Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWissen · Menschen · Zukunft
Seite · S. 2Originalseite ↗

Ukraina pamięta: 85. rocznica Hołodomoru

Слово Просвіти, №48 за 2017 рік

W Dniu Pamięci Ofiar Hołodomoru na Ukrainie w latach 1932–33 Prezydent Petro Poroszenko wziął udział w uroczystościach ku czci pamięci niewinnie zamordowanych w tych straszliwych latach. Podczas ceremonii upamiętnienia ofiar Hołodomoru w latach 1932–33 na Ukrainie Głowa Państwa podkreślił znaczenie tego, „aby nasi potomkowie zawsze wiedzieli, że to nie był zwykły sztuczny głód, lecz starannie zaplanowany Hołodomor”. Głowa Państwa ułożył kompozycję z kłosów pszenicy przy rzeźbie „Gorzka pamięć dzieciństwa” na centralnej alei Narodowego Muzeum „Memoriał Pamięci Ofiar Hołodomoru na Ukrainie”. W ceremonii wzięli również udział Premier Wołodymyr Hrojsman, Pierwsza Wicemarszałek Rady Najwyższej Ukrainy Iryna Heraszczenko, przewodniczący Medżlisu Narodu Krymskotatarskiego Refat Czubarow, przedstawiciele duchowieństwa, społeczeństwa obywatelskiego, korpusu dyplomatycznego, urzędnicy, posłowie do Rady Najwyższej. Następnie przy znaku pamiątkowym „Świeca pamięci” zwierzchnicy ukraińskich Kościołów chrześcijańskich modlili się za zmarłych z głodu w latach 1932–1933. Po zakończeniu modlitwy i przemówienia Prezydent Ukrainy ogłosił ogólnonarodową minutę ciszy, po której rozpoczęła się ogólnoukraińska akcja „Zapal świeczkę”. Upamiętniając pamięć ofiar Hołodomoru, Prezydent, Premier Rządu oraz Pierwsza Wicemarszałek Rady Najwyższej Ukrainy ustawili „Wieczne znicze pamięci” przy znaku pamiątkowym „Świeca pamięci”. Również „Wieczne znicze pamięci” ustawili przedstawiciele Światowego Kongresu Ukraińców, Społecznego Komitetu ds. upamiętnienia ofiar Hołodomoru-ludobójstwa z lat 1932–1933, Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, akredytowani na Ukrainie ambasadorowie i przedstawiciele misji dyplomatycznych państw zagranicznych oraz organizacji międzynarodowych, a także z każdego obwodu, Autonomicznej Republiki Krymu oraz miast Kijowa i Sewastopola. on przemawiał u nas, na Ukrainie, w Radzie Najwyższej. Obecnie sytuacja jest zasadniczo inna. Ukraińska dyplomacja nadal niesie prawdę narodom całego świata. Szczególnie chcę podziękować ukraińskiej diasporze, która, łącząc wysiłki, wykonuje swoją niezwykle ważną pracę. W marcu tego roku Zgromadzenie Parlamentarne Portugalii uznało Hołodomor za ludobójstwo. Na początku listopada w Kongresie USA, po tym jak szereg stanów stale podejmuje decyzje o uznaniu Hołodomoru ludobójstwem, przedstawiono także projekt odpowiedniej rezolucji. Jeszcze raz podkreślam: dziękujemy naszym amerykańskim przyjaciołom i partnerom, oczekujemy od nich skutecznego głosowania na Wzgórzach Kapitolu. Chciałoby się, żeby nie my, ale lepiej, żeby my, a nie nasze dzieci — doczekały się niewiarygodnego… Gdyby w Rosji zaszły takie zmiany, przy których jej nowa rosyjska elita także uznałaby Hołodomor za ludobójstwo. Albo przynajmniej skruszyłaby się z jego powodu. Federacja Rosyjska sama zapisała się jako sukcesorka Związku Radzieckiego. A zatem, chce tego czy nie, wzięła na siebie nie tylko aktywa byłego ZSRR, ale także odpowiedzialność za zbrodnie reżimu radzieckiego. Niestety, jak dotąd te zbrodnie one jedynie usprawiedliwiają — tym, że rzekomo konfiskata, posłuchajcie, konfiskata ziarna w ukraińskich wsiach zapewniła środki na industrializację! Wychodzi na to, że chłopom Ukrainy przymusowo odbierano życie, aby zapewnić wielkomocarstwową potęgę Rosji! Tak właściwie to tak właśnie było… Obecnie w Rosji odradza się kult Stalina. Tam po raz pierwszy od XX zjazdu KPZR odsłania się pomniki jednemu z najokrutniejszych dyktatorów XX wieku. W znanej serii książkowej „Жизнь замечательных людей” wydano obecnie jego biografię. Wrażenie jest takie, jakby Stalina lada moment wykopywano spod kremlowskiego muru i znów układano w mauzoleum obok Lenina. Dwaj nieludzie — to para. Główny motyw organizacji Hołodomoru polegał na tym, że Ukraińcy, drugi pod względem liczebności naród dawnego Związku, mieli ogromne dziedzictwo kulturowo-historyczne, własne tradycje państwowotwórcze, doświadczenie walki narodowowyzwoleńczej. Szerokie kręgi ukraińskich inteligentów oraz ekonomicznie samodzielne chłopstwo nie akceptowały polityki Moskwy. Dlatego reżim postawił sobie za cel likwidację Ukraińców jako narodu, który prędzej czy później postawi kwestię niepodległości. Chłopów mordowano głodem, a inteligencję — kulami. Proszę dziś zapalić świecę w pamięci nie tylko ofiar Hołodomoru, ale także Rozstrzelanego Odrodzenia. Osiemdziesiąt lat temu, 3 listopada 1937 roku, w urocznisku Sandarmoch w Karelii rozstrzelano dużą grupę więźniów politycznych — tych, których w podręcznikach nazywa się kwiatem narodowej inteligencji: Leszka Kurbasa, Mykołę Kulisza, Walerjana Pidmohylnego i wielu innych. „Czystki, aresztowania, egzekucje ukraińskich historyków, pisarzy, artystów, muzyków” miały niszczycielski skutek dla Ukrainy. „Ludzie, którzy byli patriotami, którzy marzyli o swoim państwie, którzy mogli przekazać swój patriotyzm i entuzjazm potomkom, zostali unicestwieni”. Te słowa należą do amerykańskiej dziennikarki Anne Applebaum, która jesienią tego roku wydała książkę „Czerwony głód: wojna Stalina przeciwko Ukrainie”. Praca jest porównywalna z pracami Roberta Conquesta i Jamesa Mace’a. Kilka dni temu spotkałem się z panią Applebaum, ona podarowała mi tę książkę z autografem i uważam, że „Czerwony głód i wojna Stalina przeciwko Ukrainie” zasługuje na jak najszybsze przetłumaczenie na język ukraiński i wydanie na Ukrainie. Strzelano do wybranych, a wykorzenić chcia całą Ukrainę. Okazała się ona jednak zbyt wielka i tylko to, według wspomnień Chruszczowa, przeszkodziło im w wywiezieniu wszystkich Ukraińców na Syberię. Ale wielu z nich jednak deportowali, a w zeszłym miesiącu wspominaliśmy razem z Wami o operacji „Zapad”. W październiku 1947 roku w ciągu zaledwie jednego dnia ponad 75 tysięcy mieszkańców zachodnich obwodów Ukrainy przymusowo wywieziono do wschodnich rejonów ZSRR. Dziś bardzo łatwo obwiniać Rosję, tym bardziej że jest za co. Ale nie wolno zapominać także o własnej odpowiedzialności. Czy Hołodomor, wielki terror lat 30., deportacje lat 40. i rusyfikacja lat 70. stałyby się możliwe, gdybyśmy my, Ukraińcy, zachowali niepodległość, proklamowaną sto lat temu? A straciliśmy ją wtedy, m.in. także z tego powodu, że przywódcy narodowej rewolucji dopuścili do wewnętrznego rozłamu. Przez ten rozłam Ukraina stała się łupem zewnętrznego wroga. A Hołodomor jest straszliwym echem niewybaczalnej utraty ukraińskiej państwowości i ukraińskiej samodzielności. Przemawiając 20 listopada w Dnieprze, w dniu setnej rocznicy III Uniwersału Centralnej Rady, którym proklamowano Ukraińską Republikę Ludową, przypomniałem słowa Wiaczesława Lipynskiego — działacza politycznego i publicysty tamtych czasów: „nigdy nie były podbite obcym orężem”, lecz zawsze tylko „własnym wewnętrznym rozkładem” ulegamy wpływom zewnętrznym. Lipynski przestrzegał przed „samospaleniem, w którym płonie nasza chata”; musimy być przed nim ustrzeżeni. Dlatego, szanowni liderzy partii i frakcji, zaapelowałem i apeluję do wszystkich sił politycznych o jedność dla dobra Ukrainy. Tak, wszyscy jesteśmy za podziałem na władzę i opozycję, za demokracją i wielopartyjnością. Powszechnie uznaje się, że konkurencja jest silnikiem postępu, i to w pełni dotyczy także sfery politycznej Ukrainy. Ale wewnątrzpolityczna walka nie powinna osiągać takiej temperatury, by na niej ogrzewała ręce Rosja. Tym bardziej, jak słusznie pisze pani Applebaum, strach rosyjskiego reżimu przed Ukrainą pozostaje obecnie niezwykle wysoki. Rosyjska agresja przeciwko nam to kontynuacja innymi metodami tej samej polityki zniszczenia Ukrainy, którą Moskwa realizowała w latach trzydziestych XX wieku. I jeszcze jedno chcę powiedzieć niektórym politykom. Bardzo proszę: w retoryce politycznej nie rzucajcie oskarżeniami o ludobójstwo czy Hołodomor! Nie róbcie z tych bolesnych dla każdego Ukraińca określeń słów-pasożytów. Nie zbezczeście tym samym pamięci milionów, które stały się ofiarami ludobójstwa. Bardzo proszę, szanujcie uczucia dziesiątek milionów, których ta tragedia bardzo boli... Drodzy Ukraińcy! Dziś tradycyjnie zapalamy świece w pamięci ofiar Hołodomoru. Jasne dusze niewinnie zamordowanych Ukraińców tu, teraz, niewidzialnie są obok nas. Zdjęcie i materiał z serwisu www.president.gov.ua

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn