Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalSaber · Personas · Futuro
Página · p. 14página original ↗

Na szali lirycznego sumienia

Слово Просвіти, №12 за 2014 рік

Wasyl RIABYJ, członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy „Choćbyś się nie oszukiwał, lata wciąż płyną… Nie zatrzymasz rzeki” — przekonuje w poszukiwaniu prawdy Wołodymyr Frankewycz, z którym zetknąłem się pod koniec lat osiemdziesiątych. Przyniósł wtedy naręcze wierszy, które przeczytałem, a niektóre wybrałem do druku w miejscowej gazecie „Czerwony Prapor”. I rzeczywiście „nie zatrzymasz rzeki” poetyckiej twórczości, która nigdy go nie opuszczała. Urodził się 11 czerwca 1955 roku w Ostapkiwcach na Kołomyjszczyźnie, ukończył szkołę średnią, uczył się w Kosiwskim technikum ludowych rzemiosł artystycznych, odbył służbę wojskową, pracował jako artysta plastyk, dyrektor Domu Kultury w Hwizdcu, instruktor walki wręcz, ochroniarz. Mimo to pasjonował się literaturą, nie rozstawał się z pięknym słowem, prowadził swoisty dziennik liryczny, w którym starał się wyrazić uczucia i myśli o świecie i człowieku. Pojmując nieubłaganą przemijalność, odsłania swoją duszę, odczuwając szybkoupływający bieg ziemskiego czasu, gdy trzeba być sam na sam z Bogiem, siać dobro, to co wieczne i mądre: Słońce i cisza… Boję się oddychać! Że wierzby w mig młodnieją. I samotność piję — nie napiję się! Od której, zdawałoby się, umarłbym! Wołodymyr Frankewycz czyta klasyków i współczesnych poetów, czyta Biblię. Wybrał tradycyjne pismo, bo to jego naturalny poziom odwzorowania świata, gdzie wszystko ma być jasne, bez niedomówień, lecz może być sporo znaków zapytania i wykrzyknika. Według takiego założenia prowadzi dziennik, w którym nie może zabraknąć tego, co widziane, słyszane, przeżyte: Można mieć dostatek, samochód, I być biednym, nikczemnym w duszy. Strasznie mieć dzieci i żonę, Które są zimne, obojętne, obce… Od obcych w dobrym słowie Można znaleźć radość, wsparcie, I poczuć smak łaski, miłości W szczerze podanym kubku wody. Autor ma skłonność do wydobywania z orzecha poznania filozoficznej moralności, pociąga go lakoniczność, aforystyczność wypowiedzi: Jest ogień zdumiewająco zimny… A jest jedzenie, które zjesz — i jesteś głodny! Liryczny bohater, jak prawdziwy chrześcijanin, przejmuje się cudzymi troskami, bólami, sprzecznościami. Rozmyśla o swoim udziale od chwili narodzin na planecie Ziemia, a także zastanawia się nad udziałem artysty w społeczeństwie, w tworzeniu i obronie piękna duszy: Stworzyciel dał nam nasze oblicze… Ktoś pozuje. Ktoś jest portrecistą. Tylko mistrzowie abstrakcji, niech ich diabli! Wszystko zniekształcają demonicznym talentem. A ich wielbiciele nie są prości… Zamożni! Chciałbym zapytać, Czy chcieliby oni w życiu Stać się bohaterami tych płócien? Jeden z trzech rozdziałów autor poświęcił liryce intymnej, gdzie nie tylko opiewa uczucie świtu, lecz także pojmuje złożone wzajemne relacje między dwojgiem ludzi: Wagą miłość naszą ważę, Wszystko to, co było i co jest… Tylko kogo w czymś przeważam — Szala z innym sięga nieba. Z duchem Wołodymyr Frankewycz jest prosviatianinem. Jako członek Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. T. Szewczenki kocha i strzeże ojczystego słowa. Niepokój o los języka przenika ten wiersz: Co nam pozostało z mowy, Która, ku zdziwieniu, wciąż żywa? Gdy do każdej rozmowy Pełzną okaleczone słowa?! To okaleczenie — credo obcych! Gdzież my, swoi?! Gdzie ja? Gdzie ty? Obce z rodzimym — dziegieć z miodem: Nie jedz! I wozu nie smaruj! Wołodymyr Frankewycz nie wyobraża sobie życia bez książki. Długo pielęgnował rękopis przyszłej książki „Jak dym nad rzeką” (Kołomyja, „Wik”, 2012), którą sam artystycznie opracował i sam w niej uporządkował swoje wiersze. Zauważa, że książka dla niego to nie tylko źródło wiedzy, lecz samo życie: Mądry księgę poznania otwiera, A niemądry — przed okiem ukrywa; Mądry wiary i nadziei naucza, A nieuk — z niewiarą się wiąże. Przypominam sobie, jak kiedyś Wołodymyr zaskoczył mnie własnoręcznie wykonanym tomikiem w twardej oprawie, w którym zwykłym piórem „wydrukował” własne utwory. Nawiasem mówiąc, ten skromny autor nie może pochwalić się częstymi publikacjami. Przyczyną tego jest długie ważenie słowa na wadze sumienia. Niektóre z jego wierszy opublikowały gazety. Poeta z przekonaniem dążył do udostępnienia swoich utworów w osobnym wydaniu, które zostało wyróżnione dyplomem nagrody imienia Tarasa Melnyczuka. Nie ma wątpliwości, że „Jak dym nad rzeką” to najlepsze ze świąt.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF en Wikimedia Commons ↗ · Traducción automática

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn