Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
← Archiv von «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №47 за 1998 рік

16 S. · 16 Einträge · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Maschinelle Übersetzung aus dem Ukrainischen. Zitate, Namen und Zahlen mit der Originalseite abgleichen. 6 von 16 Einträgen werden auf Ukrainisch angezeigt, während ihre Übersetzung aktualisiert wird.

Der Text wurde aus dem PDF gewonnen und automatisch in Beiträge geteilt. Die Grenzen mancher Beiträge sind redaktionell nicht geprüft: Ein Eintrag kann mehrere Beiträge, nur einen Teil eines Beitrags oder einen Serviceblock (zum Beispiel einen Abo-Hinweis) enthalten. Primärquelle ist die Zeitungsseite im PDF.

Seite · S. 1Originalseite ↗
Ryre Ryre Roe Oeto. RigsP azni uiyu in nn ako oneo myn v emo Rom W historii każdego narodu istnieją organizacje, które ucieleśniają jego najskrytsze nadzieje i marzenia. Taką organizacją stała się „Proświta”, której 130-lecie przypada w grudniu tego roku i będzie szeroko obchodzone na Ukrainie. Właśnie dzięki „Proświcie”, która stała się kolebką świadomych narodowo Ukraińców, wbrew bezpaństwowości i fizycznemu wyniszczaniu naród ukraiński zdołał zachować swoją duchowość, język i samoidentyfikację. Towarzystwo „Proświta” stało się centrum narodowego odrodzenia, źródłem, z którego zasilane były wszystkie ukraińskie ziemie. Prosvitianie zawsze troszczyli się o duchowe i moralne zdrowie narodu, byli przewodnikami idei ukraińskiej państwowości, dbali o zachowanie odwiecznych tradycji ludu, wkładali wielkie wysiłki, aby Ukraina była samodzielnym, demokratycznym państwem. U początków „Proświty” stali najlepsi synowie i córki narodu ukraińskiego: Iwan Franko i Lesia Ukrainka, Jurij Fedkowycz, Oleksandr Duchnowycz, Mychajło Hruszewski i Mykoła Łysenko, Borys Hrinczenko i Olena Pczilka, Anatol Wachnianyn i Oleksandr Barwiński oraz wielu innych. Obchodząc jubileusz naszej organizacji, pragniemy jeszcze raz przypomnieć ludziom o tytanicznej pracy „Proświty”, która walczyła o to, aby Ukraińcy w warunkach bezpaństwowości bronili siebie samych i własnej historii oraz osiągali niemałe rezultaty. Szczególnej uwagi zasługuje ówczesna działalność gospodarcza i ekonomiczna Proświty, która stanęła na czele ruchu spółdzielczego, zakładając pierwsze spółdzielnie gospodarcze, kredytowe, konsumenckie i mleczarskie. To właśnie Proświta przygotowała grunt pod powstanie takich towarzystw, jak „Centrosojuz”, „Silskyj hospodar”, „Masłosojuz” i innych. Zgromadzono wiele materiałów o gospodarczej działalności Proświty. Jest to unikalne doświadczenie, które można zastosować także dziś, kiedy uczymy się biznesu, marketingu i menedżmentu na podstawie zagranicznych doświadczeń. Niezwykle ważnym obszarem działalności Towarzystwa była praca z młodzieżą. Proświta występowała z inicjatywą zakładania takich organizacji młodzieżowych, jak „Sim”, „Sokił”, „Hilast”, „Hiluh”, w których hartowała się fizyczna wola młodzieży oraz jej świadomość narodowa. Proświta dbała o ochronę zdrowia narodu, prowadziła propagandę antyalkoholową i antytytoniową, przysłużyła się także ukraińskiej nauce i wychowaniu wykształconych krajowych kadr. Przez lata wychowywała świadomych i oświeconych ludzi, którzy posiadali umiejętności zorganizowanej pracy dla sprawy ukraińskiej. Proświta w swoim czasie miała potężną bazę materialno-techniczną. Tylko w Galicji działało 2868 czytelni, a przed wojną Zakarpacka Proświta miała 14 filii i 250 czytelni. Na Bukowinie działało 17 filii i 83 czytelnie. Czytelnie były także w Katerynosławiu, Odessie, Mikołajowie, Czernihowie i na Podolu. Towarzystwo posiadało znaczny majątek w Kijowie. Byłoby wskazane ustanowienie pamiątkowych tablic na budynkach, które w swoim czasie zajmowała Proświta w miastach i wsiach. -Wszystko, co miałem i co mam, co od ludzi, co od ziemi świętej, co radością w moich wierszach powstaje, przekazane w moje życie przez ciebie... Córkę może będę miał... Kto wie, o czym w gaju kukułka kuka... O, jak bardzo chcę, mamo, żeby ona miała twoje wielkie, hojne serce!.. Wołodymyr PIDPALIJ Ukrainy, aby ludzie wiedzieli, kim jesteśmy i jacy jesteśmy, a jeszcze lepiej — byłoby pięknym jubileuszowym prezentem państwa przekazanie tych pomieszczeń Proświcie. «Proświta» jest dziś potrzebna nam jako fenomen kształtowania światopoglądu człowieka, jako gwiazda, która ma świecić w życiu każdego Ukraińca. Cała działalność dzisiejszych proświtian była ukierunkowana na kształtowanie aktywnej osobowości, na odrodzenie proświtiańskiego przykazania «Opieraj się na własnych siłach! Pracuj!». Właśnie pod takim hasłem 17 kwietnia odbyło się pierwsze posiedzenie Komitetu Organizacyjnego ds. obchodów 130-lecia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki pod przewodnictwem wicepremiera Ukrainy, akademika Walerija Smolija. Obecni zapoznali się z uchwałą Gabinetu Ministrów o obchodach jubileuszu na szczeblu państwowym oraz ze składem Komitetu Organizacyjnego. Z informacją o głównych przedsięwzięciach związanych z obchodami 130-lecia «Proświty» wystąpił Przewodniczący Towarzystwa, posł do Rady Narodowej Ukrainy Pawło Mowczan. Zwrócił uwagę na konieczność wzmocnienia pracy propagandowo-wyjaśniającej o historii «Proświty» w środkach masowego przekazu, zwłaszcza w zakresie edukacyjno-wychowawczym, wydawniczym, ekonomicznym i organizacyjno-masowym. Do jubileuszu planuje się wydanie serii książek, w tym «Proświta» – historia i współczesność», «Kobzar» T. Szewczenki. Przewidziano kompleks działań, wśród których są wieczory tematyczne, konkursy, wystawy, konferencje naukowo-praktyczne, spotkania z pisarzami, artystami, a także uroczyste zebrania w obwodowych centrach obwodów, miastach i wsiach, w czołowych zespołach naszego państwa. W przeddzień jubileuszu w Kijowie odbędzie się uroczyste posiedzenie przedstawicieli społeczeństwa i organów władzy państwowej, w którym wezmą udział delegacje z każdego obwodu i z diaspory. Musimy dziś skupić działalność «Proświty» na utrwalaniu państwowości ukraińskiej, kształtowaniu świadomości narodowej, wytrwałej pracy na rzecz niesienia ludziom wiedzy i dobra. Na posiedzeniu wystąpili przedstawiciele ministerstw i resortów. Mówiono o środkach na jubileuszowe przedsięwzięcia, których, jak zawsze, brakuje. Przewodniczący Komitetu Organizacyjnego W. Smolij zlecił odpowiednim ministerstwom i resortom rozpatrzenie projektu przedsięwzięć, poszukanie możliwości finansowania poszczególnych jego pozycji i w ten sposób wyjście z tej opresji. Ponadto zlecono zwrócenie się do banków, instytucji finansowych i wiodących firm z prośbą o wsparcie materialne uczczenia chwalebnego 130-lecia «Proświty». 30 kwietnia Przewodniczącego «Proświty», posła Narodowego Rady Ukrainy Pawła Mowczana przyjął Prezydent Ukrainy Leonid Kuczma, który z zainteresowaniem odniósł się do problemów «Proświty» i obiecuje ich rozwiązanie na szczeblu państwowym. Mykoła MESTERCZUK, odpowiedzialny sekretarz Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta», członek jubileuszowego Komitetu Organizacyjnego

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 2Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

...jest nierozerwalnie związany ze stanem ducha narodu. Włoski humanista-prosvetitel Lorenzo Valla twierdził, że «wszystkie nauki i sztuki kwitną i chylą się ku upadkowi razem z nim». Linkowicz podziela pogląd, że znajdzie się niezliczone wypowiedzi przedstawicieli różnych narodów o roli języka ojczystego, lecz sedno jest jedno: «Bez naszej mowy nie ma naszego narodu» (W. Sosiura). Wraz z uzyskaniem niepodległości i dalszym jej utrwalaniem jako samodzielnego państwa [...] Można przytoczyć [...] kraj na dalsze uzależnienie od Rosji [...] ponownie mianowano p. R. Bodelana, który stawia opór budowie terminalu [...] prawdziwej Ukraińskiej Prawosławnej Cerkwi. Jednym z wybranych został Jurij Rybczyn [...] W swojej twórczości posługuje się to językiem ukraińskim, to rosyjskim, zależnie od tego, skąd wieje wiatr. A jak można było trzykrotnie wybrać go na stanowisko prezydenta [...] politycznego zjednoczenia [...] propagującego antyukraińskie [...] grubo naruszając Konstytucję? Przy takiej «demokracji» pojawia się [...] kierownicy różne prawa dla wszystkich narodów. Nadanie statusu języka rosyjskiego mniejszości, nie opierając się na faktach historycznych, lecz kierując się zasadą: «Chcę, tak uważam», [...] przyznają choćby niektóre zalety języka ukraińskiego. Różnica między tymi dwoma działaczami polega na tym, że [...] urzędowego [...] przy tym [...] zasadzie [...] zaspokoić narodowo-kulturalne [...] potrzeby tych Ukraińców, którzy tego żądają. A przewodniczący W. Złotariow pewnie oświadcza, jakoby [...] Ukraińcy w Rosji nie wysuwają na arenie światowej żądań narodowych, ponieważ nie mają własnego państwa narodowego. Wewnątrz kraju coraz częściej podejmuje się próby rozbicia narodu ukraińskiego według wielu cech, przede wszystkim według języka. Pod szyldem demokracji na Ukrainie coraz bezwstydniej ujawniają się siły antyukraińskie, które niestety nie napotykają należytej odprawy. Oświadczenia i deklaracje Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, innych patriotycznych organizacji, Drugiego Światowego Forum Ukraińców oraz apele o przestrzeganie Konstytucji powinny być adresowane do organów państwowych, a nie do społeczeństwa. Można z pewnością powiedzieć, że Przewodniczący Rady Najwyższej Ukrainy Ołeksandr Moroz w przestrzeganiu reżimu językowego zachowuje się gorzej niż Przewodnicząca Rady Najwyższej byłej Ukraińskiej SRR Walentyna Szewczenko. Przecież po uchwaleniu ustawy o państwowości języka ukraińskiego jesienią 1989 roku na posiedzeniach Rady Najwyższej zaczęli przemawiać po ukraińsku wszyscy deputowani, a teraz prawie połowa «narodowych» posłów lekceważy język ukraiński. A inni jeszcze idą im naprzeciw, przechodząc z języka na język, po rosyjsku. Gwarant Konstytucji, Prezydent Ukrainy, po swoim wyborze (wrzesień 1994 roku), pod wpływem własnego antyukraińskiego otoczenia, w inauguracyjnym przemówieniu obiecał wkrótce nadać językowi status urzędowego. I choć pod wpływem wielu czynników, a zwłaszcza protestów Ogólnoukraińskiego Forum Ukraińców oraz apeli naukowej konferencji, a także innych patriotów, ukraińskofobi przyjęli dokonany fakt i zaczęli go natychmiast zwalczać, bo do jego realizacji poświęcono zbyt mało wysiłku. «Język państwowy – język urzędowy». Czy ktokolwiek mógłby sobie wyobrazić Francję bez francuskiej idei, a Japonię bez japońskiej? Czy przywódcy tych krajów pozwoliliby sobie kiedykolwiek na takie oświadczenia, jak doradcy twierdzący, że «idea ukraińska nie zadziałała»? Ale ona nie została przecież wypróbowana. W październiku 1997 roku Rada Najwyższa na spotkaniu z Prezydentem wykreśliła z ustawy o wyborach deputowanych ludowych punkt o obowiązkowym używaniu języka ukraińskiego jako języka państwowego. Dziwne gwarantowanie państwowości języka! ...żucz, dziwnych faktów z życia Ukrainy: ambasadorem naszego państwa w Rosji jest p. W. Fiodorow, który nie WŁADA ani przyti- nie stało się, obietnicę jak zabrali się do jej... Dalej Prezydent wypowiedział opinię swoich zdążyła, zostało włożone z francuskiego czy choćby | i CZY NIEKTÓRYCH innych państw Rada, idąc Władanie kandydatem na deputowanego Można przytaczać jeszcze wiele, łagodnie a- współczesnej zastępca przewodniczącego Obywatelskiego Ruchu Ukrainy O. Łuzan, dla którego nie ma znaczenia ani pochodzenie etniczne, ani doświadczenie Europy. Ważne! tylko stan rzeczy. A w ogóle – czy p. o zaprzestaniu ukrainizacji. 1953 r. – | uchwała plenum KC KPZR o ukraińskich... językiem rosyjskim, 1978 r. z pana kadeta: ukraińskiej elity, czasów imperialnych? Przewodniczący towarzystwa Z prowokacyjną nazwą «Ruś» ( Walentyna Jermołowa forsuje dwujęzyczność na Ukrainie CHODZIŁ DO NICH». A po co było do nich CHODZIĆ, szanowna pani, kiedy broni dwujęzyczności (choć sam wyłącznie ukraińskim na doświadczenie Szwajcarii, gdzie języki. Ale płomienny in... robiono i nie robi się masowych przesiedleń. To przecież nie Imperium Rosyjskie, gdzie Ukraińców, czy Tatarów, czy Łotyszy, czy przedstawicieli «bratniego» narodu wywo- na Syberię, do Azji Środkowej, a do ich domów sprowadzano przywiezionych ROSJAN. Najdalej w swoich wypowiedziach posunął się zastęp- kongresu nie ma żad- faktycz- A stan rzeczy, zdaniem Łuzana, jest taki: «Były okresy, kiedy język ukraiński doznawał presji, ale było odwrotnie; co było więcej, trudno powiedzieć. Ale język ukraiński nigdy nie doznawał tak druzgocącej presji, jak obecnie doznaje rosyjski» («День», 1997, 9 września). No cóż tu powiedzieć? Ile to już razy publikowano dokumenty dotyczące języka ukraińskiego. Przypomnę niektóre z okresu dokumenty o prześladowaniach w Imperium Moskiewskim ...już sowieckiego. 1933 r. – telegram J. Stalina o przejściu szkół ... cerkwi ... na szkoły doradców Prezydenta ... przewodniczącego ... na Ukrainie coraz więcej różnych zrzeszeń, które, udając troskę o żądają ...ałynkowycz, W. Zołorosian za narodową Oni, co prawda, dlatego: W. Ma- konstytucyjnych demokratów językiem ukraińskim ... państwowej administra- cji ... grirri- naftową rządzi w MIEŚCIE WYS ...який... mieć... idee, ...na ... za ... ...ta... ... ...zaczyna... wciąga w swoją orbitę coraz więcej problem, którego właściwie nie ma. Bo na Ukrainie nie ma ludzi, którzy nie władają (aktywnie czy pasywnie) językiem ukraińskim. Gdyby przywódcy państwa sami przestrzegali Konstytucji i wymagali tego od swoich podwładnych, ...w ogólnokształcących szkołach republiki». A ... podjęli środki w celu zorganizowania nauki języka rosyjskiego w ogólnokształcących szkołach i innych placówkach edukacyjnych republik związkowych». Według ostatniej uchwały nauczycielom języka rosyjskiego płacono o 15% więcej niż innym. Zatem presja na język ukraiński była ciągła. A „odwrotnie” była tylko jedna ukrainizacja lat 40., za którą naród ukraiński zapłacił ... odrodzeniem. W niepodległej Ukrainie w większości wyższych uczelni nadal wykłada się w języku rosyjskim. W Doniecku tylko 39 uczniów uczy się w języku ukraińskim. Prasa, zwłaszcza na Południu i Wschodzie, jest niemal całkowicie rosyjskojęzyczna. Do Centralnego Zarządu Proświty, do Ogólnoukraińskiego Pedagogicznego Towarzystwa im. H. Waszczenki ze wschodnich i południowych obwodów napływa mnóstwo listów od Ukraińców, którzy nie mają możliwości nauczania swoich dzieci w języku ukraińskim. Zatem tylko chorobliwe ukrainofobstwo w takich okolicznościach może inspirować twierdzenia o „brutalnej ukrainizacji”, o „wypieraniu języka rosyjskiego”. Jak widzimy, „piąta kolumna” rozpala ... obywateli, rozdmuchując problem językowy ... (masowo) w języku ukraińskim. Gdyby siły antyukraińskie ... „Uchwała Kolegium Ministerstwa Oświaty ZSRR «O ... doskonaleniu nauczania języka rosyjskiego»” ... uchwała KC KPZR i RM ZSRR ... w kwestiach narodowo-językowych ... przez ponad sześć lat niepodległości można było wszystko postawić na swoje miejsca. A u nas ... ...kultury rosyjskiej ... bo Ruś to historyczna nazwa Ukrainy). Wa- opiera się na tym, że historycznie się ukształtowała», że szkół ukraińskich w Związku Radzieckim nikt nie zakazywał, «kto chciał, ten cała wyższa edukacja była rosyjskojęzyczna, a na egzaminach wstępnych absolwenci szkół ukraińskich znajdowali się w gorszym położeniu, bo wykładowcy przyjmowali egzaminy w języku rosyjskim? Komunista-internacjonalista W. Mojsiejenko posługuje się terytorialnym wariantem języka rosyjskiego), powołując się internacjonalista nie wie (albo udaje, że nie wie), że w Szwajcarii każdy język ma swoje terytorium, na którym jest rozpowszechniony zarówno w mieście, jak i na wsi. Tam nie prezydenci w rozmowach ze sportowcami przechodzą na język rosyjski, a nie odwrotnie. Ogólnie sport to nasza chwała i zarazem hańba. Z jednej strony bezsporne sukcesy na międzynarodowych zawodach różnego szczebla, które otwierają światu nowe wielkie państwo w centrum Europy, z drugiej – powrót do języka swoich przodków, co wcale nie sprzyja tworzeniu atrakcyjnego wizerunku Ukrainy w oczach cywilizacji. W dawnym Związku Radzieckim, w czasach tworzenia «nowej historycznej wspólnoty narodu radzieckiego», granice funkcjonowania języka ukraińskiego zawężono niemal do zera. Ale nikt oficjalnie nie ośmielał się go znieważać. Wręcz przeciwnie, melodyjność i piękno. Występując przeciw reakcyjnej komunistycznej Władimir Sołouchin pisał w «Literaturnej Gazecie» w latach 60.: «Niech żyje wielki język rosyjski! Niech żyje słodkobrzmiący … z niczym nieporównywalna ukraińska mowa!» Zakładanie więzi i zniewaga wobec mowy dyrektywa Ukraińskiemu […] ukraiński deputowany-socjalista S. oświadczył, że ukraińskiego języka literackiego […] wziął się […] Ten deputowany z ukraińskiej rodziny […] wybrał go do […] organu państwa? Kto […] deputowanemu […] sądy […] nie rozumie? Wiadomo, że po ukraińsku napisano od dawna […] utwory i […] trwania ponad dwie dekady […] w świecie «Encyklopedii […]». A to jeszcze nie wszystko […] Rady Najwyższej publicznie nazywa […] potwierdza, że ukr[…] Obecnie, w niepodległej Ukrainie, znajdu …» W wystąpieniu radiowym w programie «Dekanał» 7 września 1997 roku Kijaszko między innymi twierdzi, rzekomo, że do dziś „nie ma jednej mowy literackiej”. Nie wiem, gdzie on się uczył literatury, który z najwyższych organów ustawodawczych dał mu prawo wypowiadać się nieproszony o sprawach, na których on już Kijaszkowi. Literacką mową są przecież wspaniałe oryginalne przekłady, które osiągnęły światowy poziom literatury pięknej, a czy nie jemu wydano pierwszą „Cybernetykę”? „Prezydium… …takiego ukraińskiego …języka ukraińskiego, który według … … … Krym … … PAR … … PAŃSTWA I NARODU … …tych wymienionych … aby w końcu Otrzymać ?! Przecież nie … … (więcej niż niemożliwe) w krajach z dawnymi tradycjami praworządności, w ŻADNYM z państw, które powstały na ruinach dawnego Związku Radzieckiego. Niech tylko spróbuje ktoś we Francji nawet nieoficjalnie zaprzeczyć istnieniu języka francuskiego czy Tylko w demokracjach, z których …i zbyt pochopnie się powołują …krytycznie. Starają się przenieść ich …na ukraiński grupę. Oto, przykładowo, w nowych paszportach Ukrainy zniesiono rubrykę o narodowości. Brak takiej rubryki innym krajom nie szkodzi, bo, mimo pojedynczych, wyjątków, niepodległą Czechią zawsze będą rządzić Czesi, niepodległą Italią – Włosi, Niemcami – Niemcy, którzy nie dopuszczają drwin ani z historii, ani z teraźniejszości, ani z przyszłości, ani z języka swojego narodu. Nie mając oficjalnie zapisanej definicji narodowości, nie będziemy w stanie wskazać choćby jednego faktu …wpływać na bieg wydarzeń w Ukrainie bolszewicy nie mogli znacząco, ponieważ nie mieli w nich licznego oparcia. Do 1917 roku w szeregach bolszewików na 30 milionów ludności było zaledwie 273 Ukraińców („Молодь України”, 1997, 6 listopada). Więc co – u nas nadal mają rządzić i określać status cudzoziemców? Często cywilizowane kraje i … … nie zależną …, nie naszego języka Obecnie w Ukrainie w kwestii językowej należy orientować się nie na współczesne Belgię, Szwajcarię czy Kanadę, lecz na Grecję po roku 1829, na Włochy po roku 1861, na Czechy po roku 1918, na Polskę po roku 1918, na kraje bałtyckie w okresie ich wyzwolenia spod kolonialnego jarzma. Kiedy Włochy zdobyły niepodległość, po włosku mówiło około 2,5 procent z 25 milionów ludności. W Pradze, Rydze i Tallinnie panował język niemiecki, w Warszawie rosyjski, w Bratysławie węgierski. Tam również (choć nie w takiej skali jak u nas) byli chętni, by zachować to, co historycznie się ukształtowało. Ale z nimi rozmowa była krótka. Józef Piłsudski w Polsce zwalniał z wojska zrusyfikowanych oficerów, którzy odmawiali wydawania komend językiem polskim. Nie wydawano komend w Czechach czy Grecji w języku niemieckim lub tureckim, nie wtedy, gdy chodziło o narody tych krajów. Wówczas nie było jeszcze modne spekulowanie prawami człowieka, skazując na bezprawie naród tubylczy. Dzięki zdecydowanym działaniom dawne pokrzywdzone języki zajęły należne miejsce na ziemi, którą im dał Bóg, i teraz nawet tam, w Rzymie i po całych Włoszech, panuje czarujący język włoski, w Grecji – grecki, w Czechach wszelkimi sposobami podkreślano ich czeskość, na Słowacji – słowacki, na Łotwie – łotewski itd. I świat na tym tylko zyskał, bo jest wspaniały właśnie w swojej różnorodności. Skutkiem wieloletniego przebywania narodu ukraińskiego w Imperium Moskiewskim stało się oderwanie znacznej jego części, zwłaszcza na terenach południowo-wschodnich, od ojczystego języka i kultury. Że to oderwanie nie jest organiczne ani wieczne, świadczą pierwsze miesiące i lata po grudniowym referendum 1991 roku, kiedy Ukraińcy i nieukraińcy, niezależnie od tego, gdzie mieszkają, jaki język mają ojczysty i państwowy, zapragnęli... Niestety, przywódcy państwa nie poparli tego porywu do odrodzenia duchowego, a kwestie językowe oddali na pastwę amatorów interesów i wykupu. Południe i Wschód Ukrainy jako nieodłączna część ziemi terytorialnie... Również i teraz Ukraińcy starają się …zachować siebie jako część wielkiego narodu. Ech, jak im ciężko! Ani szkół, ani gazet… Przywódcy państwa, przyjeżdżając w te strony, rozmawiają z ludźmi w języku…, a nie w języku byłej metropolii… Jak długo?! Ołeksandr Ponomarenko, zastępca przewodniczącego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. T. Szewczenki

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 3Originalseite ↗
- й на и ааіьнй в ни ин ДВ РР РЕ РЕ Рани -ое ж ан т -- ж не ан АЕН лора, ср АКТИ, КОЛЛЕФІЧІЇ ДРЯ РР ЧИЯ - - КР т б г -- жень - й ПЕ нн А ВАНН со о аа м PRZYCZYNY I KONSEKWENCJE Do podsumowania wyborów z 1998 roku Pozostały za nami wybory do Najwyższej Rady Ukrainy oraz organów samorządu lokalnego. Wszyscy dobrze znają ich wyniki: na szczytach władzy pozostali w zasadzie ci sami, którzy kierowali nami także w ciągu poprzednich czterech lat. W czym zatem tkwi przyczyna tego, że naród, który przez cały ten czas przeklinał struktury władzy, ponownie okazał im zaufanie? Spróbujmy przeanalizować tę paradoksalną sytuację. Jednym z czynników stały się osobliwości psychologicznej przeszkolenia różnych kategorii wiekowych naszego elektoratu. Większość starszych ludzi, którzy przywykli żyć w systemie komendowo-administracyjnym, żyje w nim do dziś. Jak całe życie znali tylko jedną partię, tak i teraz dla nich istnieje tylko jedna. Zatem na kogokolwiek partia kazała im głosować, na tego też oddali głos. Nie jest ważne, czy ten kandydat z komunistów zrobił coś pożytecznego na swoim poprzednim stanowisku. Po prostu ludzie patrzyli wyłącznie na przynależność partyjną, a nie na kwalifikacje czy cechy osobiste. Z drugiej strony główna masa młodych ludzi, pozbawiona ideowych drogowskazów, zawiódłszy się na instytucjach państwowych i na własnej zdolności do czegokolwiek w nich zmienić, nie ufa żadnym partiom ani kandydatom na deputowanych, wskutek czego wśród młodzieży znacznie rozpowszechniły się tendencje abstynenckie. Tak więc poparcie lewicy przez starszych ludzi oraz nieudział młodych w wyborach spowodowały zauważalne zwycięstwo komunistów i socjalistów («Progresywnych socjalistów» oraz postępowców). Po drugie, na wyniki wyborów istotnie wpłynęło to, że wśród znacznych warstw ludności Partia Komunistyczna kojarzy się z dawnym, stosunkowo dostatnim życiem. Ludzie nie wzięli pod uwagę tego, że odpowiedzialność za zrujnowanie gospodarki Ukrainy muszą ponosić ci sami komuniści — zarówno ci „przemalowani” na demokratów, jak i „wierni marksistowsko-leninowskiej doktrynie”, ponieważ to oni mieli najliczniejszą frakcję w poprzednim składzie parlamentu i zajmowali stanowiska kierownicze w wielu regionach Wschodu i Południa Ukrainy. Takie myślenie wynika z tego, że w ostatnich latach ograbieni i oszukani ludzie znieczulili się na politykę, czasem nawet nie wiedząc, która partia czy ugrupowanie nimi rządzi. Po trzecie, porażka demokratycznych narodowo-państwowych sił była spowodowana ich brakiem koordynacji, nieporozumieniami, a często także rozłamem w ich szeregach. Wydawało się, że «Front Narodowy» jest takim samym wrogiem dla RUCHU, jak i komuniści. Na pierwszy plan zatem wysuwały się osobiste cele i dążenia demokratycznych przywódców, które ukrywali za hasłami narodowymi. To oczywiście pociągnęło za sobą spadek autorytetu partii patriotycznych wśród narodu ukraińskiego, rozproszenie głosów między nimi i, w konsekwencji, ich porażkę wyborczą. Po czwarte, należy wspomnieć o bezsensownym prowadzeniu kampanii wyborczej przez wiele demokratycznych struktur politycznych, zwłaszcza o reklamie politycznej. Nieuzasadnione demagogiczne obietnice jednych, bardzo drogie spoty drugich, nadmierna natarczywość i zapatrzenie w siebie trzecich wywoływały reakcję wyborców wprost przeciwną oczekiwanej. Jeśli wybory zwieńczyły okres wzrostu aktywności politycznej, to dla działalności społecznej są one wręcz przeciwnie startowym strzałem. Już pierwsze uchwały i działania nowo wybranych organów wywołają tę czy inną reakcję aktywistów organizacji społecznych. Liczne partie odejdą na drugi plan, bo nadchodzi czas stowarzyszeń oświatowo-kulturalnych, gospodarczych, ekologicznych, młodzieżowych i innych społecznych, które stawiają sobie za cel nie dojście do władzy, lecz wpływanie na nią, Trzeba jednoczyć naród ukraiński wokół żywotnie ważnych dla niego zasad odrodzenia narodowego, duchowego, kulturalnego i gospodarczego. Nie można traktować tych czynników rozkwitu i dobrobytu narodu jako zadań pragmatycznych. Oparte na wartościach chrześcijańskich stanowią one ideę — punkt wyjścia i cel ostateczny rozwoju procesów społecznych w Ukrainie. Centralne miejsce we wszechstronnym odrodzeniu narodu, zwłaszcza w zrusyfikowanych regionach, przypada oświacie młodzieży, czyli kształtowaniu narodowo świadomego Ukraińca, który zna i szanuje swoje korzenie, dąży do bycia godnym spadkobiercą sławnej historii narodu, który, znając zapisane w Konstytucji prawa i obowiązki obywatela, nie pozwoli urzędnikom poniżać i oszukiwać siebie, a jednocześnie wniesie swój skromny wkład w duchowy i materialny rozwój państwa jako instytucji politycznej, stworzonej przez naród. Ostatnia kampania przedwyborcza pokazała, że nie może liczyć ani na zwycięstwo, ani na wzrost autorytetu partia, która używa haseł niezgodnych z jej ideologią. Przy niemal jednakowych dla wielu osób platformach społeczno-ekonomicznych ludzie wybrali to, co już znają. A postęp będzie możliwy dopiero wtedy, gdy naród świadomie zagłosuje za ideą chrześcijańsko-narodową. Ale do tego trzeba go przygotowywać, a robi się to nie w ostatnich miesiącach przed wyborami, lecz stale. Wiodąca rola w tym zadaniu przypada organizacjom i towarzystwom kulturalno-oświatowym oraz studenckim, bo studenci to przyszła intelektualna elita narodu, która musi stać się potężną siłą, zdolną zmienić społeczeństwo. Bez oświaty, bez etnicznego przebudzenia Ukraińców, patriotycznego wychowania młodzieży, niemożliwa jest budowa duchowo i gospodarczo silnej, zjednoczonej, spójnej od zachodu na wschód i od północy na południe Ukrainy jako państwa. Jurij KYSELOW, przewodniczący Ługańskiej Obwodowej Organizacji «Młodej Proświty» НИІіІЗ ГОКУ р/ ОКБКАІМЕ-ВОИЗ: 7 Чайите Юпе Роот Реєбаіоту (6 їбе Еіеметиіь Сегишть Ma to już wiele lat. Zaczęła ona dojrzewać wtedy, gdy kanadyjski biznesmen Petro Jacyk, który w duszy nie przestawał być Ukraińcem, z goryczą przekonywał się, że Ukrainy, »wolnej wśród wolnych i równej wśród równych«, która jest jednym z członków-założycieli ONZ i wchodzi w skład ZSRR, nikt na Zachodzie nie zna i znać nie chce. A tymczasem z kraju, opuszczonego przez Jacyka po II wojnie światowej, napływały Ukazał się pierwszy tom „Historii Ukrainy-Rusi” M. Hruszewskiego w języku angielskim NOWE I coraz nowsze wieści tego rodzaju: książki wielu ukraińskich pisarzy, jak i wcześniej, zostały zakazane; „przypadkowo”, lecz doszczętnie spłonęła ukrainistyka ze specjalnych zbiorów Akademii Nauk URSR; proces rusyfikacji wielkiego europejskiego narodu z jego „matką miast ruskich” pomyślnie trwa – w głównych obwodowych ośrodkach miast zamknięto już ostatnie ukraińskie szkoły... Znany mecenas Petro Jacyk, który wcześniej przekazał setki tysięcy dolarów na wydanie „Encyklopedii Ukrainoznawstwa” oraz na założenie Instytutu Studiów Ukraińskich przy Uniwersytecie Harvarda, postanowił założyć potężne centrum badań nad historią Ukrainy. „Co komuniści tam spalą, my tutaj odrodzimy” – lakonicznie powiedział w swoim wywiadzie podczas otwarcia tej ważnej instytucji naukowej przy Uniwersytecie Alberty (Kanada). Fundusz statutowy Centrum (zgodnie z przyjętą w świecie zachodnim tradycją upamiętniania hojnego ofiarodawcy jego imieniem, nazwano je imieniem Petra Jacyka) wyniósł 3 mln dolarów. W Centrum przygotowano i wydano już cały zespół ważnych monografii z historii Ukrainy, odbyły tam staże liczni młodzi uczeni z Kijowa, Lwowa, Dniepropetrowska. Jednym słowem, obecnie jest to naprawdę poważna ukraińska instytucja naukowa poza granicami Ukrainy. Petra Jacyka nie dawała spokoju już od dawna pomysł: wydać w języku angielskim „Historię Ukrainy-Rusi” M. Hruszewskiego. Zdobycie przez Ukrainę niepodległości jeszcze bardziej utwierdziło go w tym zamiarze. Widząc reakcję świata zachodniego na tę wydarzenie („Od Związku Radzieckiego dzięki wysiłkom separatystów oddzielono jego niezbywalną część”), Jacyk zrozumiał: świat nawet nie wie, że my – odrębny naród z własną historią i kulturą, a także własnym prawem do państwa. Świat nie czyta w języku ukraińskim naszych historyków, za to przeczytał po angielsku dzieła Sołowjowa, Karamzina, Kluczewskiego, które przekonują go do swoich teorii „jednej i niepodzielnej Rosji”. «Jeśli świat nie chce iść do nas, to oczywiście my musimy iść do świata», — powiedział wtedy Jacyk i ogłosił swój plan: jak najszybciej musimy zabrać się za tłumaczenie głównego dzieła Michaiła Hruszewskiego na język angielski. Ukraińscy historycy z zagranicy na czele z autorytatywnym Frankiem Sysynem go poparli. Powstał liczny zespół tłumaczy, redaktorów i naukowców. Pierwsze odkrycie: Hruszewski jest niezwykle trudny do przetłumaczenia: archaizmy, polonizmy, germanizmy, a nawet miejscami rusycyzmy, a styl jest ciężkawy, czasem aż nazbyt «wielopiętrowe zdania», w których łatwo zgubić myśl. Postanowiono: LIST-PODZIĘKOWANIE Wielce Szanowny Pawle Michajłowiczu! Dyrekcja Ogólnoukraińskiego Festiwalu Współczesnej Piosenki i Muzyki Popularnej «Czerwona ruta» składa Panu serdeczne podziękowania za wsparcie i pomoc w organizacji wielkiego, długotrwałego tournée koncertowego zwycięzców festiwalu «Czerwona ruta-97» po wschodniej i południowej Ukrainie, które rozpoczęło się 25 lutego, a zakończyło finałowym galakoncertem w Kijowie 27 marca w Międzynarodowym Centrum Kultury i Sztuki. Tournée zwycięzców festiwalu «Czerwona ruta-97» miało charakter narodowo-oświatowy i dobroczynny. Cena jednego biletu była czysto symboliczna — 1 hrywna, aby jak najwięcej miejscowych widzów, młodzieży studenckiej i uczniów szkół zbliżyć do języka i kultury ukraińskiej. Jak zawsze, «Czerwona ruta-97» odkrywa i wprowadza na wielką scenę całą plejadę nowych utalentowanych wykonawców i autorów, zapoczątkowuje najnowsze kierunki i style we współczesnej muzyce ukraińskiej, jest głównym dostawcą nowych wykonawców, zapewnia wypełnienie telewizyjnego i radiowego eteru nowymi nagraniami w ciągu kolejnych lat. Imprezy festiwalu stanowią ogniwo działalności potężnego laboratorium twórczego, unikatowej szkoły-warsztatu, obejmującej utalentowaną młodzież ze wszystkich obwodów, w tym także z prowincji. W ramach tej szkoły-warsztatu prowadzone jest fachowe szkolenie uzdolnionej młodzieży, które podnosi jej poziom zawodowy i sprzyja rozwiązywaniu problemów zatrudnienia oraz czasu wolnego młodzieży. Liczymy na dalszą współpracę w realizacji kulturalnych i narodowo-oświatowych zadań, służących odrodzeniu i upowszechnianiu ukraińskiego języka i kultury. Z szacunkiem Taras MELNYK, dyrektor festiwalu „JACYKA” zredagować ukraiński tekst, zmodernizować go, uczynić jego treść przejrzystą, a dopiero potem przekazać do tłumaczenia. Była to niemal jubilerska praca: redaktorzy czuwali, by nigdzie nie zniekształcić treści i by z niej nic nie zginęło. Potem pracę rozpoczęli tłumacze (nawiasem mówiąc, do tego zadania zmobilizowano najlepszych specjalistów z całej Ameryki Północnej). Za nimi szli autorzy komentarzy. Trzeba było wyjaśnić anglojęzycznemu czytelnikowi wiele imion, wydarzeń i konfliktów, ogólnie znanych nam, ale jemu nieznanych, ponieważ po raz pierwszy wkroczy on w rzekę ukraińskiej historii. Każdy tom Hruszewskiego po angielsku jest znacznie objętościowo większy niż po ukraińsku: sporo miejsca zajmuje tak zwany aparat naukowy. Dotychczas ukończono pracę nad sześcioma tomami. Oto wreszcie ukazał się drukiem pierwszy tom. Wydanie jest naprawdę świąteczne nie tylko ze względu na jego znaczenie: Hruszewski wchodzi do lektury światowego establishmentu historycznego. Poziom poligraficzny jest po prostu doskonały, na poziomie standardów zachodnich. Przekład pierwszego tomu wykonała Marta Skorupska z USA. Wydanie zajmie swoje miejsce na uniwersytetach świata zachodniego, w bibliotekach parlamentów i w resortach polityki zagranicznej (nakład: 5000 egz.). Zatem opowiadamy światu o sobie. Być może dla wielu czytelników Ukraina stanie się nieco bliższa i zrozumialsza. Mychajło SŁABOSZLYCKI

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 4Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

Юрія Паучека. Tradycje prosvitiańskie na Bukowinie mają swoje regionalne osobliwości. W latach 80. XIX w. działało tu towarzystwo «Ruska Besida», podobne do galicyjskiej «Proświty». W latach 1918–1940 centrum ukraińskiego życia był Dom Narodowy w Czerniowcach, wokół którego skupiały się stowarzyszenia kulturalne. Mimo brutalnej rumunizacyjnej polityki ówczesnych królewskich władz bukowińscy Ukraińcy walczyli o zachowanie ojczystego języka i tradycji kulturowych. A od 1940 r. rumunizację zastąpiła rusyfikacja. Represje wobec świadomych Ukraińców, prowadzone po włączeniu kraju do ZSRR, nie zdołały zniszczyć tradycji pracy prosvitiańskiej, ukształtowanych pod koniec XIX – na początku XX w. Dlatego w latach pierestrojki, gdy presja reżimu znacznie osłabła, ich odrodzenie spotkało się na Bukowinie z dużym poparciem ludowym. Ideę utworzenia Towarzystwa Języka Ukraińskiego im. T. Szewczenki podjęli nie tylko przedstawiciele inteligencji, ale także poruszyła twórczą energię różnych warstw społeczeństwa, zwłaszcza chłopstwa. Czerniowiecka obwodowa organizacja TUM została zarejestrowana w 1990 r., a jej przewodniczącym został znany naukowiec, doktor nauk fizyczno-matematycznych, profesor Mykoła Hawaleszko. Wbrew urzędniczemu oporowi Towarzystwo wraz z innymi organizacjami demokratycznymi doprowadziło do uznania za regionalne święto – 3 listopada. Właśnie tego dnia w 1918 r. odbyło się Bukowińskie Ludowe Wiec, które wyraziło wolę Bukowińców do soborowości wszystkich ziem ukraińskich w składzie JEDNEGO niepodległego państwa. Na początkowym etapie działalności Towarzystwa znaczną aktywność wykazały jego pierwotne ogniwa. Wówczas w wsiach obwodu, w miejskich przedsiębiorstwach i w organizacjach pojawiły się stenda informacyjne, wykonane przez aktywistów TUM i NRU. Ich materiały popularyzowały idee narodowego odrodzenia, co wywoływało wściekłość ideologicznych organów KPZR oraz zwykłych szowinistów. Częste były przypadki zniszczenia i dewastacji takich stend. Ale ruch na rzecz narodowego odrodzenia nabierał szerokiego rozmachu. Na posiedzenia obwodowego oddziału Towarzystwa zbierało się tylu aktywistów, że nie mogła ich pomieścić wielka fizyczna a jeszcze - - "Zv ya - y. ch Shy moyi -b Y yav i o yno 290 rechy chyna - chim ya E syu chek M o eta. p Lya - chi z cho R "uy - - p chy ya z o - kyu «chy "b Y "ich A na chi : Me aa ch y ch , M, ch ts ati byy uchy V v p o o Lyu vu o "y - ch l' ch yo" yo F'y Mk zha y "i 1 pyi ny y p Nenya, ich zn o yy U A pn KA klen» R 00 Zh ch-. Nr k bachat' ya chkadeny o y shcho 3 cho y'ts'ch och io s-h boyu i | M o Yak ' 'y a y mnaya ch z noyu 5 R y RR dy t yav b no to RR oo Po oo o ko yo U A y pachok RR nn nyu yy A nn vne paaaaachatinytysya yur OON | ni zh sho nyo voVo sen KE Nabożeństwo przy kaplicy, wzniesionej ku czci 75-lecia Bukowińskiego Wiecu (w tym miejscu, gdzie odbywał się on w 1918 r. w Wyżnicy), za środki i staraniem proświtan Wyżnickiego rejonu obwodu czerniowieckiego według projektu przewodniczącego rejonowego zjednoczenia OUT «Proświta» Ilii Strynadki oraz auditorium uniwersytetu. Siły demokratyczne regionu doprowadziły do zwrotu Domu Ludowego jego prawdziwemu właścicielowi i w tym budynku umieściły się siedziby kilku ukraińskich organizacji i stowarzyszeń, w tym także «Proświty». Obwodową organizację Towarzystwa ocz- ...lw profesor Taras Kijak, a następnie deputowany ludowy Ukrainy. Okres formowania się przebiegał w trudnych warunkach, gdy proświtianie musieli stale przełamywać zaciekły opór wielkomocarstwowych szowinistów. Dziesięciolecia rusyfikacji doprowadziły do tego, że język rosyjski dominował nie tylko w obwodowym, ale nawet w niektórych rejonowych ośrodkach. Uchwalona w 1989 r. ustawa o językach była sabotowana i potrzebne były wielkie wysiłki, by osiągnąć pozytywne zmiany. Proświtianie włączyli się w praktyczną pracę, mającą na celu to, by szkoły, w których większość uczniów stanowią dzieci z ukraińskich rodzin, przechodziły na język ojczysty jako język nauczania. Odczuwalne skutki przyniosła też żmudna praca w dziedzinie toponimii, co pozwoliło przywrócić szereg historycznych nazw na mapie obwodu. Konkretnie praca kulturalno-oświatowa skupiała wokół Towarzystwa coraz więcej ludzi. Działalność na rzecz odrodzenia tradycji ludowych zdobyła mu znaczny autorytet wśród społeczeństwa. Proświtianie w 1990 roku utworzyli chór „Szum Bukowiny”, którym kierował nauczyciel-muzyk, weteran UPA (Wiaczesław Melnyczuk). Ze sceny otwarcie zabrzmiały dawniej zakazane przez władze pieśni strzeleckie i partyzanckie, budząc patriotyczne uczucia słuchaczy. Wiele zrobił „Szum Bukowiny” także dla popularyzacji muzyki duchowej i pieśni. Mimo chronicznego braku środków członkowie Towarzystwa organizowali masowe imprezy, wśród których czołowe miejsce zajmowały święta szewczenkowskie, tradycyjne obchody Bożego Narodzenia i Wielkanocy. Badaniu i popularyzacji tradycji ludowych wiele sił poświęcił proświtianin Awksentij й ти о що - виз Р | ви Й і ист ! Jakiwczuk, znany w kraju folklorysta, etnograf. Dojrzała kwestia [...] działalności, bez której „Proświta” nie mogłaby pracować w pełni. W latach 1928–1940 wśród Bukowińczyków popularna była gazeta „Czas”, zlikwidowana potem przez władzę radziecką. W 1990 r., z inicjatywy demokratycznych sił kraju, wznowiono wydawanie gazety. ФОЛКЛОЕ У Ан чу інно. ком ратичних ай традицій: jednym z inicjatorów „Czasu” był aktywista Towarzystwa ог з » Wiaczesław Tymczuk, syn byłego współpracownika popularnej gazety minionych lat: Nowy etap działalności proświtian rozpoczął się po proklamowaniu niepodległości Ukrainy. Wydarzenia 1991 r. szeroko relacjonowała miejscowa prasa, a na podstawie tych publikacji członkowie zarządu obwodowej «Proświty» Stepan Daławurak, Wiktor Kosiaczenko, Oleksa Romanec i Iwan Tkacz opracowali zbiór «Bukowina, rok 1991». W pamiętnym 1991 roku w obwodowym centrum zaczął ukazywać się «Bukowiński Magazyn», którego współzałożycielem była także obwodowa organizacja «Proświty». Odczuwalna była pilna potrzeba założenia własnego, proświtiańskiego czasopisma periodycznego. Swego czasu na Bukowinie ukazywał się czasopism dla dzieci i młodzieży «Ukraińska Jaskółka». Kwestię jego odrodzenia podniósł Mychajło Iwasiuk. Pisarz i naukowiec, ojciec znakomitego kompozytora Wołodymyra Iwasiuka, z szczególnym ciepłem wspominał wydawnictwo, które otworzyło wielki świat rodzimej literatury dwóm pokoleniom Bukowińczyków. ZAMYSŁY, KTÓRE STAJĄ SIĘ Praktyczną pracę nad urzeczywistnieniem tego zamysłu podjął na siebie nowy przewodniczący obwodowej «Proświty» Wiktor Kosiaczenko, który zaangażował do sprawy dużą grupę autorów. W rezultacie zapoczątkowano wydawanie czasopisma «Jaskółka», pozytywnie ocenionego przez krajan, zwłaszcza przez środowisko pedagogiczne. Rozumiejąc całą wagę pracy z dorastającym pokoleniem, proświtianie nie zapomnieli również o tych, którzy długo byli odcięci od rodzimego języka i kultury. Najbardziej zrusyfikowani w czasach sowieckich byli żołnierze, dlatego aktywiści Towarzystwa udali się do jednostek wojskowych z literaturą dla bibliotek oraz wykładami dla żołnierzy i oficerów. Szczególną popularnością wśród tej publiczności cieszyły się występy zespołów artystycznych, założonych przy obwodowej «Proświcie». Działalność proświtiańska w rejonach obwodu prowadzona była w różnych formach. Cenne doświadczenie zgromadziło Wyżnickie Rejonowe Zrzeszenie «Proświty», którego pierwszym przewodniczącym był Mychajło Iwaniuk. Będąc jednym z wiodących ośrodków oryginalnej huculskiej kultury, Wyżnica godnie podtrzymywała reputację stałego bastionu ukraińskości na Bukowinie. Spójnia tradycji ...narodowej kultury i mężnej walki o wolność narodową wydało tutaj szczególną postać prosvityanina, który nie tylko wie, o co należy walczyć, ale też potrafi to robić praktycznie. Prosvityanie zainicjowali wzniesienie pomnika T. Szewczenki w rajcentrum. Ich pomysł poparli przedstawiciele innych organizacji demokratycznych. Wspólnie wzięli się do pracy. W 1992 roku pomnik Wielkiego Kobzarza został uroczyście odsłonięty w centrum miasta. Podczas obchodów 70-lecia Wyżnickiego Ludowego Weca w rejonie poświęcono pamiątkową kaplicę, którą prosvityanie zbudowali własnymi rękami. Ustawili też krzyże pamięci ofiar Hołodomoru 1932–1933 oraz symboliczny grób bojownikom o niepodległość Ukrainy. Z inicjatywy «Proświty» w rejonie wyżnickim przeprowadzono szereg akcji charytatywnych dla dzieci-sierot, które miały znaczny rezonans w kraju i przyczyniły się do wzrostu autorytetu organizacji. Dziś, w ścisłym kontakcie z organami władzy państwowej i samorządu, prosvityanie Wyżnyczczyzny potrafią nie tylko wysuwać dobre zamysły, ale także wcielać je w życie. Przedsiębiorcy Karpackiej Krainy Leśnej materialnie wspierają prosvityan, kontynuując tradycje lat międzywojennych, gdy ukraińscy spółdzielcy i prosvityanie wspólnie realizowali jedno wielkie dzieło. Członkowie wyżnickiej «Proświty» szczególną uwagę poświęcają badaniu i popularyzacji kultury huculskiej. Z ich inicjatywy w rejonie przeprowadzono trzy naukowo-praktyczne konferencje, poświęcone przeszłości i współczesności Huculszczyzny. Materiały konferencji zostały wydane drukiem. Działalność wydawnicza organizacji rejonowej wyróżnia się szczególną różnorodnością: od 1993 roku wydano tu około 20 książek i broszur, wśród których pierwsze miejsce zajmują utwory literackie oraz prace krajoznawcze. Gazeta rejonowa regularnie drukuje specjalną stronę przygotowywaną przez działaczy «Proświty». A ludowe studio filmowe «Czeremosz» we Wyżnicy owocnie współpracuje z prosvityanami, tworząc filmy wideo na podstawie ich materiałów. Aby usystematyzować zebrane materiały krajoznawcze i zorganizować WIDOWISKOWĄ pracę, w Wyżnicy utworzono osobne NAUKOWO-BADAWCZE centrum, na czele którego stanął obecny przewodniczący rejonowego zrzeszenia «Proświty» Illia Strynadko. Nie zapominają w rejonie także o takich tradycyjnych dla proświtian formach pracy, jak tworzenie i działalność zespołów chóralnych (popularny w kraju jest chór rejonowej «Proświty», którym kieruje P. Nykoriak), organizowanie wieczorów i zebrań ku czci wybitnych wydarzeń historycznych, obchodzenie jubileuszy czołowych działaczy kultury itp. Stałymi stały się dla wyżniczan także spotkania z wybitnymi osobowościami: Karpacki kraj często odwiedzają wybitni pisarze i poeci ukraińscy, kompozytorzy i wykonawcy. A obwodowa organizacja «Proświty» rozwija kontakty międzynarodowe. W szczególności jej delegacje odwiedziły sąsiednie Rumunię i Mołdawię, gdzie mieszka wielu etnicznych Ukraińców. Przekazano im w prezencie podręczniki szkolne i literaturę piękną w języku ukraińskim. Duże wrażenie robią występy bukowińskich artystów, którzy wraz z proświtianami odwiedzili ukraińskie wsie sąsiednich krajów. Owocnie rozwijają się kontakty z katedrą języka i literatury ukraińskiej Uniwersytetu w Bielcach (Republika Mołdawii); naukowcy Uniwersytetu Czerniowieckiego – członkowie «Proświty» – nie tylko przywożą tam podręczniki, lecz także czytają wykłady studentom-filologom. Proświtian wyróżnia aktywność w wielu sferach życia; starają się wspierać kiełki demokracji, które rodzą się w społeczeństwie ukraińskim. «Proświta» bierze udział w pracy zrzeszenia demokratycznych organizacji społeczno-politycznych, które powstają w kraju. Obecnie w obwodzie działa 109 podstawowych ogniw «Proświty», w których zrzeszonych jest 2923 członków. Ihor Burkut, kandydat nauk historycznych ПН Р сяг ри пи пон 0 Р а прати РР о ри и ТО МІ С ГІЄ КО! ВИЙ ЗД: "о ПС є НІ Неї мо ДЛ. че Пп Ох при ПИ «Го Ре ніс ЩО ТОМ «МІ! і. ПІ СХ З РІ. ПІ по ГСЇ чо

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 5Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

нні -- жена шк РР нн ПЕРЕ РЕ (л080 Й РОВІ Її | ПРОСВЯТЯЧІСЬКАВУКОВИА РР о че - - ниБенни - - ч-- . . | сав ої ІГОЛОВОк і здсум ками», перед якими бса відриву ДО ДО із російського слова едейстпительно»? да», «Та пі ж 00, то є ЧИСТІСІНЬКа прав- /Й Іі"ОпсЯ "ДЖ СХтТоО може маш иоОгОо вогийща всідаються мільйони Прошу петериелиних опонентів не Да» Ь | "ІЙ заперечити ШПавішо мовляв (тож. якамова з ПИХ «ЯшЩщиИКІМХ»е лундтиме. поспишати 1.1 запереченням, ЩО 4 Того Отож, якщо справді НИХОДИТИ З ІСТОчи ц ікцентувати увагу на якомуєі, гакою буде й наша мовна культура, а «ДІЙСНО» МяКка не калька, а узаконена ричного права українського пароду на укремому слові, коли ми 8 ке маємо й нІдДпоОпВІДНО й ПОВаГа ЛО нашої державної п українських словниках лекс ма Адже Ллержавну пезалежтність | на державність Он УЦціІЮ незалежної М країни з її мови. «Увичайно, незважаючи на вкрай илеється, заокрема, про даний оо ДОХ Га украпіської мови, 13 реалій, тобто із прав- СЧТ9Ю, 1 затверджені Кабміном скрутне економічне гановищое, ни узаконення в словниках ч не безмежне. ди КНАИШТНВОГО Ї функціонування, та 12 хомплексні заходи» щодо всебічного ситуацію в галузі українського кіно не Пагадаймо, приБирому. ЛА назить у засад загальнолюдської справедлигку і функціонування не окремих рівняти з періодом, коли творив свої РОсСійськО-) крашському словник) Кали-зо го нам би належало у ході реалізації вом державної УКРА СЬКОЇ МОВИ фі імИ виколиханий на берегах зачаро новича, | ки фрахівці "л-инали | Ще АР ОЦО Президентом акції та й «Ком-там жеяких т: пьки напрямків роботи не паної Десни ОО.) Довженко та її Дер ростисько"»російськіїм за лмо виражену ОА ЦУВА ОДНЕ Кабміну добитися ТОГО, бачено: і в галузі «підвищення рівня краянин, бмХ ковинець ІЗ надпрутського У МИСНІСТЬ паближення україні ЬКОЇ М, аби «уроки української МОВИ», ЯКІ пере- ? УАРАїСЬКОЇ мови», і «дотримання села демонологічної назви Чортория до РОСІЙСЬКОЇ, як перший ВІДПОВІДНИК дбачено провести в державних установах, юорм», 1 «створення системи бі перервної І. Миколайчук, Адже вистраждані ними слову «деИствительно» зазначено слопо "у«мочаткували постинодІючу систему МОВНОЇ ОСВІТИ», і «п вищення з лопомо гвоОріння, перейняті "обов І ДО СПВОгГО «Справді» я б о », Філософсько-культурологічних семінарів | ОЮ ЗОСООІВ масової інформації гальної народу | ПОгГО У Є-рїнської мови, були Отож, питає ГІС Мі си ВОШІ Завинило, 3 обов МоКовою програмою культури мовної культури громалян та вихования х найпершими об єктами (еолЛогІчНИХ про- ЩО нини МИ НОГО Так неухильно обмиспІЛКУурання державною україською моних поваги ом країни КОТ МОВИ», і «ВДОС робок, уаспівувВвачами, підспівувачами паємо / Може, своїм звучанням ? Але ж ВОЮ. ! КОЛИ Ж це розпочати, як пе тепер, коналення системи пі репідготовки КИХ нерідко ставали свої ж таки землячпого відкритий чаголошений звук «а» у ХОДІ відзначення 1000-ліття писемності ПАЛІСТІВ» представників національ 4 Пригадаймо долю сценарію «Україна звучить куди милозвучніше, ніж те ж бочу крашиі та 200-х РОКОВвИн НОВОЇ за меншин з метою поліпшення їх знань 8 вогні» або Фі льму «білий птах з ЗУБОМ паголошене затиснуто-свистяче звукоспоукраїнської літератури? Та й, крім дер- країнської мови» ознакою», Нині. крім своїх фільмів (яких лучення «1ІЙС», До того ж слово жавних установ усіх рівнів, слушно Хле ж невдовзі, слідом за цим доку украп іще мало), вже й багато зарубіжних «справді» етимологічно зорієнтоване на. запровадити ІХ 1 В ОСВІТНІХ закладах для ентом, Держкомітет у справах націо: серіалів озвучується українською, 1 гляідеали права, правди, справедливості, вчительства 1 професорсько-викладацьчмасиьностей та міграції спільно з ВУТ дачі, виховані на зразках «важнейшего а не на ДІЙСНІСТЬ, часто непевну, а то й кого складу. Адже переважна їх більшість «Просвіта» і Світовою Федерацією Из искусств в руках советской власти», ворожу суспільному правоустрою. Й здобувала Освіту за допомогою або ж українських жіночих організацій виступерестали дивуватися, що в них і негри Крім Того, слова «дійсно», «ДІЙСНИЙ» РОСІЙСЬКОЇ мови, або «двох РІДНИХ МОВ», 1 4 и ціативою проведення нинішнього Говорять по-українськи. Зже й настирлиявно пізнішого походження, яке 1 щої спричинило поширення того суржи- Му «КЦІЇ, Яка, Оудучи підтриманою | І ре за реклама переважно зарубіжних товарів | лінгвістами належним чином не з ясованес. ку, який ніколи, окрім грони, нев яжеться зплентом оонародувана під назвою Та й без неї «подавляющих» А їх використання не підтверджується у | з епітетом «чудовий» і предметом ПРА Передаймо нащадкам наш г каро -- рідну | РОСІЙСЬКОМОВНИХ видань теж звучить словниках прикладами із Шевченка або гордощів, про що співає П, Зіб Ов, ніяк і я ен Гобто з'явився, сказати 6. пара-українською мовою. Чим не досягненіншого мученика, зачинателя справді | не може бути. Недарма ж, оберігаючи г З ельний документ, що декларує таку собі | ня?! українського кіно О. Довженка, який самобутність своєї національної мови, у ЗНУ агальну рівність у дусі того самого Франції, кажуть, штрафують за англіциз- "яр оо інгернаціоналізмо | якиИЙИ завжли витлунн ан нн ми, а В загальноосвітніх школах Японії с Й мачувався на користь панівної мови. | озагалі не вивчають іноземних мов. ко МУ. ІБГУИ «ДЖ ЗИКОнМУЮЧИ ОСТаннІ ро Звичайно, було 0 дуже добре, якби "Я ? порядження, не вельми прихильні ло ЩІ ІЙ М | Ге приклад запровадження семінарів з куль- 45 ержавності української мови виконавчі ЧУ Й У ) тури державної мови та й забезпечення - з 3 органи не дуже багаті, щоб не сказати г правових пріоритетів її функціонування вок 5 мізерні, ресурси року нових парламент показала наша еліта З еліт, а саме: ново- ських виборів і власну увагу певно ж обрані депутати Верховної Ради. Адже еко | У" віддаватимх гь саме рідній мові Зокрема В | КУ У | кому, як не їм, належало б на "б їй, ЯКуУ ВОНИ Час ВвІДЧАаСИ При Та ІОТьЬ УЗако- ЛІ паідтверджеїтня ГОТОВНОСТІ кожного слу- СЗИад жити великій справі загальноукраїнської Р нити як «офіційну ІЛЯ СВОЄ! обла МЕ - рен у району, а то й окремого населеного пункконсолідації започаткувати процес хоча б Р. я із мовної консолідації самого парламенобР с Отож, гадаю, нема чого покладатися Ф /1 туго Такі семінари допомогли 6 ПОС іна те, що офіційно оголошувані заходи на ЖК М ПІ недержавномовним депутатам ОСВОЇТИ дер- ЗРУВИ | жавну українську мову не гірше 1 як змицнення державності української мови ) Е. апрацюють самі по собі гори, ставши «АХ Президента, ЯКОГО їхні попередники ес роби В ЧЗКОВИМИ ДЛЯ ПОВСЮДНОГО ПО ПІ'дОзобов'язали Пп ВИВЧИТИ, однак Собі забез- | й ЩО р ЗМОГО її наполегливого втілення в життя. А печили, крім Інших привілеїв, ще Й КРУ й; СІМ верствам пароду, ім я якого згадані «мовну недоторканість». Деякі ж «деро ві аходи» пишуть з великої літери, та й жавномовні» депутати могли б підвищити М, кожному зокрема належить не минати Але чи можна бу ги З цього задоволепро свою любов до РІДНОЇ МОВИ І ДО рівень МОВНОЇ культури, що допомогло б | ї і своєю увагою в рідній мові, скажемо ПИМ, КОЛИ україськомовного глядача У країни міг би сказати словами Кобзаря: уникнути у своєму мовленні хоча б таких к услід за Кобзарем, «ніже титли, ніже тії упродовж фільму та й рекламних пауз «так люблю... що проклену самого Бога, мовних кальок із братньої мови, яких коми», а тим більше й окремого слова прикро вражають такі відступи від норм за неї душу погублю». Натомість і сором з високої трибуни і в ефір посила- Особливо якщо воно будучи з правіку української мови, які спонукають не раз «дійсно», і «ДІЙСНИЙ » ілюструються прити. Зрештою, можна було 6 припинити і питомо українським, виявилося чи то подумати, що цим важливішим із мис-кладами (із Нечуя-Левицького, пись- пряметранслювання із сесійної зали, яке спотвореним, чи єрепресованим». гецтв займаються або ж надто поспішливо, менника вищої духовної освіти, більшість слухачі здебільшого вже вимикають, витісненим із його законного слововжитабо ж такі Фахівці, котрим, як засвідчив гворів якого вперше було опубліковано в | оскільки воно їм, крім роздратування, "У лдомовною стихією на користь щЩезатоталітаризму в усмішках ГП. Глазо- Галичині, де нерідко й редагувалися нічого не дає. Натомість вивільнилися б тужорідного, привнесеного у часи вий, українська мова - ТІЛЬКИ засіб відповідно до запровадженого свого часу | кошти для фінансування згаданих ихоліть. Адже й справді за гаслами про заробітку, а не особистого стилкування. австрійським урядом москвофільського семінарів. порятунок, захист рідної мови хто тепер, Абожі те, и друге вкупі. Для мене, одного СЯЗИчЧІЯ» замість живої української мови. До такого починання варто було б до-особливо з журналістів, уживає узаконені із мільйонних ав телеманів, найпо- Згодом, правда, його під тиском гро- лучитися, і то активно, і ревним Роцт ІЙ «міСЬКИЙ голова ь» ЧИ «ГОЛОВА казовІшим у цьому стало с ІОВО, Яке, МОВ Мадськості (згадаймо хоч би с ГаттіО сповіІДНИКам ідеології «інтернаціонаадміністрації»? Замість них, як реп'яхи іржавий цвях у білій СТІНІ, пастирно уславленого бх ковинця ЇСО. Федьковича, лізму», яким все ще дорогі символи серпа на чисту одежу, ліпляться до пашого пронизує 1 серіали, 1 ре кламу Ось, узернену до царського уряду « Щоб Пе І МОЛОТАа І образ творця «першої В СВІТІ мовлення чужиниські « мер» 1 губерна приміром З МІЧМОШНИХ ДІаЛОГІВ бу 10 запізно» ) із шкі ЛЬНОЇ практики було СОЦІаЛІСТИЧчНОЇ держави», Адже це саме Юр», а зЗамісСТЬ ПІДОПІЧНОГО Їм . краю » Зб Про Є) Ходять лихі чутки усунуто. Але вже, мабуть, таки пізно. Бо вит, напучутчи ще делегатів ХПІ з'їзду чути вже «регіон» | хай ро ЗІ ОЄтТьСя не ; Дійсно? В МОВІ галицьких ПИСЬМетиків, ІГавіТь очолюваної ним парти, писав у своєму представник духовно-с тарних прошар "7 Адже тобі потрібне пальне? ГИХ, ЯКИХ проросійський Обільшовизм за- ЛИСТІ: «..Інтернаціоналізм з боку гнобля- (190, а простий смертний із його нелеї Ким че Дійсно! ре0Іхував до «є бООРОГІВ українського ЧОЇ, або так званої «великої» нації (хоч ОБОВ'ЯЗКОМ : робити хліб» чи «гнати гру- 00 приклади із рекламних пауз народу», «буржуазних націоналістів», оце Великої тіЛЬКИ СВОЇМИ нпасильствами, вебу». у яких зитадках належить вживати. «Мама дійсно нає, що треба дитині!», книжне, москвофі 1ЬСЬКО-ЯЗИЧчІЄСВСЬКе ЛлиИкоОЇї тільки так, як великим є СКАЖІМО, З3айшлі із того ж закордонтня «Мої зуби таки ДІЙСНО ПОГані », «Бо- «ДІЙСНО» ВЖе й справді витіснило прадержиморда ), повинен полягати нетільки слова еспікер», «снік( рс»ь 1 «ТтТампаксь рись» це ДІЙСНО швидка допомога!» давнє, народно-укратнське «справді». в додержанні формальної рівності націй, Шодо цього вже й анекдоти почати Чи дивуватися, що й МОВЦІ різного Наприклад, у трилогії Б, Лепкого « Мазеалеї в такій нерівності, яка компенсувар яплятись рівня в телеспіЛКУВання х |з Те пеглядачапа» пого вживає | Чуйкевич, роздумуючи ла б з боку нації гноблячої, нації Великої, хле «0 Кей», ЯК МОВИТЬ Коля Сі ГТ ябрь ми та й поза ним не знають іншого слова, про юну Кочубеївну ( «Дійсно, якась гу нерівність, яка складається в житті тобто Микола Ві ресень із програми ЯК ТІЛЬКИ «ДІЙСНО», в Це дійсно важлинезбагнута душа»); і сам Кочубей, фактично. Адже Якщо, на думку вождя, «Габу». Залишмо анекдоти. парлаво, - говорить депутат, - прийняти бюджет відповідаючи на запитання дружини («Що саме такий інтернаціоналізм належало ментські висоти і гастрономічно-гіу першому читанні» «Цей експериментє ж тоб; про царя говорити? Він такий запроваджувати в час створення того СопіЄнІіЧчнНИЙй побут із їхньою даниною моді і дійсно унікальний», -- наголошує великий чоловік, дійсно великий, га- юзу, за яким вони нині тужать, то кон оюнктурі. Горкнемося сфери видопровідний с пеціаліст Інституту ботаніки даю, переступив би через тебе, як я через актуальність його в тисячу разів вищ, яка після хліба чи не найбільше НАН У країни, заперечуючи твердження поріг»), та й послідовно сам автор. важливіша для молодої незалежної "датиа впливати на наші емоції, свідомість, деяких ЗМІ, ніби космічний політ В. Ка- Звичайно, цим словечком не вичерпу- України, де не тільки не подбали про і а отже, й на наше мовлення. Гедарма ж денюка в експерименті «Колумбія» був ються проблеми нашого спілкування забезпечення українському народові і його гисля історичного жовтневого перевороту чисто пропагандистським з боку незалеждержавною мовою. Адже подібна мовна мові згаданої компенсації, а навпаки, все ЄВЄЕЛИКИЙ ВОЖДЬ», іменем якого навіть ної У країни. Не міг я, грішний, не роздвоєність нинішніх фахівців кіно і робиться, аби ту нерівність, насаджувану негрів спотпукали до вивчення російської 0 зафіксувати і в гслерозмові ректора телебачення прищеплює споживачам з боку «великої нації», якомога більше мови, наголошував, що «из всех искусств Національного технічного уншверситету,в їхньої продукції і такі дивогляди, як «за поглибити. для нас важнейшим являєтся кино». А ОДНІЙ особі і міністра всієї нашої освіти, що ти мене дякуєшь та «пробач мене». Але на таке чудо марно покладати через деякий час його «вірний гакий, зокрема, зворот: «Ї якщо ми З другого боку, нині відчутно посир надії, ІГалежить пам'ятати інше: справж- ПОСЛІДОВНИК» ЦЮ Тезу ще й загадково доб ЄМОСЯ, ТО це ДІЙСНО ЗДІЙСНИТЬСЯ » люється вплив західпоєвропейських, шми творцями, захиспиками неповторної продовжив: «Кино в руках советской влас- Зрештою, і на концерті популярного Зокрема, германських мов. Адже ті, хто самобутності, державної гідності ук- ги может и должно дать чудеса». Ці цитати співака П Зіброва, де лунали окрилені раніше відмовлявся від вивчення раїнської мови як у минулому, так і в егеніїв тоталітаризму», гадаю, багатьом оптимістичною мелодією слова «Ї свнас україської мови Задля кращого вивченнезалежній Українській державі і шині пам'ятні. Вони прикрашали стіни ледве мова своя чудова, 1 є в нас гордість, і є | ня Російської, тепер кинулись нащадків мусять бути не пролетаріат, у якого і не кожного кінотеатру. Не знаю, яккому, краса», конферансьє заявляє слухачам: своїх ще з ДОШКІЛЬНОГО віку навчатт справді «нет родіни», і не здебільшого а мені, приміром, Тільки в часи хрує Тені дійсно дуже приємно». англійської, Тож чи не у зв'язку із цим, непевні слітарні прошарки, а широкі верщовської «відлиги» відкрилося, що ім'я Звичайно, це дуже добре, що вжеї р приміром, дієслівна зв'язка «є», мов стви свідомого спрвоїх національних гому чуду -- тотальна русифікація концертних залах звучать пісні на честь чадокучлива муха, стала з'являтися | там, шітересів громадянстна України, Це най- Однак все тече, все змінюється По НОШОї бвікКами утискуватної мови. Га чи де українська мова з успіхом обходилася перше їм заповідав ПОСТ, СТОЛІТТЯ якого ЄЯВІДЛИСІ» |! езАСТОЮ» Настала й «весіль робить пам очесть подібне ї) знання, ота-без НеІ, роблячи при цьому друкопаниті пещодапно відзначили: «Всім серцем відродження 5 кінотеатрах вже давно кий РІВЕНЬ с лякування нею? Чи є текст коротшим щонайменше ша три ліобіть Україну спою, -- | вічні ми будемо поЗніІМАЛИ ТІ ро цуяцькОоВвані цитати Га И ПІДСТЯани для ТІЄІ гордості, КОЛИ МИ, знехлітери Але писе | Га Вченій раді філологів 3 "пою! пяла! ГІ гу павшшіи роосипами української лупає а«Оскілі КИ НаСТаВІ .г І - внаслілЛлОк гехоничиної революції глядач ни се Є - у астарником академ КТ нє вельми поспішає взагалі до будь-яких СИпоОніІМІКИ, СК плуатуємо одне слорвечко, групи є Богдан Артемович ФУеТАЗЙоНнА В! ОР КОСЯЧЕНКО, геатріз. Пайважливішим теп р стало мис - що з причини тривалої «белодєдовщіни», тому ж УТ-І: «Я ИШО, щЩопциИ Є депутатом доцемт ЧДУ, письменник, голова гецтво «одинадцятої музи» з його внаслідок нашого роздвоєння між парламенту, голопою комісії», та Й у Чернівецького обласного об'єднання гаклунськими багатоканальними «ящи "ріднами мовами» обираємо явну кальку буденному спілкуванні -- «То є пепрапговариства «Просвіта» рр зи - --ч - збій рвати -щ - Р ЕН нан аю нн вань й» о о ри нин ни
Seite · S. 6Originalseite ↗

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

1| ї 'й 1 , "і ПРОСВІТИ з КАБІНЕТ МІНІСТРІВ УКРАЇНИ | 5 СЕСІЯ ГОЛОВНОЇ РАДИ ПОСТАНОВА Всеукраїнського това риства «Просвіта» Питання про повернення не лише відбулася 8 травня у Києві Лро товернетиз Ак | | матеріальної, але й гнтелектуальної Київа порядок денний виносилося шість Пк а за П зал У Я 9 19 січня 1998 р. М» 36 | питань, галовним серед якиг б Н зач Разонтемю порушив! голов і : інськог БАК ди ди а Б ма О8а | Львівського об'єднання «Просвіти» . ачення 130-річчя Бсеукра о товариства бб'єдномо ЗП о дам КАРУ ання Роман Лубківський. Він наголосив на Про ВІДЗН | Тараса Шевченка а національно-просвітницької зобом необалдності координації видавничої «Просвіта» імені гарі діяльності, залучення иолоді до зв'язк | У Ж цьоли ж ключі розглядалося й наступне | ПОЧУТТЯ поваги, п ОМВО М Кабінет Міністр зицію Всеукраїнського товариства «Просвіта» її. | Й С порядку в організації. «Просвіта» після І, Підтримати пропозиц о ього Тов. Мені Л 77 чІГро акцію «Передаймо нащадкам - . мІдтр ідзначення 130-річчя цього овариства | , наш скарб -- рідну мову» ювілею товинна вийти на рівень Тараса Шевченка про відз , яке | , | нетпитуції, що формуєтнтелекті нації. 1998 року. Основну доповідь виголосив Голови. | пуд рису я 8 грудня аче 1 олоси НИ а виповнюєтьс рує яний комітет з підготовки та відзначення 1: Всеукраїнської «Просвіти» Павло 9 цікавими пропозиціями виступили яний комітет з під 130- ай упей | 2. Утворити Організації я ні Тараса Шевч Річчя Мовчан, якого учасники Ради привітали ура п оиуулемко нн Всеукра екКого товариства «Просвіта» іме р енка (далі з повторним (уже втретє постіль) и ре ропет р | Митаї пл Ус У | ійний комітет) обранням у народні депутати украу Пило Батиг (генеральний панно Організацій Р аїни Смолія Валерія з їнського парламенту. Уран , Василь Сліпець (Миколаїв), Призначити Вще-прем порей Україн Р Андрійовича Доповідач наголосив на важливості | п ОДА. окон ра ваЛЕЕЙЙ склад Організаційного комітету. | поважного ювілето організації як вагомого тенко (Харків), Сергій Савченко (К з) укзашвердици у анізаційного комітету в разі потреби вносити зу; ; заходу щодо популяризації національної Віктор Казбан (Суми), Любо п Дозволити голові Організац міни української 1дєї. ьогодні українцям (відповідальний груди а ра Уало8о до його персонального складу бити і затвердити в міс 5 нав'язуються концетції та 1деї, які Просвіти») та нан аа Ц 4, Організаційному комітету розробити 1 з 5 МІСЯЧНИЙ термін відсувають утер ано сь ку націю на кова ен в областят відбувати-заходи щодо підготовки та відзначення 130-річчя Всеукраїнського товарисне маргінеси льтури. Не українці, а | | | ін ол о: Шевченка. 5 антиукраїнські сили, о жаль, прова ри ся 3 Мратуванням регтональних тва «Просвіта» імені Тараса зх Б ну івунно моловна Рада «Просвіти» провела Прем'єр-міністр України 8. ПУСТОВОЙ ГЕНКО па економічні проблеми, тгноруючи дутовні ін урріюцне А оо хв кн ці , ВО. запити українців. В Україні є значний | обрано Бору ПРАЦЮ онозона УНІ за свідомий нашональний елемент, але він | в Лі ДР Й зи З | ЗАХ ОДИ СИ дуже дезорієнтований після виборів, до | нара но й дя УНТАН строга, | | | ес на сили прийшли Прозолосовано вонегояоно за ухвали підготовки та відзначення 130-річчя ; 5 ошен "и. Ї 5 і і і ОУ Слід, отже, посилити організаційну чадо СТ ке нано Всеукраїнського товариства «Просвіта» | - Ь зоольіжка Старі форми ОБЕРЕ цієї виосодкиницької організації та тро | зо організація читалень, книговидання в | Р Ожерного зе УВО 1. Забезпечити широке висвітлення заходів з шадоловки та відзначення 130- | кана часилля росвиськомовної книж- | Напруженим був розгляд п'ятогопиріччя діяльності Всеукраїнського пезаруктзаннивесвітя м Шевченка | п недають результатів. 5. Е 9 гом рок | ч Саме ЗО річна Чари слід З порядюу оенного «Про руш ечна ЩРОя Р Мінінформ, Держтелерадіо їй використати для консолідації й ев ну 100 дна разом із Центральним правлінням | підсилення патріотичних сил. поруентия он о о Оки «Просвіти» З конкретними пропозиціями до | публікацію в місцевій просило 2. Державному інформаційному агентству України (ДІНАУ) подавати матеріали | зн загальноукратнської повтлейної програми газеті «Дзвін» наклепи ківо ралнох ювілейної тематики у щоденній стрічці оперативної загальнополітичної Інформації, у я просвітницьких затодів виступили ріалів, свідомий тідрив авторитет віснику «Україна»: хроніка подій», серії «Новини України», віснику «Панорама» для , Отльшість голів обласних об'єднань. керівництва ВУТ «П она 5 о районних, міськрайонних та міських газет. | і ЧР Про посилення лекційної пропаганди еУЕНИЙ - Р «Рава но: Протягом рок Мінінформ, Держтелерадіо ув - | після виборчої камтанії більшістю р РОКУ, 818 мову голова Івано-Франківської голосів виключено з членів «Просвіти» разом із Центральним правлінням - «Просвіти» Степан Шулетпа. Прикар- Володимира Ковтун Єзіен Гладу- «Просвіти» та патці відзначатимуть поряд із ювілеєлі нову та Петра о Ан Ухвалу 3. Провести урочисті засідання, присвячені ювілею «Просвіти» у всіх обласниу Л; «Просвіти» ще два свята 22 10-річчя Орукуємо в цьому числі «Слова Про-центрах і містах України | своєт нововідродженої організації та 90- то ІМ кв. 1998 р. Обл. об'єднання «Просвіти» 4 руна в1д дня народження провідника спільно з органами місцевої влади Л. УН Степана Бандери. В. Г. 4. Організувати виступи у трудових колективах, навчальних закладах, ! Й ВІЙСЬКОВИХ частинах українських письменників. науковців, митців, громадських ; Гі ДІЯЧІВ «Просвіти» і Н УХВАЛА Протягом року Міносвіти, Міноборони, НАН України, і з - Е 5 Інкультури разом із «Просвітою» - сесії Головної Ради ВУТ «Просвіта» 5, Провести урочисте засідання представників громадськосі, орисванеу і " 130-річчю «Просвіти». елегації від кОЖНОЇ ОЇФласті - оаЮ, з діаспори - 50 ос і У імені Тараса Шевченка б і ХІІ. 98 зо Оргкомітет, Київська держадміністрація, й є інкультури, Держкомнац разом із Т Всього - - 39 чол Присутні -- 34 чол Центральним правлінням « росвіти» й і - | 6. Виготовити та встановити пам'ятні дошки на спорудах, які свого часу | на займала «Просвіта» в містах, селах та населених пунктах України, де діяла Центральне правління 9 квітня 1998 р. встановити рівні норми представництва «Просвіта» а разглянуло стан справ у Рівненському 1 делегатів від районних об'єднань на до І ХІЇ.98 р. Обл. об'єднання «Просвіти» ь . Л обласному об'єднанні «Просвіти». обласну звітно-вибор конференцію. | разом з місцевими органами влади - г: період виборчої кампанії у Проте ці рекомендації ули знехтувані. / Видати книги про торію діяльност «Просвіти» з робочою назвою й Рівненському міському окрузі до Для вивчення ста справ терміново «Просвіта» - історія, сучасність», «Якби ви вчились так, як треба» (проф.А Погрібний) і В: Верховної Ради України балотувалися було направлено ран комісію в до І.ХІЇ98 р. Видавничий центр «Просвта», Ц ва двоє просвітян: голова Рівненської складі | голови онтрольно-ревізійної «Просвіта», Іран й - обласної «Просвіти» Володимир Ковінспекції І. Голоб цького; відпові- 8. зидати матеріали із сери «Постаті» (до 130-річчя «Просвіти» ) Літературно- 7 і тунець, який представляв блок НЕП, і (4(шдального секретаря ВУТ «Просвіта»імені біографічна бібліотека про уславлених просвітян | . голова ВУТ «Просвіта» імені Тараса | Тараса Шевченка М, Нестерчука; члена до ІХІЇ.98 р Видавничий центр «Просвіта», | з Шевченка Павло Мовчан від блоку «Рух КРІ В. Германа. П «Просвіта», Мінінформ | за народ, за Україну». Намагання комісії впродовж чотирьох З. Створити телеролик «Сучасна « росвіта». досягнення та перспективи» 4 ШІ перших днів виборчого марафону годин угамувати пристрасті, заклики до до І ХІЇ.98 р Телекомпанія «Просвіта» спільно з | КІ - Ковтунець і його група підтримки обласного правління дотримуватися ЦП «Просвіта» | - вдалися до неприпустимих методів агістатутних норм результатів не дали. 10. Випустити художні конверти, художні листівки та серію поштових марок і ся тації. Зокрема, булла виготовлена листівка, Виходячи із вищезазначеного, сесія до 130-річчя «Просвіти» і і підписана А. Буртовим, В. Куєвдою, ухвалила: до 1Х98 р. Держкомзв'язку спільно з «Просвітою» 4 Ж В. Яременком та Н. Байко в якій грубо І. Визнати дії організаторів 1. Організувати виставку «Просвіті - 130» | пересмикувалися факти фінансової та наклепницької кампанії проти ВУТ До 12 98 р. Український дім, Головархів - ІДЕОЛОГІЧНОЇ діяльності «Просвіти» з «Просвіта» імені Тараса евченка та СПІЛЬНО З «Просвітою» й ч. йєтою, компрометації ВУТ «Просвіта» проведення ними обласної бонререцції 12. Провести конкурс на кращу пісню про Україну З імені Гараса Шевченка, Центрального / 03.05 1998 року з порушенням Статуту до 1Х.98 р. Мінкультури : пі правління, Секретаріату. Товариства такими, що спрямовані на Спілка композиторів України | Згодом, уже після закінчення виборів, розкол просвітницького руху в Україні. спільно з «Просвітою» ; та на яких переконливо переміг П. Мовчан . За розкольницькі дії, публікацію і ІЗ. Провести тематичні вечори, присвячені ювілейній даті в навчальних і би (В. Ковтунець зайняв 8 місце, набравши | поширення паклепницьких матеріалів, | закладах і трудових колективах, військових частинах | ія вп ятеро менше голосів), саме з подачі В. свідомий підрив авторитету керівництва до ІХІЇ98 р і Секретаріат ЦП, обл. об'єднання ? ш Ковтунця в газеті «Дзвінь, органі Рів- ВУТ «Просвіта» виключити з членів | «П реа » - лісцевої влади пі ненського облоб'єднання, 24.04.98 р. «Просвіти» Володиг К НЕ | росвіти», органи місц кого облоб'єднання, р росвіти олодимира Ковтунця, 14. Виготовити пам'ятні медалі Ї; з явилася публікація під заголовком Євгенію Гладунову, Петра Кульчинського. до ІХ.98 р Секретаріат ЦП, М України | «Звернення до просвітян», автори якої 3. Рекомендувати керевникам район- | афеанивьаїни ер УКВ | з едвозначно закликають до руйнації | них І міських організацій Рівненського 15. Пі І сеукраїнського товариства Пан обласного УОНИТНОЙ «Просвіта» ОВК УНІ ММЕНТИ за ень АЗОВ РОТ намагаються ація реакрд у п ряди. вІдлаВіДнО до Ста ту обрати керівні Ша свя | Чек пені цією ж метою В. Ковтунець і кілька | органи обласного о єднання, створити 16. ; ту» його прибічників знехтували ухвалою ббтионітех із представників районних (до зоря у вс серед школярів Украни на кращий твір про Ораками ситрального правління від 9 квітня 1998 єднань, перереєструвати членів «Просдо ІХ98 р Р З "І 1 ку, вякш указано на порушення Статуту | віти» | провести виборчу конференцію. ор | реваТУвіат ЦП, | рані Луна. п. «г», ст.5.10, п, У 4. Доручити Центральному правлінню, суЛе Об'єднання «Просвіти», «ж», ст,4, | про недоцільність його онтрольно-ревізійній інспекції, юри- | | и» | перебування на посаді голови Рівненської дичній о) жбі ВУТ «Просвіта» імені У становленні Українську НО рактичну конференцію «Роль «Прокат "просвіти». Тараса Шевченка дати спростування ве державності» б з З | - недени ресень-жовтень «Г) » НАН України 2 період підготовки до обласної звітно- | наклепницьких мате зіалів, надруковних росвіта», кр | ки й виборчої конференції до Центрального у газеті «Дзвін» від 24.04. 1998 р, Міністерство України у справах нау! правління почали звертатися районі 9. Доручити Центральному правлінню, ' Технолопи, Міносвіти, Міноборони, | 7 єднання Рівненшини ( Костопільське, Коптрольно-ревізійній інспекції під- МіІнюстиції, Держкомітет України | Рівненське) З попомлентями про те, що гот рати зміни та поповненця о Статуту у справах національностей ПОСтшно проводяться збори районних ВУТ «Просвіта» імені Тараса Шевченка та міграції й об'єднань із порушеннями Статуту по спрямовані на організаційне зміциення |З. Встановити -чарічну премію «Просвіти» ім.Нестора Літописця виборах делегатів на обласну кон- Товариства. Педтевно я правління «Просвіти». ферснцію, | 19. Відзначити активіст «п Мінфін | ентральне правління рекомендувало Ухвала приймається одноголосно. ІВ «Просвіти» державними нагородами | Центральне правління «Просвіти» Щ 5 ційно ото заканннваеннт нн ни -
Seite · S. 7Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

nn czy --- - ni RO t y i i p r a B V 9! lo 170 cvutm Po vsʹoOmo SvYaChIm Polska kwitnie łaciną, Litwa kwitnie ruszczyzną. Bez tej nie przetrwasz w Polsce, bez tamtej będziesz na Litwie głupcem. Z drugiego Statutu Litewskiego z 1566 r. We Wilnie, na granitowym cokole, podarowanym przez niepodległą Ukrainę niepodległej Litwie kilka lat temu, stanął wspaniały pomnik Giedymina (1316–1541). W ten sposób Litwa i Ukraina uczciły pamięć Wielkiego Księcia Litewskiego, którego ziemie etniczne ukraińskie stanowiły dwie trzecie z jego ziem (?), a który nazywał siebie królem litewskim i ruskim – «rex (Lithuaniae et Rusiae)». Łesia Ukrainka pisała: „Kto wyzwoli się sam, ten będzie wolny. Kto wyzwoli kogoś – w niewolę weźmie”. Giedymin i jego synowie Olgierd, Lubart i Kiejstut, wyzwoliwszy naszych przodków z znienawidzonego jarzma Złotej Ordy, nie wzięli ich jednak w niewolę. M. Antonowycz (w «Історія України», Praga, 1941) pisze, że «epoka litewska była inną formą naszego państwa, aniżeli kijowska czy halicko-wołyńska, ale tylko formą. Państwowa wola Ukraińców znajdowała swój wyraz w zjednoczeniu wokół dynastii Giedymina». Stąd też widać, że litewscy książęta nie narzucali Ukraińcom swoich obyczajów i wiary, lecz przeciwnie – poganie stawali się chrześcijanami, a w każdej dziedzinie życia posługiwali się językiem ukraińskim jako ogólnopaństwowym. Aby się przekonać, że tak właśnie było, wystarczy przekartkować zbiory praw Litwy-Rusi, tzw. drugi Statut Litewski z 1566 roku. Ukraińcy z obu brzegów Dniepru i Dniestru uważali państwo litewskie za swoje i chętnie stawali w jego obronie. Tak więc z 15 litewskich pułków, które wzięły udział w bitwie pod Grunwaldem (1410 r.) z krzyżakami, 7 pochodziło z Naddnieprzańszczyzny, a z 16 polskich – 6 wystawiły Galicja i Podole. Dwustuletnia epoka panowania Giedyminowiczów na Ukrainie utrwaliła się w nazwiskach – Lytwyn, Lytwynenko, Lytwynec, Lytwynczuk, Lytwak – oraz w nazwach wsi – Lytwynówka, Lytwynowyczi – które można znaleźć w każdym naszym obwodzie. Mimo przyłączenia Wielkiego Księstwa Litewskiego do Polski litewsko-ukraińskie związki nie zanikły. Z Litwą na zawsze związane jest imię św. Jozafata (Iwana Hawryłowycza Kuncewycza, 1581–1623), który urodził się we Włodzimierzu Wołyńskim, był mnichem wileńskiego klasztoru bazylianów i całe swoje ascetyczne życie położył na ołtarzu zjednoczenia Ukraińskiego Kościoła prawosławnego i Ukraińskiego Kościoła greckokatolickiego w jeden Ukraiński Kościół Pomiestny. Wilno–Wilnius na zawsze naznaczone imieniem Tarasa Szewczenki. To tutaj bowiem w latach 1829–1831 on, będąc kozakiem hrabiego Wasyla Entelhardta, nie tylko kochał i cierpiał, nie tylko opanowywał podstawy profesjonalnego malarstwa, lecz także uczył się walczyć „za naszą i waszą wolność”. Na wileńskim cmentarzu przy cerkwi św. Eufrozyny Połockiej wiecznym snem śpi Jakub Hołowacki, jeden z twórców sławnej na cały świat „Rusałki Dniestrowej”, ważnego fundamentu współczesnej literatury ukraińskiej. Litwa w latach dwudziestych i trzydziestych XX wieku udzielała schronienia i obywatelstwa nie tylko politycznym i wojskowym działaczom UNR, lecz także przywódcom i bojownikom OUN–UWO, na których polowały sowieckie i polskie służby specjalne. Przypomnijmy przy okazji jednego z takich litewskich obywateli – Jewhena Konowalca, pułkownika Ukraińskiej Republiki Ludowej i dowódcy Ukraińskiej Organizacji Wojskowej (UWO). Nie gdzie indziej, lecz właśnie na Litwie, w latach najstraszliwszego bolszewickiego terroru przeciwko wszystkiemu, co ukraińskie, na pełny głos brzmiało wolne ukraińskie słowo: ukazywały się w świecie periodyki – «Surma» i «Wiści» – Litewsko-Ukraińskiego Towarzystwa, pracował ukraiński teatr, na szczeblu państwowym obchodzono rocznice urodzin i śmierci Tarasa Szewczenki, przez radio rozbrzmiewał ukraiński język i ukraińska pieśń ludowa «алла». Od 1940 roku, kiedy armia radziecka zajęła Litwę, wszystkie ukraińskie organizacje i związki przestały istnieć. Ukraińcy byli potrzebni Litwie jedynie jako rosyjskojęzyczne narzędzie do stłumienia wolnościowego narodu litewskiego. Ale Ukraińcy nie chcieli pogodzić się z rolą „grabarzy” Litwy i який щедро поділився з ним своїм хлібом 1 г Ю. нта роду, ПР АЕС ЕЕ сіллю, 8 grudnia 1988 r. wspólnie założyli Gromadę Ukraińców Litwy, a kiedy Moskwa zaczęła miażdżyć czołgami pierwsze kruche pędy litewskiej wolności, na barykadach obok litewskiej powiewała także niebiesko-żółta flaga. Za to naszych rodaków odznaczono medalem 13 stycznia, a przewodniczącą Gromady Ukraińców Litwy Ludmiłę Żylcową prezydent Algirdas Brazauskas odznaczył Orderem Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina. Od tamtego czasu minęło wiele lat. Odwiedziłem Litwę jeden jedyny raz, kiedy jeszcze była radziecka, ale w przeciwieństwie do Ukrainy już podnosiła się z kolan. W tym roku odwiedziłem ją po raz drugi, aby nie tylko porozmawiać z rodakami, dowiedzieć się o ich smutkach i radościach, ale też na własne oczy zobaczyć, jaka stała się niepodległa Litwa, i porównać ich osiągnięcia z naszymi. W Wilnie i Wisaginas spotykałem się z Ukraińcami – obywatelami Republiki Litewskiej, którzy ze zrozumieniem przyjęli ustawę o języku państwowym, zgodnie z którą nielitwin nie może pracować nawet jako dozorca, jeśli nie zdał egzaminu ze znajomości języka litewskiego. Spotykałem się też z ukraińskimi rosyjskojęzycznymi, którzy obojętnie, a czasem wprost wrogo odnoszą się do dążenia Litwinów do odrodzenia swojego etnosu w pełnym zakresie, nie chcą uczyć się języka litewskiego. Takich Ukraińców, jak powiedział mi rodak z Kijowszczyzny, Litwini «wyciskają» z swojej rodzimej ziemi «nie mydłem, to wałkiem». – Ja nie mogę zmieniać języka – oburzał się rodak, jakby nie zmienił kiedyś swojego ojczystego ukraińskiego języka na rosyjski. – Przecież to równoznaczne z tym, żeby zmienić duszę. My jesteśmy radzieccy, i z tym Litwini muszą się liczyć. Litwini natomiast, w przeciwieństwie do nas, nie chcą liczyć się z takimi „sowieckimi RUSKOJĘZYCZNYMI”, a ich liczba na Litwie z każdym rokiem maleje. Ustawa o znajomości języka państwowego przez nie-Litwinów zaczyna już przynosić owoce. W Wilnie, w przeciwieństwie do Kijowa, dziś nie zobaczysz szyldów w języku rosyjskim ani angielskim. Sprzedawca, który rozmawia z kupującym po rosyjsku, ryzykuje, że jutro straci pracę, gdyż przestrzeganiem ustawy o języku państwowym czuwają specjalni kontrolerzy. W pomieszczeniach służbowych, począwszy od parlamentu, a skończywszy na ZŻKU (spółdzielni mieszkaniowej), surowo zabrania się używania języka rosyjskiego. Na Litwie nie ma też takiego, jak u nas, rozmachu rosyjskojęzycznej żółtej prasy i niskopolotowej literatury brukowej. Owszem, gazety rosyjskojęzyczne na Litwie się ukazują, ale ich nakłady i liczba tytułów są regulowane. Owszem, w telewizji można, jeśli bardzo się zechce, obejrzeć program z Moskwy, ale tylko wtedy, gdy włączy się nie kanał państwowy, lecz komercyjny. Państwowe stacje radiowe i telewizyjne (w przeciwieństwie do naszych) są powołane do utrwalania języka państwowego i idei narodowej. Ten zaś z pracowników tych kanałów, kto odważyłby się służyć i wam, i nam, chciałby łowić propagandową rybkę w mętnej wodzie, zostaje bezwzględnie wyrzucony za drzwi. Na Litwie nikt nie zabrania nie-Litwinom – Rosjanom, Ukraińcom, Białorusinom, Żydom, Polakom – pielęgnowania swojego ojczystego języka i kultury. Ale tylko w czasie wolnym od podstawowej pracy i w granicach dozwolonych przez prawo. Ukraińcy mają dziś własne programy radiowe i telewizyjne, gazety, niedzielną szkołę, chóry, zespoły, zespoły taneczne, mają pomieszczenia, gdzie mogą się zbierać i wspólnie rozwiązywać swoje problemy, dużą księgozbiór. To samo mają także przedstawiciele innych narodowości. I jeszcze uderzyło mnie stosunek Litwinów do swojej narodowej jednostki monetarnej – litu. Na Litwie (znowu, w przeciwieństwie do nas) nikt (nawet najbardziej zajadli „sowieckie russkojazyczne”) nie odważy się nazwać litu rublem. Lit to święty symbol litewskiej państwowości, duma narodu małego liczbą, lecz wielkiego duchem. W niepodległej Litwie wielokrotnie bywali nasi prezydenci L. Krawczuk i L. Kuczma. Czyż nie widzieli oni uderzających zmian we wszystkich sferach życia społecznego tego państwa, jakościowo wyższych o kilka rzędów wielkości od naszych? Czyż nie pytali siebie i swoich doradców: dlaczego się tak stało, że Ukraina, która na starcie spośród innych państw, powstałych na zgliszczach ZSRR, miała najwyższe wskaźniki ekonomiczne, dziś stoczyła się niemal na przedostatnie miejsce? A Litwa, której wskaźniki ekonomiczne na starcie były znacznie niższe niż u innych, pod względem poziomu życia przeciętnego obywatela już dogania Polskę, Czechy, Słowację? Dlaczego twarze obywateli Ukrainy, którą poeta nazwał «słoneczną Helladą», w przeciwieństwie do twarzy obywateli Litwy, są w większości ziemisto-szare, a oczy – pogaszone, zapatrzone nie w przyszłość swojego narodu, swojego państwa, lecz we własne chroniczne biedy i smutki? Dlaczego obywatele niepodległej Ukrainy głosują za ideą komunistyczną, która zbankrutowała na całym świecie, a obywatele niepodległej Litwy wybierają na prezydenta człowieka, który z bronią w ręku walczył z nosicielami tej idei? Nie wiem, czy nasi prezydenci zadawali sobie i swoim doradcom te sakramentalne pytania, ale ja, będąc na Litwie, pytałem swojego zbolałego serca: dlaczego? dlaczego? dlaczego? A może, podpowiedziało mi serce, dlatego, że tam nawet komuniści, w przeciwieństwie do naszych symonenków i moisieienków, są swoi, litewscy. Ich rządy i parlamenty, mimo wszystkich rozbieżności ideologicznych, są litewskie. Litwę każdy Litwin i nie-Litwin (z wyjątkiem chyba tylko «sowieckich rosyjskojęzycznych») uważa za swój rodzinny dom i nikomu nie pozwoli wycierać nóg o język litewski ani szydzić z państwowych symboli. A u nas? Czy mieliśmy przez siedem niepodległych lat ukraiński rząd i ukraiński parlament? Czy mieliśmy prezydenta ukraińskiego nie tylko z narodowości, lecz także z ducha? Nie mieliśmy i, jak pokazały ostatnie wybory, jeszcze długo nie będziemy mieli. I stąd wszystkie nasze nieszczęścia. Dlatego stoją fabryki i zakłady, rozpadają się kołchozy i sowchozy. Dlatego ludzie latami nie otrzymują pensji, podczas gdy z Ukrainy rzeką płyną do banków Europy i Ameryki już nie miliony, lecz miliardy dolarów. «Zginiesz, przepadniesz, Ukraino! Nie zostanie nawet znak na ziemi.» wykrzykiwał Taras Szewczenko. I rzeczywiście zginiemy, jeśli Ukraina nie stanie się dla nas wszystkich – i dla Ukraińców, i dla Rosjan, i dla Żydów – domem rodzinnym. Jeśli nie wymieciemy z tego rodzinnego domu wszystkich śmieci na ulicę. Jeśli nie będziemy pielęgnować, «jak szczep winnej latorośli», za przykładem Litwinów, także swojego państwowego języka. іній ой пиіио М ' Р ри я ПРИ ай г їй і ї п я ; 7 Р ій го ї но ДА і ", о.

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 8Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

Zakończenie. Początek – zob. numery 2–4. Można by nie robić aż tak głębokiego ekskursu w średniowiecze, i to jeszcze obcego państwa, gdyby zerwanie z nim nie było tak tragicznie ciężkie, jak „przyłączenie”. Gdybyśmy uwolnili się od tego państwa duchowo, co jest najważniejsze. Istotnie, prawdziwa wolność zaczyna się od wolności duchowej, tak jak niewola zaczyna się od poniewierania ducha. Właśnie dlatego wszyscy grabieżcy i barbarzyńcy, wtajemniczeni w „tajemnice bezprawia”, przede wszystkim starali się odebrać narodom wiarę, zburzyć świątynie, zniszczyć duchowieństwo i postawić na jego miejscu takich, którzy będą wykonywać wszystkie ich rozkazy. W ten sposób naród pozbawia się duchowej ochrony, która jest pewniejsza i ważniejsza od mocnego państwa i armii. Zróbmy jednak jeszcze kilka, ale bardzo ważnych, ekskursów w naszą przeszłość. 1051 rok. Książę Jarosław Mądry zwołał w stołecznym Kijowie sobór, na którym wybrano metropolitą kijowskim Hilariona. Chociaż Kijów należał do Patriarchatu Konstantynopolitańskiego, to faktycznie była to już niezależna cerkiew, na której czele po raz pierwszy stanął nie Grek, lecz Ukrainiec. Po raz drugi na tron zwierzchnika naszej cerkwi został w 1147 roku obrany Kliment Smolatycz. Cios w autokefalię naszej cerkwi, metropolii kijowskiej, zadał suzdalski książę Jurij Dołgorukij. Zdobywszy tron książęcy, usunął też metropolitę, o którym powiedziano, że „takiego uczonego i filozofa w ziemi ruskiej jeszcze nie było”. Książę, z którego imieniem związane jest powstanie państwa moskiewskiego, zadał pierwszy cios samodzielności metropolii kijowskiej. Jego syn Andrzej Bogolubski przemienił stołeczny Kijów, na który zstąpiła Boża Łaska, w wielkie rumowisko. Kronikarz kreśli obrazy piekła: płonęły cerkwie, mordowano chrześcijan, rozdzielano rodziny i wiedziono w niewolę, wszystko było grabione i wywożone, nawet ryzy i ikony, księgi i dzwony wywieźli grabieżcy. Wykradziono także naszą świętość – ikonę Matki Bożej Wyszogrodzkiej – i przemianowano ją na Włodzimierską. Dawnej chwały i wielkości Kijów po tym najeździe już sobie nie odzyskał. 2 Zatrzymajmy się na jeszcze jednym ważnym kamieniu milowym naszej historii, w czasach, kiedy jednak rzeczywiście zamiatała ta «chwostata miotła». Kiedy zaś podpisał ten tragiczny dla Ukrainy traktat hetman B. Chmielnicki? W roku 1654! To był 666. rok po chrzcie (1654- 988-666). Nasza narodowa pamięć przechowuje też ten fakt, że wczorajszy poganin chrzcił, jak powiada kronika, «mieczem i ogniem». Kasta wołchwów, która kierowała całym bezpaństwowym życiem kraju, włodarując «tajemnicami nieprawości», opuściła ochrzczony Kijów, przeprawiła się przez Dniepr, schowała się w nieprzebytych lasach nad Prypecią i na tysiąc (!) lat przeklęła Kijów... Taka krąży niekonwencjonalna opinia... Bo czy nie za dużo wszystkiego jak na tysiącletnią historię i jeden naród!! Orda Połowców, Pieczyngów, Chazarów, orda Czyngis-chana, Batu-chana, najazdy turecko-tatarskie, polska, austro-węgierska niewola, niewola z północy, zachodu! Jak uratować kram! Oczywiście, chodziło o to, by zapewnić sobie wsparcie i pomoc prawosławnego cara. W roku 1654. Oto i szczyt przekleństwa!!! Bo żaden najeźdźca nie przyniósł takiego nieszczęścia w całej jego mnogości, głębi i wszechobejmującości, jak ten układ wojskowy, nazwany przez chytrą bracią «ODWIECZNYMI marzeniami dwóch narodów-braci». Moskwa zaś rublami i sobolami rzeczywiście wyrwała z rąk Konstantynopola metropolię kijowską i przyłączyła do siebie. Był to rok 1686. I ta niesprawiedliwość i przemoc, będące zjawiskiem przeciwnym Bogu, powróciła 49 «trzech narodów-braci» dokładnie 300 lat później – w 1986 roku, w epoce czarnobylskiej. Oto czym są szatańskie metody w świętej sprawie. Bóg i przemoc są nie do pogodzenia. Bóg to Prawda, Miłość i Wolność. Tam, gdzie w sprawach kościelnych działa się metodami przewrotnymi, podstępnymi, przemocowymi, tam nie ma Boga. Tam króluje jego odwieczny wróg. I dlatego, gdy dzisiejsi antychryści oskarżają chrześcijaństwo o to, że szerzono je siłą, i że Cerkiew często wypełniała wolę państwa, to jeszcze raz podkreślamy: to nie jest droga Zbawiciela. Sam nią nie szedł i nikogo nie wzywał, by nią szedł. I nie uczył tego swoich Apostołów i naśladowców. To nie jest Jego wojsko, choć działa pod osłoną chrześcijaństwa. Przewrotny ma różne metody walki. Kraj tworzy swoje państwo. W niej wciąż panuje chaos i bezprawie, bo, wyszedłszy z piekła i solidnie wytarzawszy się w imperialnym bagnie, musimy przejść czyściec. Ale ta mistyczna siła, która wepchnęła nas w to straszliwe piekło roku 1654, która związała nasz duch w roku 1686, wciąż nie wypuszcza nas na prawdziwą wolność. Ponad sześć tysięcy cerkwi na Ukrainie, najpiękniejszych, najlepszych, wzniesionych rękami naszych utalentowanych architektów, należy do Cerkwi sąsiedniego państwa. Co więcej, tej jej części, która zlała się z państwem carskim już w 1613 roku, a potem w 1943 roku została przywrócona przez Stalina, który także pokładał wielkie nadzieje w Konstantynopolu. Do wszystkich pseudomesjańskich haseł dołączył jeszcze jeden: «Matka-Cerkiew». Czyli – ROC. Na co więc liczą jej hierarchowie – na ukraińską amnezję! Od kiedy to wnuczka Moskwa, która urodziła się 159 lat po chrzcie siwego Kijowa, który już lśnił złotymi kopułami cerkwi, gdy tylko kładziono pierwsze kamienie kremla, na szczycie drugiego tysiąclecia nagle przemieniła się w matkę swojego praojca? Tak modlił się Serafim Sarowski, ale modlitwy sprawiedliwego nie przyjął Ojciec Niebieski. Okres radziecki i postradziecki naznaczony jest przez Rosyjski Kościół Prawosławny (RPC) taką imperialną pomysłowością i «świętością», że czasami wydaje się, iż on wraz z Moskwą nie jest kolejnym Trzecim Rzymem, lecz wytworem samego Nerona. Patrzysz na wielu, którzy działają w imieniu tego Kościoła, i myślisz: czy o Kościele w Sardes powiedziano w Objawieniu św. Jana Teologa, czy o RPC: «Znam twoje uczynki, że masz imię, jakbyś żył, a jesteś martwy. Bądź czujny i umacniaj resztę, która ma umrzeć. Bo nie znalazłem twoich uczynków dokończonych przed Bogiem moim. Przeto pamiętaj, jak przyjąłeś i usłyszałeś, i strzeż, i pokutuj». Ona ogłosiła Ukraiński Kościół, który od niej odpadł, niekanonicznym i pozbawionym łaski. Oznacza to, że do 1686 roku Kijowska metropolia Patriarchatu Konstantynopolitańskiego była kanoniczna i łaskawa, a kiedy znalazła się w składzie RPC, stała się zarówno niekanoniczna, jak i pozbawiona łaski. Cóż, logika tu jednak jest... Ukraiński Kościół Patriarchatu Kijowskiego dziś nosi piętno «raskolniczy» i jest anatemizowany za jeden wielki «grzech» – niechęć do podporządkowania się Moskwie. Niechęć do uznania przymusowego przyłączenia w 1686 roku. I to wszystko. Przed Bogiem i przed Wiarą Prawosławną nie ma żadnego grzechu. Do jakiej więc «łaski» i «kanoniczności» należy zaliczyć tak niezaprzeczalne fakty z naszej niedawnej i współczesnej historii z życia RPC? No, na przykład współpracę z NKWD, KGB, KPZR? Ona łatwo oddaje anatemie wykonywanie tajnych rozkazów w ostatnich dziesięcioleciach: brutalne odwodzenie wiernych od Kościoła i wiary (o chrzcie i ślubie donoszono do rejonowych komitetów partyjnych, dlatego ksiądz żądał okazania paszportu). W czasach stalinowskiego obskurantyzmu, a także później, udzielano sakramentu spowiedzi (!!), i tym mnożono szeregi represjonowanych i zakatowanych. Oczywiście robili to tylko ci, o których Zbawiciel powiedział: «Znam twoje uczynki, że tam, gdzie mieszkasz, jest tron szatana. A trzymasz się imienia mojego i nie wyrzekłeś się wiary mojej». Weźmy choćby ostatnie lata. Wiadomo, że Cerkiew modli się za wszystkich poległych i zamęczonych. W ogólnoukraińskim nabożeństwie żałobnym za ofiary Wielkiego Głodu wzięły udział wszystkie istniejące na Ukrainie cerkwie, z wyjątkiem prawosławnej cerkwi Patriarchatu Moskiewskiego. Trudno zrozumieć także oświadczenia wielu księży, mnichów i mniszek, ich nienawiść do języka ukraińskiego, który, jak sami mówią, jest „tworem diabła”. Takie myśli i uczucia nie powinny występować u szczerze wierzącego człowieka. Tylko satrapowie, dusiciele ducha narodowego, zawsze byli przepełnieni taką złośliwością i nienawiścią. Wierni bowiem wiedzą, co oznacza Dzień Świętej Pięćdziesiątnicy. To dzień narodzin Cerkwi prawosławnej, kiedy Duch Święty zstąpił na Apostołów Chrystusowych i oni „zaczęli mówić innymi językami, jak im Duch dawał mówić”. Zatem przykazanie Ducha Świętego, by wszystkie narody modliły się do Boga we własnym języku. Czyż ukrainofobom nie wiadomo, że grzech przeciw Królowi Niebieskiemu uważa się za najcięższy? Czyż nie mówią nic słowa św. Apostoła Pawła: „Jak wiele, na przykład, różnych języków jest na świecie – i żaden z nich nie jest bez znaczenia!” oraz: „Ale w kościele wolę powiedzieć pięć słów zrozumiałych, by też innych nauczyć, niż dziesięć tysięcy słów obcym językiem”. Niepojęty pozostaje także fakt, że niektórzy duchowni RPC wzywali wiernych, by w poprzednich wyborach głosowali na komunistów. W Rosji za Ziuganowem, na Ukrainie także za „blokiem komunistów”. Ten fakt wydaje się wręcz mistyczny: dążenie do władzy tych, którzy niszczyli wiarę Chrystusową, wysadzali w powietrze świątynie jeszcze z czasów doby książęcej albo przerabiali je na składowiska nawozów mineralnych czy stajnie, dokąd bezczelni komunarzy wjeżdżali bestarkami i wozami. Czy może to głębokie zrozumienie i wyznawanie przykazania «miłujcie wrogów СВОЇХ»? ЛЛ імені patriarchatu sąsiedniego państwa, aby ukraińscy wierni nie obchodzili Dnia Niepodległości, bo to ŚWIĘTO od szatana, skoro przypada w czasie postu Spasowego. Oto jak niezawodnie i dotąd niewzruszenie stoi ów «tron», podobnie jak w Pergamie... Czy aby taka «miłość» i «miecz obosieczny» Moskwy dotyczą tylko Kijowa i Ukrainy oraz pragnienia, jak grozi arcybiskup rostowski Pantelejmon: «gnieść chochłów jak karaluchy: nowo»? Czy to wynika z jej imperialnej istoty, totalitarnej mentalności i wielkomocarstwowej samowoli? Bo jak inaczej ocenić dziki rozbój, którego dopuścił się Moskiewski Patriarchat w Hebronie (Palestyna) wespół z palestyńskimi żołnierzami nad mnichami klasztoru Świętej Trójcy Ruskiej Cerkwi Prawosławnej za granicą? Klasztor został zajęty, mnisi brutalnie pobici, a starą igumenię ciągnięto za nogi, a ona uderzała głową o schodki. Naszego Kościoła nie uznają. Ale skorzystajmy i pocieszmy się świadomością tej samej RPC, która dokładnie w ten sam sposób ogłosiła się niezależną w 1440 roku. 141 rok nie uznawał tego Konstantynopol. Czas i historia wszystko stawiają na swoim miejscu. Sam Pan Jezus Chrystus w «Liście do siedmiu kościołów azjatyckich» (Objawienie św. Jana Teologa) nie wzywa wszystkich tak różnych Kościołów do przyłączenia się do jednego, widząc ich ziemskie czyny. Niech jednak pocieszy nas «List do Kościoła w Smyrnie»: «Znam twoje czyny, ucisk i ubóstwo, lecz jesteś bogaty, i znam oszczerstwa tych, którzy podają się za Żydów, a nimi nie są, lecz są zgromadzeniem szatana. Nie lękaj się tego, co masz wycierpieć. Oto diabeł będzie wtrącał niektórych z was do więzienia, abyście zostali doświadczeni, i przez dziesięć dni będziecie w ucisku. Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci wieniec życia». Ha nas nie piszą, nie uznają, a jeśli uznają, to tylko w wymiarze historycznej prawdy i sprawiedliwości. Boją się nas stracić. Czy zastanawialiśmy się kiedyś, dlaczego? Czy myśleliśmy o tym, jaki węzeł wiąże nas z imperią? Dlaczego nie chce ona puścić Ukrainy całkowicie? Bo trzeba by wyrzec się wszystkiego, co przez długie, bardzo długie stulecia nazywało się i nazywa się «ИСКОННО РУССКИМ». A do tego stracić potężne źródło odnowy i siły, które zasila rzekę biorącą początek z dalekiej północy i rozlewającą się na wielkich przestrzeniach. W Złotej Ordzie i w Imperium Osmańskim nazywano to «daniną krwi»: zabierano z chrześcijańskich rodzin pięknego, zdrowego chłopca-małoletniego. Rosyjskie imperium, które odziedziczyło doświadczenie wszystkich dotychczasowych imperiów, również pobierało daninę, ale znacznie bardziej bezwzględnie, wyrafinowanie i konsekwentnie. Piotr I, na przykład, wydał tajny rozkaz, by rosyjscy żołnierze żenili się z Ukrainkami. Bo rozumiał siłę tego wykrwawiania. Przecież powiedział: «Народ małorosyjski jest bardzo mądry, my zaś bardzo chytrzy: jak pszczoła miłośnica pracy daje państwu rosyjskiemu i najlepszy miód, i wosk dla świecy rosyjskiego oświecenia. Ale ma on także żądło. Dopóki Rosjanie będą go kochać i szanować, nie naruszając jego wolności i języka, dopóty będzie on dobrowolnie poddanym i świecą carstwa rosyjskiego». Z tej przyczyny nasz naród rozpraszał się po wszystkich nieosiedlonych i nieskolonizowanych przestrzeniach imperium. Potęga fizjologiczno-biologiczna, a także fizyczna, to ona utwierdzała imperium. Jest jednak jeszcze wykrwawianie duchowe, intelektualne i kulturalne, i tu sporo się nad tym napracowaliśmy dla imperium. Przez długie stulecia przekształciło się ono w tak niepohamowane dawstwo, że doszło do przykrego wyczerpania dawcy, aż do takiego stopnia niebezpiecznego, że postawiono dawcy poważną diagnozę. Praktyka tego wysysania i przywłaszczania jest stara. Katarzyna I zrywała przy dworze najlepszych i najbardziej utalentowanych ludzi imperium. Przypomnijmy, jak Hryhorij Skoworoda otrzymał propozycję stanowiska i bogactwa na carskim dworze! A on zagrał na piszczałce i powiedział, że jego piszczałka jest droższa niż carska paska. Ale to był wielki filozof Skoworoda. Wypompowywanie twórczych sił do centrum nie ustawało przez stulecia imperialnej mentalności. Nie ma obcego, jest tylko moje. Ciężkim przestępcą Przykazania «Nie pożądaj» nie znał i nie zna granic. Dlatego Ukraińcy Wedel, Bortniański i Berezowski zostali nagle nazwani rosyjskimi kompozytorami, podobnie jak Czamkowski, a Gogol stał się «rosyjskim» pisarzem. Riepin (nazwisko Riepin było bardzo rozpowszechnionym kozackim nazwiskiem w centralnej Ukrainie) stał się wielkim malarzem i równie wielkim rosyjskim śpiewakiem Kozłowskim. Ilu ich bezimiennych, którzy budowali i udoskonalali imperium własnymi rękami i talentami, zmieniało zdobywczy kod na pokojowy! A zapytajcie w Moskwie czy w Petersburgu o kogokolwiek z przedstawicieli. Usłyszycie, że wszyscy oni to «chwalebni synowie Ojczyzny», a wszyscy nasi święci, prawiczni, ci, których w Piśmie Świętym nazywano «solą ziemi» i «światłem dla świata», urodzeni naszymi ludźmi w tym kraju, wykarmieni naszą ziemią, a także pod niebem, wychowani przez nasze narody, «odwiecznie ruskie». Wszystkich tych... Kijów... Ławra... pieczara... To świątynia z czasów kozackich, więc...

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 9Originalseite ↗
Słowo Proświty Już dziś moskiewska telewizja opowiada o połtawskiej haftowanej koszuli, która rzekomo pochodzi «z południa Rosji». O, trucizno imperialnej samowoli... Tak, ten mistyczny węzeł, który wiąże nas z imperium, istnieje. Te widzialne i niewidzialne siły, które walczą o jego byt, rozumieją siłę Ukrainy, Bożej wybranki. Dary Ducha Świętego były tu zawsze obfite i zawsze będą. I nigdy tu nie ustanie rodzenie się utalentowanych, duchowych, mądrych, cierpliwych, pracowitych. To, że dziś osłabliśmy od własnego nadmiernego dawania i od różnych straszliwych mąk, jakie stwarzało imperium, wyniszczywszy nas ponad dwadzieścia milionów, to jeszcze nie koniec. W spokojnych okolicznościach naród i kraj odrodzą się. Oto cała tajemnica tej imperialnej «miłości» do Ukrainy! Utrata Ukrainy to utrata wielkości i wszechwładzy imperium rosyjskiego! Te imperialne «żrugry» (demony), o których tak wyraziście pisał w «Róży Świata» D. Andrejew, wiedzą o tym, dlatego uciekają się do wszelkich podstępów, intryg, zbrodni, przez swoich ziemskich wybrańców, aby utrzymać to potężne źródło, które żywiło i wciąż zasila umierającą, śmiercionośną rzekę. Utrzymać jej ducha! Jej Cerkiew. Bo niewola duchowa pociąga za sobą i niewolę fizyczną. Bo duch kieruje ciałem, zdrowiem i chorobą, a nie odwrotnie. Wszystko zaczyna się i rozstrzyga w duchu! Byt i niebyt narodu. Dlatego też nie dziwi, że Pan, który już troszczy się o «rozkwit» ostatniego imperium, tak jak wszystkich poprzednich, przede wszystkim wyprowadził z jego składu Ukrainę (Białoruś nie jest tu brana pod uwagę). Związek się rozpadł. Daremni ci, którzy chcą go przywrócić. Wypełniając wolę ojca grzechu, nie zdają sobie sprawy, że żadnej imperii, choć nie utrzymywali jej wierni słudzy, Pan takiej łaski nie darował. Zmiótł ich z oblicza ziemi, «jak się wyciera miskę». Jednak smutne jest, że restauratorami budowli, która prawie już upadła, występują ci, którzy nie powinni tego robić. Okazuje się, że dobre są wszelkie metody. Na pomoc wzywa się nawet naszych świętych, przypisując im to, czego nie mówili. Mamy jeszcze jednego wielkiego posłańca, duchowego współpracownika Ławrentija, w świecie Łukę Proskurę z ziemi czernihowskiej. Niedawno kanonizowany przez Cerkiew Rosyjską. W Moskwie w 1991 roku ukazały się wspomnienia o tym świętym, zdumiewające swoją wyjątkowością. Duchowy wyczyn naszego świętego wywyższa duszę – nasza ziemia obdarowała nas kolejnym sprawiedliwym! Jeszcze niedawno. Odszedł z rodzinnej ziemi w 1950 roku, pozostawiwszy na niej tyle światła i tajemniczej wiedzy. Jednak w 1994 roku w Moskwie ukazuje się kolejne wydanie wspomnień o współpracowniku – uzupełnione. Znajduje się w nim już to, co potrzebne «ojczyźnie» i «matce-Cerkwi». Z raju i piekła, które widział, znał, odczuwał to, czego nam nie wolno pojąć, opisał niemal fotograficznie, w szczegółach, nadejście do władzy antychrysta. Najpierw zostanie stworzone jedyne imperium planetarne, nad którym on będzie panował. Zatem sprawiedliwy znał cenę imperium. Jednak uzupełnione wspomnienia o archimandrycie czernihowskim, które ukazały się drukiem już w 1994 roku, roją się od wierszy i słownictwa tak charakterystycznego dla architektów zrujnowanego imperium zła. Okazuje się, że święty «mówił», iż «Kijowska Ruś była razem z wielką Rosją. Kijów bez wielkiej Rosji i w oderwaniu od Rosji nie jest do pomyślenia w żadnym i w żadnym wypadku». To istotnie historyczne odkrycie! Okazuje się więc, że obok Rusi Kijowskiej była jeszcze «wielka Rosja». Albo jeszcze takie: «Batiuszka ostrzegał: «Abyśmy byli wierni Patriarchacie Moskiewskiemu, w żadnym wypadku nie wchodzili w żaden rozłam»...» («Pouczenie. Proroctwa starca Ławrentija Czernihowskiego i jego żywot. Moskwa. Rosyjskie Centrum Duchowe. 1974). Czyż nie jest nam zbyt znajoma ta leksyka? Oczywiście, że znajoma! Nadto współczesna i aktualna. Okazuje się, że i o «samoświęconych» «batiuszka mówił». «W mieście Kijowie nigdy nie było patriarchy. Patriarchowie byli i żyli w Moskwie. Strzeżcie się samoświęconej ukraińskiej grupy (cerkwi) i unii». Imperialni wydawcy wkładają w usta wielkiego syna Ukrainy takie słowa: «Batiuszka odpowiedział smutno i żałośnie: «Wstąpi w nich diabeł i oni z szatańskim …wiatr… święty, przed którym otwierały się wrota, powstaną przeciw prawosławnej wierze i Cerkwi, lecz czeka ich haniebny koniec, a ich zwolennicy poniosą niebiańską karę od Pana Zastępów, Króla. A jaka zatem kara czeka tych, którzy przypisali temu sprawiedliwemu takie czysto polityczne, proimperialne myśli? Czy nasz ukraiński święty mógłby nazwać walkę o wolność duchową, o przywrócenie historycznej sprawiedliwości, o wyzwolenie z niewoli, w którą nas wtrącono podstępnie i po niechrześcijańsku, «za trzy czterdzieści soboli i dwieście rubli», «szatańską złością» i «buntem przeciw prawosławnej wierze i Cerkwi»! Przecież każdemu jasno, czyj to styl, czyja mentalność i czyja filozofia! Nie puszczać! Dziś zaprzeczyć temu nie sposób. Ale co myślą ci, którzy tak straszą wszystkich bez wyjątku niebiańską karą, którzy zapewniają, że od patriarchatu moskiewskiego w żaden sposób nie wolno «odłączać się i odchodzić», że to «największy i niewybaczalny grzech, ani w tym życiu, ani w przyszłym – to bluźnierstwo przeciw Duchowi Świętemu», które nie zostanie odpuszczone. Proszę! Patriarchat Moskiewski utożsamia już samego siebie ze Świętym Duchem! Czyż nie jest to właśnie bluźnierstwem przeciw Królowi Niebieskiemu! Jak więc takie… Pokrowa Przenajświętszej Bogurodzicy. Cerkiew św. Iwana, Lamont, Alberta Fałszywi świadkowie z takim brzemieniem staną na sądzie Bożym! Czy oni sami nie boją się tego, czym tak straszą «samozwańczych świętych»? Przecież «jakim sądem sądzicie...» Oto i on, tajemniczy kod imperialnej siły i bezsilności. By w jakikolwiek sposób utrzymać Ukrainę: groźbami, zastraszaniem, podstępem. O tym krzyczeli carowie, satrapowie, sekretarze generalni, wszystkie demoniczne twory władzy, a nawet ci, którzy powinni rozumieć dążenie narodu do wolności. Naród, ziemia od stuleci wywalczają ją. Przez stulecia Ukraina niesie swój krzyż męczeństwa na imperialną Golgotę. Zatem nie stawiajcie temu oporu. Nie wyłapujcie nas, nie uciekajcie się do tych metod, których uczy was ojciec grzechu. Lecz «głusi i ślepi» nie słyszą i nie widzą tak oczywistych rzeczy. Te słowa są pisane w imię tego, aby wszyscy, którzy świadomie czy nieświadomie należą do szeregów faryzeuszy i synedrionu, który wciąż sądzi i rozpina Ukrainę, zrozumieli, że wersety Pisma Świętego są żywe. I niech ci, którzy jednak jeśli oni nie chcą nawrócić swoich dusz i sumienia ku Prawdzie, nie chcą Jej poznać, a bardziej miła jest im imperialna pycha, to cóż to za wiara? Bóg jest miłością. Czy może istnieją jej odmiany? «Jeśli ktoś mówi: „Miłuję Boga”, a brata swego nienawidzi, jest kłamcą. Bo kto nie miłuje brata swego, którego widzi, jak może miłować Boga, którego nie widzi?» Jeśli nasi bracia prawosławni nie odczuwają naszego dążenia do pełnej, duchowej wolności, cierpiącego losu Ukrainy w okrutnym imperium, naszej walki o ojcowską ziemię, ojczysty Kościół, ojczysty język, ojczystą kulturę, własną duszę, niezniewoloną i nieodrodzoną, i na wszelkie sposoby stawiają opór naszemu wejściu na Golgotę, to cóż to za bracia? Także siły państwowe, jak się zdaje, pogodziły się z naszą wolą, a hierarchowie Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej stawiają temu opór. Największą krzywdą jest to, że fałszywie świadczą i uczą o tym wiernych, iż Ukraińska Cerkiew Kijowskiego Patriarchatu jest „pozbawiona łaski”, pozbawiona darów Ducha Świętego. Przecież ten dar daje Bóg, a nie imperium! Król Niebieski, a nie ziemscy królowie, uwięzieni imperialnymi „kapłanami”. Czy nie o nich mówił Zbawiciel п нн и а нн ная . . "аж - - …że sam Bóg się nią opiekuje. W «Trzecim Rzymie», w którym zeszły wszystkie grzechy świata, on ją dzieli i kruszy na «plemiona i języki», a ktoś, nie bojąc się tej samej kary niebieskiej, którą straszy innych, pragnie to «podzielone królestwo» sklecić razem. Przypomnijmy więc raz jeszcze: lata 1654 i 1686 to lata naszego gwałtownego przyłączenia do imperium. Ani na chwilę przez wszystkie te stulecia nie ustawała walka ducha ukraińskiego o własną wolę, o zwierzchnictwo nad sobą jedynie Boga, a nie bogów imperialnych. Wyrwaliśmy się z tych «objęć» na wpół żywi, nadzy, głodni, ze złamanymi duszami, przeobrażoną świadomością, chorzy fizycznie, osłabieni intelektualnie (w latach odciągania najmądrzejszych do centrum i wyniszczania różnymi rzeziami i hołodomorami), z rozchwianą psychiką. Czy to nie za dużo?… A nas znów chcą tam zagnać, jakby przez jedyną przestrzeń prawosławną. Radzimy więc jeszcze raz przeczytać Pięcioksiąg Mojżeszowy. O jęku narodu żydowskiego w królestwie egipskim. Przez 420 lat naród jęczał i błagał Boga, by wyprowadził go na wolność. Przecież to było i u nas. Ponad trzysta lat uciekaliśmy z moskiewskiej niewoli i jednak uciekliśmy, dzień Wielkiego Sądu, gdy z ziemskiej ojczyzny przejdziemy do niebiańskiej, Pan zapyta każdego z nas, jak nieśliśmy swój krzyż. Zapyta, dlaczego nie uczyniliśmy wszystkiego, co mogliśmy, bo «kto wie, jak czynić dobro, a nie czyni, ten ma grzech!». Dlaczego nie szanowaliśmy, nie cenili ani nie kochali ziemskiej Ojczyzny – Ukrainy. Dlaczego nie cenili Jego wielkiego daru – Wolności. Dlaczego nie pomagaliśmy jej podnieść się z kolan i zamieniliśmy święte berło ч моя кни чию юиью нік моя я и о Чи на новою з з їв а - Р че ч'-". кіш Шо Во А и "во йон ці ОД «и я тою питанню ій аб, 4 нн тилу оон з зоною вовою - в ГУ ооо вто яой в юн -іш - г ки грн ві оп чо й б шов | би і "АЙ ОО з. во й н, во я. п з шо йо меРИ: "ато рий «паза й т ч-в ї їй п вінця Жир шов и на и о Р оо чєди роя дивну ньмьмо з. дна 00 тури Р во В БК НИ бе 33 97 00 - боб бю - МЕР ОР чаю 2 п а омю йо й - шт й чо отож з -озоов о зно мом а аме и -ом и Ма куа нят бони иа кою ко, чойонож я ючи в - Р ати п и а ная ...przewodników na pańszczyznę, konwojentów... Dlaczego nie podnieśli się do misji Mojżesza, lecz znaleźli się wśród tych, których on przez czterdzieści lat prowadził po pustyni? Czy zatem i my musimy przejść te czterdzieści lat po własnej, czarnobylskiej pustyni, gdzie wypala się niewolnictwo?.. Jak wszyscy zrozumieliśmy, że «trzeciego Rzymu» nie będzie, choć z inercji wciąż ktoś dąży do mitycznego imperialnego tronu, który nadal wznosi się w swojej hańbie nad «plemionami i językami». Nikt go już nie chce, kto ma oświecony umysł. Nie chce go także ten naród, któremu nałożono jarzmo «mesjasza». Ostatnia rzeź w Czeczenii, góry ludzkich trupów i rozpacz rosyjskich kobiet, które w tych gruzach szukały ciał swoich synów, ich protest, a nie cerkwie (), które nie wtrąciły się i nie powstrzymały krwawej masakry nawet w Boże Narodzenie (!!!) ani w Wielkanoc (!!), mówi o tym, że ten naród dawno się zmęczył i nie chce już nikogo «wyzwalać» i «zbawiać», być «bogonoścem» i trzecim narodem rzymskim. On, jak wszystkie inne narody, które wyszły z «rodziny pracującej», potrzebuje długiego historycznego samouzdrowienia. Daj, Boże, naszemu narodowi prawdziwych duchowych przewodników, a nie poganiaczy spod bata i pierników. Wszystkim trzeba się spieszyć. Bo planeta się spieszy, jej lata mijają jak miesiące, miesiące jak tygodnie, tygodnie jak dni, a dni jak godziny. Doświadczenie ziemian pozostawiło na tablicach historii wszechświata proste i zrozumiałe przysięgali miłość i wierność Bogu, milion razy na dobę wymawiali imię Boże i niestrudzenie powtarzali modlitwę, spowiedział, że najważniejszy jest «sąd miłosierdzia i wiary». «Przewodnicy ślepi, którzy cedzicie komara, a wielbłąda połykacie! … z zewnątrz podajecie się ludziom za sprawiedliwych, a wewnątrz jesteście pełni obłudy i bezprawia!» Łaskę można poznać i odczuć tylko duszą wierzącą, duchem oczyszczonym. Najbardziej przez sakramenty Chrystusowe! Sakrament spowiedzi i Komunii. Te odczucia są dokładnie takie same w świątyniach MIĘ, jak i KP. Takie same! Tam i tu przyjmuje się cząstkę Ognia Niebieskiego, który przez pokutę spala twój grzech albo palą cię, gdy przystępujesz do tego sakramentu szczerze i nieostrożnie. Przez niego dokonuje się uwolnienie od chorób. I to błogosławieństwo dokonuje się we wszystkich świątyniach. Bo przecież świątynia nie jest politycznym zakładem jednomyślnych, lecz szczerą modlitwą wierzących, którzy wpuścili do serca Pana Jezusa Chrystusa. I to On powiedział: «Gdzie dwaj albo trzej zebrani są w Imię Moje, tam Ja jestem pośród nich». W naszych świątyniach nie zbierają się dwaj ani trzej w Imię Boże, a cała Ukraina. Jednak jej część, która nie płacze za «kotłami pełnymi mięsa», której nie trzeba prowadzić czterdzieści lat przez pustynię, aż wymrą niewolnicy, a która jest oświecona i nieustannie walczy o wolność, jest największym darem Bożym! Pisma: wszystkie narody są tylko ludźmi i muszą żyć według praw śmiertelnych istot w wyznaczonym im czasie i przestrzeni. Jeśli jednak jakiś naród stawał się bronią kary dla innych narodów w prawicy Bożej, «cierniem w boku», to winny jest zarówno ten, który jest karany, jak i ten, który karze. Jednak chyba bardziej ten, który znalazł się w roli miecza... Droga ostatniej cywilizacji – od Sumerów, Babilończyków, Asyryjczyków, Persów, Rzymian, wszystkich ordyńców-zdobywców – mówi o tym, że ich «chwałę» rzeczywiście zgarnął szatan, a oni wzięli jedynie hańbę: zeszli w niebyt. Ich zaś dość dokładnie zmiotła «ogoniasta miotła» z przestrzeni i czasu, pozostawiając jedynie niewielką zarubinkę na wszechludzkiej pamięci. Takie prawo panuje nad światem: «Kto mieczem przyjdzie, od miecza i …» Dość pilnie pracuje ona także na wielkim pastwisku, gdzie zapanowała wielka biblijna «szkarłatna nierządnica». Czas jej wyznaczony, jak się okazuje, «na jedną godzinę». Już wiele zmieciono w otchłań, lecz jeszcze wiele trzeba wymieść, dopóki się nie oczyści. Aż do chwili, jak powiedziano w Ewangelii św. Apostoła Piotra: «Lecz przyjdzie dzień Pański jak złodziej, w którym niebiosa z łoskotem przeminą, a żywioły rozpalone rozpadną się, a ziemia i uczynki, które są na niej, spłoną». Według jego obietnicy my oczekujemy nowego nieba i nowej ziemi, na których mieszka sprawiedliwość. тт

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 10Originalseite ↗
Rozwijając karty chlubnej historii Towarzystwa «Proświta» i poznając dziś historię ruchu proświtiańskiego w Ukrainie, trzeba pamiętać także o tym, że na skutek narodowych katastrof, które spadły na los ukraińskiej ziemi i ukraińskiego narodu, ponad 25 mln osób ukraińskiego pochodzenia mieszka dziś w poszukiwaniu lepszego życia. Wielu z nich nie z dobrej woli znalazło się za Uralem; inni zaś, do których z reguły przylgnęła nazwa «ukraińscy emigranci», udali się na Zachód, do Nowego Świata, gdzie byli zmuszeni przetrwać nie tylko w nowym środowisku gospodarczym, lecz także kulturowym. Aby zachować siebie i swoją narodową przynależność, przybysze organizują się i wprowadzają w życie wszystko, co znali i co było im znane, a co przywieźli ze sobą. Tak więc w wielu krajach, gdzie są osady Ukraińców, pojawiają się organizacje proświtiańskie, często z nazwą «Proświta». Dziś trudno pisać historię «Proświty» za oceanem. Odczuwa się brak dokumentalnych, archiwalnych i innych źródeł oraz materiałów. Trudności dodaje także geograficzne rozproszenie. Wszakże DZIŚ można z pewnością powiedzieć, że największy rozkwit działalności Towarzystwa «Proświta» na świecie nastąpił w okresie między dwiema wojnami światowymi, podczas tak zwanej drugiej fali emigracji – politycznej. Jak już wspomniano, obecnie bywa trudno ustalić konkretną datę pojawienia się Towarzystwa w tym czy innym kraju. Tak więc w Encyklopedii Ukrainoznawstwa (1970, t. 6, s. 2372) podano informację, że w Kanadzie pierwsze Proświty powstały w 1903 r., tymczasem w dzienniku „Zarubiżni Ukraińcy” pod redakcją S. Łazebnyka (Kijów, 1991) podano datę 1909 r. (s. 100). Opierając się na materiałach dokumentalnych, które potwierdzają działalność proświtiańską w prowincji Manitoba, a mianowicie fakt, że w 1905 r. został założony Dom Ludowy „Proświty” w Winnipegu, można z pewnością stwierdzić, że data pojawienia się pierwszych „Proświt” w Kanadzie przypada na 1903 r. Towarzystwo „Proświta” w Kanadzie zostało założone przez szereg ukraińskich organizacji społecznych. Jego główną wsią celem było utworzenie szkoły dla niepiśmiennych dorosłych i dzieci. W czasie swojego istnienia Dom Ludowy w Winnipegu zorganizował dwa oświatowo-gospodarcze kongresy (1923, 1930). Spośród innych proświtiańskich placówek ważne były: Kanadyjski Ukraiński Instytut „Proświta” im. T. H. Szewczenki w Toronto (założony w 1941 r.), Towarzystwo „Proświta” w West Fort William (Ontario), „Proświta” w Port Arthur, która później weszła do Światowego Kongresu Wolnych Ukraińców, dzięki czemu wiemy o jej działalności już po praktycznie całkowitym upadku Proświty w Kanadzie. Sprzyjało temu pojawienie się społecznego zrzeszenia „Rada Szkolna” w 1953 r., które częściowo przejęło na siebie funkcje Towarzystwa. W latach 1935–1939 pod nazwą „Proświta” działało na terytorium Kanady ponad 116 organizacji proświtiańskich. Ta sama nieścisłość występuje w określeniu początku działalności «Proświty» w Brazylii. Po raz pierwszy «Proświta» pojawiła się tam w Kurytybie, a następnie rozprzestrzeniła się po innych ukraińskich koloniach tego kraju. W ich ramach działały chóry, koła dramatyczne i biblioteki. W różnych wydawnictwach historycznych podaje się dwie różne daty założenia: 1902 i 1907 r. Jeśli wziąć pod uwagę, że w 1907 r. ukazał się pierwszy numer prosvitiańskiej gazety «Zorja», która miała radykalny kierunek, to prawdopodobnie Towarzystwo zostało zorganizowane wcześniej | istniało do 1940 r. W USA pierwszą prosvitiańską organizacją była czytelnia «Proświty», zorganizowana w 1887 r. w ówczesnym ośrodku ukraińskiego życia Szenandoa. Wraz z rozwojem i rozszerzaniem się Ruskiego, a następnie Ukraińskiego Narodowego Związku oraz innych związków, do których zaczęły przystępować organizacje prosvitiańskie (tak, w 1934 r. w UNS wchodziło 8 oddziałów «Proświty»), działalność Towarzystwa ustaje. W celu założenia odrębnego oddziału Towarzystwa «Proświta» w 1905 r. odbyło się w Filadelfii Ogólnonarodowe Wiece Proświtian, które, niestety, nie przyniosło konkretnych rezultatów. W 1908 r. w Nowym Jorku założono odrębny oddział «Proświty», który był jednocześnie towarzystwem pomocy wzajemnej. Od 1953 r. w Filadelfii działa «Młoda Proświta», która posiada przy sobie bibliotekę i archiwum. Od 1921 do 1960 r. w Detroit działało Ukraińskie Kobiece Towarzystwo «Proświta», które później również weszło w skład Federacji Amerykańskich Ukraińców. Centralną organizacją społeczną w Paragwaju jest Towarzystwo «Proświta», powstałe w 1937 r. w Encarnación. Jego inicjatorem był ojciec Tychon Hnatiuk, dawny mnich Poczajowskiej Ławry, który wyemigrował z Wołynia. Organizacja liczyła 10 filii, a po drugiej wojnie światowej stała się członkiem SKVU. «Proświta» Paragwaju skupia ponad 120 tysięcy Ukraińców. W jej ramach działają chóry, biblioteki, domy ludowe Płastu, Jedyną narodową organizacją Ukraińców w Urugwaju jest «Proświta». Jest ona prawnie zarejestrowana i reprezentuje Ukraińców przed urugwajskim rządem. Działa od 1934 r. w Montevideo i zrzesza około 30 tysięcy Ukraińców. Inicjatorami powstania byli Litoszenko, S. O. Haluszczak, I. Hopolnycki i Wastopski. Od 1946 r. Towarzystwo ma własny lokal. Jeśli chodzi o historię powstania «Proświty» w Argentynie, to i tu istnieją rozbieżności. Tak więc w «Wielkiej Historii Ukrainy» (wyd. J. Tyktora, Lwów–Winnipeg, 1948, s. 927) podano, że pierwszą ukraińską organizacją, która powstała w Argentynie, nie była «Proświta» w miejscowości Apostoles (prowincja Misiones), którą w 1910 r. założył ojciec Karpiuk, prowadzący tam pracę duszpasterską; następnie, 1 sierpnia 1924 r., powstało Towarzystwo w Buenos Aires. Te dane potwierdza także Encyklopedia Ukrainoznawstwa (1970). Jednak badacz S. Krawec w swojej pracy «Ukraińcy w kraju srebrnej rzeki» (Paryż, 1955, s. 163) podaje, że właśnie od utworzenia 1.08.1924 r. w Buenos Aires swoją działalność rozpoczyna Towarzystwo «Proświta» w Argentynie, którego inicjatorem był Hryhorij Niedobij. Niestety, z powodu braku materiałów trudno ustalić, która data jest prawdziwa. Obecnie centrum ruchu proświtiańskiego w Argentynie stanowi oddział w Buenos Aires. Ogółem w Argentynie działa 15 filii, które posiadają własne budynki, 10 «Szkół Rodzimych», kursy ukrainoznawstwa, balet oraz kapelę banduryst. Od 1928 r. «Proświta» wydaje tygodnik «Słowo Ukraińskie» oraz kalendarze-almanachy (od 1934 r.). Argentyńskie Towarzystwo jest członkiem SKWU. Jeśli zaś chodzi o działalność «Proświty» w krajach Europy, to najstarszym był oddział założony w 1894 r. w Krakowie. Tworzył się on jako czytelnia od macierzystego Towarzystwa «Proświta» ze Lwowa. Od 1923 r. czytelnia staje się głównym ośrodkiem życia kulturalnego Ukraińców w Krakowie. Od końca 1908 do 1918 r. filia «Proświty» działała również w Wiedniu. Podczas I wojny światowej Towarzystwo prowadziło pracę w obozach ukraińskich przesiedleńców oraz w niektórych obozach jeńców wojsk armii rosyjskiej w Austrii i Niemczech. W Czechosłowacji «Proświta» istniała jako ośrodek przy robotniczym kurorcie w Brnie (1922–1923), a przez dłuższy czas także w Bratysławie i Pradze; obydwa działały przy Użhorodzkiej «Proświcie». Po rozpadzie Austro-Węgier Ukraińcy Bački i Sremu w Jugosławii w lipcu 1919 r. założyli w Nowym Sadzie ośrodek Towarzystwa Ruskiego Ludowo-Oświatowego (Руське Народно-Просвітнє Дружество), które istniało do okupacji Bački przez Węgrów. W 1923 r. w Zagrzebiu, na wzór Lwowskiego Towarzystwa, założono «Proświtę», która rozszerzyła swoją działalność na Slawonię, Bośnię i Belgrad. W latach 1936–1939 wydawała nieregularnie biuletyn oraz «Wisnyk Ukraińskiego Towarzystwa «Proświta»». Ta «Proświta» przetrwała praktycznie do 1940 r. Najlepiej zorganizowanym w Europie Zachodniej było Towarzystwo «Proświta» we Francji, gdzie osiedlała się przeważająca część Ukraińców tak zwanej fali emigracji zarobkowej. Pierwsze wzmianki o Towarzystwie pochodzą z 1928 r. z miejscowości Wezin-Chaleti (niestety dokładniejszą datę trudno ustalić, gdyż archiwum «Proświty» spłonęło podczas drugiej wojny światowej). W okresie między wojnami ośrodki «Proświty» istniały na całym terytorium Francji. Na przykład pod koniec 1932 r. było ich 72. Przy ośrodkach działały chóry, kółka, balet, szkoły, biblioteki; «Proświta» brała aktywny udział w zakupie pierwszej ukraińskiej drukarni we Francji. Wydawała szereg gazet, biuletynów oraz almanach «Ukraińske słowo» (1933). Jej działalność, zgodnie z prawem francuskim, została przerwana na czas wojny, a po jej zakończeniu wznowiona; «Proświta» działała do jesieni 1950 r., kiedy rząd francuski ją zakazał. Od 1918 r. aż do 1945 r. «Proświta» działała także w Harbinie (Mandżuria). W czasie jej działalności zorganizowano tam ukraińską szkołę, gimnazjum oraz ukraińską parafię prawosławną. Od 1922 do 1931 r. życie ukraińskie w Harbinie uległo spowolnieniu w związku z przyłączeniem do ZSRR, odpowiednio. Zerwaniem więzi z Zielonym Klinem, co doprowadziło do likwidacji Ukraińskiego Domu Ludowego i gimnazjum, jednak od 1931 r., gdy Japończycy objęli kontrolę nad Mandżurią, życie ukraińskie znów ożywa: zaczęły się ukazywać ukraińskie czasopisma oraz tygodnik «Ukraińskie Życie». Niestety trzeba stwierdzić, że już w okresie po Drugiej Wojnie Światowej większość organizacji przestała istnieć z powodu szeregu charakterystycznych przyczyn: 1) w związku ze zmianą kursu kierownictwa w kraju, tak jak stało się w Jugosławii, Polsce, Francji, Chinach; 2) w latach 20. rozpoczęła się masowa emigracja Ukraińców z Europy do Ameryki i Australii, co doprowadziło do zmniejszenia liczebności, a tym samym aktywności Ukraińców w Europie Zachodniej; 3) po wojnie w wielu krajach, gdzie mieszkali Ukraińcy, nastąpiło połączenie organizacji o podobnych celach: tak powstał w Brazylii Związek Ukraiński, w USA – Ukraiński Związek Narodowy, w Kanadzie – «Ridna Szkoła», a następnie Kongres Ukraińców Kanady. W tych krajach pozostały pojedyncze i nieliczne organizacje «Proświty», takie jak «Młoda Proświta» w Filadelfii (USA), ognisko Towarzystwa w Port Arthur (prowincja Ontario, Kanada) czy proświtiańskie wydawnictwa w Melbourne (Australia). Nie mniej ważną przyczyną likwidacji «Proświty» lub upadku jej roli na świecie był w większości krajów brak centralizacji oraz podział wśród ukraińskiego społeczeństwa z powodów politycznych, choć w większości przypadków Towarzystwo starało się trzymać z dala od politycznych batalii. Jednak tak czy inaczej dorobek Towarzystwa jest ogromny, bo to właśnie istnienie czysto narodowego Towarzystwa «Proświta» uchroniło przez te lata tysiące Ukraińców przed przedwczesną asymilacją, a znaczną liczbę ocaliło przed przejściem do obozu wrogiego Ukrainie. Jego główną funkcją było zachowanie tradycji kulturalnych, politycznych i ludowych, ochrona interesów narodowych w czasie, gdy rodacy na Ukrainie byli zmuszeni milczeć. Wreszcie to właśnie dzięki wysiłkom Ukraińców za granicą świat wie o Ukrainie. Główne zadanie proswitian polegało na tym, aby odnajdywać Ukraińców, organizować ich i kierować ku samodzielnej narodowo-kulturalnej pracy. Na emigracji bowiem od dawna rozpowszechniały się poglądy, które później zaczęto nazywać szapowałowskimi (jako pierwszy wyraził je socjalista M. Szapował). Główna idea sprowadzała się do tego, by „wywalczyć samodzielność Ukrainy, trzeba, aby nasz naród był świadomy, miał swoją liczną inteligencję. Tego zaś teraz nie mamy, dlatego musimy być z Rosjanami we federacji, a za 50–100 lat będzie można już myśleć także o samodzielności Ukrainy”. Przykro, ale te myśli nabierają rozmachu i dziś, lecz już nie wśród emigrantów, a tutaj, na rodzinnej ziemi, już w niezależnej Ukrainie. Znów rozwiązanie tej kwestii spoczywa na barkach proswitian: zachować i wychować tę liczną inteligencję, aby nasz naród był świadomy tego, jakim państwem jest, jaka historia przypadła mu w spadku i za jaką cenę zdobyto samodzielność. Właśnie to zachowali proswitianie za granicą, ponieważ utworzenie „Proświty” zobowiązywało każdego Ukraińca do bycia jej członkiem, czyli zmuszało nie tylko do ujawnienia swojej narodowej przynależności, ale także do odgraniczenia się od innych. Zdobycie samodzielności przez Ukrainę doprowadziło do pojawienia się nowej fali proswitiańskich organizacji wśród Ukraińców na emigracji. Już po 1991 r. w USA i Kanadzie wznowiły swoją działalność organizacje społeczne: Towarzystwo języka ukraińskiego im. Tarasa Szewczenki, a także utworzono szereg „Proświt” w Zielonym Klinie, Bajkonurze w Kazachstanie, Berestejskiej „Proświcie” na Białorusi, w niedawno utworzonej Ukraińskiej Autonomii Kulturalnej w Karelii (Rosja). Otóż dziś my, proswitianie, z okazji 130-letniego jubileuszu, powinniśmy pamiętać także o tych, którzy tworzyli „Proświtę” poza granicami Ukrainy, oraz o tym, że od tego, jak ułoży się nasze dalsze życie i działalność w Ukrainie, zależeć będzie także los ukraińskiego proswitiańskiego ruchu za granicą. Myrosława Filipowycz, m. Łuck

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 11Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

за б 0 пт -- і -ооїоьі РЯЩДИРНИ - -- За 2 у "че Же о Я 5 Ані й тьь-РИ 1 11 - т і чо, в - жи? м Ж зомеінйіМ «ть ; ік , чі й п'є Фор зюо тивкдрцрю чн ке їж й у ь Р лінк Звіт Боіьоаьнцій! ' т - - -. і; - б - іній ь . НИ о кацій т - тео м-н рати - о М а Ч сь ще 2 ж-- Я Й и ЧУ 4 І і - РО плов ПРИ 1 Й не було, так | немає на книжкових ронепоодиноке дитя. Кілька масяців тому НЯ І потуляризації української історії че зкладках. А отже, віннес гав настільною | ямавщастя бути в Спілці письменників "птератури, піднесення національної ЗУ книгою наших науковців, інженерів, |на презентації книг «Іван Пулюй, Пан-свідомості народу. Навчаючись В професорів, студентів, дикторів радіо і телеймом Куліш -- подвижники мації», університеті, він створює студентські ТОгелебачення Чому? «Іван Шулюй. «збірник праць», «Іван вариства «Січ» У Відні й «Українську ЯЇ вирішив розшукати одного зтворців Пулюй. Молитовник Псалтир». На громаду» у Празі. Публікує низку ста- «С повника фізичної лексики» професотитульній сторінці кожного з ци г аштей на захист української мови, ра Василя Шендеровського дань стоїть: «За загальною редакцією забороненої у Великій Україні царським -- Словник високо оцінили фахівці, -- професора Василя Шенодеровськога». указом 1876 р, Під час першої світової уУказав пан Шендеровський -- Але він не -- Пантелеймон Куліші Іван Пулюй -- | війни закликає уряд Японії дозволити - рекомендативним, бо ми не отримали стовпи нашої нації. Але, на превеликий полоненим-українцям користуватися дозволу на видання його з Міністерства | жаль, творчість іхня (особливо І Пулюя) українськомовним «Псалтирем». ОСВІТИ й Академії наук. Панам-товари-незаслужено забута. Так, «Молитовник» Знаменно, що останньою публікацією шам з Міністерства та Академії не до і «Псалтир», перекладені Іваном Пулюєм І Пулюя була книга «Україна та її шмиги те, що ми послуговуємось право-зі ста рогебрейської, тобто з мови міжнародне політичне значення», в якій писом 1929 р. Не подобається їм і те, що оригіналу, не перевидавалися 130) років. учений-патріот (1915 р.!) пибав: «Понево- Х Хо ми, поряд із загальновживаними, стави- | А він ще й автор (поряд з П. Кулішем та | лені народи Росії мають бути звільнені Х ХУ мо терміни, свого часу заборонені І. Нечуєм-Левицьким) перекладу т зорганізовані в самостійні держави. о -.ФоАСС |. Хо більшовицьким ежимом. Візьмемо для «Біблі 1»! Перекладу, який ка рдинал Але найзначнішим для здійснення цієї М «сФсФ'Ш' ЗиСОКОї мети, для встановлення т рива- «м кн ою ко ою Мо ее м ню о 3 газети Українське слово; (ч | 2. |і квіТнЯ ц. р.) я дізнався, що вчена рада Інститу гу УК раїнської мови Національної Академії наук постановила зняти на- укову тему з розробки Словника Укорвінсі КОЇ| МОВИ | тепер, "пише Леонід інею -- НіДе в Україні, им паче у світі, нІХТО не працюватиме над словникОм мови зеликого європейсь Кого ХО п Х ЗО КУ Иосиф Сліпий назвав одним з лого миру в Європі може бути тільки "яроду», як ми полюбляємо казати-хвап о. З найдовершеніших. Та не тільки перекласамостійна Україна. Самостійність литися Хо о Ко дами Святого Письма на українську мову України є, на наш погляд, ключем для бі Шсля прочитання статті Леоніда Іва- М Хо З З Ж З іо зв яка Х УвІКОВічнив своє ім'я Іван Пулюй, Він -- (ша ирного дому Єв ропи. Завдяки ненка «Еіпіїа іа соготедіа» так Око ЗНнавдк оо великий учений світового масшта Оу: самостійній У країні московськиті цастало не серці, що хоч з мосту та у воду б За З У фізик, математик, астроном, Теолог, ризм був би витіснениії з Чорного моря, Комусь вельми хочеться, щоб ак філософ, електротехнік, видатний попу-з Балкан, з цієї росіїїської арени і чакнації була якомога швидше « пла». Адже ляризатор 1 блискучий педагог, знавець лунського котла Євроти, 1 з Дарданелл, 1 тарод, який не плекає свою мову-душу, і с : 15 чужоземних мов. тим самим було б знищено зазіхання приречений на повну загладу. Бо, як 00. | Це Іван Полюй удосконалив виготов- Росії на всесвітнє панування». пише Леонід Іваненко, «великий Слов- З ХУ о. лення розжарювальних ниток для Ї після всього вищесказаного академік чик -- це наріжний камінь національного, З З електроламп, першим дослідив холодне П. Толочко стверджує, що премію Ака- Лультурного й державного будівництва хо Ко б с СВІТЛО, ЯКесьОоГОдНІі називають неоновим. демії наук імені Івана Пулюя не слід Сам факт наявности Словника є ніби - 0 о З Це Іван Пулюй створив перші в Європі вста новлювати, тому що Пулюй не був.. доказом появи культурної нації та електростанції, що працювали на українським ученим! На щастя, не всі чИВІЛІЗованої держави». Прочитавши Ох Зо Хо З змінному та постійному струмах. так думають, як Толочко. Україна пошарядки, спонтанно хотів було запе речити У і З о Це Іван Пулюй -- автор підручників з | нуваласвого великого сина як належить. пану Іваненкові. Мовляв, що ви кажете, У За оо До геометри, електрики, праць «Непропаща 28 грудня 1995 р у м. Гримайлові на чановний Ми ж маємо «зелений» оди-зо. | сила» та «Про тертя повітря й слектрич- Тернопільщині, де народився Іван Путоми: «Словник "укра дана | З аа ня КВУ не сіяння матерії» | ЛЮЙ, відбулося відкриття гранітного й журналісти називають чай зелений » о а о зоаноео оно о зано Хі омана ОЗ У 2 З вартості, художник України Микола Обезюк). м Сл овник за його вІДВерто-Обілодідівськ У ЗЕ до З ково зо -Ї Ж 9 У СБ з А; я Жак ; цю Це Іван Пулюй Гримайлові одна з вулиць і школа носять (ІК Білодід очолював редакційну колегію) з ши: |||! обох З З зем. й З о Й винайшов Х. пройого ім'я. В школі ДІЄ музей, в якому як ростисько-російським , лише тяжко прикладу термін «бронза: В молитовник | й і люя, у Львові, стараннями доктора Зітхнув. Невже й -правді ми, українці, Всі ми знаємо, що це таке з о о НСА ЧТИР секр ані Володимира Демченка виготов лено повторимо с умну долю лтописних обрів? Але за порожці чле усь і В з Зк З З З оон а чі Р ко а окон - пам'ятну ювілейну медаль. Ї через сотню-другу літ залишиться по уперто називали свої бронсо Щ 1. б ЦЮ ц планові Заокці кошти на видання "ас пам'ять лишень у географічних на- | зов: ерматих її ядра й вона оон 8 озз43 Й зайво. наукової ї творчої спадщини Івана П узвах? спижевими! Тобто вживазн о о 310605. БУВ о ціє люя? Ні, незалишиться! Боє щевнаслюди, ли термін, який прийшов рими б со оно | вна о нщомИМ -2 Ці видання спонсорували ЯКІ, не чекаючи вка зівки згори, на свій донасзчасів Трипільської | Ан Зо сором се Міжнародний фонд «Відродження» цу страх т ризик. мозольно працюють 1 в цій, культури 1 який Білодід з рон САзн ве г22О Іо ЗЗонаКОа о нив рр Говариство зв'язків з українцями за гаки архіважливій для майбутнього компанієюна магалися вище зоб: ЦЕ З с о ато дна кБанннй України (Товариство «Україна») Української держави Геї ЛУ ЗІ Леотд Гвакорчувати з нашої мови З зок 5445 с г Й р Ро о усім, У о У Пане професоре, що спонукало Вас ченко, пишучи свою статтю. мабуть, не -7 За чиї кошти виданти че узятися за таку копітку й фінансово знав, що видавництво «Рада» в 1996 р. вався Словник? Миза ож маловдячну працю, як перевидання творвидало «Словник Фізичної лексики» Во- - Відділ освіти о З о обУВН КРОНОЮ 15000330 ОН ої! наукової спадщини Івана Пулюя? лодимира Козирського та Василя Київської міської ради ЛОША ЧАН з о 5 -7- Водному інтерв'ю Оксана Пахльо- Шендеровського Цей словник незвичайпообіцяв бути спонсором Й ська сказала, що, незважаючи на тяжку НИЙ не лише тим, що містить 30 тисяч видання А ле як о З -. економічну ситуацію, ми можемо препексем з усіх розділів сучасної фізики, а з ясувалося пізніше, це була швидше З зр зав о. зентувати себе світов ому товариству И тому, що в чьому під однією палітуркою символічна допомога, ми видавали Слові 33 до 1 внеском наших великих учених у світову чишлися чотири чотиримовні словники: | ник ОВО! Я винній сьогодні ПУЛЮ -о 5 г2Уку та культуру. Я ж хочу розвинути кожний український термін друкарні 18 тис ЗРИВеЕНЬ | АНТЕЛЕЙ! но. З її думку: не лише презентувати себе ей перекладається на англійську, німецьку -7 Чи маєте проблеми з реалізацією ка РР ХО кон передісвітом ай виховувати рідний ната російську мови. Але й це щеневсе У Словника? , і о б. ою род, вбивати в його душі почуття ЧИЙ синтетичній п раці автори послідовно -- Присобівартості одного примі рника о п ОВ Ка 0 меншовартості, людини другого сорту. дотриму ються останнього українського "| гривень реалізовувати Словник В ою зо ак і Но 1 У Іван Пулюй зУевлуєнте вершина айсберга науково обгрунтованого п равопису (в Українінавіть за 50 гривень дуже тя ОКО. во ов є цем. М | За ЗК Зо Зо незаслужено забутих уч ених, вихідців з редакції професора Олекси Синявсько- Викладачі вузів (а про студентів 1 годі і З 1 о б У 1 1. І України зуба лм відкриєтями го 1928 року, затвердженій говорити) при наших нинішніх мізерних 1 1 - ; с б 1. підносили життєвий рівень мешканців Всеукраїнською Академією наук у Києві ставках та АБИНЕЗНИХ ви Втах же БА Й 5 НО планети Земля. Ми хочемо повернути Та Науковим Товариством імені Тараса рилати Реорожожні ридати ОА З оо р каф Б М! Україні добрі імена хіміка Івана Горба- Шевченка у Львові 1929 року), що ним тієї ж причини зложуть придбати чевського, винахідника приладу нічного послуговуюу ься й досі українці на Словник і технічні оіоліотеки Словник бачення Олександра Смакулу. одного з "Міграції. В. Козирський та В. Шендедобре реалізовується за Доном за творців першої атомної бомби Юрія ровський збе рігають автентичніся ь 70--100 «американських соларів Але ру Кістяковського. одного з перших ректорів Української наукової мови, вживаної нас не тішить. Він повинен працювати на Санкт "Петербурзького університету - впродовж золотої доби вільного ронезалежну Україну Тому Ми через вашу . "паля азету звертаємось до на онально "ВОЮ української Філології. Саме тому газету І | ц український словниковий реєстр містить свідомих підприємців з проханням по- Петра Лодія і багато-багато імен Інших генальних синів та дочок нашого наро- | | : » і Ду, не зі своєї волі розсіяних по У багатьох випадках низку синонімів жертвувати кошти на бла ГОДІЙНЄ - чужинецьких «розпуттях велелюдних» | В ум іня цього незвичайного розповсюдження Словника. чатку ХХ століть Ще навчаючись у Сб "Д часу ниИдаї а "КО потУлОвник фізичної лексики» -» Ваше пмнази, він заснов сгурт яв - Словника минуло два роки, але мого як тОолов р | полу нро Ан виркан Микола ЛИТВвИм со ль - "4 і п коти -: . -
Seite · S. 12Originalseite ↗
WSTĘP… Podczas gdy we wszystkich cerkwiach biją dzwony, kijowianie z radością witają Bohdana Chmielnickiego po jego triumfalnym wjeździe do Kijowa przez Złote Wrota. Bursacy, kupcy i zwykli ludzie Z siwej starożytności dotarły do nas opowieści o siedmiu cudach starożytnego świata. Ludzie wymieniali najwspanialsze budowle, wzniesione tysiąclecia temu. Najsłynniejsze z nich to piramidy egipskie, „wiszące” ogrody Babilonu, Aleksandryjska latarnia morska. A nasz Kijów, czyż nie jest cudem? Ponad tysiąc lat temu już słynął na całą Europę. Ruś Kijowska była jednym z najsilniejszych i najbardziej kulturalnych państw. W niej bujnie kwitło rzemiosło, handel, sztuka: Uroczystość tego pamiętnego wydarzenia nie… Kijów słynął pięknem swoich świątyń. I dziwny zbieg okoliczności! Jeżeli policzyć, jakby nadała moc dawnym carom… Siedem cudów starożytnego Kijowa… O nich będzie nasza opowieść. Brama zdumiewała pielgrzymów swą wspaniałością, bo była tak wysoka, że dwa wozy postawione jeden na drugim nie sięgnęłyby jej szczytu, to na początku… liczyć kijowskie sanktuaria, najlepsze też. Wszystko na świecie ma swój początek. Każda historia się z czegoś zaczyna. A z czego zaczynał się Kijów? Od dawna Słowucz toczy szare fale, przyjmuje w objęcia wody rzek i strumieni i niesie je aż do Morza Czarnego. Wokół niego leżą rozległe łąki, lasy, a za nimi bezkresne stepy. Miejscami prawy brzeg wznosi się urwiskami nad wodą. Jeszcze w XVIII wieku te urwiska robiły większe wrażenie nad Dnieprem niż mury zbudowane przez bajkowych olbrzymów. Od niepamiętnych czasów na tych urwiskach osiedlali się ludzie, nasi dalecy praojcowie. Byli pomysłowi, wybrali dogodne miejsce! Wejdziesz na wysoki brzeg, spojrzysz: po jednej stronie aksamitny dywan stepów aż po sam horyzont, po drugiej gęste, nieprzebyte leśne ostępy. Mijały lata, a wraz z nimi rosła wartownia na czele z pięćdziesiętnikiem przy głównym wjeździe do miasta. Cicho w lesie, ćwierkają ptaki, bzyczą dzikie pszczoły, tylko czasem ryknie tur albo niedźwiedź, czy ostrożna lisica... ryknie wilk. b o r y a Wśród pierwszych osadników małego grodziska nad Dnieprowymi urwiskami byli prawdopodobnie myśliwi. Do grodziska przychodzili stepowcy, wymieniali zboże na futra i mięso. Do wysokiego brzegu zaczęli przybijać wędrowni kupcy. Tak na wysokim wybrzeżu Dniepru rodziło się wielkie miasto, które z pewnością chroniły jakieś umocnienia, jakie jednak były, nie wiemy. Zniszczenia naturalnych czynników – deszczy, śniegów, mrozów – nie mogły się oprzeć kamiennym murom. Własny los mają nawet ruiny. Zajrzawszy do archiwów, znajdujemy dokument. Początki i kształtowanie się stolicy dawnej Ukrainy-Rusi odbiły się echem w odwiecznych pieśniach, bylinach, podaniach, w świadectwach kronik, które od wieków sprawdza czas. Oto dokument, adresowany do kijowskiego gubernatora generalnego, podpisany przez inżyniera-pułkownika Debogsa. Kto nie pamięta Nestorowej opowieści: Ди зо о з 5 55 кетом. Dokument datowany jest na rok 1750. W drugim Szczek, a trzeci Choryw i siostra o сн р о «przyszli do ostatecznej nieprzydatności, ich Libid... I stworzyli gród w imię ooo ann navan przez nich z niemałym strachem pIIoI Me swego starszego, i nazwali go imieniem ludzie przechodzą, a przewożono artylerię Kijów... Kij osiadł na górze, którą zgo- NIJAK NIE MOŻLIWE jest ciałem, i Dezi dom zaczęli nazywać Starokijowską. Tu [garbled] proponuje zbudować nowe bramy, gi Książęta zaczęli budować swoje pałace, pierwsze budowle kamienne. Miasto szybko rośnie, ciasno mu w starym dzienicu. Za czasów Włodzimierza Czerwonego Słoneczka wokół Kijowa, który się poszerzył, postawiono wały obronne. Historycy nazwali je «murami miasta Włodzimierza». XI wiek. Czasy Jarosława Mądrego. Za umocnieniami stolicy, którą odziedziczył, rozciągało się pole. Tu, przy murach miasta, na cześć swego zwycięstwa nad Pieczyngami książę buduje cerkiew Świętej Zofii. Czy przystoi, by cerkiew Boża stała poza miastem? A wokół soboru jest już sporo ziemianek, wyrosły też drewniane zruby. Do Kijowa ciągną zagraniczni kupcy, przyjmuje on posłów: panowanie Jarosława to czas największego rozwoju Ukrainy-Rusi. Wokół stołecznego grodu powstają nowe wały, mury «miasta Jarosława». Pamięć o nich zachowała się w nazwie ulicy «Jarosławow Wał», która dziś biegnie w tym samym miejscu, gdzie kiedyś było dawne umocnienie. W ziemnym wale istniało kilka bram. Najważniejszy, paradny wjazd do miasta nazywano Złotą Bramą. W «Powieści minionych lat» znajdujemy, że w roku 1037 r. «założył Jarosław gród wielki, a w nim są złote wrota grodu», a także «cerkiew na Złotych Wrotach Świętej Bogurodzicy Zwiastowania». Wiele legend powstało wokół... [dalej] a stare, jako pamiątkę dawności, zasypać ziemią, aby ochronić je przed ostateczną ruiną. To też zrobiono. Czas mijał. Złota Brama, przez wszystkich, jak się zdaje, zapomniana, cicho spała pod warstwą ziemi, tej samej, którą kiedyś usypał mądry książę swój «Jarosławów Wał». Czyż jednak rzeczywiście wszyscy o niej zapomnieli? W 1822 roku w Kijowie nowym metropolitą został władyka Jewhenij, świecko Jefimij Ołeksijowycz Bołchowitinow. Jego, człowieka szerokich zainteresowań, znanego uczonego, z radością przyjęła kijowska inteligencja. Filolog, historyk, znawca dawności, autor wielu prac teologicznych, napisał w Kijowie szkice, które nie straciły znaczenia także dziś: «Opisanie Ławry Kijowsko-Peczerskiej» i «Opisanie Soboru Kijowsko-Sofijskiego». Należy do niego także zasługa przywrócenia do życia jednego z cudów starożytnego Kijowa – Złotej Bramy. Prawda, odsłonięte mury nie były już takie, jak na rysunku Westerfelda. Nie pozostało po nadbramnym kościele ani śladu, nie było też łuków, zostały jedynie dwie ponure, milczące ściany. Otaczający teren dopiero zaczynał być zabudowywany. A kiedy zakończyły się prace archeologiczne, wokół ruin zrobiło się cicho i pusto. Jednak znajdowali się romantycy, których przyciągał ten zakątek Kijowa. Często przychodził tu także Taras Hrehorowycz Szewczenko ze swoim przyjacielem i artystą Sażynem, który pozostawił szkice Złotej Bramy. Mówiono, że stworzyli je z czystego złota. Inna wersja twierdzi: nazwę nadano na wzór Złotej Bramy, która zdobiła Carogród (choć architektonicznie zupełnie nie przypominały bizantyjskich). Jest jeszcze jedna hipoteza: bramę wieńczył nadbramny kościół ze złoconą kopułą. Słoneczną, złocistą główkę z daleka widzieli podróżni – to oni, być może, nazwali bramę Złotymi. Lecz wszystko to domysły. Jak wyglądały Złote Bramy w czasach swego istnienia, dokładnie nikt nie wie. Zwróćmy się więc do niektórych dokumentów. Tak zwany Latopis Radziwiłłowski różni się od innych przede wszystkim wystrojem – kolorowymi miniaturami, z których żadnej nie można nazwać przypadkową. Nieznany artysta był sumiennym ilustratorem i starał się pędzlem odtworzyć najważniejsze wydarzenia, o których mowa w tekście. Jedna z miniatur poświęcona jest budowie Kijowa, a mianowicie wzniesieniu Złotej Bramy. Niestety, przedstawiono je w stanie niedokończonym – to jedynie ich budowa. Bracie[...]ckie wojsko pod dowództwem litewskiego hetmana koronnego Janusza Radziwiłła. Hetman nie cierpiał z powodu nadmiernej skromności i uważał za konieczne uwieczniać wszystko, co związane z jego osobą. Dlatego w orszaku Radziwiłła znajdował się holenderski malarz Abraham van Westerfeld, którego obowiązkiem było malować bohaterskie czyny Janusza, miasta zdobywane przez hetmana i tym podobne rzeczy. Artysta jednak na tym nie poprzestał. Szkice ówczesnej Sofii Kijowskiej, Ławry, Złotej Bramy, wykonane przez niego, są prawdziwym skarbem dla historyków, architektów i historyków sztuki. Na rysunku Westerfelda widzimy łuki nad głównym wejściem do Złotej Bramy, a nad nimi pozostałości nadbramnego kościoła – resztki jego ścian, prześwity okien. Otoczone kędzierzawą zielenią drzew i krzewów, te ruiny wyglądają samotnie i smutno. A teraz o jednym świadectwie historycznym. W 1654 roku na Ukrainie gościliśmy[...]pskiego, i dziś jest to źródło do poznawania obyczajów Ukrainy w XVII wieku. Ile ciekawych zapisków! Oto tylko jeden, który, według nas, warto dziś przywołać: «...we wszystkich ziemiach kozackich zauważyliśmy jedną wspaniałą cechę: oprócz nielicznych, nawet większość ich kobiet i córek umie czytać... Poza tym duchowni uczą sieroty i nie pozwalają im błąkać się po ulicach jako nieuki...» Wysokich gości ze Wschodu w Kijowie interesowało wszystko, zwłaszcza Złota Brama. Paweł Aleppski pisze: «Widzieliśmy ruiny wysokiej bramy z kamienną wieżą. Nazywają ją Świętą Bramą (Złotą). Kiedyś była pokryta złotem, ale spalili ją Tatarzy, gdy pustoszyli i palili miasto. Miasto było wielkie i przepiękne», Wzmianka o najeździe tatarskim w kontekście notatek nie jest przypadkowa: najuroczystsza z bram miasta od dawna owiana jest legendami i bohaterską sławą. Wojowniczy sąsiedzi, 1654 rok. Wielotysięczny tłum na placu przy soborze Sofijskim: dostojne duchowieństwo i wielka szlachta, mieszczanie i niezmiennie poruszają poetyckie serca; wtedy rodzą się wiersze, m.in. wiersz Stanisława Telniuka «Złote Bramy», w którym opiewana jest kijowska świątynia: I ZNOWU ONE stanęły w dwudziestym wieku, I rwą się w gąszcz białopiennych chmur. Patrzcie, patrzcie, patrzcie, patrzcie. Jak słoneczne promienie grają na murach! A mury... Mury milczą tajemniczo I słuchają szelestu topoli i kasztanów I coś tam szepczą codziennie i co noc W spokoju i zdumieniu nieustającym Ale jak zachować tę nieustanność? Plany ochrony i restauracji Złotych Bram powstały dawno, bo przyroda nieustannie kontynuowała swoją niszczycielską pracę. Aby ocalić mury, zbudowano kontrforty, żelazne wzmocnienia i tym podobne. Ale to okazało się za mało. Dziś już nie zobaczyć słonecznych... Daleka Syria: znany w całym prawosławnym świecie antiocheński patriarcha Makary w otoczeniu wielkiego orszaku, marzący o opanowaniu Kijowa, mówił: «Postukasz mieczem w Złote Bramy i staniesz się zwycięzcą». Ale żaden z wrogów Kijowa nie zdołał wejść do stolicy Rusi Kijowskiej przez jej główne wejście. Ani drewniana klatka, ani kamienny podmurówka, a nade wszystko kopuła przyszłej bramy kościelnej... Pracują cieśle z siekierami w rękach, mnich trzyma arkusz pergaminu. Paweł z Aleppo, archidiakon miasta (tak podpisał swoje notatki), sumiennie opowiada o tym, jak w 1240 roku wojsko Batuja nie zdołało pokonać oporu obrońców... Od siebie jeszcze jeden rysunek. O nim warto... rozpowiedzieć szczegółowiej. Podróż po naszym kraju, jego wspaniałe krajobrazy. Pisze o ludziach, z którymi się zapoznała, zwłaszcza wspomina Bohdana Chmielnickiego. Pozostałości Pawła z Aleppo, pozostałości po zorzy czasów. Część zabytków uległa zniszczeniu, ale przetrwały także... «Złote Wrota». 1654 rok. Trwa wyzwoleńcza walka narodu ukraińskiego przeciwko polskiej szlachcie. Do Kijowa wkracza polsko-litewskie... Kijowskie metro Paola Utebska, Magalija Sazonowa

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 13Originalseite ↗

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

| 5 фанів Бліда Чі - чі чч " - т лк Ал - Гі ою хом М .- і - ь ч п о ли бач ь У б сю бей и ї тю "о бю - ее , чу СА іч омчальль ть п ин бе о - | за МО Узагалі окупант не дуже пПіКЛУЄТЬСЯ про стон влосної душі, 2 ще менше СОВІСТІ, доки спрови зогоронико складаються непогоно, о придушені ним народи не знаходять У собі сили для опору ( -мтуація різко змІНЮЄТЬСЯ, ДОСИТЬ Лише пригнобленим узятися до зброї От тоді-то із знахабнілого супермено роптом постає такий собі «гуманіто ІЙ» ЗІ СВІЧеЧКОЮ В руках І 3 БОГОМ-но устах оСстоє чоОС очищення і покаяння -- великі духовні ОКТИ, що оживлЯають грішних і ПІДНОСЯТЬ ПпЮДдсСькИиЙ дух до зірок. Проте «очищення» без каяття швидше нагодує ВІДМИВОННЯ ТІЛО зІД Оруду, коли уражена прокозою душо продовжує гнити, | чи є взагалі очищення без каяття -- очищенням?е Таке зопитоння виникає після перег пяду Фільму ООСІЙСЬКОГО тепежурналіста | режисера О Невзорово «ЧИСТИЛИЩЕЕ», покозаного нещодовно по «Інтерканалу» Для КОГО ж, 3а авторським задумом, призначене | очищення? Напевне, для нойбільш забрудненого? Хто ж це? Придивіться цо знеможених ООСІЙСЬКИХ необстріляних хЛОПпчОкіІВ, ЯКІ В неліОдДСсСЬКкИХ муках гинуть на очах телеї пядачіво Ось їХНІ ВІДІОВОНІ кінцівки чавлять впаосні танки, змішуючи тіпа з болотом щоб рупи не ДІСТОЛИСЯ но потолу жорстоким чеченцям!) Вороже чеченське корпо невмолпимо СТИСКОЄТЬСЯ, як зашморг; кулі снайперів ви: бивають МОЗОК з голів простих добрих російських КХЛОПЧОКІВ, Яких десь ТОМ, НО ПІВНОЧІ, чекають мами КОХАНІ ДІВЧаТа, ОО ІУТ СВОЯ артилерія здуру молотить по оточених; смерть видирає очі, кидає молодь зі смертельним ХОМПІННЯМ У криваву ІВОНЬ, РОСІЙСЬКИЙ юнак гине, проте не квилить про помилування, ВІН Просто робить гяжку, 1 "ВИвОву роботу на війні, куди МОГО, ЧепіДгОоТтОоОВЛеного, вкинули грачови і єльцини. НЇ, ці нещасні не потребують очищення Тоді, МОЖЛИВО, їм, воїнам великої Росії, є в ЧОму каятись? Апе в чому каятись ЧОПІВГОЛОДНІЙ, НОПІВП 'яніЙ, одурманеніийи ЖахОм смерті й норкотиками армії поспіхом мобілізованих ЮНОКІВ, які до того ж не Знають, 30 що воюють У чеканні облоги 8Они лише спроможні запалити прощальні Свічечки Трагізм У серпанку смертіине потребує ЧІ КОЯТТЯ н очищення Це Г ОВТОрсько версія Підкресленої «трагізації» миротворців НОВОЇ Росії Так ніби и не було звІДСТВ борців МОтІНнкИ-Росії за «консти тУціЙ ний Порядок», а ТОчніше -- бруд! ' Крові, жахливого насиль- «ТВО, звірячих удивств, творених російською ормією, освячених російською церквою та ВСІЄЮ кривавою ІСТОРІЄЮ Ре ОСІ, ЩО, немов по гопаоючий « зочерг ( учасній итаник», вже ує бортом воду, терміново потрібні Рятувальні засоби у вигляді шпорких телевізійних кухарів, г вони не забарилися 7 ЯВИТИСЯ чомяскравіший представник з них хо "евзоров Як ВСяЯкао брехня, Версія О "евзоровоа потребує документальної правдоподібності / дрібницях, щоб дістати | токим робом прово брехні 8 головному А гоповне зкинути телеглядачо з нотуролізм смерті зуСімо потологічними подробицями 1, доки він зе Оговтався ВІД РЯСНОЇ невзоровської «дДО- "Ументальщини» швидко розставити Чеобхідні Окценти, які покликані накинути "ЛЯдачеві необхідну інформацію Масовим Глядач, "08ляв, з обгорткою проковтне необхідне начиння, особливо глядач «при» "ЙЖеної» розволог «союзу» Росії, Перша "Євзоровсько брехня полягає у зображенні ЗОЮЮЧОЇ чеченської сторони... без чеченців, якщо не рахувати чеченського командиро -- МОлЛодого лкоря, який донедавно працю- ЗОВ У Лікорні, де засіли оточені РОСсІЙські "иротворці Друга брехня підпирає першу "роти Росії ведуть бій наймонці то впучни- Ай пострілами «іщьОЛКОЄТ» нещосних Російських пацанів?е і Литовки снайпери ТО Іа садистською насолодою відтинає го Ови "полоненим а російським мопьчікам» є -з о - нн нн ч кн . б | | ення обо нення з Ж т ан о о - - ні нні п рр - Р" ьо зле бе ие пр зе олив гуфтььсьо Й - ам, - т о яні Р яо. - сн учня и ії р ТУ | в х | . Найманці негритоської зовнішності та афганські «моджахеди-бандити». Якщо литовки зоюють виключно за гроші, то для (ронців, турків то ще цілої інтернаціональної зграї рІзунів гроші взагалі, як виявляється, не на першому плані: вони просто не можуть існувати без насолоди випускання крові. Мало їм різанини, яку «вони» учинили з радянськими військами в Афганістані, вони | гут регочуть на кров, що юшить з ПОВІДРІЗУВаниИих ще теплих ГОЛІВ, дО рота яких запхано чоловічі статеві органи СЬ КОМУ, ВИЯВЛЯЄТЬСЯ, необхідно ОЧИСТИТИ сСЬ У ЧИСТИпи! Людожери, одне слово. А тепер поставте поруч «нєвінних мальчіков» Ангели та й годі! Отже, війна в Ічкерії -- не НОціОНнОЛЬНОоО-вВвИиЗзВвОоЛльна ВІЙйНО проти ООСІЙСЬКИХ загарбників, розпочата ще 130 років тому під проводом імама Шаміля. а типова «війна грошей». Браво, Гевзорові! Вашому попередникові -- ГОГОЛІВСЬКОМУ НЧоздрьову -- за подібне «пересмикування» кортами під час гри обривали бакенбарди |Дивно, якщо перемогу так пегко здобути С рахунок найманців, чому Росія собі не скористолась таким простим воєнним рецептом?2) Є в мистецтві режисера поняття «контрапунікт», запозичене 3 МУЗИЧНОЇ ТЄЕрМІНОЛОГІЇ, властиво, це -- гра но контрастах Невзорові тут виявляється неперевершеним, ГІЛЬКИ иого засіб зведений до примітиву грубого протиставлення -- нещасні ДОСІИСЬКІ ОТИЦІ | вгодовані «міжнародні найманці»: приглянь тесь до змученого, майже страдницького вигляду російського командира-полковника з вибитим кулею оком, пригляньтесь до знесилених хлопчаків з автоматами -- яка мука! Яке нопруження с ил! Майже титанічне! Хочеться «Варяга» співати! А тепер жахніться СИТОГО ВИГЛЯДУ прек отогастето сучас НОЮ екіпіровкоОю «найманців» з УСЬОГО СВІТУ Ось вони з реготом гримають за руки-ноги роОсСІЙСЬКОГО ХЛОПЧака, Який пручається, не лов баранець перед ножем, заходячись У КкОнВвУЛЬСІЯХх, 8 ТОЙ Час Як ЙОГО голово вже котиться сходами, Доки Ії не викинуть перед очі ще живих облпожених РОСІЙСЬКИХ солдатиків, таких собі топстовськиу «каратаєвих»! 1її об ДОДОТИ СОПЛІ ДО перцю, «питовки-найманці» не просто вбивають противника, о з садистською насолодою поціЛляють прямо в СТаОТеві органи сСоОлдаї Смерть Цих ДВОХ сномперів-жінок волею автора покликана оути своєрідним «актом справедливості»: російський «пацан», котрий чи не вперше в житті стріляє з автомата | сом дивується но власну безпомильність, випускає автоматну чергу в статеві органи «питовок». Що не кажи, військова тема в Невзорово не позбавлена оригінальності Режисер, досягаючи вражаючого документального ефекту в зображенні ВвіЙНИ, вправно дозує порції відвертої брехні, котру має проковтнути шокований глядач Задля «суворої документальності» розмови «наймманців» подано на нОЦІОнНнальних мовах (от де знадобилась всесоюзна брехня «про право кожного народу на власну мову»), а російський документальний мат довершує повну кортину «респектабельної правдоподібнос ГІ» Невзоров так старається зн б Кі ЕР розвінчати «ганебних найманців», що губить почуття млІрИ, Імушуючи «ЛИТОВОК» тут ЖО ПІД чосо смертельного бою «холоднокровно | цинічно» підраховувати «виручку» за кожного забитого солдата, ще й планувати, як витратити майбутній гонорар на господорські справи. Яких тільки вершин не досягоють вправні дезінформатори задля підмоченої російської «національної ідеї»! А тепер почитаймо історичні документи про втілення в життя згаданої ідеї та роботу «нєвінних мальчіков» в Ічкерії, Перед нами протокол допиту Дзияудіна Мальсагова -- свідка виселення | масових убивств чеченців 1944 року (мово оригінолу) «В Хабахе в конюшне колхоза им. Берия собрали людей 20, всех окрестньх хуторов и сел. Офицер НКВД приказал тем, кто не может идти, зайти в помещение, там приготовлено мес- То, завезено сено для утепления. Здесь собрались старики, женщинь, дети, больнье, а также здоровье люди, присматривающие за больньми и престорельми родственниками. Сюда зашли и здоровье люди, которье предполагали, что ик вместе с нетранспортабельньми могут увезти на машинах, подводах. Некоторье справедливий суд; в Україні стогне земля в Биківнянському лісі, угноєна людським трупом, жертви у Вінниці, закопані під тонцмайданчиком, волають про справедливість; спотворені чекістами трупи з повідрізуваними вухами і носами, закопані Дем'яновому Лазі, свідчать про зпочини КПСС, о люди в мундирах юристів ось уже більше піввіку роблять усе, щоб не допустити суду над убивцямиі | люди мовчать, соромно згадати - ГОЛОСУЮТЬ за вчорашніх катів, які сьогодні в ролі «будівничих» незалежної України у всіх на очах годуються за допомогою пільг від державного жебрацького пирого на голодну заздрість студентів та пенсіонеріві Нехай бенкетують кати, ще вдарить чеченський дзвін й у вимученій Україні, і, за словами поето: «царя до като поведуть». «Чистилище» знято на гроші російського мільйонера «близькосхідної національності» Березовського. Дай, Бог, щоб його «безкорисливий вчинок» пішов иому ж на користь, бо російський фашизм, що саме підіймає голову, використовуючи колоніальні війни, обов'язково вдасться, як це і личить фашизмові, до єврейських погромів. Ніякі «Чистилища» не допоможуть. поговариволи, что их вьвезут на самолетах. Го моему подсчету, в конюшню зашло 050--/00 человек. Зто происходило на она через Ялхорой под конвовм отправили в с. Галашки и оттуда до ж/д станции. "Їримерно в промежутке с Ї0 до ЇЇ часов, когда увели здоровую часть населения, ворото конюшни закрьли. Сльшу команду: «Огонь». Вспьхнул огонь, охвативший всю конюшню. Оказьваєтся, заранее било при- "отовлено сено, облитое керосином Когда пламя поднялось над конюшней, люди, находившиеся внутри конюшни, С пеестественньми криками о помощи вьбили ворота и рванулись к вьіходу. Генерал-полковник зала. стоявший недалеко от тих ворот, приказал: «Огонь», Тут же из автоматов и ручньх пулеметов начоли расстреливать вьбегающих людей. Вьход из конюшни бьл завален трупами» Пі, це не Хатинь, не Лідіце, не Орадур, це че варварство націонал-соціалістського окупанта, а звичайна практика інШОГО загарбника московсько-більшовицького У НОЦІОНОЛ-СОЦІОЛІісСтТСЬКОїЇ німецької робітничої портії та ЛЄеНІНСЬКОЇ ВСеСОЮЗНОЇ парти більшовиків ЗИЯВИЛОСЬ набагато більше СПІЛЬНОГО, НІЖ кольори партійно-державних прапорів. цим об'єднуючим фактором було сПльна методологія по фізичному знищенню супротивника органами СС та НКВД Тільки перші вже засуджені Міжнародним Трибу- РЧОЛОМ, ТОДІ Як Останні | ДОСІ пащекують про ВІДНОВЛенННЯ «С Оюзу» | «ЛеніІНСЬКО-СсТалінНС ЬКОЇ національної політики». Ось чому - пригадамо -- саме НО ЦІ роки припадає незабутня постанова ЦК ВКП(б) про засудження Шаміля Як «ОНГЛІЙСЬКОГО агента»! Знищу- ВОВСЯ цілий нород, стирапися з ПЮДСЬКОЇ пам'яті небезпечн Сторінки історії про опір Кавказу російським загарбникам! КОЮ ж ЖОЛЮГІДНО нікчемною виглядаоє спроба Н|евзорова покрити позолотою зОокриваовлені руки Москви! Далі Мальсагов у ДОПОВІДнІЙ записці на ім'я Хрущова продовжує «С промежутками в несколько метров по дорогам и тропам валяпись трупь расстрелянньх горцев. В самом Малхесть трудно било О. Невзорова «ЧИСТ ИЛИЩЕ») Майже півтора віку проминуло з того часу, як пролунали перші постріли повстанців ерегорніть сторінки історії загар- бання Кавказу під орудою генерала Єрмолово -- та ж картина, тільки замість ОВвТтОматів працює «Штьк-молодец», простромлюючи во славу імперії жінок разом з немовлятами. І той же захист «безстрашного православного російського воїнства», і Шаміля. ловіть поради великого Пушкіна відібрати в кожного чеченця зброю, щоб заспокоїти непокірний Кавказ. Воістину насильство | шовіністична лжоа від Пушкіна до Невзорова єднає докупи і генія, і нікчему. Як же шпоркий захисник «великого отечества» Олександр ГІіевзоров не скористався ПОВвІДОМЛеннЯям радіо «Свобода», коли із підбитого російського танкоО, який гусеницями то гарматним вогнем стиров із землі будинки у Грозному, вибрався переляканий ча смерть російський офіцер з благанням зберегти йому життя? Вирок бійців республіки Ічкерія був простий: «Якщо тобі подарує життя оцей підліток, батьків якого ти щойно Знищив своїм танком, -- будеш жити» Хлопець тут же випустив у живіт офіцера «ВТоматну чергу. 3 якою майстерністю баталісто показав би муки «мальчіка» вправний у документальній лжі "'евзорові Якими б незворушно-байдужими були б У невзоровській трактовці чеченці, якої вправності досягли б бутафори КІНОСТУДІЇ, виготовляючи із пап'є-маше відрізану голозу разом із відтятим членом у зубах ростиського карателя! А ось свідчення мого знайомого чеченця Мохамеда, викладача історії: «Російські со- ЛДОТи після захоплення села закидали гранатами всі пдволи, де ховалися ЖІНКИ, сторі 1 діти, після чого розважалися гвалтуванням дівчат-школярок. Після бойового секс-акту «мальчікі» розстріляли жертв власної розваги і, підвісивши но дротах трупи, спалили їх із вогнеметів Чому саме на дротахе Бо мотузки одразу перегорають, а на дроті обвуглені дівочі тіла ще довго гойдаються вітром». «Чистилище» -- згідно з біблейською ле- гендоїю -- місце між пеклом |і раєм, де номти дом, где не находился би груп расстрелянного чеченца. Через несколько дней, когда мь с Громовьм (російський офіцер, який разом з Мальсаговим спробував протестувати проти Звірячої розправи над мирним чеченським населенням і ТіЛльЬКИ чУДОМ разом з Мальсаговим уник розстрілу від рук вислоних за ними овтомотників -- 0 7) очищаються грішні душі. Але лжа і омана не допоможе. Ї чим зорово ДОСтОвірніше творить режисер звіряче обличчя війни, тим невмолиміше наміри. Даремно режисер вдається до дешевої театральщини, коли оточені в розпалі бою російські солдати запалюють свічки но брехня перекреслює його зозаращались обратно, в пещере видели много бездьханньіх расстрелянньх тел. Мне особенно запомнилась мертвая женщина, прижавшоя к себе трупь двух детей -- грудного ребенка и другого 2--3 леть Ось де втілення «російської НОЦІОНОЛЬНОїЇ ідеї», «месіанство» російської нації і ТП «нєвінних мальчіков»! Ось де ностальгія молоросійського комуністичного холуя за «твердою Вукоа Сталіно! | Міжнародний -Уд мовчить! Мовчить хвалена європейська демократія! |Як не згадати щирий вислів Д. Повличка в одному з віршів: «Європо -- «Урво старої») В білоруських Куропатах закотовані комуністами жертви чекаюті; на ин честь загиблих товаришів по зброї (вірніше 7 по злочинах), ще й... салютують із автома- Тичної зброї ВІЙНОЮ, не підена подібну казенну «дєШовку», але російським шовіністам -- Н березовському -- все стає в пригоді. абуть, існує одна умова, за якою автори фільму змогли б досягти успіху духовного Хто хоч трохи знайомий з евзорову та Чищення, провівши російське ВОїнство крізь вогонь чистипищо, тобто спробувати поча- Ти 3. покаяння та очищення власних душ, труєних великодержавною московською блекотою. Олеса ГРИБ, співголова Київської Ради об єдмамь громадян (КРОГ), режисер теа гру й гелебачемнмя і)
Seite · S. 14Originalseite ↗

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

- о АТПУТЄВІмЛоХ пер СРЕС сх ; ГГ |ЖИУЙТЄВИХХ ПЕРЕ УД| 1080 "Гайчастіше запрошують дівчат із 1895 р, у Парижі. Відтак "рОводилися "приємною зовнішністю га гарною важлити зустрічі в Лондоні та Будапешті фігурою», іноді такі запрошення стосу У ТУО4 р. 16 держав були присутні на ються 1 молодих хлопців Пропонується, зустрічі в Парижі, результатом якої | "ала "КО правило, робота танцівниць, перша міжнародна угода «Бі ОГО офіціанток, продавців, хатніх робітниць о рабетпа» або ТЕТОТОЙ М о ІодЛих люлей ЯКІ /Ї си МОНА ШОЮ пияпиЛласи Конти ПТ1Ц1їЯ З Р відгукуються па та пропозиції, не зупи прав людини 1949 р., яка абороня! про- ПЯЄ То, ЩО пПОонИ й ПепоОтьЬ мови, їщознимиИ ЛА подеИ І примуєйти пикористання їз ПС ПІДПИСУЮТЬ ЖОДНОГО контракту, не у проституції оо У р 3 дають адреси їхнього майбутнього (Останним пайдоти рен шим документом ХУ рю у | и ро о ХУ місцеперебу вантгя та роботи стала Пекінська І латформа Дій по боротьбу Ще одна можливість для дівчини вВлаш поргідлею жінками. Документом передбачено) тувати своє життя -- вдало вийти заміж А ДІЯЛЬНІСТЬ Ккраїн-постачальниц. країн що може бути кращого, ніж : закордоп гранзиту та краї призначення ний» наречений. Але шлюбі агенції, -ам термін «біле рабство» явився общяючи "чарівного принца», найчастіше | після гого, як Оританські жінки мишу лого виступають просто звідниками в горгівлі о сторіччя, шукаючи роботу й перепливаю У дос й ода лапками. Ще недавно р У країні працювачи до Франції Іспанії, Гол тан дІї, с УА ла шлюбна агенція «Моїйцп) Те», яка приваблювали роботодавців ОїЛим ко: хо | р демонструвала на те тесекрані райські пором своєї шкіри. Оскільки роботи не «краєвиди | пропонувала шлюб у цій було й у Європі, щоб заробити хоч на Зо 5: гірській місцевості. де проживають сер повернення додому, жійки умушені були і Ой, пе пояг ШОЮчИ, що місцеві жінки віл продавати себе. Отак воно Й прижилося. "ЗО Зк РОК З і Що ЩЕ пестерпного життя, без Зоди, газу, елек оме визначення о. З ЦЕ ЗО трики, медичної допомоги вимерли. Села зе ов пе мають доріг, зв'язку з цивілізації 0, Україна -- постачальниця г Ю гаке собі похмуре середньовіччя. РІГапт «білих рабинь»ь ЗВ лики потрапляють у жахливі умови, а ./ і ЗВ ЯКЩО пробують утікКати, іх ІЯТСїОТь убив У краша палежить ло країн-постачать 3 ством, Одна така жінка змогла терезтори ниць, хоча частково її використовують як Ззтекти до ІОгославії, «Ле тепер не може країу-транзит (лля афгані ЬКИх, повернутись У СПОС МІСТО ДО батьків. бо б І ПаомМеькиИх жінок). За ОСТЯаннімИ да Фірма, яка її «видала аміІЖж», вимагає г ними МЗС, кілька гисяч українських З | по | 5: Х се гис. доларів викупу, інакше її погрожу Дівчат віком 18--25 років під прикриттям о | У Бо прозоре КО іоть убити ганцювальних, балетних | туристичних Е ЧК Зо КР я Урі ВОНО з раки На жаль, досить часто нещасливо, ато груп виїхали до деяких країн Західної ЧА НОЮ и трагічно закінчуються пшілюби для овропи, Близького ( ходу і там стали 3 З 38 ЗЛ З ДО ож чо У українських дівчат із турками, лівійцями повіями Ті пьки 1 | уреччині поліція ареш Зо око КИ і о ха | кА ОХ А З ХУ й То мусульманськими чоловіками дівчата товує щомісяця 15--30 наших повій ера к оо чо Хе Зою - 3 є з сю З б З Молодь З ІНШИХ країн, а особливо у проституції широкомаєштаг на: це Їм ково о5е зо Зк ом. З У Зою ристання їх у примусовій роботі, Голландія, Ізраїль. Мапр, навіть США та З пк ЗО 50353 ММ найчастіше у секс-бізнесі. Останнє Канада З | С З ЗОЇ викликає сериозне занепокоєння У У матеріалах відділу оп ративного сао | | Хо З о о міжнародної спільноти Жінки й дівчата. речтування консульського управління Які стали жертвами такої ІОргіІвлі, МЗС України фотознімки повіши НИХ со 3 р Хе | | Ж ЗМО ЧК страждають від жорстокості, гвалтуваниь, 1 ри ци українських повій, а в ( ША таке М Я - 5 М к Хто не чув про конкурси красунь -- від «міс» районного містечка до «мас України»?.. Чи не з нит починається торгівля «живим товаром», чи не там перебувають жертви цинічнит работорговців... Світлина В. Орлова У пошуках «кращого» життя МОЛОДІ УКРАЇНКИ МАЮТЬ ОСОБЛИВИЙ ПОПИТ СЕРЕД Не секрет, що, закитчуючи училище, СУЧ,А СНИХ РАБОТОРЛГІВЦІВ 7,4 /|хНІ/Х клі/єнтіІВ технікум чи вуз, наша молодь не отримує призначення па роботу. Працевлаштування лягає на її плечі та плечі батьків, На робітників з У країни, було наказано та зараження венеричними хворобами 1 бЗажко сказати, скільки батьків кожне нове робоче місце В Центральній зареєструвати всіх нелегально праціою- СНІДом. Вони стають хворими як розшукують нині своїх доньок. які виїхати Україні є 4--5 претендентів, у Західній -- | ЧИХ. Зареєстрували 42 тис. Осі0, а на фізично, так і морально, часто після за кордон або просто вийшли з дому і 20). Надивившись зарубіжних фільмів про решту місць були вислані поїменні запроповного виснаження їх просто вбивають пропали. уп язокіз ними ОбІрвався , лиш життя в розкошах, молодь звичайно | Шення. Тепер у Чеській Республіці Шукаючи щастя за МОрдоном, кожна доходять жахливі чутки "ро те, що вони найбільше мріє знайти працю в далеких Перебуває приблизно 240--270 | тис. думає, що саме з нею цеМкО статися не "працюють повіями., У загатьох країнах заможних країнах. Багато хто думає, що, Україців, Тобто більшість із пих працює може, і довіряє свою долю заледве зна пеурядові організації створили службу 1 потрапивши за кордоп, одразу матиме нелегально. Особливо важко помим Модям. пугуєкають бюлетень із фотокартками шикарні вілли з басейнами, дорогі влаштуватися жінкам. Їм пропонують За останніми міжнародними стати «Жінки, що зникли а якими інколи | автомобілі та великі гроші. роботу шпвей або посудомийок в рестора- | ТИЧНИМИ Рог зон КІ потрапили в знаходять ж ртв продажу за допомої | Офіційно чапрошувати па роботу за | Нах, де воїи працюють по І2 годи р ЕС ой ри, були прояві НАЖЯТОМО я сАризвиники ванною | кордон можна через службу працевлаш- Оплата-- 200 лі марів, що взагалі непогано 7 00щянкою роботи -- 34 и повіями тування, яка має угоди з Польщою "Кона українські заробітки, але Іі М общянкою одруження рожа Ча кожній проданій мо че кн Чехією Словаччиною Литвою,. найдешерше житло стільки ж потягне, 7 фальшивими шлюбними контракта постачальник заробляє 300--500Й1 | шо п Й «НИЗ аа | "ТВ 122: Імериканських доларів. У деяких країнах Вірменією. Білоруссю та Росіс і. У тако- Гому зРАТАМаЮть,; як правило, одн) купивлею жінки в батьків (у деяких Мнок розкуповують власники бор Му випадку укладається офіційний кімнату по 8--10 о І0, ЕНН, Па ПІДЛОЗІ народів це допустимо) -- 79, просто на вокзалах одразу ж пі - контракт, де зафіксовані вс! умови отри- або0почерзі, їдять раз на МАЛ гакі умови викраденням І: прибуття. Часто жінку перепролуї мання роботи й оплати праці. Але й ці зумликають порушення психіки і ні нні - за фальшивими контрактами на пра Одного борделю в другий, з однієї кр: країши пропонують для українських грозриви, хвороби, підштовхують, Ко по зобМ» о другої по кілька разі! малян низькооплачувату, «фізично важку крадіжок та тних з ДОПИТ, що щанише купівлею жінки в чоловіка "а РРО РР пекваліфіковату роботу Для чолошків призводить до в'язниці ГіЛьКИи у (справжній смак «великих це, як правило, будіпельні та вантажні | В язницях Чехії пи ребоуває 200 наших Історична ЛОВІіДКа та правові «ІЩРОФІТКІВН» роботи, для жінок -- «(рах шпеї -ПИМИТЧИЗНиИцЬ документи им бртозді Якщо взяти за приклад Чехію. го робо Га, незважаючи на це, газети Вукують | а багатьма матеріалає чих місць було штропоновано 60 ти СО заманливих рекламних оголошень Перша міжнародна конференція їз ять о чи жи При цьому господарям, які вже найняли із пропозиціями роботи за кордоном млпозичиня продажу жінок відбулася в равозахисєної органілац іа! чи
Seite · S. 15Originalseite ↗

Der Anfang dieses Textes kann unvollständig sein — mit der Originalseite abgleichen

Słowo Proświty Ukraina... programu... Czechy. [fragment nieczytelny] Kiedy dziewczyna lub młoda kobieta szuka pracy albo jest niezadowolona ze swoich zarobków, często pojawia się „pośrednik” lub pośredniczka, którzy opisują cudowne życie za granicą. Wyliczają, ile osób (ona) już uszczęśliwiła dobrą pracą lub małżeństwem. Proponują nawet pomoc w uzyskaniu zagranicznego paszportu, a nawet pożyczają pieniądze, które trzeba będzie oddać, gdy zostaną zarobione. Potem grupami lub pojedynczo przewożą je do miejsca przeznaczenia. Po przybyciu paszport (rzekomo do rejestracji) zostaje zabrany. Następnie okazuje się, że wszystkie możliwe miejsca pracy są już zajęte, a zwrot pieniędzy za paszport, wizę i koszty transportu trzeba będzie wypracować u „klientów”. Zaczynają wtedy tłumaczyć: paszportu nie masz, pieniędzy nie masz, biletu nie masz, języka nie znasz, uciec nie możesz, policja jest przekupiona. Tych, którzy się nie zgadzają, biją, gwałcą, zmuszają do zażywania narkotyków. Wiadomo, że nasze kobiety były torturowane: wybijano im nerki, łamano ręce i nogi. Nietrudno wyobrazić sobie warunki pracy i wszystkie upokorzenia oraz znęcanie się, jakie spotykają kobietę-ofiarę: nieograniczona liczba klientów (czasem do 30) na dobę; zakaz bezpiecznego seksu; izolacja od świata (poruszanie się możliwe jest tylko w granicach klubu lub hotelu); wykorzystywanie kobiety także do sprzątania klubu; zakaz zwracania się o pomoc medyczną, a jeśli taka pomoc jest udzielona, to i tak zalicza się ją na dług; nienormowany czas pracy (na sen czasem zostają 4–5 godzin) oraz nieustanne zastraszanie policją i groźby, że rodzina zostanie ukarana. Po 3–4 miesiącach przymusowej pracy właściciel może oznajmić radosną nowinę: odpracowałaś już swoje długi i teraz będziemy ci wypłacać pieniądze. Lecz rzadko kobiecie udaje się zobaczyć choć część z nich. [fragment nieczytelny] Nikomu nie [pokazuje się] dokumentów... ...jeśli zdecydowałaś się wyjechać za granicę, nie powierzaj swojego paszportu, który świadczy o twojej tożsamości. Tylko ty sama decydujesz, czy wyjeżdżasz do pracy. Dopilnuj, aby twoja umowa była sporządzona w zrozumiałym dla ciebie języku, a warunki, miejsce i czas przyszłej pracy były jasno określone. Zostaw w domu lub swoim przyjaciołom albo bliskim szczegółowe informacje o swoim pobycie za granicą: adres i numery kontaktowych telefonów, a także kopię paszportu, umowy oraz swoje zdjęcie. Nie zapomnij sprawdzić numerów telefonów ukraińskich ambasad i konsulatów za granicą. Pracują tam przedstawiciele naszego państwa, którzy są zobowiązani do pomocy. Termin pobytu na terytorium obcego państwa jest ograniczony i wskazany w twojej wizie. Naruszenie reżimu wizowego uniemożliwi twój kolejny wyjazd za granicę. Pamiętaj, że znajomość podstawowych obcojęzycznych słów znacznie ułatwi ci pobyt za granicą. Postaraj się znaleźć adresy organizacji pozarządowych i służb, które aktywnie pomagają osobom znajdującym się w trudnej sytuacji. Często już podczas przekraczania granicy dziewczęta zaczynają rozumieć, że ich podróż niesie niebezpieczeństwo, ale są zastraszane, że wszystko jest już kupione i załatwione, lub im grożą, i boją się zwrócić do pograniczników czy celników. Pamiętajcie: to ostatnia szansa, by się uratować. Krzyczcie, uciekajcie, zwracajcie się do policji lub pracowników służby celnej (jest ich setki, nie da się przekupić wszystkich), inaczej wasze dalsze życie zostanie okaleczone. Zawsze powinniście pamiętać: jeśli chcecie się uczyć... Pomoc i zapobieganie. Jeden z kierunków działalności «La Strada Ukraina» to pomoc kobietom, które wróciły, w przystosowaniu się do nowego życia, w uzyskaniu pomocy medycznej i psychologicznej. Żywym kwitnie Policja, przeprowadzając kolejną kontrolę, aresztuje nielegalnie przebywające osoby (w tym czasie, jak zwykle, wiza dawno już wygasła), deportuje je do ojczyzny lub aresztuje kobiety bez paszportów i przetrzymuje do czasu ustalenia ich obywatelstwa i rozstrzygnięcia ich losu. Wtedy informacje o naszych kobietach trafiają do ukraińskich ambasad lub konsulatów. Teraz pracownicy naszych służb muszą wyzwalać ofiary z więzień i odsyłać je do domu. Dobrze, że w wielu ambasadach podchodzą do tego problemu ze zrozumieniem i współczuciem. W niektórych krajach Europy działają specjalne pozarządowe służby, które w miarę możliwości pomagają naszym dziewczętom i nawet przy deportacji przekazują kieszonkowe pieniądze, które następnie skutecznie zabiera nasza komora celna, motywując to tym, że skoro kobieta wróciła bez paszportu, niech płaci za to pieniądze. Co robić? Dla rozpowszechniania prawdziwej informacji Aby zapobiegać handlowi ludźmi oraz wspierać kobiety, które stały się ofiarami handlu, „La Strada-Ukraina” opracowuje rekomendacje, udziela porad, rozpowszechnia ulotki i organizuje wykłady na ten temat. Oto niektóre rekomendacje dla tych, którzy potrzebują pomocy. W wielu krajach w tym celu tworzone i działają centra adaptacji, gdzie ofiara może przez pewien czas ukrywać się przed alfonsami i zastanowić się nad swoimi dalszymi planami, przejść badania lekarskie i leczenie, znaleźć mieszkanie i pracę. W Ukrainie stworzono już warunki do tymczasowego pobytu dziewcząt, które ucierpiały w wyniku handlu ludźmi. Często „La Strada” po telefonach od krewnych próbuje pomóc kobietom wyrwać się z burdelu lub więzienia w innym kraju, ale czasem zrobienie tego jest bardzo trudne. Każdy kraj ma własne prawa, a adwokaci kosztują 5–7 tys. dolarów. Ukraina nie jest w stanie opłacać zagranicznych adwokatów. Dlatego łatwiej zapobiec temu nieszczęściu, niż POMÓC, GDY kobieta już znajduje się w trudnej sytuacji, do tego w obcym państwie. W tym celu w organizacji kobiecej „La Strada Ukraina” działa telefoniczna gorąca linia, pod którą można uzyskać odpowiedzi na pytania, które nurtują dziewczęta, jeśli zdecydowały się wyjechać za granicę do pracy, za mąż lub na studia. Tel. w Kijowie: ([kontakt ukryty]. Pracownicy organizacji czytają wykłady dla nastolatków, studentów, pracowników służb socjalnych, ogólnie dla MŁODZIEŻY, o niebezpieczeństwie, które im grozi za granicą ПОМ Oksana Szewczenko е- Ь равартии М нан чо бі вне РР - Ло ПЕРЕХРЕОЧІ СО НО ЕЕ зе но рат -.д з а о ння -ое п пень - В ЕЕ ж - ї- РР р Р ЕЕ - ня UKRAIŃSKO-WŁOSKA Młoda «Proświta» LINIA IM. KRÓLOWEJ BONY W grudniu 1996 roku na Kijowskim Uniwersytecie Narodowym im. T. H. Szewczenki odbyło się zebranie młodych ludzi zakochanych w kraju Włochach. Postanowiono na nim założyć organizację na rzecz głębszego poznawania włoskiej kultury i nawiązywania ukraińsko-włoskich związków. Celem powstania organizacji jest sprzyjanie rozwojowi ścisłych stosunków kulturalnych, duchowych i gospodarczych między Ukrainą a Włochami. Włochy są bowiem bardzo płodne pod względem kultury i intelektu. We Włoszech założono pierwszy uniwersytet, powstał pierwszy średniowieczny cech, Włochy są ojczyzną baroku i renesansu, „matką” humanizmu. Właśnie tu zapoczątkowywały się fale kulturalne, które stopniowo obejmowały kraje Europy. I dziś, na progu nowego tysiąclecia, to właśnie we Włoszech ma rozpocząć się nowa europejska rewolucja kulturalna, i to wydarzenie nie może ominąć Ukrainy, bo Ukraina to centrum Europy. Organizację nazwano «Ukraińsko-włoska linia im. królowej Bony» (w skrócie UIŁ) ku czci znanej w historii kraju Włoszki, która była królową części ziem ukraińskich. Bona Sforza, 77 córka księcia mediolańskiego i barijskiego Jana Sforzy. Jej lata życia to 1494–1557. Była drugą żoną króla polskiego i wielkiego księcia litewskiego Zygmunta I Starego i matką Zygmunta II Augusta. Znana jest ze swego wybitnego losu historycznego, gdyż doprowadziła niemal do niezależności północno-zachodnie ziemie współczesnej Ukrainy. Wprowadzała na tych ziemiach nowy model gospodarczy, kulturę i prawo. Na nowy wzór zabudowywano całe miasta. Przykładem jest jedna z rezydencji królowej, miasto Bar. Przeciwko tej polityce występował król Zygmunt I. Ostatnie lata życia królowa spędziła w klasztorze z rozkazu własnego syna. Ale o niej nie zapomniano. I dziś jej imieniem nazwano młodzieżową organizację. Za czas istnienia tej organizacji przeprowadzono szereg kulturalnych przedsięwzięć. Oprócz tego wspieramy konsolidację ukraińskich ruchów i organizacji młodzieżowych, przede wszystkim w KNU im. T. Szewczenki. Nawiązujemy kontakty i współpracujemy z nimi. Studiujemy historię Włoch, badamy historię ukraińsko-włoskich związków. Realizujemy program „Ukraina–Włochy: przeszłość, teraźniejszość, przyszłość”. Według słów ukraińskiego poety „Wiatr znów powiał z Ukrainy”, ten program stopniowo wciela się w życie. Organizujemy konferencje naukowo-kulturalne, urządzamy dni kultury ukraińskiej i włoskiej, rozgrywamy loterię z ciekawymi nagrodami, świadczymy usługi informacyjne, śledzimy wydarzenia z życia włoskiego. Na przykład niedawno we Włoszech przeprowadzono tygodniową akcję na rzecz ochrony środowiska. Mieszkańcy wielu miast, w tym także Rzymu, chodzili pieszo, a nie jeździli samochodami. Być może dzięki temu zostanie zapoczątkowane „ekologiczne odrodzenie” naszej planety. Dziecięcej publiczności opowiadamy, czym jest „kraj Włochy”. Prezentujemy bajki włoskich bajkopisarzy. Organizujemy pokazy filmów animowanych i fabularnych o Włoszech. Planujemy wydawać własną gazetę i czasopismo, współpracować z włoskimi przedsiębiorstwami, placówkami oświaty i kultury. Staramy się poszerzać krąg działalności. W związku z tym zawsze chętnie widzimy nowych ludzi, którym nie jest obojętny los Ukrainy i których interesuje Italia, zwłaszcza tych, którzy mają ciekawe pomysły i propozycje. Nasz adres: klub «Czerwone żagle» przy stacji metra «Arsenalna». Zainteresowani mogą zwracać się w każdy piątek od 17.00 do 19.00. Ołeksandr HARAZYN, przewodniczący UJeŁ-u, student II roku Wydziału Historycznego KNU im. T. Szewczenki język i jego ukraińską wersję opracowali Swój do swego, po swoje EKONOMICZNA PROŚWIATA STUDENTÓW W Ługańsku gościli przedstawiciele Kanadyjskiego Stowarzyszenia Spółdzielczego i Ukraińskiej Rady Spółdzielczej Kanady, dyrektor wykonawczy Programu Rozwoju Kredytowych Spółdzielni Kredytowych na Ukrainie Petro Makowski oraz przedstawiciele «Programu w Kanadzie», a także amatorskiego zespołu prowadzonego przez Wołodymyra Zwo. Goście z Ługańska odbyli spotkania ze studentami Instytutu Pedagogicznego, podczas których wyjaśnili słuchaczom, czym jest spółdzielnia kredytowa, kiedy i jak można ją i trzeba ją zakładać, przedstawili zarys historii spółdzielczości kredytowej na Ukrainie. Rozdali obecnym broszury z informacją o ruchu spółdzielczym. Petro Makowski poinformował, że w obwodzie ługańskim utworzono już pierwszą spółdzielnię kredytową w Swatowem — «Swatowa Łuczka». Zainteresowane twarze studentów i ich pytania świadczyły o zainteresowaniu, jakie wykazali wobec problemu współpracy gospodarczej w zbiorowości. Organizatorem wydarzeń było Ługańskie obwodowe zrzeszenie Towarzystwa «Proświta». Jurij KISELOW, przewodniczący Ługańskiej Organizacji «Młodej Proświty» Z fotokroniki «Młodej Proświty» т ПТ Л1- ча тв

Maschinelle Übersetzung

Seite · S. 16Originalseite ↗

Original auf Ukrainisch · Übersetzung wird aktualisiert

С і й з (лах МВС ФЛ То З - Ж ; ї ч рі - ії « ої! Зь , -- Й ж -- Й чуРі, Ії у АС є р і -іро" рис Рон ЛУ УС ув, - - ; та, | Пь ' н че й кфаіоь Ї ВТ і ков г Р од ; | щи . ЗА ча" о Г ЧУ "4 -, : й . Р й й Р У у М. ї і У і -з Р» ад б М; - ч | ча і і ї г - , ч-, й Й я і їй ча: а ; А 1 Ми | | ' Р й а гей і Р Ї й , І - що Кораблик повертав із-за гі р. Проходили повз Золоті ворота, то здалося, що в яскравому стовпі бризок сонця стоїть Пушкін: ретельно замальовує проточений водою камінь... Ну, звичайно, одного разу Пушкін пропливав отут, його замальовка Золотих воріт десь була. Однак скільки ж то мало пройти між тим днем і реальністю миті? Сто літ? Більше? А обриси каменя мов такі самі... | І тут пролунало: - Ведуть! Дельфіни. Троє. Попереду, тнучи воду, 5 ішов малюк. За ним, метром глибше, двоє хо 11 о. дорослих. Живий трикутник зі втіхою, з - 022 29. усмішками на фізіях, прочісував срібні Б | нитки просвіченої сонцем прозорої води. В 210 Збооо 0 СННЙ - й и кача в я З'юрмившись на носі, відпочиваючі М | Б По оса втішалися небуденністю дня, що дістався ко но оон їм за якісь чесноти. Поки всі надивлялися М 48. на щасливе подружжя дельфінів, він краєм не навернути! - РЧж Р и в М М б чі око нео ин но В отим че а б в и и и НЯ З нн наль Ок ьо о п а ніч вньлюкиюю ин мною ю и в ню" 1 | -злЖж я зни и ни ця зяиийинчаюво ій - ГІ па вна, Протиснувшись уперед, звісив голову: | НИ ка вав али й я а вої о и чн ний я я я ТНТУ о и Гм я ПОЛ РО РР РР з оо й зано М йти й Райо тот й тні те Йрійлниион ва Риги гомо. вн в "і б Йой Жімовой РА Чі Ру а нн Й Р, б ТТ, п РОТИ о а ін т о р ані Р ен ан чну кр нни ин Й палка ан и я ж зов а я РОЙ В нн п Я оно ож р йята за во ово ж ра Рої новою рор ов фіоіоє о ножові божі мно ш п нн і ві жна анг й а? "ай ий РИ й ІРР; я п ий п йотоя мі ян зотувой яти" "ой оводой ді яти йштоя мо ил Р а айв тільки йому, Пушкін. Ні воріт, кам'яний зо 482 1105 зно оноЯ пеньок якийсь, ні яскравого мерехткого | В ооо 83 ча з 3 а все змінилося... вичисляй чині, авидіння 1 п вия фо фовов ит я ай й Ровой ий й ілі - - зовоношо да звідтоді, як погляд його очей заплутався в Ко нон щасті, що так і струменіло від голівки дельфінчика, відчув незбориме сум'яття -- спливало щось дуже важливе чи то з душі, чи з глибини його пам'яті... Врешті схопив що потрібно! Геродот! У його історії є оповідка про те, як морські розбійники пограбували купця і, щоби не вбивати, Мн п ча но С чн и ани а и и паль чі о Чи З оон бі ва б яквевинии вові ь яв ачвів ія бо В а я чу ть, вна чо я, юн о и п м РФ д щ п. нталвнию товща глибочини. І гори поодалік обертаються. Підкова бухти розведеними краями норовить захопити кораблик -- мотор усе рушники и торбини тих, хто розтаборився коло самої води - Щось такого . Одразу обернувшись погодилися з тим, що він сам утопиться. ще вуркоче, однак змінено курс. Мали зайти в Сердолікову бухту, якщо не знайти лицем до моря, нічого не розуміючи, зрів те, з якою ретельністю кинулися хапати Багатство, придбане розбоєм, поглинуло їхню увагу: трюми просто вабили! А купець усе ще стояв на носі корабля і чи то молився, чи щось співав... доки пішов сторч головою в морську безодню. І яким же мав бути подив розбійників, коли вони причалюють у порт призначення і назустріч виходить жив-здоров купець із численною вартою. Скільки не думай над таким, був час, коли люди знали перемовляння з дельфіном! Коли між ними бувала не лишень утіха зріти одні одних! Якщо справді було, коли? Скільки тому віків? Чи тисяч літ... Пушкіна годі вичислити, а тут туман, туман! Синці під очі залягають, наче Од надміру любощів. Справді, не покладай глибоких знань на наші слабкі голови . особливо в години дозвілля, на морських курортах. Раптом щось стається. Гульк - і дел ьфінів мов небувало! Перед корабликом темна сердоліків, то принаймні скупнутися.. дизель вмовкає. До берега мали підійти своїм плавом. Урешті підійшли. Спустили трап. Через кілька хвилин три десятки людей осідлали розпечену кам'яну рінь, хто як схотів -- коло самої води чи трохи поодалік від прибережної хвилі, яка ліниво ледь-ледь шепотіла, пльоскаючись золотом брязкалець. Висадивши людей, кораблик одчалив. Зосталися лише ті, хто був зі спінінгами. - Ловитимуть барабульку! -- подумав. Обернувшись спиною до моря, прискіпливо вдивлявся в урвище, яким гори спускалися тут до води, Іще вчора, чи коли воно там насправді, академіка Ферсмана привозив сюди татарин на звичайному човнику, на веслах. А сердоліки тут пломеніли мов жар, жилою підіймаючись д/'горі! Щось стається! Скреготнуло, мов зуби об зуби, каміння. Спінило несподівану, високу, у зріст людини хвилю: попливли свої рушники чи курортні торбини: не існувало більше нічого! - Ось! - Із морської піни підводиться голова. Грохи поодалік друга. За мить з'ясовується, що море сплюнуло десяток чоловіків у чорних еластичних костюмах Якісь запаморочені, хто сів, хто лежав - усі як єсть видавлювали з червоних губів те саме: «Спокійно! Спокійно, ми свої!» А ніхто й не питав у них, ні хто вони, ні чиї. Хвиля одійшла, опала, Важливішої речі, ніж викрутити намочені рушники, просто не могло існувати, Хай би застив курортнику сонця! - Ось воно... - Не інакше, молоді дужі чоловіки вчилися опановувати глибочінь моря. Того, де дельфіни чулися,за людсь: ким словом, мов риба у воді Незборима втома упала йому на плечі Урешті сів. Зовсім поруч, за два кроки, собі завис корабель інопланетян! Тільки б не блово ПРОСВІТИ перекинувшись на живіт, опираючись на лікті, виринув із води пришелець Погляди їхні стрінулись... той, хто щойно ВИЙШОВ з пучини, всміхнувся Привернувши таким чином увагу, розчепіреними пальцями удав курку, яка прогрібає землю, шоб УПОЛЮВа. ти зернину... У моряка були хижо закроєні брови, міцні іскристі зуби. Од УСЬОГО його єства вже струменіла втіха бути таким, бути собою Бути братом одчайдушним Таким, які не плутаються в календарях. а живуть або вмирають. Весело 3 усмішкою Зі втіхою до будь-якої миті! Знову ш-шурхнуло потурбоване каміння Цілком несподівано підплив кораблик | спустив трап. Потрібно було негайно забрати відпочиваючих. Стало сумно завжди отак: знайшов -- згубив Здобувши утратив Підіймався на кораблик останнім. Скосив оком по бережку. Моряки все пльоскалися хто де був, наче не см Ппідвестись на ноги А отой ще іючи той простягав до нього руку і крізь сміх могутнім голосом рокотів - Брате, ти забув Вагатися не було коли Попустивши поручня, підбіг. Простяг правицю Відчувши, що в долоню ліг камінь, побіг назал Давно кораблик відчалив. Ставав курсом на Коктебель. А він стояв із каменем у долоні и боявся глянути. І подумки виправдовувався перед кимось: усе. всевтікає по воді! Все за водою Поки те та поки інше, день змінився Піднявся вітер. Хвилю поклало на гладь так, наче чорт заходився місити перед корабликом ями. Щоби випасти на причал. далеченько відійшли від гір у ВвіДКрите море. Ні Золотих Воріт, ні Бухти Якась жовтувата імла над похвиленим морем. Та камінь у долоні. Геплий чи від свого тепла. ЧИ від того, хто його подарував - Викинути? - Щось обривалося Става: ло шкода Він розкрив пальці і глянув. Сивий, мов крило горлиці, камінь. Форма й величина курячого яйця. Вбрання, по просвічують білі ЗІРКИ якому несть їм числа! Прозорий камінь, сокритий від байдужого - Та тут не без чуда! - І трохи згодом виправився: - Не без сердолікового чуда! Отакий був день. Отакий трапився день І позначило НОГО ЛИСТКОМ календаря НЄеТЛІННИМ -- МіЧениМм тисячолІТТЯМИ каменем. І думай, і думай що хоч Григорій КОЛІСНИК прання ОБЛИЧЧЯМ ДО ХВОРОБИ. ЧИ Є ХТО ПОРУЧ? Ми часто читаємо поради щодо необхідності знайти «свого» перукаря, косметолога, візажиста, стиліста. А що із сімейним лікарем і чи він потрібний? З чого почати пошук сімейного лікаря? Чи це особиста, чи соціальна проблема? Відоме ставлення держави в особі Міністерства охорони здоров'я до масо- 8ого захоплення самолікуванням, яке загрожує можливими наслідками, до безконтрольного продажу лікувальних препаратів у комерційній мережі, до біологічних харчових домішок та незчис- наших сусідів, жодний препарат не продається без рецепта. Та оскільки, незважаючи на декларацію наших з вами конституційних прав на безплатне лікування, його вже по суті не існує, то чине зробити цілеспрямований вибір у бік сімейної медицини? Можливо, нині це вибір небагатьох, але він існує і хочу розповісти про свій погляд на цю проблему. Сімейний лікар -- чи він потрібний? Він приходить до вашого дому, щоб лікувати, любити і доброзичливо ставитися до всіх пенної кількості сумнівних біостимуляторів. Мої пацієнти розповідають, що візит до аптеки часто супроводжується великим бажанням, якщо на це є кошти, придбати щось красиво упаковане г розрекламовапе «про всяк випадок» від страху захворіти, а споживацький попит так привабливо ІніцІЙОВаноО яскравою продуманою рекламою. Чи відповідатиме держава за самолікування громадян, адже відомо, що в більшості західноєвропейських країн, а в - «Слово Просвіти» («УМасновник - Всеукраїнське (товариство "Просвіта" імені Тараса Шевченка, Реєстраційне свідоцтво Мо 1007 від 16.03.1993 р. пан Еї Олександр Пономарів, Іван Ющук його мешканців. Головне слово лікаря- професіонала, що став вашим, сімейним, --«любити»., | він навчить вас «любові до себе». Занурення у світ ваших фізіологічних, психологічних проблем не тільки позбавляє недугів, алей сприяє розвиткові відчуття ЦІЛІСНОСТІ та унікальності, вчить розумінню природи ваших хвороб і потреб організму, а також поваги до членів вашої сім"ї, бо дуже часто хворими стає деспотом, неминучим «тягарем» для близьких. Побутує думка, щоб отримати право піклуватися про себе, треба захворіти -- | Шеф-редактор Павло Мовчан Відповідальний редактор Любов Голота! Редколегія: Ярема Гоян, Анатолій Журанський, Днатолій Погрібний, це лише один із наших підсвідомих стереотипів мислення, які невідворотно призводять до саморуйнування. Тут згадується: «Ось помру -- пожалкуєте!» Хвороба в нашому суспільстві стала «поважною причиною», виправданням будь-якої агресії і, що найстрашніше, передусім до близьких. | тут допомога Сімейного лікаря у філософському осмисленні себе самого, своєї хвороби, часом невиліковної, уміння пристосуватися до неї, знайти радість у кожному дні життя, подарованому Богом, навіть якщо цих днів не так багато, є тим уроком, який проходить пацієнт зі своїм лікарем. Адже недарма біблейська притча гласить, що не може сліпими водити сліпого, бо обидва упадуть у яму. Один мій знайомий, віДОМИЙ пПИСЬМменник, повертаючись від свого самотнього друга з Канади, дивувався, що той кожний ренок зустрічає словами: «Боже! Мені стільки років, а ти такий милостивий, що подарував мені ще один день життя» Цьому самотньому старцю допомагає прожити кожним день, хай з пігулкою, грілкою, антиастматиком, сімейний лікар. | тут «возлюби ближнього свого, як себе самого», зрозуміле як ніколи. Я часто дивуюсь успіху такого лікування і думаю: «Чому стільки років лікували і безуспішно!». Так, лікували, обстежували, але не могли зрозуміти, що конкретна пюдина цікава, необхідна, унікальна, відкрита усьому ! може сміливо рухатися по життю далі, тому що поруч є лікар, а отже, друг. | присутність цієї людини сприяє відчуттю безпеки, тому що вас троє: ти - він - хвороба. | якщо лікар осмислено аргументує, що хвороба потребує не тільки вживання пігулок, але м розв язання внутрішніх проблем (згадайте «Зціли себе сам»), то відчай перед хворобою неодмінно полишить вас Іі візити СсІМемнмоОГО піКкаря стануть більше схожими на зустріч з надійним другом, Вас пюбить ! береже ваші таємниці Якщо ця проблема вас зацікавмла, пе- акми реконала -- напишіть. Коли ж маєте інші питання до лікаря -- ми ГОТОВІ На мих ВІДПОВІСТИ. Тетяма ЖУРМЛО, доктор медичних маух Адреса "Слова Просвіти" -- 252001, Київ-і. завулок Музейнимй, б, Всеукраїнське товариство «ГІросвіта» Ім. Гараса ійевченка, тел.228-01-30; Е-тай: З.ОУО (?Ф РКОЗУТТА, іпісгсот. КІЕУ. (А Індекс ЗОбІ7 Зам. Мо | 271205 | БВидрукувано З ГОТОВИХ фотоформ на комбінаті «Проса України» Наклад З000 (ГРУ | ПИ) ДОЛЯ ЛО т, реьопотеть" ТиюР яко то 8 я 1 МН ІРОВИРИ: АРБОБЛАБТО|РІСТІЬРИМ В) Порлтяютуювншиоя рою.
Емблема «Просвіта»Prosvitianyn