Seite · S. 4Originalseite ↗
Do Ministra Kultury Ukrainy, zasłużonego artysty, pana Bohdana Stupki
Слово Просвіти, №72 за 2000 рік
Wielce Szanowny Bohdanie Sylwestrowiczu! Petro HARCZEW, przewodniczący Ogólnokrymskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki, doktor nauk historycznych, profesor. W pospiesznie wydanym Informatorze organizacji społecznych rejonu naprzeciw „Proświty” wpisano: „przewodniczący S. Bombik”. Tym samym organ władzy brutalnie ingerował w sprawy wewnętrzne stowarzyszenia społecznego. Lecz tego okazało się za mało: idą na jawną podróbkę i fałszerstwo. Tak, w gazecie rejonowej „Prydniprowśkyj komunard” pojawia się ogłoszenie: „Zagubioną pieczątkę rejonowej »Proświty« uważać za nieważną”. I już przygotowywano zezwolenie. Lecz Towarzystwo obwodowe wszczęło alarm. Ku czci rejonowego oddziału milicji, w porę zapobiegło ono temu bezprawiu: „... Obywatelce S. Bombik zalecono złożenie sprostowania w gazecie rejonowej w sprawie utraty pieczątki rejonowej »Proświty«”. Pedagog S. Bombik (Rozowa) takiego sprostowania nie złożyła. Autor tych słów był kiedyś we wsi Dniepro-Kamianka, na grobie żołnierza Ukraińskiej Republiki Ludowej. Grób cały w chwastach. Kiedy zwróciłem uwagę jednej „proświtowce” z grupy S. Bombik, zaczęła ona mówić językiem dalekim od „proświtowskiego”. A oto Mychajło wyjechał do wsi, uporządkował grób. On to poprzez prasę obwodową dopiął swego, że wierchniodnieprowscy zarządcy zmuszeni byli zdjąć ze ścian swoich gabinetów portrety „wodza”. * * * Piszę te słowa nie po to, aby szukać ochrony przed S. Bombik. Sprawa jest bardziej skomplikowana. Dzisiaj z wyrazistą ideologią narodową pozostaje tylko „Proświta”. Nie poszła ona na układ z „workami pieniędzy”. Wydarzenia w Wierchniodnieprowsku świadczą, jak niebezpiecznie jest być Ukraińcem, a jeszcze trudniej — patriotą. Nie poddać się naciskom, groźbom. W naszych czasach zarządcy uważają, że mogą robić wszystko. Powiedzmy, zachciało się im — i już organizacja społeczna jest w ich kieszeni. Nic z tego! Nie wszystko jest na sprzedaż, nie wszystko da się zastraszyć. „Nasza Ojczyzna — Ukraina”, kontynuuje wydawanie gazety rękopiśmiennej „Ridne słowo”. Annaly miejscowych archiwów przechowują materiały, jak na ulicy kilku napastników dopadło go i brutalnie pobiło. Oczywiście, przestępców we wszystkich przypadkach nie znaleziono. Pewnie są z UFO. Przylecieli — i odlecieli. I oto, ni z tego, ni z owego, w rejonie poza „Proświtą”, poza jej radą, poza przewodniczącym zaczęły pojawiać się „ogniska proświtowskie”, „ogniska inicjatywne partii politycznych (»Artemidy«)”. Kto za nimi stoi, nie warto łamać sobie głowy. 5 października (wtedyż, 1998 r.) przeprowadziliśmy wspólne posiedzenie Wierchniodnieprowskiej i obwodowej „Proświty”. Wołodymyr ZAREMBA, przewodniczący Dniepropetrowskiego obwodowego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. Gazeta „Krymskaja prawda” przedstawiła kiedyś jako człowieka tygodnia nowego głównego reżysera Krymskiego ukraińskiego teatru muzycznego, zasłużonego działacza sztuki Rosji Leonida Kwinichidzego. Sam o sobie pan Leonid powiedział: „Jestem absolutnie wolnym człowiekiem”. Jak widać z wywiadu, jest on obywatelem Rosji w wieku emerytalnym, nigdy nie pracował na Ukrainie, nie zna języka ukraińskiego, teatru. Od 40 lat jest specjalistą rosyjskiej kinematografii i nawet teraz pozostaje reżyserem-inscenizatorem studia filmowego „Mosfilm”. Pracę głównego reżysera Krymskiego ukraińskiego teatru muzycznego w istocie zaczyna od zera. Dziwne, że po spotkaniu z niektórymi kierownikami Autonomicznej Republiki Krymu oraz arcybiskupem Łazarzem (UKP Patriarchatu Moskiewskiego) temu człowiekowi powierzono kierownictwo Krymskim ukraińskim teatrem muzycznym. Na pytanie korespondenta gazety, czy nie peszy go kierowanie właśnie ukraińskim teatrem, L. Kwinichidze odpowiedział, że jeszcze jak peszy! Jest on przeciwny nazwie i istocie „teatr ukraiński” i wyjaśnia: „Inaczej co wychodzi: jeśli teatr ukraiński, to jego artyści, jego widzowie są pozbawieni wartości innych narodów, ludzkości?”. „Krymskaja prawda” uprzejmie podaje listę spektakli z repertuaru rosyjskiego, które L. Kwinichidze planuje w najbliższym czasie: dla małej sceny Walentyna Bułatowa wystawia komedię „Pułapka” R. Thomasa, Wołodymyr Anosow kończy „Wesele Kreczyńskiego” według sztuki A. Suchowo-Kobylina. Sam L. Kwinichidze planuje wystawić musical „West Side Story” Bernsteina, spektakl muzyczny na materiale „Tarasa Bulby”, spektakl muzyczny według „Białej gwardii” Bułhakowa. Z repertuaru ukraińskiego proponowane są tylko jakieś wodewile, które przygotowuje Jurij Jatkowski. Pan Kwinichidze zamierza wystawić spektakl dla Tatarów krymskich o roli kultury rosyjskiej dla tego narodu. Tak właśnie powiedział: „Chciałbym, żeby do teatru chodzili także Tatarzy krymscy, dlatego myślę o wystawieniu aktualnego dla nich spektaklu, który przypomni o roli kultury rosyjskiej także dla tego narodu. Jest polityka, a są wartości moralne, o których nie można zapominać, których nie można zdradzać dla ambicji”. Czyżby w deportacji Tatarów krymskich z rodzinnej ziemi, której oni rzeczywiście nigdy nie zapomną, L. Kwinichidze upatrywał niezapomnianej roli rosyjskiej polityki i kultury? Niepokoją zasady kierowania teatrem w Symferopolu, o których oświadczył L. Kwinichidze: „W teatrze potrzebna jest dyktatura. Twórcza. Artystyczna”. O takich metodach pracy mówi człowiek, który przez 40 lat działalności nie pracował w teatrze, w szczególności ukraińskim. Można sobie wyobrazić rotację kadr teatru, którą rozpoczął L. Kwinichidze. Zamiast zachowania doświadczonych artystów, wykorzystania ich wiedzy i talentu w swojej pracy, planuje on wysłać na emeryturę nawet tych, którzy zachowali swój talent i mogliby uczyć młodzież, a także samego L. Kwinichidzego. Czyżby na Ukrainie zabrakło utalentowanych reżyserów i Krymskim ukraińskim teatrem muzycznym ma kierować obywatel Rosji, który pracował tylko w kinematografii i nie jest specjalistą sztuki teatralnej, w szczególności ukraińskiej? Ogólnokrymskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki zwraca się do Pana z prośbą o wyjaśnienie tej sprawy, zachowanie Krymskiego ukraińskiego teatru muzycznego jako największego centrum kultury ukraińskiej na Krymie, wzmocnienie go kadrami kierowniczymi, udzielenie niezbędnej pomocy materialnej.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF auf Wikimedia Commons ↗ · Maschinelle Übersetzung
