Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalSaber · Personas · Futuro
Página · p. 1página original ↗

SŁOWO Z GŁĘBI SERCA

Слово Просвіти, №10 за 2011 рік

Anatolij KOWALCZUK, przewodniczący Boryspolskiego oddziału Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Wczesnym dzieciństwem, kiedy nie mieliśmy jeszcze telewizora, radioli i magnetofonu, bardzo lubiłem słuchać ukraińskich pieśni ludowych w wykonaniu swoich ziomków. Szczególnie często śpiewała moja matka, która w młodości miała piękny głos i znała mnóstwo pieśni, gdyż przyswoiła je z ust ludu, bo urodziła się i wychowała w duchowym centrum Ukrainy nad brzegami rzeki Roś. Dopiero później dowiedziałem się, że wiele z nich wykonywano do wierszy Tarasa Szewczenki. Od matki po raz pierwszy usłyszałem imię wielkiego Kobziarza i jego utwory poetyckie. Ukraińska pieśń i poezja Szewczenki stały się fundamentem mojego patriotyzmu. Kiedy trochę podrosłem, dowiedziałem się, że ojciec matki, a mój dziadek, Ławrentij Maksymowycz Zorenko, wycierpiał 12 lat w stalinowskich GUŁAG-ach. Razem z wieloma przedstawicielami ukraińskiej inteligencji został skazany rzekomo za „zamiar dokonania zamachu na życie członków rządu radzieckiej Ukrainy”, a w rzeczywistości za ukraiński patriotyzm. Pomimo ciężkich tułaczek, choć jako kaleka, wrócił do domu. Wśród skromnego dobytku, przywiezionego z Syberii na Ojczyznę, był stary „Kobziarz”. Dziadek opowiadał, że przeżył stalinowskie piekło dzięki sile ducha, którą czerpał z modlitw do Boga i czytania utworów Szewczenki. Przypadło mi w udziale poznać wielu ludzi, którzy przez dziesiątki lat byli synami marnotrawnymi Ukrainy, jednak w dojrzałym wieku właśnie pod wpływem głębokiego uświadomienia sobie istoty twórczości naszego wielkiego poety narodowego stali się wreszcie szczerymi patriotami. Wysokoartystyczna patriotyczna twórczość Tarasa Szewczenki, wyjątkowa historia jego krótkiego, pełnego cierpień życia jeszcze w XIX w. sprzyjały nawróceniu na świadome ukraiństwo milionów przedstawicieli wszystkich grup etnograficznych naszego narodu na ogromnych przestrzeniach od Sanu po Kubań. Rola Szewczenki w duchowej i politycznej konsolidacji ukraińskiego narodu jest bezsprzeczna. Uznają to patrioci, a nawet wrogowie Ukrainy. On rzeczywiście jest dla nas wszystkim: twórcą narodu, jego duchowym ojcem, wodzem i prorokiem. Nawet strach przewidywać, co stałoby się z naszym narodem, jaka byłaby jego historia, gdyby Bóg nie zesłał Ukrainie tego genialnego Człowieka. Nietrudno sobie wyobrazić, że ukraińskiego narodu i państwa ukraińskiego mogłoby dziś nie być. Nasze zachodnie ziemie odeszłyby do Polski, Węgier i Rumunii, wschodnie i centralne — do Rosji. Możliwe, że galicyjanie, bukowińczycy i zakarpaccy mieliby jakieś nieznaczne autonomie narodowo-kulturalne w składzie obcych państw. Naddnieprzańcy, podolanie, wołyniacy i słobożanie byliby całkowicie zasymilowani i jako część „ruskiego miru” otrzymaliby od Moskwy jedyne prawo — umierać za jej imperialne interesy. I wtedy sprawdziłoby się groźne ostrzeżenie: „Zginiesz, przepadniesz, Ukraino, nie zostanie śladu na ziemi”. W czym tkwi siła Tarasa Szewczenki? Dał on jednoznacznie twierdzącą odpowiedź na najważniejsze z pytań, ostro postawionych przed nami przez historię: być czy nie być Ukrainie. Wchłonął w swoje serce ducha i siłę ukraińskiej ziemi, melodię ojczystego języka, siłą swojego gigantycznego talentu oszlifował je i zwrócił swojemu narodowi. Szewczenko był opętany ideą wolności Ukrainy. Nigdy od niej nie odstąpił, żadnym czynem nie zdradził Ojczyzny. Dla zwycięstwa ukraińskiej idei świadomie wybrał ciernistą drogę życiową. Pomimo tragicznego osobistego losu, dumnie deklarował: „Karzę się, męczę... ale nie kajam się!”. Szewczenko sam zrobił dla wolności Ukrainy więcej niż 10 zwycięskich armii, więcej niż setki generałów, dyplomatów, deputowanych, liderów partyjnych, ministrów i prezydentów, razem wziętych. On jest naprawdę człowiekiem Bożym, bo nie szukał skarbów na ziemi, nie gromadził w tym życiu ani majątku, ani posiadłości. Jako prawdziwie narodowy poeta, Szewczenko, niczym biblijni prorocy, miał moralne prawo rozmawiać ze wszystkimi pokoleniami Ukraińców — swoimi współczesnymi i przyszłymi generacjami. On przed Bogiem, w którego szczerze wierzył, wziął na siebie odpowiedzialność za los swojego narodu: za jego teraźniejszość i przyszłość. Analizując przyczyny niepowodzeń i porażek Ukraińców w minionych czasach, Szewczenko miał prawo dawać własne oceny polityczne dawnym wodzom. One, nawiasem mówiąc, dotyczą też obecnych rządzących. Wszak i w XXI wieku Ukraina z winy władzy nie rozwiązała wielu problemów, aktualnych dla niej 150 i więcej lat temu. Wnioski, oceny i rekomendacje Szewczenki są uczciwsze, prawdziwsze, dokładniejsze niż pisma wielu służalczych, koniunkturalnych historyków i politologów. Zatem czytajmy i studiujmy twórczość Wielkiego Kobziarza, żyjmy godnie, bądźmy ludźmi na ziemi, bądźmy Ukraińcami. Wieczna sława Tarasowi Szewczence! „JAROSŁAWOWY WAŁ” PREZENTUJE 12–13 MŁODA MUZYKA

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF en Wikimedia Commons ↗ · Traducción automática

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn