł Józef Szafarzyk (1795–1861), wolny od uprzedzeń, którego tak cenił nasz T. Szewczenko. Niezapomniane wrażenie na Janie Kollárze wywarła jego podróż do Włoch (1841). Oto co pisał: „Choć w mojej młodości wiele łacińskich słów brzmiało dla mnie jak słowiańskie, to nie raz dziwiłem się, że w szkołach nasi uczniowie znacznie trudniej [...] jednak – wyrosłem i ja w tym samym europejskim uprzedzeniu, że łacina to twardy język” (cyt. za K. Skleňaŕ, Od Czech do Pompejów. – Praga, 198972-1С: 1 19). Później po słowiańsku (a może lepiej: po słowiańsku w duchu słowiańskim): Italia – to dawniej była Witalia, od «wit» (witez, Swiatowit). Rzeki? – też nie ma problemu: «Tibr to Dobr, Zubr». Okolice? – tak samo: «Kampania – Kopania, Kopanice». Lacjum – Wołoci, od słowa «wół», od którego pochodzą nazwy: wołoch, włach; tak samo nazwa Etrusków pochodzi od innego byka – «tura». Przy okazji dodajmy coś także o tym «etymologizowaniu», którym J. Jungmann dręczył naszego pastora: zmieniając jedną literę w nazwie, nie zmieniamy jej zbyt wiele, ale robiąc to konsekwentnie Z KAŻDĄ, możemy dosłownie z czegokolwiek otrzymać cokolwiek. Czy więc nie należy uznać Jana Kollára również za ojca «ludowej etymologii» w ogóle? Tej samej, która po nim weszła do nauki. Bo właśnie tym, jak się wydaje, zarzucał mu J. Jungmann. Właśnie w ten sposób rodził się słowiański mit. Tworzyli go romantycy, aby, przeszedłszy przez brudne ręce polityków, stać się dziś narzędziem politycznych kryminalistów. Przejdźmy jednak do rzeczy: rozważmy wyjściową ekspozycję słowiańskiego mitu: na czym właściwie się opiera? Na jakich faktycznych podstawach? Tu mamy następujące: I. Dość szerokie obszary, zamieszkane dziś przez narody, które mają podobne języki, nazywane obecnie słowiańskimi. II. Historyczny fakt, że gdzieś po VI st. n.e. Bizantyjczycy zaczynają coraz częściej nazywać mieszkańców Ukrainy, znanej Grekom od tysiącleci (którą on sam konsekwentnie nazywa: Cymeria, Scytia, Hunia), – Słowianami. Zatem nie samonazwa, zwróćcie uwagę. Na wszystkich ostatnich, jak z б : Р на, ona To właśnie ono, jedyne wiarygodne, ale – ach, jakże niewiele; z nim właśnie się zmierzymy. Odrzućmy przede wszystkim nieprawdopodobne: że Słowianie skądś przybyli na Ukrainę, częściowo wypierając swoich poprzedników. Tak jak niegdyś Cymeryjczyków wypchnęli przybyli Scytowie. Bo VI st. – to już czasy całkowicie historyczne, a niczego podobnego nigdzie nie poświadczono. Zatem pozostają tylko dwie możliwości. Mimo to, a także mimo niewolniczego ustroju Rosji, wszyscy czescy i słowaccy słowianofile, uciskani przez cywilizowane Austro-Węgierskie Cesarstwo, pokładali nadzieje właśnie w Rosji. Stało się tak z różnych powodów. Po pierwsze, być może dlatego, że ze względu na swoją ówczesną ignorancję uważali mieszankę Węgrów i Turków za swoich braci etnicznych, krewnych. Po drugie zaś sądzili, że Rosja jest jedynym słowiańskim narodem z własną państwowością. Czy oni nie widzieli, czym jest ta państwowość? Przypuśćmy, że Paweł Józef Szafařík widział, i wyraził to widzenie w następujących przestrzegawczych słowach: «Wielkość, którą wszyscy tak podziwiamy, jest w istocie straszliwym despotyzmem wojskowym, który tylko formą różni się od starorzymskiej lub dzisiejszej tureckiej tyranii» (cyt. za: A. Mylnikow. Józef Jungmann i jego czasy. — M., 1973. — S. 119). Ale podobne zdrowe myśli w owym czasie były rzadkością. Co do wszystkich pozostałych... Przecież w Rosji nikt z nich nie bywał, a jeśli już bywał, to jak ów sam Josef Dobrovský — nie wychodził z petersburskich salonów. Co do niewolnictwa w Rosji istniał maskujący, szachrajski eufemizm — «крєпостноє право» («pańszczyzna»). Ale pańszczyzna, prawdziwa i bez handlu ludźmi, istniała także w Europie. Tego rozumiał doprowadzony do samobójstwa i przemilczany Aleksander Radiszczew (1749–1802). Tylko Gogol odważył się Z kwietnia, wywiad z «głównym» komunistą Rosji Ziuganowem, który wieczorem gorąco witał swoich młodszych braci — kompanię z zwycięstwem w wyborach ( Jeden z kanałów telewizyjnych transmitował wiersze Symonenki i wzywał do «słowiańskiej jedności». O czym więc była mowa? kopać ziemię; może to sprawdzić każdy. Ale temu, kto sam chce zabłądzić między chatą a komorą, tego nie zabronisz; i stąd właśnie owi «praslowianie» — niech szukają... Powstanie nowych narodów nastąpiło w nadpaństwie średniowiecznej Europy, Kaganacie Hunów, który nabrał sił po zjednoczeniu Ukrainy w wojnie z 375 r., rozciągnął się od Wołgi do Alp i Dunaju, położył kres Zachodniemu Rzymowi, lecz zaczął upadać po klęskach w wojnie z lat 610–629 przeciwko Romejczykom i Chazarom. Następnie rozpadł się na Morawy, Polskę, Księstwo Kijowskie i inne. Oleg (882–912) był ostatnim, którego jeszcze tytułowano kaganem („Olgow-kohan”); po nim w Kijowie (dawniejszej stolicy kaganatu – Gunagardzie) byli już tylko książęta. Jeszcze mniej szczęścia miał jego sprzymierzeniec w tamtej wojnie – Iran, który do 650 r. został podbity przez Arabów. Dziś, tysiąc lat po tym, jak w zasadzie zakończyła się etnogeneza istniejących osobnych narodów słowiańskich, z których każdy ma własną historię, żaden z uczonych nie interesuje się niczym poza pokrewieństwem poszczególnych języków słowiańskich. „Tylko język łączy Słowian” – pisał znany rosyjski lingwista N. Trubecki. Inny uczony o światowej sławie, Roman Jakobson, wypowiada się jeszcze bardziej kategorycznie, z góry odcinając się od politycznych spekulantów: „Ani słowiańska gramatyka porównawcza, ani porównawcze słowiańskie literaturoznawstwo nie mają żadnego rozsądnego związku z jakąkolwiek walką o panslowiańską platformę polityczną o dowolnym kierunku lub przeciwko niej” (R. Jakobson. Raboty po poetike. – M., 1987. – S. 23). A to oznacza, że żądanie jakiegokolwiek «słowiańskiego jedinstwa» nie może zostać uzasadnione żadnymi argumentami naukowymi, ani językoznawczymi, ani historycznymi. Poza tym tym, którzy dziś deklarują, jakoby «my – jeden naród», należałoby przypomnieć, że tak nie jest. Przeczą temu nie tylko fakty, ale i dokumenty. Bo nawet okólnik ze stycznia 1910 r., podpisany przez ministra spraw wewnętrznych Rosji P. Stołypinem, oficjalnie uznaje Ukraińców za obcoplemieńców; tak samo jak wcześniej uznawano za nich Żydów czy Kałmuków. Taka jest realna rzeczywistość, na to nic nie poradzisz – jakież więc może być teraz «słowiańskie jedinstwo»? – opamiętajcie się, dość już wam «дурью маяться», dawni «старшие братья»... Wróćmy teraz na chwilę do naszych czeskich i słowackich przyjaciół słowianofilów i prześledźmy, jak dokładnie słowiański mit mógł trafić do Rosji i jakim przemianom tam uległ. W owym czasie prawie wszyscy Słowianie (oprócz Rosjan) byli pozbawieni niepodległości państwowej. Przy tym najliczniejsi spośród nich, Ukraińcy i Polacy, zostali pozbawieni niepodległości właśnie przez cesarską Rosję. Pierwszych – w drodze interwencji i okupacji w 1709 r.; drugich zaś – w drodze trzech rozbiorów Polski dokonanych przez imperialistyczne drapieżniki – Austrię, Prusy i Rosję (1772, 1793, 1795), mógł naruszyć tabu, opisawszy oszustwo z «martwymi duszami», ale u niego o «żywych duszach» – niewiele można się dowiedzieć. W literaturze rosyjskiej nigdy nie było czegoś na kształt «Chaty wuja Toma» (1852) Harriet Beecher Stowe, co miałoby tak dalekosiężne polityczne konsekwencje. Zatem i tutaj – jak zawsze: na jednych działało oszustwo, a na drugich – samooszukiwanie się. Ale każda orientacja na Rosję jest orientacją na reakcję przeciwko postępowi, a słowiański mit niebawem dobrze pokazał swoją wartość w działaniu, udaremniając «Wiosnę Ludów» 1848 r. w Austro-Węgrzech. Rewolucję rozpoczął ruch narodowy Madziarów pod przewodem Lajosa Kossutha (1802–1894), który wywalczył pewną autonomię dla Węgier; sprzyjały mu w tym także postępowe elementy niemieckiej narodu panującego. Lecz władza cesarska, opierając się na wojskach składających się przeważnie z Serbów, poprowadziła natarcie na Peszt. Pomagały im wojska karne Mikołaja I, które, nota bene, również składały się ze Słowian, przynajmniej nominalnie. Po klęsce armii madziarsko-polskiej generała Józefa Bema pod Temeszwarem latem 1849 r. nastąpiła kapitulacja w sierpniu 1849 r. Tak z «Wiosną Ludów», przy słowiańskiej pomocy, uporano się zaledwie w ciągu jakichś półtora roku. Zatem spośród trzech głównych składowych etnicznych Austro-Węgier – Niemców, Madziarów i Słowian – do rewolucji i wolności przyłączyli się jedynie Madziarzy i Polacy; Niemcy się rozłamali, a pozostali Słowianie jednomyślnie stanęli w obronie imperium. A jeśli tak, to nie tylko nic dla siebie nie zyskali (bo kto występuje przeciwko cudzej wolności, traci własną), ale też nie ozdobili tym własnej historii. Dlatego wcale nie dziwi, że cesarz Franciszek Józef w 1850 r. odznaczył Jana Kollára Orderem Rycerskim za jego słowianofilstwo (bo nie było już za co). Tym samym po raz pierwszy wykazano pożytek słowianofilstwa dla imperium. Czesko-słowackie słowianofilstwo nie wytrzymało próby roku 1848; rosyjskie słowianofilstwo – roku 1863. U źródeł rosyjski słowianofilstwo – zapożyczone, opóźnione i wtórne – nie zajmowało się zbytnio polityką. Przejawiało się jako spóźniony odgłos ogólnoeuropejskiego romantyzmu. Stworzone przez garstkę zamożnych rosyjskich obszarników-właścicieli niewolników, na czele z rodziną Aksakowów (o nazwisku pochodzenia tatarskiego), rosyjskie słowianofilstwo na początku nie było nurtem politycznym. Interesowały ich korzenie narodu, zwłaszcza epoka przedpetrowska, gdzie szukali początków rosyjskiej kultury, zbierali folklor, koncentrowali się wokół światowego epicentrum niewolnictwa – Moskwy – a w stolicy uważano ich raczej za nieszkodliwych dziwaków i nie ruszano ich. Kłopoty zaczęły się wtedy, gdy ktoś doniósł do III Oddziału, że są przeciwko poddaństwu. Wyglądało to na czysty oszczerczy donos, ale... nadeszła „reforma” 1861 r. Ostatecznie zaś rosyjskie słowianofilstwo zrehabilitowało się (i to jak!) podczas powstania polsko-litewskiego 1863 r., już po „reformie”. Wszyscy oni zdecydowanie stanęli po stronie «braci-Słowian», a po ciosie wileńskiego gubernatora – «Murawjowa-Wieszatiela». Temu bezwzględnemu carskiemu katowi poświęcili wówczas uroczyste ody znani rosyjscy poeci, Tiutczew i N. Niekrasow. Zauważmy, że było to być może pierwsze w historii poparcie imperializmu Drugiej Imperium Rosyjskiego (1861–1917) – pewnej siły obywatelskiej, zarówno rewolucjonistów, jak i reakcjonistów, którzy w Rosji mogli różnić się w czymkolwiek, byle nie w imperializmie: tu zawsze byli zadziwiająco zgodni. Każde tymczasowe zaostrzenie kwestii narodowej, czy to polskiej, czy ukraińskiej, natychmiast ujawniało i potwierdzało we wszystkich czasach tylko jedno – absolutną reakcyjność rosyjskiego społeczeństwa; pełny brak w nim jakichkolwiek sił postępowych czy zdrowych dążeń. Po wszelkiej sprawiedliwości należałoby uznać je za antyspołeczeństwo. A to oznacza pełną i ostateczną beznadziejność jakiegokolwiek tam „szczególnego szlaku Rosji”; zarówno wtedy, jak i teraz – zawsze i niezmiennie. Hercen, który na emigracji wydawał swój rewolucyjny «Колокол», nie miał problemów z jego rozpowszechnianiem w Rosji, dopóki wzywał chłopów «к топору». Sprzyjali mu w tym wszyscy, aż po carskich urzędników i żandarmów. Wystarczyło jednak wypowiedzieć się na korzyść powstania polskiego, stanąć po stronie Polaków, i z «Колоколом» było po wszystkim: Hercen został spalony. Rosyjskie społeczeństwo odwróciło się od niego razem, od Benkendorfa aż po Karakozowa. Kiedy słowianofilstwem zainteresowała się carska władza, trudno powiedzieć, ale jej uwagę przyciągnął właśnie panslawizm. Bo Rosja to imperium, które może istnieć dzięki agresji. A do powstania Ligi Narodów (a później ONZ) zostaje w XIX wieku mniej niż sto lat. Istnieje prawo międzynarodowe, które tak bardzo utrudnia życie. Dlatego żyć tak, jak zawsze żyło imperium, czyli otwartym rabunkiem, jest już niewygodnie. Nie można po prostu grabić cudzego; to nie te czasy. Imperium potrzebuje już propagandowej maski, jakiegoś mniej lub bardziej przekonującego systemu doktryn i poglądów, które usprawiedliwiałyby jego agresję. Nie wystarczy po prostu zagarnąć choćby Czechów, żeby «zbierać ziemie», albo to «obronić», albo, co jeszcze lepsze, «wyzwolić». Można też «dobrowolnie przyłączyć»; tym bardziej że znajdowali się tacy głupcy-«ochotnicy» nawet wśród Czechów. Pełnomocnictwa na to teraz są, bo przecież wszyscy jesteśmy «братьяславянє»! Pod zewnętrznie całkiem szlachetnym pretekstem: wziąć i zniewolić, «прікрєпіть к зємлє», jednym słowem. A potem można ich «открєпить» na Syberię, a samemu zająć ich miejsce. Proszę bardzo, oto i «новая русская зємля». Później, już po Aksakowach, do idei «славянского братства» swój wkład wniósł także F. Dostojewski, pisząc, po co to wszystko się zaczyna: «Być małorosjaninem, Czechem, to idea drobna; być ogólnosłowiańskim jest wyżej, ale po co być ogólnosłowiańskim? Aby wypowiedzieć ogólnosłowiańskie słowo. Jakie ono? Prawosławie, a jego głównym wyrazicielem jest wielkoruś» (F. Dostojewski. Pełne zebrane dzieła. – L., 1981. – T. 24. S. 222). Jednak maska «słowiańskiego jedinstwa» okazała się zawodna, bo maska zawsze pozostaje tylko maską, nic więcej. Przydała się tylko w wojnie bałkańskiej 1877-1878 r. przeciwko Turcji. W wojnie z Japonią w 1904 r. była na nic. Trzeba było pospiesznie wymyślać bajeczkę o „obronie Europy” przed „dzikimi Azjatami”. Maskę ponownie wyciągnięto z zapomnianego śmietniska w czasie pierwszej wojny światowej (1914-1918), ale i tu przegrała, po raz drugi z rzędu. Potem Trzecia Imperium Rosyjskie (1917-1991) odrodziło się, na pewien czas zapominając o takiej drobnostce jak Słowianie, pod maską wszystkich masek: „Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się!”. Ta maska otwierała przed rosyjską agresją bezkresne perspektywy – działo się to wszędzie tam, gdzie byli „proletariusze”, a także tam, gdzie nigdy ich nie było: Angola, Afganistan, Wietnam, Salwador... Aż w końcu zamiast dalszych zdobyczy zaczęły przychodzić straty. A ta katastrofa cofnęła rosyjskie imperium w przeszłość, do sytuacji geopolitycznej czasów przed Piotrem Wielkim. Teraz na razie nie chodzi już o proletariuszy ani o panowanie nad światem. Znów trzeba przyłączać Ukrainę, a potem myśleć o innych. Bo, widzicie, Rosja to nie jest zwykły kraj świata, ona istnieje, ale się nie zmienia. Jej historia przypomina bieg dookoła stadionu – rekord można pobić, ale nigdokąd nie można dobiec. Oto wylazła, zgniła po stu latach, z zapadniętym nosem, obrzydliwa zjawa «słowiańskiego jedinstwa», trup, który powstał ze śmietnika historii, odwieczny moskiewski zombi. Bo, podkreślmy to, absolutnie tę samą imperialistyczną cel realizuje oficjalny słowianofilstwo także dzisiaj. Czymkolwiek by się ono tam maskowało – „słowiańskim braterstwem” czy „słowiańskim jedinstwem”. A ktokolwiek by je głosił, czy to nobliwy laureat Nagrody Nobla, czy ostatni polityczny szarlatan, ignorant, miejscowy inter-pumpen. Od kilku lat nas już nie wysyła się „za nacjonalizm” do psychiatryków i obozów GUŁAGU, ale nie tracimy czujności, bo to nikogo nie uspokaja. Zimna wojna Rosji przeciwko wszystkiemu, co ukraińskie, trwa. I nie ostatnią bronią w niej jest i będzie «słowiańskoje bratstwo» – od «Słowiańskich bazarów» aż po «słowiańskoje jedinstwo». Ten sam złośliwy mit. Jak to wyczerpująco udowodniliśmy – jeden z najbardziej kłamliwych i najbardziej reakcyjnych mitów w historii. Ołeksandr BORHARDT, m. Doniecek || -і -чо оч тор о чу о твтеоххчижхошШЙИ/, Фр ожхжрхіе аз реч Ра УЮ сю би По б, п

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 11Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

…ścierń i Bokn»? (albo problem Kościoła ukraińskiego w kontekście historycznym) Ciąg dalszy. Początek – zob. numery 2, 3. ten, kto sercem ogarnia cały kraj, ma wielkie prawo powiedzieć narodowi prawdę. Mała Rosja. Wielkiego świątobliwego cudotwórcy Serafina z Sarowa, któremu pisane było żyć w drugiej połowie XVIII wieku i w pierwszej – XIX. Już wtedy wielki sprawiedliwy widział, w jaką przepaść stacza się jego nienasycone państwo. Prorokował, że zła w Rosji przybędzie i że ona «splami się rzekami krwi». Mówił o tym, że nastąpi «wielka, długotrwała wojna i straszliwa rewolucja w Rosji, przewyższająca wszelkie ludzkie wyobrażenie. ...Nastąpi zguba mnóstwa ludzi wiernych Ojczyźnie, rabunek majątku cerkiewnego i klasztornego, znieważenie cerkwi Pańskich, zniszczenie i rabunek bogactw dobrych ludzi; rzeki krwi ruskiej się rozleją». W Kijowie, w klasztorze Frołowskim, przy wejściu do świątyni znajduje się ogromne płótno: na tle pięknej przyrody klęczy na kolanach sprawiedliwy i się modli. Ma na sobie rosyjski ludowy strój, lecz nimb wokół jego głowy mówi, że to wybraniec Boży. On nie tylko się modli, ale ze łzami prosi. O co prosi ten wielki Wybraniec Boży? «Mnie, nędznemu Serafinowi, Pan objawił, że na ziemi ruskiej nastaną wielkie nieszczęścia, wiara prawosławna zostanie podeptana, archierei Kościoła Bożego i inne duchowne osoby odstąpią od czystości prawosławia, i za to Pan ich surowo ukarze. Ja, nędzny Serafin, trzy dni i trzy noce modliłem się do Pana, żebyś lepiej mnie pozbawił Królestwa Niebieskiego, a im przebaczył. Lecz Pan odpowiedział: «Nie zmiłuję się nad nimi, bo nauką ludzką i językiem czczą Mnie, a serce ich daleko ode Mnie»» («Podręczna księga duchownego», t. 3, s. 601–602). Lecz tej ofiarnej miłości nie zrozumieli «mesjasze». Wielki prorok i cudotwórca nie zdołał swoją wielką przenikliwością i objawieniem nawrócić wielu do czystości wiary ani powstrzymać upadku Kościoła, który złączył się z państwem, a w konsekwencji przyjął na siebie jego wielkomocarstwową istotę. Nic dziwnego, że wielu chrześcijan wiąże Objawienie św. Jana Teologa o niewieście nierządnej, «która siedziała na szkarłatnej bestii», oraz o «wodach», «gdzie siedzi nierządnica, to narody i ludzie, i plemiona, i języki. – A niewiasta, którą widziałeś, to wielkie miasto, które panuje nad królami ziemi», właśnie z Cesarstwem Rosyjskim, które stało się «siedliskiem demonów i kryjówką wszelkiego ducha nieczystego», które «wściekłym winem swojego nierządu upoiło wszystkie narody». Właśnie w takiej perspektywie rozpatrywał swoją ojczyznę ideolog monarchizmu L. Tichomirow: «Jeśli wziąć pod uwagę wszystko to, to najprawdopodobniej można sobie wyobrazić, że Żoną Nierządnicą jest nikt inny jak Rosja, która odstąpiła od Boga. Żaden naród nie zespolił tak swojego obywatelsko-politycznego bytu z cerkiewnym jak Rosja. Jeśli to smutne przypuszczenie jest trafne, to sąd nad wielką Nierządnicą i jej zniszczenie przez 12 królów, wasali Antychrysta, wszystko to musi być historycznie odnoszone do losów Rosji; zresztą to los jeszcze przed nią, w przyszłości..» …płyną stulecia, zmieniają się epoki, zmieniają się i trzymają się nie tylko w potach i u psychicznie niezrównoważonych liderów. Co sobie wyobrażają o żonie-nierządnicy? – Za granicami Oceanu Indyjskiego, ale nie wypuszczając ludzi szlachetnych, którzy poczuli na sobie całą istotę okrutnej biblijnej nierządnicy. Jakkolwiek by to nie brzmiało, wśród architektów wielkiej «imperii narodów» znaleźli się również najwięksi… …i jakby z drew i szlachetnej myśli budowali… na starym, spróchniałym wozie… tych, którzy… Weźmy inną ofiarę imperium bolszewickiego, Daniiła Andriejewa, który w 1947 roku został skazany na 25 lat pozbawienia wolności. W swojej słynnej «Róży mira», mówiąc o demonizmie wszystkich imperiów, dokonując klasyfikacji wszystkich demonów ciążących nad Rosją, o złu przez nie zasianym, o uciśnieniu i niewolniczym losie narodu rosyjskiego, o karmie osoby i narodu, zagłębiając się w świat znany i nieznany, sam lekko, radośnie i chaotycznie błądzi ciemnym korytarzem mesjanizmu i demonstruje wulgarną ignorancję oraz nieznajomość własnej historii, i to tak głęboko, że okazuje się, iż Rosja była supermocarstwem już za czasów Rusi Kijowskiej. «...w ciągu jej historii wiodące znaczenie w nadnarodzie, znaczenie światowe pozostawało dotąd właśnie przy niej, nie przechodząc ani do Ukraińców, ani do Białorusinów, ani do narodowości Powołża czy Syberii». Ach, ach! Kiedy dziadek Kijów zdążył sto kilkanaście razy ogolić swoją siwą brodę, to nawet zaczątku Moskwy-dziewicy jeszcze nie było. Prawda, w roku Bożym 1147 przyśnił mu się złowieszczy, proroczy sen: gdzieś tam, w fińsko-ugryjskich lasach i bagnach, znalazło się «nadnarodowe» dziecko, które przy jego pomocy stanie na nóżki, chwyci za żylastą szyję, jakby obejmując... A gdy dorośnie, będzie zapewniać, że to ono spłodziło dziadka i że istniało zawsze. Cuda pod Bożym niebem się dzieją i koniec! Jednak przejdźmy się wierszami tej «superksiążki» superautora, który także jest gotów… planety. «Zatem dlaczego jednak w planie metafizycznym należy uważać za błąd utratę tak pustynnego, odległego, trudno utrzymywalnego terytorium, jak Rosyjska Ameryka! I dlaczego niezrealizowanemu wyjściu na Ocean Indyjski przykłada się tu takie znaczenie!» Okazuje się, że było to «epokowym zadaniem, postawionym przed rosyjską państwowością». Nazywa się to «…wypełnieniem przestrzeni między wszystkimi kulturami, obecnie istniejącymi. Wypełnienie – znaczy najściślejsze zetknięcie się ze wszystkimi nimi, wspólna wymiana duchowych promieniowań z nimi, zatem nie tylko zewnętrzne zbliżenie, lecz wzajemne duchowe wzbogacenie». Autor «Róży świata» dopuszcza, że Rosyjska Ameryka z czasem mogłaby oddzielić się od swojej metropolii i utworzyłaby «jakby drugą Rosję», lecz to «uaktywniłoby siły ruchu wyzwoleńczego w imperium, nadałoby mu zupełnie inną barwę, i do połowy XX stulecia, zamiast trzeciego Żugra (demona), Rosjanie osiągnęliby już bardziej harmonijny ustrój, bardziej moralny, łagodny ustrój i bardziej sprawiedliwy sposób życia. Wyjście na Ocean Indyjski, w bezpośrednim sąsiedztwie z kulturą arabsko-muzułmańską... u prawdziwych ognisk tej kultury, a co jeszcze ważniejsze, w bezpośrednim sąsiedztwie z niewyczerpanymi duchowymi bogactwami wysoko rozwiniętych kultur indyjskiej i indonezyjsko-malajskiej, wszystko to doprowadziło nieuchronnie najpierw do ustanowienia handlowych, a potem ścisłych związków kulturalnych z wieloma krajami dorzecza Indochin. Bliskie zapoznanie się z nagromadzonymi i tworzącymi się wartościami tych kultur – wszystko to tak rozwinęłoby horyzont myślących warstw rosyjskiego supernarodu, że z jego kontynentalnego, półeuropejskiego prowincjonalizmu nie pozostałoby ani śladu. Przez dwieście lat trwała u nas pielgrzymka kulturalna na Zachód, lecz była ona konieczna; nieuchronnie, głęboko przyswajając... Europa Zachodnia dobrze się asymilowała. W formach zasymilowanych zaś wnoszą one nową treść; w rezultacie powstają całkowicie oryginalne twory kultury i cywilizacji. Przykład... mnóstwo» (Daniił Andriejew. «Róża świata». Moskwa, Towarzystwo «Ключ») ОВими колесами знову запрягти. Його ще не відійшла шия од ярма ИЙ п чи ПА, ааажнннинниинняхмх нні же ПК пе - и - ню що зн но пива był walczyć o supermocarstwo w granicach, jeśli wierzyć niektórym badaczom i źródłom historycznym, to «Świętą Ruś», supermocarstwo, wielkiego północnego niedźwiedzia, i powalił na łopatki właśnie swoim szczypcem «komar» wraz ze wszystkimi «towarzystwami». Dziś w Moskwie gotowi są kanonizować wielu krwawych carów, zapominając, że to właśnie oni pozwolili „komarowi” obalić „niedźwiedzia”. Jak już powiedziano, drogę masonerii do rządzenia państwem przetarli właśnie carowie. Kiedy znieważony i poniżony patriarcha Nikon, wyprowadzony sprzed carskich bram, szeptał proroczo wersety Psalmów: „Wybaw mnie, Boże, bo wody weszły aż do duszy mojej. ...Ty znasz moją hańbę i moje poniżenie, i mój wstyd. Wszyscy moi wrogowie są przed Tobą. – Wylej na nich gniew Swój, a żar Twojego gniewu niech ich ogarnie. ...Zbierz razem wszystkie ich bezprawia i niech nie wejdą w Sprawiedliwość Twoją. Niech będą wymazani z Księgi Żywych i niech nie zostaną zapisani wśród sprawiedliwych”. A także: „Wyginą wszyscy potomkowie jego i już w drugim pokoleniu nikt nie wspomni imienia jego” (Psalmy Dawidowe 68 i 108), masoni-jakobini chodzili po carskim dziedzińcu i zastanawiali się, jak mają „obustroić” pierwszą masońską lożę. | „obustroili” ją już za cara Aleksieja. Oto gdzie się ona kryje – „tajemnica nieprawości”. Czasy Piotra I, naznaczone prześladowaniami prawosławnych starego i nowego obrządku. Masoni obsadzili wysokie stanowiska państwowe. Sam car został przyjęty do szkockiego stopnia wtajemniczenia. Po śmierci Piotra I na tron weszła Anna Iwanowna. Masoneria rozpasała się ostatecznie. Pobożna caryca Elżbieta Pietrowna podejmuje wysiłki, by bronić Cerkwi, lecz tylko na krótko. Panowanie wielkiej rozpustnicy Katarzyny jej [sic] wyraźnie i synchronicznie idzie w parze z zamysłami „nocnych braci”. Była to ich złota era w carskiej Rosji, której nie strawiła rdza aż do dziś. Jedną z metod „poskromienia”, pozyskania po swojej stronie tych antychrystów, są pochlebstwa i fałszywe wychwalanie. Dlatego nie dziwi, że na przynętę łatwo łowiła się taka skuszona i zepsuta wszystkimi darami i hojnościami ziemskimi (bogactwem, sławą i władzą) nadhierarchia, jak carowie i ich otoczenie. Następnie zaś cara Aleksandra [wpływ] idee masońskie całkowicie pochłonęły. a szczęściem archimandryta Fotij oświecił cara i były nawet zamiary, by sprowadzić z Rosji to «białe braterstwo». Według słów archimandryty: «armia bogohulna diabła upadła, herezji i raskolu język oniemiał, owe towarzystwa bogoprzeciwne jakoby piekło się skruszyło». Ale nie stało się tak, jak sądzono. Zanurkowali jak sumy na dno i doczekali się, aż owoce zasadzonego przez nich drzewa dobrze dojrzeją. I dojrzały. Czerwonymi jabłuszkami i czerwonymi gwiazdkami (emblematem masonerii) pod koniec jesieni 1917- Gog Antychryst, którego pojawienie się wyznaczyli już w XVII wieku staroobrzędowcy, rozpasał się na całego. Loże masońskie imienia jednego z największych masonów świata (wysokiego stopnia wtajemniczenia, który przyjął rytuał «czarnej mszy» – z puszczaniem krwi z żyły, paleniem Biblii itd.) K. Marksa, nazywane wówczas kółkami marksistowskimi, pojawiają się w całej carskiej Rosji. Znamienne, że właśnie w mieście, gdzie gnieździli się carowie, w Petersburgu, w latach 1894–1895 wszystkie te kółka zjednoczono w jedną partię. Wielka loża masońska i partia marksistowska bolszewików, ich hasła: «Religia – opium dla ludu», «Chrześcijaństwo – religia niewolników», «Bóg – wymysł popów» itd., uzyskały poparcie w inteligencji, która również uprawiała duchową rozpustę i bawiła się w bezbożność. A wielki sprawiedliwy o. Jan z Kronsztadu trafnie postawił diagnozę choroby swojej owczarni, która w latach 90. ubiegłego stulecia odeszła od mocnej i niezachwianej wiary: «i w większości inteligencja odpadła od Boga». Dlatego spełniło się proroctwo Nikona o ogoniastej miotle, która zmiecie wszystkich: carów, arystokrację, inteligencję. A przecież sprawiedliwy ostrzegał, ostrzegał: «Nie jestem prorokiem, ale przestrzegam was, że wszyscy zostaniecie zgładzeni z oblicza ziemi sprawiedliwością Bożą. Strzeżcie się, aby «mityczna osoba» Chrystus nie rozkazał swoim aniołom względem was, jak powiedział w Ewangelii według Łukasza: «Wrogów zaś Moich, tych, którzy nie chcieli, abym panował nad nimi, przyprowadźcie tu i zabijcie przede Mną»» (Surski. «Ojciec Jan Kronsztadzki»). Badacz masonerii W. O. Iwanow jeszcze w latach trzydziestych naszego stulecia pisał: «Rosyjska inteligencja, która ponad dwieście lat temu zeszła z narodowej drogi, do dziś błądzi po wyżłobionych przez grzmiący masoński wóz gościńcach, i ogłuszona łoskotem tego wozu nie słyszy głosu ani zdrowego rozsądku, ani narodowego honoru i sumienia». Celem światowej masonerii, jako szatańskiej, Bogu przeciwnej siły, jest odwrócenie jak największej liczby ludzi, narodów, nacji, państw i w ogóle cywilizacji od Boga Wszechmogącego. Bo to wojsko mrocznego świata. Najlepiej realizować to przez tworzenie supermocarstw, w których można wprowadzić jedną bezbożną ideologię albo pseudoreligię. Na stworzenie Imperium Rosyjskiego, jego potęgi i agresywności światowa masoneria włożyła wiele talentu i wysiłku i osiągnęła swój cel: powstało takie antychrześcijańskie, szatańskie supermocarstwo ze wszystkimi symbolami, barwami, ideałami, idolami i bóstwami. Jego imię brzmi ZSRR! Utworzono wielką lożę masońską, która rozciągnęła się «od Moskwy do samych krańców». Jednak supermocarstw pragnęli nie tylko bogobójcy, ale także namaszczeni Boży. Czyżby mieli wspólne interesy? Przecież ci ostatni włożyli wiele wysiłku, by przekonać naród rosyjski o rzekomej jego wybraniu przez Boga i niemal całkowitej pobożności pustelniczej. Pomagali kształtować imperium, nazywając to umacnianiem prawosławia, a faktycznie był to GUŁAG, ludomorstwo, które dotknęło zarówno chrześcijaństwo, jak i duchowieństwo. Wychodzi więc na to, że masońskie idee supermocarstwa i supernarodu tak głęboko zakorzeniły się także wśród części duchowieństwa, że hasło masona S. S. Uwarowa «Prawosławie, samodzierżawie i narod» stało się własnością wszystkich warstw rosyjskiego społeczeństwa, szczególnie zaś duchowieństwa. To właśnie jest to, co Jan z Kronsztadu nazywał w swojej inteligencji …ślepotą. Ślepota, która kosztowała zbyt drogo. Tak drogo, że nie sposób tego wyrazić ceną. Pycha na oczach supermocarstwowców jest tak wielka, że jeszcze nie dostrzegli, iż «król jest nagi»… nawet jego błazen. Że «naród bogoizbrańców» powoli marnieje od zmęczenia i wyrodzenia na szalonych trasach historycznych. Jemu bowiem przez długie stulecia nie pozwolono ani się rozluźnić, ani odpocząć, ani zgromadzić wewnętrznej energii na samodoskonalenie, twórczość. Nie było tak, bo przecież był «boży wybraniec, ruski Człowiek!» Choć u innego Rosjanina, W. Bielinskiego, wyrobiło się nieco inne zdanie: «Według was naród rosyjski jest najbardziej religijny na świecie? Kłamstwo! …Rosjanin wzywa imienia Bożego, drapiąc się po tyłku. To naród z natury głęboko ateistyczny. Jest w nim jeszcze wiele zabobonów, ale nawet śladu religijności nie ma». Można jednak podważyć i tę myśl. Przecież właśnie z ludowego żywiołu wyrastali i sprawiedliwi, i filary prawosławia, zwykli pielgrzymi i staroobrzędowcy, i ci, którzy od stuleci strzegą czystości wiary i należą do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego Zagranicą oraz do Katakumbowego. Dlatego po prostu nie dano temu narodowi możliwości naturalnego urzeczywistnienia siebie. Jednak gniew nieba nie ominął go, tak jak i wszystkich innych narodów, które zamieszkiwały i zamieszkują jeszcze imperium. Skąd bierze się degradacja, upadek osoby? Przez grzech odstępstwa od Boga. Od człowieka odchodzi Duch Święty. Dokładnie tak samo opuszcza On rodziny, rody, narody, gdy one jawnie, świadomie czy i nieświadomie stają się orężem szatana. I to, co było darami Ducha Świętego: miłość, pobożność, miłosierdzie, cierpliwość, czynienie pokoju, mądrość, talent, jakby przewraca się na drugą stronę i zamienia w nienawiść, odstępstwo od Boga, okrucieństwo, beztalencie we wszystkim. Jak powiedziano wcześniej, staje się przeklętym «każde przedsięwzięcie twojej ręki». Oto jak daleko można zajść w swoim zaślepieniu i nie móc zawrócić. Zajść samemu i zaprowadzić cały naród. Naród bowiem, zwłaszcza posłuszny prawu, carski, oddanie kocha swoich przewodników, nawet jeśli są tak samo ślepi jak on. kraju, że ona przez to osłabła i rozchwiana- п - с- (Ciąg dalszy nastąpi)

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 12Originalseite ↗

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

«й 2 біо МУ пам'ятають ті часи, коли Ви ЧИ не найоперативніше шатукувалися на книжкові новинки поезії прози. Нпні Би віддаєте перевагу публіциєтичним лос. дженням, - Михайле Федотовичу, активні читач! влдали кілька власних КНИЖОК, Ст ФЗОРИЛИ ЦИКЛИ радіопередач, -- словом, вла сний доробок чималий І все ж -- де Баші «гарячі» лі тературно-критичні виступи? Що Вас відвернуло від Башого Уміння оперативно ОЦІНИТИ НОВУ хлигу 1 майже безпомильно визна ЧИТИ ЇЇ місце в сучасному літературному процесі? Невже ВІДСУТНІСТЬ українського бестее. тера? М. С. -- Недавно на сторінках нашої періодики був дискусійний спалах: чи можливий український бестселер? Одні автори відповідали па це ствердно, підкреслюючи, що майже бестселером став роман Оксани Забужко «Польові дослідження з українського сексу». Другі, підкреслюючи ти раж твору Забужко (5000 прим. ). гронічно перепитували: з якого це часу бестселери стали Якими малотиражними? Треті нагадували: бестселер в Україні просто неможливий через звуженість сфери функціонування української мови, що просто підрізає крила українській книжці. Четверті наполягали: бестсе- Лер -- це низькопробне бульварне чтиво, яке рідко коли має щось спільне з літературою, тому не сумуйте з того приводу, що в нас немає бестселерів. Мовляв, сім Літ мак не родив -- і голоду не було... Мені здається, постановка питання про український тселер -- доволі симптоматична. Вона виказує майже ностальгійне наше бажання жити р атмосфері інтенсив- НОГО книговидавничого життя (як на Заході) з такою виразною і голосною його прикметою, як бестселери. Одне слово, нам прагнеться, щоб у нас теж усе було «як У людей». Мені здається, нам анітрохи не треба боятися селеризації (якщо вона справді можлива за такого стану життя української мови в Україні), але воднораз і не треба гіпнотизуватися від самого слова «бестселер». Це загалом якась важко збагненна річ: бестселерами часто стають сентиментальні, літературно недолугі твори г -- рідше -- літературні шедеври. Нипі на Заході тселерами стали кілька сентиментальних біографій принцеси Діани. І в той же час бестселерами були, скажімо, «Їм'я Троянди» італійського письменийка Умберто Еко чи роман «Нестерпна легкість буття» чеського прозаїка, що живе в Парижі, Мілана Кундери. Свого часу бестселером був роман «Подорож на край НОЧІ» видатного французького письменника Луї-Фердинанда Селіна; цей ТВІр став багато в чому програмовим для ШЛої літературної течії у французькій п розі. Сьогодиїй вс ознаки бестселера для інтелектуалів має дивовижний роман-лексикон серба Милорада Павича » Хозарський Словник». Нині ж уся інтелектуальна публіка вчитується в книгу-сенсацію російських математиків ї Фізиків Гліба Носовського та Анатолія Фоменка «Імперія», де на основі оригінальних статистичних методик та обширних комп'ютерних розрахунків зроблено реконструкцію давньої та середньовічної хронології. Але -- це рже бестселери певної категори людей. На жаль, жодна із УСІХ ТИХ книг не перекладена їз україшську мову, все те я читав російською. Тут можна чимало сказати про те, що сумний факт неіспування цих -- та інших подібного характеру -- книг в україшському перекладі категорично потверджує страшний ійтелектуальні порожийти в нашій національній культурі. П.Г з На Можу втриматися від захоплення: ВИЯВЛЯЄТЬСЯ ще є 5 пає СРИТиИкИи, які читають! Фиявляється, Ви, Михайле Федотовичу, залишилися асє тим же сумлінним читачем, ЯКИХ всЄ менше серед их, хто береться поцІовувати українську літе ратуру; 1 МАТВЕДДИТИ ці мої слова може той таліт ГИУСЄТОГО провінцалізму 1 хуторянської амбіціїйності « першого ларубка на три хатть. яким перейняті чи не всі виступи поцтовунвачій М. ТОЧИСЄЛЬНКНИХ тературних пидані», исзалежно рід їх традиційниу чи апвангарлиєтських ПОЗИЦІЙ о РО Армія авторів сушить собі голову, якого ЛІТЕРАТУРНИЙ ПРОЦЕС «ПІШОВ?"», поетеси Любові Голоти ТЕМОЮ, яким матеріалом можна пот рясти світ; видавці гакож ночі не сплять і думають, про що б могли мати успіх книги. (Прочитаймо післямову Маріо П'юзо до ЛОГО «Хрещеного батька», там докладно описано передісторйо цього бестселера). І ось є сенсаційний матеріал, його треба оритінально викласти; отже, пеймовірно зростає роль -Птерату рного професіоналізму (для порівняння скажемо, шов нашій літературі більше галантів, аніж літературних професіоналів), суперцікавого викладу матеріалу. Гамтешні автори не починають романів, скажімо, так «Високо в небі вився орел... (жайвір, сокіл. горобець)» чи «Тече між полів річка... (струмок, дорога, стежка)», як це залюбки рецитуємо ми в переважній більшості своїх гворів, наївно сподіваючись, що такий безнадійний баналітет одразу ж візьме читача за душу й не випустить його аж до останньої сторінки нашого невмирущого твору. Ми ще не звикли, ще не навчилися за читача боротися, потужний дух конкуренції ще не ВВІЙШОВ у нашу СВІДОМІСТЬ. далекий од намірів цілковито абсолютизу - вати ціну складників "птературного ремесла, але, ПОГОДЬМОСЯ, Нікому з письменників не завадить віртуозне НИМ володіння, особливо ж ТОДІ, Коли автор виношує амбітні плани (а хто їх не виношує!) створити бестселер. Уявімо собі, що наші автори нарешті справді віртуозно ОВОЛОДІЛИ Всіма премудрощами літе затурної техніки, що вони розучилися писати чудно. Лишається ще дві істотні обставини. Перша: пуб лика в Україні не може не читати українською (і вся плотіка!) | руга: книтовидання переживе ту стадію, як пазіипають бумом. Тоді й може настати пора українських бе гселерів. Отже, нам треба багато й небагато. Залекно ВІД ТОГО, ЯК на це подивитися. ЛГ. -- І все ж їі всеж. Одна ластівка весни, як ВІДОМО, Не робить. Чи не тому сучасний книговида вець, лерейнявшись нашими літературними бідами. намагається залагодити -- так / Хочеться сказати -- залатати -- ситуацію, посприявши ВИХОДУ колективного збірника. Назву лерші-ЛІПШІ, що спадають на думку: 4 Со 10», «Молоде вино», «КВІТИ Уу о темній кімнаті», «Пси святого Юра», «Іменник». . Хоча їх здебільшого найменовано «анто. ТОГІЯМИ», Це всеті ж лобревп ізнавані КОЛеКТИВНІ ЗБІРНИКИ, СУМНОЗВІСНІ Ще ЯК 4 с ТСЬКІ МОГИ - ТИ»... Антологія передбачає сиСтемнниі, Узагальнююче-науковнії підхід... М. С. -- Інколи починає видаватися: ситуація нібито ПОВІЛЬНО поліпшується, То там, то там з являється важлива книга. Вийшла, наприклад, двома виданнями «Історія української літератури ХХ століття », побачила світ хрестоматія української літератури та літературної критики ХХ століття «Українське слово». (На це видання американські Українці пожертвували 250 тисяч американських доларів. -- Примітка ПО Г) Але коли починаєш докладніше знайомитися з хрестоматією, помічаєш отой негативний знак часу: фахову несумлінність, відсутність критеріїв при формуванні хрестоматії. Упорядники її Василь Яременко та Євген едоренко не завдали собі особливого клопоту добирати для книги більш-менш рівновеликі величини. Я вже писав у журналі «Слово і час» після появи гретього тому « Українського слова », що там немає Ольги Кобилянсі- КОЇї, Гната Хоткевича, Павла Филиповича, Аркадія Любченка, ІОрія Липи, Василя Мисика, Василя Земляка, Павла Загребельного. Бориса Харчука, Романа Гваничука. Це справді дивно, бо ж хронологічно хрестоматія завершується Валерієм Шевчуком, Володимиром Дроздом та Василем олобородьком. Цілком ЗОПЧНО це ж запитання поставити не тільки перед .у порядниками, а й перед пауковим редактором Анатолієм Гогрібним. Може, він пояснив би отой принцип дирної вибірковості. Якщо упорядники вирішили зосередити передовсім увагу на письменниках не ішаних або майже пезнаних з попередніх історій мтератури і хрестоматій. То чому ж тут відсутні, крім попереду згаданих Любчені ка й Липи, Кравців, Стефанович, Лівицька-Холодна. Гординський та інші, кому судилися доля емігрантів 1 ШИликовВите замовчування па рідній землі. зрештою, чи мало запитань такого характеру викликав третій том хрестоматії Г ось з'являється додатковий гом, у якому упорядий ки, очевидно, вирішили виправити упущення такого характеру. С. пже із в ГУГОСЦІНІХ» | ДС ПОГІ НУЕДУ ЗГАДАНІ, ( Й гам 1 пдей, 1 Микола Руденко, і мидрій Шковський | Григорій Кочур, І Борис Ген, ії Олекса Ко ІОМІСЦЬ, 1 Володимир КОЛОМІЄЦЬ, | Дмитро Чередниченко, й ІЇетро Засенко, й Микола Сом, і Василі Діденко, й Володимир Базилеврський та Во іодимир Забаштанський, Грина "Килепнко, Роман Тубкіпський. є не вк поченші рани письменники з діаспори. Але ж шопу! цілковита відсутність єдиних засадничих принципів. Якщо г прозаїки-шістдесятники Гуцало, Григір Тютюнник та Дрозд -- і добре, що є, то чому немає | рія Щербака?! Якщо є В. Базилевський та Р. Лубківський, то чому нема Г. Мовчана, Б. Нечерди, Л. Талалая, П Скунця? Якщо там є М, Луків та УМ. Шевченко, то чому немає В. Затуливітра, Світлани Йовенко. Любові олоти, Наталки Білоцерківець, Софії Майданської. Галини Тарасюк? Я радий, що є там Гван Малкович, але де ж Пор Римарук, Василь Герасим'юк? Як пояснити те, що поза рамками хрестоматії лишилися Григорій Тютюнник, Роман Федорів, Василь Захарченко? Хіба можна уявити українську прозу без цих їмен? Я лопускаю | ВИОІрковість, і той варіант, коли. з огляду на поставлені перед собою і неухильно дотримані критери, упорядники можуть оминути ці чи інші імена. Але принциті критерії система повинні бути. Тут же всього того немає уте так, що до хрестоматії подекуди чомусь потрапили менш помітні імена й не потрапили більш помітні. Хай вибачать мені упорядники, алея бачу тут одне з двох: або фахову некомпетентність, або тукавий умисел. Так 1 лочеться запитати їх словами героїні Хвильового: . Це ви серйозно, чи по-українському?» Отак, саме «поукраїськи» ми сьогодні перепсовуємо будь-яку справу Так ми керуємо державою, так виграємо вибори Л. Г. -- І що -- скажемо наше заповітне: «І на це нема ради?». Чи не здається Вам, що л"тературн!і ПРИТИКИ старшого покоління нехтують молодими іменами 7 ор Літературний процес наших днів характер- ний передовсім ряспотою ще вчора не знаних імен Іздрик, Кашка, Скалацькі. Процюк, Андрусяк, Бедрик, Прохасько, Яровий Вони несуть елемент Літературної гри, сміливий експеримент, полемічну деїдеологізовапість. Зідбуває ться те, що и мало відбУуУтИиИся, 27 література наша стає більше схожою на себі Ще педавно домежно засериознена, вона в творчості молодих зухвало ВІДГЄеТЬКОВУ - СОЧреалістичні й пародницькі приписи, прагне саморозвиватися за своїми внутрішніми законами й не бути служницею-ілюстраторкою; у нас дуже довго наго іошуУувалося на тому. ЩО птература повинна », ХО'Ї ВОНА в ідеа п нікому й нічого не повинна зона має право жити за СВОІМИ законами, без усяких регулятивних втручань іззовні. Гак само по собі росте дерево чи співає птах. Ос ганнім часом я мав ЗМОГУ прочитати чимало цікавих романів зарлх біжних авторів («Ім'я Троянди» і «Маятник Фуко» У. Еко, «Останній світ» К ракомайри «Райські пси» А, Поссе, «Без мер тя» М Кундери). Цезовсім ІНШИЙ, сказати б, принципово ший рівень художнього мислення. Вони не відООРажають реа ІЬНИСТЬ, ВОНИ зорять свою реальність Це -- не життя у формах життя, ав Формах акцентовано мистецьких, з блискучим використанням аІлегори, притчі, гротеску, фантастики, чайрізноманітніших стилізацій та містифікацій. У нас такими пошуками відразу ж звернув на себе урагу Ю Андрухович із його «Рекреаціями», «Мох ковіадою» та «Перверзією», які здається мені, зідкривають нові мистецькі папрями пошуків сучасної прози, ЩО ВИВІЛЬНЯТИМеЄТЬСЯ ВІД сумніВНОГО (ОСВІДУ ТИХ ДесяЯТтиЛлІТЬ, КОЛИ ПТ ратура повинна була служити, й ВІД ІЗ ним пов'язаної сили мерці, яка неодмінно виявляє себе в усіх художніх компонентах, Характерно ІС, ЯК намагаються втекти піл ЦЬОГО вчОо- УАІШНЬОГО До МДУ украпіської радяті ської тсератгури І. Загребельний у «Ї ИСЯчЧОЛІТНЬОМУ Микодаї» та «Олії», Роман Федорів 5) «Чорній свічі від Ілени» 2. Т)ваничук у Орді», «Євангелії від Томи» Ренегаті їй «Смерті ЩІ )ди » Зажко УЯВЛЯЄТЬСЯ. Ов вони ПІАПИСОЛИ такі твори ще еСяЯтОк років тому (тут я мало на увал! не ТІЛЬКИ так МенНСдейне по Га ПОМОНІЗ | ПОВІСТІ '); АНТОрИ «ВИНаЙШ ЛИ з рорму ДЛЯ КОЖНОГО з ЧИХ |і ПИШУТЬ 7» РОЗКУуТІИ СТтИЛлЬьоВіЙ Ма рі. По обіцяючк КІСТ оповлення прози КоОнпсерватипнішого МІСЦЯ Вр процесі І «1ДОЄ ГЬСЯ. ІА ДПЦІЙНО ДАРИ МАТОМ мтСературномиу / / оче ГАЇ. І / І ІПИИРІ ІМ Ід АТ/ВУА ГІ Рі Г) "І Г/І ЛАРРІ. ОНР ми обіишли ще одну тему -- т му книжкового ринку кое Ще недавно шишо публіцисти захоплено ПІЛСТИ «ІС ТО( ринкоОпа "г мокр іТіІЯ ТЯеП( 0 УКкраїтеська «ТІК ка зиОоОрюоватимі «НОС МІСЦе ПІ (СОПЦем, як пе й робиться ах ПОБОМУ ПИЛИ ППО Ома « НІТІ і ак ПО УСЬСОМІ» ОАрИВИ. ПЛОНОМОМУ СПІТІ МИ ОВИданИ А итература МИНУуУтТь і.| ( УпВОрими РАЛИМАРІСТАГОЇ ІОН" У| РО 1ДІЗСУМІМ .«А:МОВИЛЯЧКИ Пореконапся 1 п «ТІ! Л | 1 Канал 11 «щоправда. І МІ "имало пиняткіп "І Аралок ус ЧИХ нашонально па МИ ПИХ просктіВ. на ЧК НИ м МЕНООИО До га () Хле нап ПУОЛІШИ ||! ПОМОЧІ 1120 УкрОїи ЗКУ КИНЖКХ І У МмМОНДМ Шинку, або трохи лукапили йо СДНОІЛ ДУЖС ІСТОТИ подробиці МААМАЛИ СОС абІТУ Укр рої Мо мррГІГгО
Seite · S. 13Originalseite ↗

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

(дово ПРИКВИТИ || слово мас п Р ДаНномуУ УКРАЇНСЬКОМУ гак ринку не може бути х | о повноцінним товаром, оскільки в нашій дер 1.1 (і ІКОМИИ ми МА Же ( «Їх | Фу ПІМ«ПАІОНгУ рання ї країнської Мови МиИиЖжкОвВим ОННОк зукща 11110 (П«А«ЦПОДдДИСНИЙй ууійськомовиими виданнями 1 там є пе тіЛЬКИ бульвар пчИмаА 1О ериочвниих Хереви і жан! ОМ СТО А РК р ПИтТОМь СКОпОмихИ, чменеджме!' 7) переклади нтанйкращих Фі Те осфів письмена КІВ ститу (идані 5 Роси кииги мають пабага го НИЖЧУ собіварти гь) отже, здаймо собі звіт чи може з таких умов 1 на такому ринку мати успіх наша киига 10 УСЧІ обвишана податковими гирями /! Рльки державними ПОРОТоКЦІОЮНТОУМ МОЖжеС врятувати просто запити Ринок ринком, але наша ситуація така, коментаря про вимага: об'єктиви й суУО'ЄМТИВНІ фактор", ШО « упроводжу СУТЬ Нау КНИТУ НО ГОМИ ринка рей ПО ТІ фактори -- із категоричними наками || апіть» Роси 1 ростом И кИМЗІ не загрожує ЦшиИщЩО, щмОосєзпечено птльгове оподаткування книтовидань. Цаші ж владці, які мали о розуміти похмуру ушкальність ситуації зУкраїнського кити 010, абоо пе хочуть п розуміти, або ж удають, що не розу миоть, 1 кинули п наоапризволя- Ще Гакого, здається, нема в жодіти колишт и республіці радянського С ОО) (хІОа ЩО 4 Білорус |) 7| підтримую постійний кКОНТакт 31 г воїми сстонськими колегами. Вони повідОМЛЯЮТЬ, ЯКЯа широка о уь державної підтримки естонської книги в ЄСстониї. Те саме в Литві. Отже, не на ринок 1 ГЯЖКУ СКОНОМІЧНУ ( итуаціо треба кивати, а греба мати просто доб У БОЛІО Й ПОЧУТТЯ відповідальності за долю рідного с воно -- рідне! ) А все решта -- то вже варіанти злається, державники таки заходилися коло маємо чи не з півсотти літературних премій значна частина меценатських), створю- ЩО митусовими слова в рідному краю птературиї - (серед них ЮТЬСЯ НОВІ пітературні авторитети, ВІ, гоуває ТЬСЯ «одержавлення » вчорашніх літературних диси, ІЄНТІВ, Басиль (СТ) с нагороджений ар, ІЄНОМ ( ПОСМІ р гно) Коментувати Тамі ПОДИ ІНОДІ НЄ ХОЧЄТЬСЯ занадто багато лишиться невимовним М. С Деякі події в сьогоднішні и Україні викликають почуття ніяковості. Скажімо, нагородження посмертно Василя Стуса орденом. Вірю, що при цьому могли керуватися добрими намірами. Але Стус -- постать набагато більша за такі нагороди. Такими жестами його ніби намагаютиься урівня ТИ ЗІНШИМИ У каз про ИОГгО нагородження сорижи гься або як нерозуміння того, хтотакий Стус, або ж як нездатнисть високих чиновників відчути всю недоречність таких ситуацій Миту е В якомусь важливому сенсі належить передовсім мину лому. Ми не маємо морального права ЙОГО піДПравляти, втручатися в ЛЬОГгГО сх с помер за колюючим дротом без ніяких нагород. Якби ще його було нагороджено негайно ж по смерті, то це можна зрозуміти чи навіть солідаризуватися з тим фактом РПині ж відчуває ш У відповідь на те глибокий душевний спротив 1 недовіру в те. ЩО ВИСОКІ ПОФашії урядники розумпоть особливість гакої ситуапії та значення Василя Стуса в нашій істори їнколи подібне відбувається і з присудженням Державної премії їмені Тараса Шевченка Недавно ми побачили поміж нових лауреатів Івана Багряного Минуло понад три десятиріччя з дня його смерті Він жив в еміграції і там помер. Пільки після (добуття Украшою незалежності повернувся до нас с воїм ім'ям ітворами. | ми вже тепер намагаємося підправити саму істор. Цього робити не можна пе Вже В якись МІРІ фальс ація У такий спосіб справді можна дійти до того, що премио імені Шевченка буде присуджено самому Тарасові Шевченкові. Премії греба присуджувати сучасникам. Як це й робиться в усьому) цивілізованому світі. Ми ж поміж себе весь час говоримо, Що маємо більш ніж дивну ситуацію: улавріх мо почесним званням лауреатів навіть дру! орядних письменників, а Василь Барка та ЇОрій Шерех -- активі учасники літературного роде наших днів, за присудом Комітету ПО Шевченківських преміях, ГАКОї вІДЗНаКИ НЄ зас луговують. Здається, Комітст чекає, Що цих письменників нестане, аби потім схаменутися ий одно: гайно прис у дити їм премію. Маємо якусь майже патологічну нелю )0Вв до сучасників Іншими мотивами все Це просто важікю пояснити. Важко пояснити й появу так званої! малої Шевченківської премії (уявляється введення завтра ще МЕНШОЇ, а післязавтра ще меншої ) цевже якась художня самодіяльність. Та «Сталінка» Олеся У льянештка Ж - - кОм стала авторитетним художнім відкриттям | вона ЦІЛКОМ " з г - її С)- заслуговує Шевченківської преми Але, бачте, ми Чо мусь присуджуємо авторові наш пнезрозу | малу преміпо. Ще й пишаємося тим: ОТ бачте, мовляв, як ми по-батьківськи піклуємося про молоду зміну, спеціально для її заохочення "7 Шевченківську премію В літературі Немає няття, як вік авторів. Є лише тексти. гр | гран я молодим поетом. Він був великим поетом Чи лермо тов. Нобелівська чи Гонкурівська Премії 1 «пецальних своїх малих варіантів, рік авторів «ХОмітетів 3 нагородження тими преміями | Є аніякогісінького значення. БУДЬ'ЯКИХ варіантів там не передбачено, мала ГІС Гонкуріви ька премиї навіть Не уявляються Л Г. Муман т «Федотовиту, Вами говоримо пІЛбУВАЄ ться ДВ рІЧИЩІ, реально, -- в обмілілому ставку па ІМ'Я є. процес » І говорити про це особливо ООЛЯМІС, - ВСІХ негараздах, за остані десятиріч ча є Життя поверну лися зпачні імена І ТВОРИ . Роз приляного під ро, ІЖЕНИЯ » УСІХ хвиль. Повериулись 1 Іс пують сає підбулося отого злютувания «слова, ГО ОХ МИ могли 0 НИ! говорити про ЄДИНИЙ факраре во процеє, сприятливий 1 для єк- ТАС й я ей рорія М. С. - Ше свіжа в пам'яті ота рай ЛУ ай років ЩО нею ознаменувався ПОЧаТО» дев ЗЕ з тури зустрілися, щоб стати єдиним цілим, дві ЛІТеРег Так звана діаспорна Й наша гутешня ом почали публікувати й твори репресовано справді пага 13 Наліоі итератури Пи ьменитав о ля В У крашциї Лувало початок нашональногто пшдродяч кові | с захлинувся | Але пей благословенний проце - усьмачки, Костецького ввели малу ІІобе перська ЛМІ ПО собі, мілий винахід птературиу такого ПоО- Артур Рембо не був матоть для має компроми тих "ГИ - все, про ЩО МИ 7 а якщо ОІЛЬШ «літературини -- ддже, при ІИТЯацьке НІД ПОЄТІВ 10 11 ау 2/9 торів -емігран ГІВ | Га това», ПРИ ЯКІМ птературини І 10 ого Ж, тоді 4 й РОВУ РДА 121 Х До читача | вий "рн з - іч ік - я "Кк . і, рр "чу ' ли -- - и ційно вної що 7 в - - ж сій РУ ін . я «о Р. ЛРУ шо 4 злий ог - м -і РО ФУ се РН зр ме ш . - н т - зай ін . г Р о ч Ріка - г учи ри - ють Ре - проза ; - - | Р Р "ак т . -- ень Р - Р авкаціьнно ДЕЙ Закон от Р РУ -- 4 з 1 ть т ьо р - -П б й - чі я ній Ва - чаібінюч "а - нині дити з т , ж - а - і б. - - : - й і - чі ч-о отой 2. вань» 1 чн з - ж ли ЧНО РУ о Я аі чна й нічні нь жав ни і З - - . о я - ПРО У У рн - кьх о - -- те | - чор : р-н М а -едуч- - РР - - ча --- Рот РИ з і: - чі чі - РУ шї - ре ТЯ й я зідньнина - » ЧЕ. зна ж ж Й ней у п" У ю ие . ча - е і ьо ьо - Ре - - акт зання я о НИ ніки -- нн не ОН ж; що ою - жен т обіцянкою лишився десятитомийм о Виншиченка, у нах практично мезнані твори ШПІлемкевича, Липинського (пого «Листи до братів хліборобів» вийшли обмеженим гиражем); зрештою, про яке національне зміДРОдже пити можна говорити, коли урвався вихід першого пе цензурованого видання творів Гараса Шевченка, а ВИХІД - Історії У країши РУ Й» рушети КОГО ро щптягся настільки рогів! Ми нагіть пе уявляємо собі, яких вграт зазнаємо сьогодні (а ще більших можемо зазнати завтра!) через гакий стаї речей. Тексти, які не прийшли в украпту, це наша культура, наша ІДСГОЛОГІЯ, Це -- ТОЖ розбудова держави, Адже держава будується (чи не найперші!) у ліодських умах і душах Наша влада натхненно творить руши культури. А чи можна щось вибудувати на рутнах культури? Ніде, пі в якого народу, який живе держав: шим життям, пемає такого Оорутального ставлені я влади до національної культури. Таке є лише в Украшті. коли починає здаватися, що паша влада -- пе паша, що вона окупаційна. Від неї ми чуємо: дайте спершу кавести лад в економіці (а становище там, до речі, стає дедалі гірше), потім, мовляв, настане черга культури. Але ж ці речі не можна відривати одне від одного, вони справді нерозривно взаємопов'язані, як душа Й ТІЛО В людському організмі. Візьмемо будь-яку економічно розвинену країну, і ми відразу ж переконаємося, що там висока національна свідомість і культурний розквіт. І Канада. й США, і Японія, Англія, Франція, Німеччина завойовують світ не тільки економічно, а й культурно. Але повернемося до сюжету зустрічі літератур. Звичайно ж, нас збагатив літературний досвід, скажімо, Емми Андієвської, Богданів Бойчука і Рубчака, ПОрія Тарнавського, Романа Бабовала, Олега Зуєвського. Гак звану нью-йоркську поетичну групу цікаво зіставити з нашими шістдесятниками, тут вчуваємо певну суголосність мистецьких пошуків, характерну передовсім прагиениям віднайти нову поетичну мову. Уважнпому читачеві шістдесятників легко сприйняти і прийняти поетику нью-Йоркської групи, ві підготовлений до неї художнім досвідом шістдесятників, які також взорувалися на шукання світової поезії й значно оновили поетичний синтаксис, зрештою, просто демократизували поезію, бо аж надто було в ній «бронзи декларацій» та «барабанів пафосу». Ми маємо сильну школу художнього перекладу, представлену іменами Миколи Лукаша, Григорія Кочуза. Євгена Поповича, Анатолія Перепаді, Оксани ен аберучаї | тут наше перекладацтво збагатилося роботою Ігоря Костецького, Годося Осьмачки, який блискуче переклав «Макбета» й « Короля Генрі ГУ» Шекспіра та «Баладу Редінгської тюрми» Вайлда, окремої розмови вимагають переклади Олега Зуєвського, особливо ж -- Його книга поетичних інтерпретацій Сте- «рама Малларме Х гось сказав. посзія - це те, що зникає при перекладі, Але в Зуєвського, мов своєю рідною мовОго, заговорив украпи КО ОДИН 13 найзагдюбюк ших і внайтемиіших» постів, Яссвідчать авторитети експерги, Малларме не згубив при перекладі виразу поєтичного обличчя. ОЙ Якщо взяти за основу нині добре відоме «Потрібиї зміни...», ТО -- ЯКІ? М. С Ось в Україну прийшли Домонтовичері біографічні (та й не ТІЛЬКИ біографічні) твори, його «Романи Куліша», «Аліна ії Костомаров», «Франсуа Війон», «Ой поїхав Ревуха по морю гуляти». Всі вони можуть бути яскравим взірцем штелектуального наповнешня біографічного твору, нестандартного бачення життєвих колізій героя й уміния вписати людську долю в контекст часу. Вважаю, що дуже корисним для нашої прози може бути сама неповторна стилістика Домонтовича в його повістях «Безгрунту» й «Доктор Серафікус». Ми надто загіпнотизовані своєю поетичною 1 ліричною прозою, вона стала для пас якимсь нездоланним трафаретом, стильовою інерцією. Жива реальність, духовна пластика й дорогоційна соціальна конкретика -- все це губиться в яловій зліризованості, патетиці й силуваній поєтизації так званого об'єкту зображення. Ми ніби не можемо писати прозу так, як пишуть ЛЮДИ, такий дорогий нашим критикам і, на їхню думку, єдино ушверсальний, лірико-романтичний ключ забив у нашій прозі все до нього не подібне. В усьому світі те вважається безнадійним літературним анахронізмом, і тільки ми піднімаємо той анахронізм на літературний прапор і прагнемо здивувати ним світ. За ці п'ятдесят років світова проза стала значно жорсткішою, незмірно скупішою на всякі сантименти Й патетичні словеса - як саме життя. Якщо в літературі існують «Сто років самотності» Маркеса й «Дервіш 1 смерть» Селімовича, то ми вже не повинні писати так, як писали досі. Звичайно ж, маю на увазі не рабське наслідування таких творів (та й чи можна їх наслідувати?!), маю на увазі масштабність задуму, енергетику метафори, зрештою, оту нову -- справді сучасну -- художню мову, яку ми вчуваємо з кожного виданого роману. Деякі недалекоглядні літературознавці категорично повчають: треба писати так, як писали класики, Писати так сьогодіі вже не можна. Класики були дітьми інших часів. Відтоді світ змінився до невпізнання. Нові часи -- нові ідеї, нові проблеми, нова ревізія цішностей, отже, нова призма бачення письменника й новий художній арсенал. Тоді, коли змінюється все довкола ліодини, змінюється й людина, література не може лишатися без принципових змін. УВАГА -- КОНКУРС Ліга українських меценатів та Міністерство освіти України оголошують конкурс на кращий підручник з історії України для середньоосвітніх павчальних закладів. Умови конкурсу: -- зміст підручника повинен бути викладений з урахуванням навчальних програм з історії України, затверджених Міністерством освіти України, -- роботи на конкурс подаються анонімно, під девізом і -- авторами й співавторами підручників не можуть бути члени Журі конкурсу; -- Журі відбирає кращий рукопис, за який призначається відповідна грошова винагорода. (Розмір суми буде прийнято на зборах Ліги ) Журі конкурсу разом з Міністерством освіти України затверджує кращий рукопис як підручник, рекомендований для навчання 1 до друку. Як виняток, під однією обкладинкою можуть бути об'єднані два кращі конкурсні рукописи Ліга українських меценатів на свої кошти випустить у світ підручник, що посяде перше місце в конкурсі. Додаткову інформацію про конкурсє можна отримати за адресою: 252034, вул. Болодимирська, 42. Тел./ факс: 224-42-58. Журі конкурсу (орієнтовний склад) на кращий підручник з історії України, що його пропонує Ліга українських меценатів ГО) іі .Я. ГОЯН -- директор видавництва «Веселка: Р.ІВАНИЧУК -- письменник Я ІСАЄВИЧ -- академік НАН «о -Л.БУНЯК -- генеральний директор Державного підприємства магістральних нафтопроводів «Дружба» 9. Я. ДАШКЕВИЧ -- академік НАН, заступник голови Урі 4. І. ДЗЮБА -- академік НАН 5. В. ЗАГОРІЙ -- президент АТ «Дарниця» 6. П. ЗАГРЕБЕЛЬНИЙ -- письменник, голова Журі Т. КАЧАЛОВА -- координатор Ліги меценатів, секретар Журі 10. Т..ЛАДИЧЕНКО -- зав. кафедрою методики викладання історії Національного педагогічного університету ім. Драгоманова 11. В. МИСАН -- вчитель історії, засл. вчитель України 17. її 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22, 24. 25. 26. Ю. МИЦИК -- доктор історичних наук Ф. СИСИН -- доктор історії, Торонто Р. ФЕДОРІВ -- письменник П. ЯЦИК -- президент Ліги меценатів. .П. МОВЧАН -- письменник, голова ВУТ «Просвіта», заст. голови Журі В. ОГНЕВ'ЮК -- начальник Головного управління середньої освіти МО України П. ПОЛЯНСЬКИЙ -- вчитель історії середньої школи. А. ПОГРІБНИЙМ -- доктор філологічних наук, голова педагогічного товариства ім. Ващенка О. САВЧЕНКО -- заст міністра освіти, академік Академії педагогічних наук Т. СЕРГІЙ ЧУК -- директор видавництва «Дніпро» М. СЛАБОШПИЦЬКИЙ -- виконавчий директор Ліги меценатів О. СУБТЕЛЬНИЙ -- доктор історичних наук, Торонто А. ТАВПАШІ -- генеральний директор АТ «Світоч» В. ШЕВЧЕНКО -- вчитель історії середньої школи Я. ШЕПЕЛЯВЕЦЬ -- виконавчий директор благодійницької місії «Думки про віру» Р. 5, На адресу виконавчої дирекції (Київ. вул. Володимирська, 42, к 30) уже надійшли перші рукописи. "Підсумки конкурсу будуть підбиті восени 1998 року. Нагадуємо, що переможці одержать премії в сумі. ективалентній 3000 американських доларів. Відзначені Журі рукописи, рекомендовані Міністерством освіти для вивчення в школі, Ліга випустить у світ своїм коштом акне прийшли прозо твори «кит Барки, рілокти . р цннннтня й - чання л- - - а чани - й о РАД - п. ні - | | - -та ПЛ т ць -і - є ен - РР | а п п о | ою - ь т їв ь 5 у Р найсяй в -. жи - - о сни - - ---і "М. чия П.
Seite · S. 14Originalseite ↗

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

М поні зи а є чо . ль ель по аю и Зм и чи М Кун М м чочучу то со пого 2 Лю у Р б т ян З г Ж Я . чн ко . б б ом лачяан -- и Ч "о Р чу . ч - - іч . ї - чи лу А і-ї - - чи. - чі РАКА Ло пр нн, и "ЧОМ Мати-Земля; Ма ти-Богородиця, Мати- Україна. б ль, ч - че ч . М - - у і. б, - о, ау вечора аар9А ної артистки України НІНИЕ. МАТВІЄНКО, який відбувся в березні в столичному палаці «Україна», -- явище таланту нашої національної співа чЧКИ. . Якдитина по голо 28 впізнає матір, так ами, почувши ійну Матвієнко, впізнаємо Україну: Ії голос не піддається Жодним італійським, німецьким, РОСІЙСЬКИМ ШКОлам, во -- неповторна, глибинна суть наци. По ного тембру ми прочит)у характер, долю, історію цілого на роду, початок якого лежить у найгланбших культурних шарах земних цивілізації Музично-сценічне ДІЙСТВО «Золотий камінь ПОСІЄМО» -- це широке епічне «Коли не б уло з нащада світа, ТОГЛИ Не було неба, ні землі...» продовжує твори- ТИСЯ ПО СЬОГОД нішній день. Міняє ТЬСЯ адяг епох, та сутність народ У залишається Вистава складається з шести розділів: «Створення світу», «Весна світу», «Русь прадавня», «Княжадоба», «К. озацькадержава», «Ввійди і ти у цей соб. ор». Вони об'єднані наскрізним РОЗВИТКОМ ГОЛОВ- 2 о Музично-сценічнедіїїство ювілейного непроминупще, бо засвідчив Усю повноту ної їдеї -- Ма теринського начала: Над втіленням цього розгорнутого панорамного дійства працювали: - автор естетичної концепції, автор лібрето | режисер, письменниця; ла уреа гутературної премії «Благовіст» Софія ДЛ айданська; 7 р, лауреат Міжнародного конкурсу композиторів їм. Іванни та Мар'яна Коць Ганна Гаврилець: й насичені оркестрові картини, її обробки -- це несподіване прочитання кодів глибинної чуттєвої природи української народ НОЇ балетмейстер - лауреат Друтого міжнародного конкур ашвілі, що збагатила ці музичні картини динамічною інстр ументов- кою живого людського єства; су шм. Сержа Лифаря художник по костюму Галина Забашта, яка ств срила неповторну галерею зорив історичних епох, що кольором і пластикою співають разом із Ніною фаль», почувши кожний з ІНДИВІД уальних Голосів творчої групи, як досвідчений обдарований диригент об'єднав їх су злагоджений ансамбль. ли запрошені: хор «Дударик» під ор удою е До постановки Цієї вистави художнього керівника Миколи ацала «Сузір'я Аніко», Ансамбль давньої лчЧеченя, камерний оркестр під орудою з Стренка. Генеральний спонсор -- компанія «Соса-Соіа». 1 Просвіти» Любов Голота мала розмову з письменницею Софією Майданською, яку пропонуємо вашій увазі. Кореспондент «Слова Ваш квартет: лець--Матвієнко--Забашта 2 С. М.: Нашій справі передувала випадковість. Півтора року тому, одно- ГО ПОГідного осіннього дня прийшла до костюму Галина Забашта, ми з нею познайомил'ся ще коли я працювала над сценарієм Першої «Червоної рути» в Чернівцях 1989 року. Які всі жінки, схильні до мрійливості, почали складати творчі проекти: Галині марилася персональна виставка, в якій можна було б показати творчий доробок останніх років, мені ж ув книжка прози, яку давно збиралася видати, але... Тут, притих роздумах, Галина раптом згадала, що є реальна МОЖЛИВІСТЬ втілення, хоча б часткового, в перспек- ТИВІ очікувався ювілейний вечір Ніни ідея одразу захопила, Оскільки добре знала творчість Ніни Матвієнко та Галини Забашти, їх же, в свою чергу, в'язав оберег «червоної ВОЛІЧКИ» попередніх спільних робіт -. Настворення епічної картини, в якій Ом відбилися найбільш яскраві і водночас драматичні сторінки нашої історії, пдштовхнула попередня моя робота -- лібрето до ораторії «Святий Днпро», музику написав композитор Валерій Кікта (дві прем'єри в Едмонтоні в | 93 р. тав Горонто 1996 р. під керівництвом віДОМОГО, На жаль, уже покійного, диригента Володимира Колесника пройшли з великим успіхом). Там -- Дніпро-Бористен -- Вічна ріка, вічна книга, сторінками якої рік за роком, століття за століттям 1 рлруаи чаша історія, а тут голос їни Матвієнко як уособлення характеру української нації, його суть -- велич : незнищенність Материнського милосердя, яке ушляхетнює сильного | дає надію слабкому. Епохи, як коштовні чи убогі одежі, міняються, -- характер нації, глибинна, дана їй Богом сутність незмінні. ни Кі п РЕ о тр тузики -- художній керівник (м. Львів), Театр сучасної хо еографій| ОСТЯНТИН аслуженого діяча мистецтв Вол одимира С. М.: Щоб утілити сценічний образ, що так ясно вималювався у моїй уяві, потрібно було півтора року. Я захопила ідеєю створення образу Матері- Батьківщини ще трьох талановитих людей -- композитора Ганну Гаврилець, балетмейстра Аніко Рехвіашвіл: та сценографа Ігоря Білецького. Впродовж року збиралися майже щотижня, ця робота нагадувала працю археологів чи реставраторів, яким треба, уважно знявши нашарування віків, їхні кіптяву й пил, дійти до первісної суті цього характеру, вкладеного в найтоншу звукову матерію народної пісні. Головна наша мета полягала в тому, щоб, дослідивши найдавніші зразки українського мелосу, які можна інколи порівняти з наскельними малюнками, і відібравши з них найхарактерніші, не пошкодити першооснови, а тільки дати їй сучасну інтерпретацію. Це іІнструментування стосувалося не лише пісенного матеріалу, а й кольору, форми, пластики, динаміки музичної драматургії всього двогодинного дійства. У ході роботи ми дійшли висновку (а це стосується насамперед ранніх первісних пластів нашої історії), що найдавніші зразки абстрактного, умовного бачення світобудови та його фетишів співзвучні з найсміливішими пошуками сучасних митців, Коли вони заглиблюються в природу своєї першооснови |своєї праотчої землі), їм раптом вІДКривається багатозначна простота СИМВОЛІВ, що такі ж самодостатні, Як 1 неперервні звивисті лабіринти життя на орнаменті глиняних григальських жОбанів. Кор: Як же вдалося вибрати з барв народного мелосу найяскра- Віші, найхарактерніші для Ніни Матвієнко? С. М. Ми з Ганною Гаврилець пере- "орнули гори пісенних скарбів, які носила в собі і виспівала нам Ніна Матвієнко, також прослухали непов- Торні записи у виконанні жінок Полісся, Вінниччини, Київщини, Харківщини. Полтавщини, Буковини. З одібраного п ня тега нь РА матеріалу, щоб досягти драматургічної цЛІСноОСті |і наскрізної динаміки, явив язувала своєрідне лібрето. Далі все залежало від Ганни Гаврилець. Від того. як буде інтерпретований автентичний матеріал, залежала на п'ятдесят відсотків доля всієї вистави, Опрацьовуючи, обробляючи пісні, Ганна не сміла порушити структуру первісного інтонаційного ткання, алише повинна Оула загострити, довести до максимуму чуттєвий його вплив, розбудивши У ПІДСВІДОМОСТІ СЛлЛухача пам'ять, «дух предків». Із цим Ганна Г аврилець упоралася Олискуче. Найдивовижнішим (уже зі срери фантастики) було те, що голос Ніни Матвієнко, легко долаючи тисячодлітні часові простори, набував ознак: забарвлення, характеру, динаміки тієї доби, в яку на короткий час перевтілювався Після почутого справді таки хотілося повірити в те, що в кожній людині закопОвана пам'ять усієї історії людства, записана генеалогія роду, що «з нащада світа» розсіявся по обидва береги Дніпра. Найталановитішим представникам цього Яскравим прикладом тому є розділ про- грами під назвою «Козацька держава». У цій картині я задумувала показати Україну, що існувала | розвивалася в контексті європейської просвітницької культури АУП--ХМІІ ст. Ніна Матвієнко повинна була виконувати духовні і СВІТСЬКІ твори тієї доби з хором ХЛОПЧИКІВ і самостійно. Нам хотілося відтворити стильові особливості виконавства епохи бароко. Співаки, іІнстру- ч'вошоя шов З о здарачанвінсю тб й ? Р "або У "і п Ж и вісь іа що! чо вчора п аз. ". ЗД Пити б б Зі виборчі о т и ОР ни м йод В Р - і. | - Зом я ня али нанат, ко он кН У "ваз ьо о В заг . " " Р Р ння о о нн п а РО юн ню кв ПЛ Ранок о Р Б Пк Р чн побори о пн б о ай 400 ьо ьо Чу Чо з ПЕ, 9 ДОН єн в р Зивии о уйоо 0090, Ж з нь ан НЕО нь аа они и Б я Б ку Р ЕН чо кв ой т п аю з кан ан вн ев пит енийоєвиань юю я -'и і. - пд з рн и и рі блока Чун Ше о ра Рай. юне ньвезо і зіоззнач" ша - -о ою а "обом у їв тою нн в Ь - -' нанлель Ру с нь ть и о о часи пором покої чв'тяюоя - "о чию -- "о и чи В а чн з'з'агочОЙЮ що зро з еягайтиюинио ми знов Моно вчені-музико- ЗА знавці, фанати З ками б'ються у пошуках найправдивішої виконавської істини. Зізнаюся, спочатку, коли попросила Ніну спробувати заспівати світський кант «Ой у полі річка», закрався сумнів, чи зможе вона, із яскраво індивідуальною манерою співу, підкорити свій голос правилам барокової стилістики. І сама співачка спочатку не була у цьому певна. Та варто було мені звернути її увагу на рівний, прозорий звук блокфлейти, як їй голос одразу влився в злагоджений ансамбль старовинних інструмен Ів, наче и ніколи не існував без лютні, ребека, блокфлейти та ліри Цікавою була робота над музичнохореографічними фрагментами як композитора, так і балетмейстра Аніко Рехвіаштілі Притадую один епізод з низки спільних наших пошуків. Щоразу, написавши настутіний номер, Ганні нетерпеливилося показати його мені, разом раділи вдалим знахідкам, потім кликали Нпну і вже втрьох «приміряли» па Нйнин голос написане ( права рухалася жваво, аж поки Ганна не дійшла ло розділу «Княжа доба». Якось опівночі дзвонить мені Ганнуся -- ніяк невІДКриваєтьсяїи велична тема Стольного Києва, сон її не бере, не може собі місця знайти. І раптом мені спадає на думку прочитане колись із історії Києва перед наступом Батиєвої Орди у києві було 400 золотоверхих соборів, можна уявити собі тільки, як у неділю скликають до утрені дзвони чотирьохсот Азвіниць. Наступного дня на світанку мене розбудив телефон, перше, що по- чула із слухавки, був вигук «Написала! » Кор: Вашу творчу групу можна було б порівняти з талановитим, високопрофесійним струнним квартетом, який повинен був стати достойним супроводом видатній співачці... С. М.: Першою скрипкою в цьому квартеті була музика -- Ганна Гаврилець; друтою -- хореографія - Аніко Рехвіашвілі; патриціансько-шляхетну альтову партію вела художниця з костюму Галина Забашта; підвалинами вистави, як віолончель у квартеті, була робота сценографа Ігоря Білецького. оя ж місія полягала в тому, щоб створити своєрідну партитуру, просту для виконання та багату своїми тембровими І технічними, агогічними можливостями, яка 6, даючи рівноправну виконавську свободу, водночас в'язала всіх злагодженою розробкою головної теми спектаклю. З цього погляду надзвичайно цікавою була робота з Хаїко Рехвіашвілі. Чи тому, що батько, як розповідала мені Аніко, працював у історичному музеї в Києві (ї дитинство оточували реальні свідки Русі прадавньої, коли творилися ритуальні обряди, пісні та легенди), а може, тому, що її родину також не обминули «ординські» гулаги, але під час спільної роботи над сценарієм (на кожний хід моєї думки в Аніко наче вже оуло заздалегідь приготовлене пластичне п вирішення) у мене було таке винятково радісне відчуття плеча однодумця, наче ми вдихали повітря одними легенями Цією виставоюя хотіла зробити спроу зруийнувати стереотипи бачення України й українського народу, так уперто 1 послідовно нав'язувані всьому культурному світові триста з лишком років нашим східним самодержавним сусідом. Найприкріше, що виховані цим однобоким баченням, часом навіть свідомі 100-процентові патріоти уявляють собі Україну заплаканою, згвалтованою наймичкою, в їхній свідомості вона ще й досі «на панщині пшеницю жне» і запиває житній сухарик кухликом джерельної води, вона, звичайно, у вилинялій вишиванці, з босими, порепаними ногами і неодмінно СТОЇТЬ на колючій стерні своєі гіркої домі. Або, якщо йдеться про героїзм козаків-запорожців, то ми навіть незчулися, як 1 самі стали підтанцьовувати втому фарсовому гопакові, де козаки викотивши на сцену велетенське барило, змагаються, хто швидше його зидудлить, розмахуючи при цьому бутафорними шаблями і списами ор: При всіх історичних ремінісценціях дійство має дуже яскраві сьогоденні аналогії... . М.: Цією виставою хотіла нагадати, що нам не конче зазирати в чужі миски 1 ласитися на риб'ячі хвости. Це на нашім Євангелії присягали фраї щузькі королі, на золотому троні Данила Галицького сиділи польські монархи, наша молодь середнього стану в ХУЇ столітті вчилася в Сорбонні, Саламанці, ГТадуї, а повернувшись, обсаджувала села і містечка школами. Це наші гетьмани, крім державних справ і переможних воєнних операцій, встигали будувати по селах собори, які і в Римі були б окрасою, «фундувати» навчання спудеїв 1 навіть призначати «рукою власною» головного капельмейстра над братчиками цеху музичного. Це вже в двадцято му столітті наша творча еліта ставала законодавцем мистецьких мод, згадати хоча о Архипенка, Лифаря, Стравінського. Може, комусь у фіналі вистави видасться зайвим пафос Надії, Віри й Любові, але повинна сказати, що я за зомантичний пафос Берліоза, Вагнера, З Дворжака, Сметани. Їхня Велика музика також була політикою, яка засо- Обами своєї особливої с утести об'єднувала розшарпаний незгодами край у Ддержа- Ву, Ппроголошу ЮОчИиИ її в душах своїх СПІВВІТЧИЗНИКІВ, вселяючи віру в її непохитність, в 0 наступальну силу Ї Тату Українс ьку державу в мистецтві вКкуУЛЬ"- гурі загалом також повинен утвердити чїтаСступальний пасрок тшаціонального Генія, Як казав великий романтик мого народу ГІ. Тичина: «Я стверджуюсь, я упкер кламсь. Об її живу» р Софія Майданська стала першим лауреатом премії Олеся гончара, присудженої їй за роман «Діти Ніоби». Щирі вітпання!!!
Seite · S. 15Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

рун аа й ноЧьь ТОРІ! сао тео ШРІ и ВИ ГО о Р о Р -е-іі -оо он Р и нн | за аа о Фо жд одні інн о ьо й до і чи ет р п тм точ о р Р я" чн По ПР В вн т я ЯР, в о й й сь що «С.У Кподідаюхи п", що ми жтинемо по опереддені СИТА ПУ гри і Гудгатеиь | «інн |до кор І" зрнрРІяАТТЮ миє ретуумнтю і, чокрн Ми, Ірємо чи МУ, яка іа таль ч«лАМНІЙЕ ТІЙ для нашого читача 1166 чі мМтиИ ЄПОїХ Арі. РР 11 Ма іі дізкауува карт рммом ГУСІЛІМ | молИиким Лу «ни ім РІС Коїухі| ЛИ рурадліє ТІЛ» 7 оптардо Ану є ленню кунзвуані я 11, дика літературо по є принаєєм тіАБкИ старших Обрати» То ч ДОВ РР терта моЧрикоО СОН ПуУли рісує 4їУЇ (Фрамий, Англй Лмерики чи Роси, нома ми може аймінити соїнго поєзцо типи х Ар ДТ, дуте чдєто в ЗМК ПІЛИОМОТТО з гиоринотюо сучаємото хор и тьма) ку ііймої у Ми РІЧ 3. ЧІ. ПМ ЄгИчЧІ, Микугт М, лики, ра"и ВПАСТИ! СКрьмий ний АЛЬНКУ ПОТОМ ІЛЛІ ЛЮ ГОДІ Му ДАН» ВА що УР С, побачила єп у перекладах ЛМіоботі СЬЛОКТИЙ!! Ге ЧОГО ОГО ПІЛГУЮКУ му цеїтру Ммиим реальним кроком до теншого маииличуточи пиданнмчо | Ї и мо рируой» іме | м "Ір|И4) ' ПОТ ЧА "ТЄННЯ нантих культуро народі Мід колег по перу мчун про негр чимало схпальних підгукнии, кі, ЗрТиР,НІГРОТО. М. рИплнТтхя ї но єториіїках МИ преси. Адже постичний пиорипоть Шшьото "идатиОгОо май гра стала йипитщем не лис М коришатевкій пом | ою пис спудча т» 1 МеЛлейти переклали його рим ПП чикинм, начіс мурати я ли кл АєЄТИСТя НЕО Пп рені них і рон м рей , У с ДАМИ УТ АТІнох Х піни лілії ні Змі ШІРУТА гак о | ло агентури ій має ре МАТ ( рисур МАР (1 «и чім (мм мими каїуі цим, "бот Р ррруЗАмАМ | Пе пече ій « АРТ "Аачупанійюо риєрриі «а ррррА ру й торроро м Х М Пеоуками ш гини, мигутрикцмт кос ЛеознамМ меноОє ТІ "1 сенсу утти | І; пооспранти ому є умаста ЛЮ чи з 1 чи ди пит прує»о Ло МИНА лін оОЛлІєтИоО рсали АР шмотаточи на теє, реалі о сучає ної ЛІМие нем Ті ит орати ло у па п "ЛИ им іє рирріє ПОЛЕ» ЧІдС ут ур Ар а, Напиєм Поиогеонинм мони, го мМОЛІИМ З б де тік М Ражати, шо тей слопимк пічим не тилрунія ОР ори Ііємої з «клажтіМО. Ж М/ пику Щі! "АТОМІ. "рих; ом ГРА Пхаліста, 3Ї пін рише єгиманю м я гамим |! РИ те ман є рикує РА ДА У, йкопілЛлоОоМе», « :У Аа при4 ДЯ» руно | ЧИ а ДОР л пі ри ЛУ мі тим бо АТ ! РО Ду ім іниета ! РИ ій і рис рі чи,1 АЮ по вало сорур Атьки мо ТУ ПлеНеЄСАЇМ Л и МА іде» РИ Р "Ти і ррМАЇИ ПА оно и мом ри прижопаннмоми зчеплєми ШІ почутти напомии р Ам і) Р ТОРРИГ чі " кі, - ро МАРТ КРАВ р | Ї он Пирмо "ЧТАРУАТІЛКО" М ЛІ, мон ки і гриннинеоі ртАрі Пррим рем ор м "ПС'ВІНОРІАННЙ Мине Ії єр м Те рони 1 АР му До мам ренти нідо рин А рАрНИМ Нд АрОДІАА ДАТОЮ крону рр ура піра« ниє 1 пити тої 1 джему МНОТИО р''м я ца зу нсьуку/ені» укр М |Кулетнча М рам у Й "Ж «ЕР ВІрЛО АТ Ам М цоє! її; є її го б АЛ А ПИ іа і'"дЛ | м у АРьнИ»й ри НИМ п и'їло Ал ь || "і " РАрмми ма ПИтІВАВоВІ ' ьартри У Її 1 - ПОРРрРИМ гній | оєвчи МТени "і І" Й рек ММ піна р учотррем 71 Тинитися по налокєосбнми і лані М рирейии (4/1 РОК В З С Й хорпатеорка казма о Й ідколи моди стали дозволити старим пмирати споєг смертю» ІЗ ши киачий мдетьси, зокрема, про пибори судді им стане той, хто першим побачить сонце | за порадою єпого старого батька головний герой казки, на сміх ї глум г гарімшим, стає сдбличчям на захід ї дивиться на пнайпищу гору | саме потакий спосіб пит перемагає. Мох Її» поліОоне маємо й ситуа ( А Мулетичем. | хочу цимо порійиянням надати пупюорити І ПИСУЇ С) упорчому МеСЕТОДОГІ, адІке кожними спрайпити пост бачить, чи принаймш першим Му ТИ пимам ах РИ усамітнисиня, ІЕМ ЄЮ | САМО МА Длибления їй протипока Зудтіій бр їм їїеЄ побачити. сон»ис ІІЄУрИрИРИЄТІ Мулетича поста криклипий а о підМмІНУ під «(ЛлОдИМа | Поб пізнати себе, фАТТІ МетТуппин м пдупсОМеОмТОхИпчА МИ 1 якого, мк гОПОорИн | ейяр Шарден, пийтшла у спіт без шуму "ай ТАТ Спр М ПОКЛИКЯнИИ НИ АСМЛІ І, ЦОЄМИГТІ, спого доліО, ПОСТ ЖсСуутпує 1 ри ального ДІЙСНІ СТО, «П |укатиму, як шдокремитиє в лайте Мені впору пустеліо» | Гера уч, таким аскетичний шлях пізнання, попри пет негатийні моменти, є позитипним, ЦІ АКТІ ри рр п Боже. Бути: ЧИ прим я ри М ДУ (ПГУ, значить оути раоом ообхіІДНОСТІ льки и пустелі мому ніхто Пе булі застити сонця, тільки пустеля мом падати поСстОомомОГМ -ААРАТТеюмЕ пОДТОМТИХ М духом, стати псзалежним «т: тд млога Оосаталантя батька, ! піД гуиха матері, І нІД баланс ої чуми Ї|зути незалежним під усього, що переліковпує пост у мрип : у будупатиму ПІДНО "Т СПОНМ Гуде ниИм у», ше попермутиєсйм ло початту, апідти крок за просте жий пістОорино модевьккої ходи прочуміти, пи нких попоротах, у "ТІ гуптиках моди а «раоталоної ПОМИЛКИ Й », АР ДКиИ | обто робити рух і реальними останинами МОТО шоб кроком лопуєтилає м почалося екрипамео коло у глибину голоною РО МИ / Й то ЛИЄ і не лічнасмим ГП Р / ТРГАТ Я | ТРЛЯР АТ ГА ТИРІГГАЛН 1ИЇ, Геї є РІ і ГІ ММ ГОЛ ОМ іє "Г/ ГГ я ГА ГІ приючя 14 гоунио м СНО О ям Гм А пірнутши пинма, ніби під зсмлю, пройти, поїма колами Ппемла, шоб АООАТи м Ве рІРААЧИРІМЦОд|й зе її оїє рр) | Граніаніим АІОдДОТОЇ ДУПИ у) улетича ша (ік рому мита ТЛ М А АТьТИїЄ Тї» У пори Ат, ЧрЛє при уп є то М АЛ А ЛО ОВ и з, передуєтм ун: памагаєтьсм НИХ пррАмти Си ОдІшО «ІОЛСькоїЇ помкайо з пелимого рупнииногю смлого г а прик трає ПО Та (зАЖжантия К угріцт прогибюори гио пуодимтгупало "його рулон 1 пдпондну «рорму діалогу, ан розмопи длпох з )Ї5. Ниєлопивпити мкуєсі ЛА У Данте, утидтми ум Норму - ги но "М домени потати по ниступному т ОР | ПАХ "ОМС пИсСАлАОпАЄмаИ гуми ПА нен ще - Р - з і ни і нь СЛОВО як свотовармучт я пнідлалиє ТГТи м піл АГА зу "ої. НОМ ОО 1 ціле Теїії ПІІ Є) «РІС» У й ри верегу ис я ОО РИХ СЛАР Рем Го |Го) Ом Ви іри РАІГООЇВ | роти се" ГерІЙ |і фФ'ирки Рай 3 чсоруеЕчІі а НІНО «111, шооиого поєзія глибоко аатгурена в мирологін ТТНИНТ»ЄнН іона Ше І садного крето. АУМ чиШи джерелами народної творчості В ни відчутний перегук 1 з далекими пром редниками ( трогисть га аскеСТтУИичЧиМть Письма, манго потна Шлі утниєть г рокопоєті, миродої нтіта | ссмаїггика поста пкачує (іїіа ного бли зБкКІіСТЬ ЛО градиши посі альхам ядо, особлито «аляхі» -- реліпіиних нпазчипали мптературу мусульмай, створену на хорватській але затисану арабськими письменами п «Поруч з католицькою реліпинодидактичною літературою пе була єдина письмова література вп турецькій оси Історик хорватської поєзп вай (С ламніч, який пключив пзірш поєзії альхам ядо до сно «Антології хорватської поєзії» від найдавиштих записів до кіпця ХХ ст. (Загреб, 1960 р.) Найкрупиштими предстанниками альхам ядо були 1Місхмед із пор ( чоОоноОм адльхам йЛО» Мои ХУЇ та ХМІЇ є на нашій мові», -- писав пост та Ї-рделя та Муххамед Хеваї Ускіюорі. Певна річ, як уродженець Босий, Вулетич пе міг упиктути впливу прямого чи опосередкованого попередників, особливо ЖХоепаї. Особистість у творах поста хоч і відчунає алогічність світу, хиткість і нетривкість свого істування, все ж таки впевнена в можлипості добра наперекір тіньовим жорстким 1 тирі в р модимна нє витримує: «Великий Творче, я потетаю» Ї нір з такою ж назвою є дуже важлнним у збири о Вулетича. В шьсгу почуття розпачу 1 зисніри досягають свого апогею. Ше | йже та вершина, з якої падають стрімголов У чорну прірву з бажанням «смерті вонка», щоб на одного приреченого стало менше », Але ше | та чорна вершина на заході, що відбиває Перший промено Сонця, Розпачливе «Я ПОвеСтаїю» не має нічого спільного ні з повстантям, п з бунтом. Особистість в поезії Вулетича не страждає рефлексіями бунтуючої людини А.Камю. В неї пемає відчуття своєї правоти (холцалано крипі»), не повстає вона і на вория, хоч 1 говорить не «прошу», а «вимагаю смерті вопка». В такому разі, ЩО ж значить оте «повстаю»? Може, п неточність слова, якої допустився автор? Гак, це неточність. А ще драма знання і писловлення, коли не вистачає людських слів і засобів, коли знання має бути виражене уже не словами, а життям, такими формами, яких в літературі пе існує. ЯЇким точним словом передати перший крик новонародженого? Ав даному випадку маємо цікаву метаморфозу, коли зок відчаю стає першим життєстверджуючим криком. Ії Їе народження нової просвітленої свідомості. Ї недарма після цього вірша зразу ж іде, можливо, найсвітліший твір Вулетича «Молімося сонцю», який доповршоє 1 розшифровує попередній: демонічним проявам своєї натури: Ніколи пе смій забутати: ріта І струнка, як тополя, із небесного лісу крокує людина... перед п твердою ходою тремтить набіть чорна змія... Для Вулетича не існує окремо «білих» «черпоних», гришних 1 піДМОВЛЯЄТЬСЯ КОоОТИТИСЯ, як Його пи її безчпинні» Є чимало цільних поетичних збірок, в яких аптори споєто думкою рухаються по окреслеопому колу, шОби розмотуточи дить кокону, памагаточись оголити 1 висвітлити серцевину споєї головної теми, В діалогічній збірці Вулетича папружена думка рухається в дпох Ма репо постової постальгії («мислення лодини -- це передусім п ностальгія», А. Каміо) котиться і зникає за ббрієм бптраченого ліОдДиИнОЮ за її гріхи раю і протилежних папрямках попертається зпідти пошримйцею, підземними джерелами, шд яких: пд одрижить під мохом ! СТОГНИЄ ррава, трапа «ки останнє слопо граша Але Поки ПО 111 «транйи», її «СсЛлОДВа», яке у Вулетича -- Є НРТОЮИМ РЧРИММІМ немає, бо: Ми РУ "ІС існуємо яко хотять, так І крутять ПМ До ми нмуємо Що | ПОЛОГОЮ Пп боргад Зболена душа людини пе р змозі змири- СИ зо тим, ЩО рсе Оуде, як зуло, шукає пиходу, намагаючись запільнитися рід непосильного тягаря споїх і чужих гріхів, Вона пробує зректися минулого, «бути пезалеж - пою ід гріха своєї матері та батька». С проможна «повалити на землю і дуба, 1 тшеото про НЬОГО» | хоч на икусь мить пдпочити душею. Та хпилинний відпочинок пе є зпільненням. Мотив пеможлипості си- Хто апільнити під гріха спо душу чи душі пилих набирає особливого трагічного апучанця по притчі « Гайна печеря». Напіть убивство ще непинних, аби пони п майбутньому Пес«покусилися, не зрадили її лишились Осагріхопними, не дає бажаного результату І Поля насильницької смерті: У кожного я птаєминчених І мною поспячених Само на серці! ДЯЛОнНАН ЗОАОТІ І шелестілн папери. проступтнано обриси моєї галопи ч позначкою-- кулио слід нстромити хипиджал ббч жлаю дез пеликої гаши спокути наше духопие життя немислиме. Гріх має бути успідомленим модиною 1 агоріти у погні її спокути, Ї це одини їплях до порятунку ї відродження Людина мусить сама підповісти на псі свої «чому?» Але шлях спокути ск хадний, рок ТА й часом пебе зпечимий «Унотрийтнись п їсмупанті будь-якого «тому», млю їж. До не випусти болю на волю. ЙІерескочимо зойк писокий до неба, І свою смерть у яру. Отже, нова людина народилася. Ми чуємо п «високий до неба зойк». Вона ще не є вільною, але вона уже ї не раб. Вона лише вчиться говорити, ще беззахисна і слабка, Ї, як кожна дитина, багато чого не розуміє, і Ж РО «КО » О ВУЛЕТЦТЖІЧА |. багато чого жахається, роздивляючись навко- праведних, Він ло: | кинули. Вибравши усамітнення, пустелю, де, «крім моїх, шчиїх слідіб немає», поет повірив у те, «у що повірити неможливо: однаково криві Спласіть мене, не дайте мені зрости, поверніть мене на берег підземної ріки. На день народин, на початок... Та пезважаючи на свою беззахисність і слабкість, це та дитина, що руйнує тоталітарні режими. Саме завдячулочи їй, Хорватія вистояла 1 здобула свою незалежність. ї народження і провістив А. Вулетич ще 1977р. Сьогодиїі їй уже не боязко дихати на рідній землі тим самим повітрям, яке поруч з нею пдихають і видихають негідники, лжепатріоти | злодії, як в одному чудовому вірші Дубравко Хорватича. Це повітря уже неспроможне отруїти її чисту і циотливу душу. В чому ж запорука такої її сили 1 ннотвалетносто Водному з віршів Вулетич пише: коли подорожую.., коли засинаю літаю над безоднею коли лічу кроки завжди виходить на один більше... Саме оцей «зайвий крок», тобто крок у майбутнє, за межу теперішнього часу, і є порятунком. Га цій оптимістичній ноті мені б і хотілося закінчити своє слово про поетичну збірку А. Вулетича. Перед нами митець надзвичайно чуйний до поезії культури, посзії глибоких інтслектуально-емоційних переживань, зв'язаних зі світом культурної спадщини |і її образними кодами, майстер поетичного афоризму, гостро атиномічної образної думки 1 гіркої, часто трагічної іронії. Чого вартий хоча б такий його пислів: «Хоч вперто, але неохоче пароджуємося» Гранична згущеність думки у віршах Вулетича виявляється вже на ріоні одного-дпох рядків. У контексті віршовані слова заряджаються одне під одного, і з кожного, як висловився О. Мандельштам, «смисл стирчить в різні боки». В перекладі слопа часто ятрачають споє сусідство, між МИомМ розривається мопис магнтис поле, а магічний кришталь, в якому писрічурався життєвий досід поста, перетворюється на звичайне скло, Ї не запжди пдається компенсупати естетичну насиченість оригіналу, Соти шдпоплоютьс м, та не запжди ААПОПИОЮТІ»СяЯ медом. Га попри вс о можливі недоліки перекладу, сподіпаюся, збірка А. Вулетича буде належно поціоврвана і попіанована. Мені ж лишається побажати ному подаль - ШИХ «зайпих крокі0» та мішної тперлі піл стопою Леонід ТАЛАЛАЙ -- щ о РР ЕР
Seite · S. 16Originalseite ↗
Słowo Proświty WIELKANOC «Chrystus zmartwychwstał, upadły demony; Chrystus zmartwychwstał, i radują się aniołowie; Chrystus zmartwychwstał, i życie triumfuje...» (Słowo Jana Chryzostoma) Zaprawdę zmartwychwstał! BĄDŹCIE ZDROWI! WIELKANOCNA PIEŚŃ (ludowa) Wcześnie rano poszły kurki, wcześnie rano wstała, sad zamiatała. Że Chrystus zaiste zmartwychwstał, że Chrystus zaiste zmartwychwstał, zaprawdę zmartwychwstał, zaprawdę zmartwychwstał. Hanusia wstała... Ziemię kopała, winną latorośl sadziła. Że Chrystus zaiste zmartwychwstał, że Chrystus zaiste zmartwychwstał, zaprawdę zmartwychwstał, zaprawdę zmartwychwstał. (Czasopismo «Dzwoniczek». – 1979 – Numer 67. – S. 4) do świątecznego placka PASZA DONIECKA 9 . W szklance ciepłego mleka rozpuścić 100 g drożdży, łyżkę cukru i 3–4 łyżki mąki, tak aby ciasto miało konsystencję śmietany. Zaczyn przełożyć do litrowego słoika i postawić w garnku z ciepłą wodą na 10–15 min., żeby wyrósł. Przełożyć go do emaliowanej miski lub garnka o pojemności 8–10 l, wlać 1 l ciepłego mleka, połączyć z zaczynem i mąką tak, aby ciasto było niezbyt twarde. Garnek z ciastem postawić na grzałce z gorącą wodą i owinąć kocem lub frotowym prześcieradłem na 1–1,5 godziny. Żółtka utrzeć z 700 g cukru i paczuszką wanilii. Rozpuścić 100 g masła śmietankowego i stopniowo, porcjami dodawać do ciasta, podsypując mąką. Wyrabiać, starannie składając ciasto i co jakiś czas maczając ręce w oleju. Kiedy ciasto przestanie lepić się do rąk, dodać szklankę umytych i osuszonych rodzynek i postawić w cieple miejsce jeszcze na 2 godziny. W tym czasie trzeba przygotować formy: na dno położyć natłuszczone papierowe kółka, ścianki posmarować miękkim margaryną i obsypać bułką tartą. Kiedy ciasto wyrośnie, rozłożyć je w formach na 1/3 ich objętości, przykryć ręcznikiem i dać mu jeszcze wyrosnąć, po czym włożyć do piekarnika. PASZA ZAKARPACKA Szklankę ciepłej śmietany zmieszać z 100 g drożdży, łyżką cukru i mąką tak, aby ciasto było miękkie, postawić w cieple miejsce na 1–1,5 godziny. Następnie dodać 3 szklanki ciepłej śmietany, 2 łyżki roztopionego masła śmietankowego i szklankę rafinowanego oleju, 6 jajek utartych z 3 łyżkami cukru, mąkę. Wymieszać, na końcu dodać rodzynki, wanilinę, sól i postawić w cieple miejsce na 1–1,2 godziny. Gotowe ciasto rozłożyć w przygotowanych formach na 1/3 ich objętości, dać mu wyrosnąć i piec w piekarniku nagrzanym do 200 °C. Andrij Topaczewski ...kory drzewa cynamonowego, pachnącym 27 Mirra, aloes i kasja – wszystkie twoje szaty... Księga Psalmów, 44 : 9 Przybył także Nikodem, który Początek – zob. nr 5/8 wcześniej przychodził w nocy do Jezusa, przyniósł mirrę zmieszaną z aloesem, około stu funtów. Wzięli więc Ciało Jezusa i owinęli je w płótno z wonnościami, jak to jest zwyczajem chowania u Żydów. Ewangelia według św. Jana, 19: 39,40 Kiedy skończyły się cierpienia Syna Bożego, jego ukryty uczeń Józef poprosił Piłata o Ciało Jezusa do pochowania. Jak świadczy św. Łukasz ewangelista, Józef był człowiekiem szanowanym i sprawiedliwym, radcą Sanhedrynu, to znaczy najwyższego sądu. Więc Piłat pozwolił. Wtedy Józef z Nikodemem, zdjąwszy Ciało Jezusa z krzyża, namaścili je, zgodnie z ówczesnym obrzędem pogrzebowym, roślinnymi wonnościami i owinęli cienkimi lnianymi płótnami. Wydarzenia dwutysiącletniej przeszłości – życie, cierpienia Jezusa Chrystusa, jego zmartwychwstanie – w czterech księgach ewangelicznych są przedstawione nieco różnie. Badając historię chrześcijaństwa, uczeni dążą do ustalenia autentyczności dawnych wydarzeń. Dlatego współczesna nauka gorliwie szuka naocznych świadków tamtych odległych czasów. W wielu przypadkach takimi naocznymi świadkami są rośliny! Oto one uchyliły zasłonę ZAKOŃCZENIE. aloesem namaszczano szaty dostojników; dlatego, wielbiąc pomazańca Bożego – króla, autor 44. psalmu wspomina te rośliny razem z mirrą. Bardzo osobliwe, niepodobne do innych drzew i traw, aloes zwraca uwagę gęstą rozetą długich, zaostrzonych liści. Grube, soczyste, mięsiste, gromadzą dużo wody, pomagając tej roślinie przetrwać kilkumiesięczną suszę. Rośnie wiele gatunków aloesu, a jest ich ponad 300, przeważnie w gorących, bezwodnych półpustyniach, na piaszczystych i kamienistych terenach, gdzie bywają jedyną ozdobą krajobrazu. W obu przypadkach w Piśmie Świętym, bez wątpliwości, mowa o prawdziwym aloesie (po grecku ksilaloe). Jest on znany w Palestynie, Syrii, Libanie i Egipcie od kilku tysiącleci dzięki swoim aromatycznym i balsamicznym właściwościom. Jako roślinę leczniczą i aromatyczną uprawia się go od dawna w krajach śródziemnomorskich, a miejscami aloes zdziczał. Dlatego dziś botanikom trudno ustalić, skąd on pochodzi. Czy aby nie z rajskiego ogrodu, jak wszystkie najlepsze rośliny? Na Bliskim Wschodzie wierzy się, że aloes sprzyja szczęściu i długowieczności gospodarzy, ogrodu 10, 12 1996 roku; 3 1998 roku Dziś numer «Słowa Proświty» kończy publikację książki Andrija Hotpaczewskiego «Z Bożego ogrodu», która stała się wydarzeniem nie tylko w historii naszego wydawnictwa, ale i w literaturze ukraińskiej: Związek Pisarzy Ukrainy i Towarzystwo Akcyjne nad drzwiami. Ta roślinka zieleniłaby się kilka lat bez wody i nawet kwitłaby. Oto wytrzymałość! Właśnie tak najlepszych utworów, uhonorowując to przyznaniem nagrody literackiej „Błahowist” (według decyzji Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» i naszej gazety). Serdecznie gratulujemy panu Andrijowi Topa- W tłumaczeniu z języka arabskiego słowo sabur oznacza suchy ekstrakt soku aloesu, który od dawna używany jest do leczenia wielu chorób. Arabski podróżnik XII wieku Al-Idrisi w swoim traktacie geograficznym poinformował o podboju przez Aleksandra Macedońskiego tajemnicy i wątpliwości, otaczających Całun Turyński. Po zmartwychwstaniu Syna Bożego płótno, na którym odbiły się ślady ciała Jezusa, znaki tortur i znęcania się, w tajemnicy przechowywali pierwsi chrześcijanie. Później tę relikwię widziano w Jerozolimie; stamtąd została wywieziona do Francji przez uczestników wypraw krzyżowych. W XVI wieku książę sabaudzki przeniósł ją do katedry swojej stolicy, Turynu. Od tego czasu relikwię nazywa się Całunem Turyńskim. Mimo to do dziś nie ustają spory o jej autentyczność; niektórzy autorytatywni uczeni, znani ze swoich ateistycznych poglądów, uważali, że to misterna podróbka, wykonana w północnych Włoszech w czasach średniowiecza. Badając całun najnowocześniejszymi metodami, badacze przekonali się, że mają przed sobą prawdziwą świętą relikwię. …czewskiego, życzymy mu szczęścia, zdrowia, niestrudzonych poszukiwań twórczych i natchnienia! Liczymy na nowe spotkania na łamach naszego wydania! Przez wiele stuleci, nie mając naukowego wyjaśnienia, pozostawała ona w Ziemi Świętej, a dziś do Turynu przyciąga miliony wiernych. Z 49 gatunków roślin, których pyłek zachował się na tkaninie, większość rośnie w Palestynie, a niektóre tylko na brzegach Morza Martwego. Rzeczywiście, kwiaty mogły być świadkami pogrzebu i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. Tylko 14 roślin, których pyłek znaleziono na całunie, jest naturalnych dla Europy Zachodniej. Zgodnie z przykazaniem Bożym danym Mojżeszowi do składu miro – świętego namaszczenia – wchodziła substancja aromatyczna, którą wytwarza się z soku krzewu smirny, czyli mirry, rosnącego na Półwyspie Arabskim (Księga Wyjścia 30, 23-25). 100 libr tej substancji zmieszano z wonnym aloesem i przyprawą, którą użyli ewangeliczni Józef i Nikodem. Zrozumiale, nie chodzi o współczesne litry, lecz o starorzymską jednostkę wagi – librę, czyli funt, które ważyły około 320 gramów. Smirna i aloes odbiły na płótnie całunu ciało, razem z wonnościami, co jest zdumiewające. Chrystusowe, rysy jego oblicza. To także cud, otrzymany z suszonej kory chińskiego drzewa, rosnącego na wyspie Sokotra, leżącej u Rogu Afrykańskiego, w celu zdobycia pachnącego, leczniczego soku prawdziwego aloesu. Nie zapominajcie też o podobnym do prawdziwego aloesu stulecznika, który uprawia się w pokojach obok palm. Jego nazwę nadały mu nasze babcie, sądząc, że stulecznik kwitnie tylko raz w życiu. W rzeczywistości jednak w swojej ojczyźnie, na suchych stepach Południowej Afryki, ten aloes kwitnie co roku jasnoczerwonymi kwiatami, których kiście wznoszą się na długich łodygach. Roślina rozgałęzia się jak drzewko, stąd pochodzi jej nazwa naukowa – aloes drzewiasty. Jego liście w medycynie ludowej stosuje się do gojenia ran, leczenia suchot i chorób oczu. Rośnie nie tylko na parapetach, lecz także od dawnych dni. Redaktor naczelny: Pawło Mowczan Adres redakcji: tel. 228-01-30; e-mail: Słowo Proświty Założyciel – Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki. Świadectwo rejestracyjne nr 1007 z 16.03.1993 r. Redaktor odpowiedzialny: Ołeksandr Ponomariw, Iwan Hoszczuk Anatolij Żurawski, Anatolij Pohribnyj Indeks 30617. Zam. nr 0531204. Wykonano z gotowych fotoform w kombinacie «Presa Ukrainy». Słowo Proświty – 252001, Kijów-1, zaułek Muzejny, 9, Ogólnoukraińskie Towarzystwo «Proświta» im. Tarasa Szewczenki. kiev.ua. Nakład 3000 egz.

Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn