Página · p. 2página original ↗
Kongres działań w obronie języka ukraińskiego
Слово Просвіти, №41 за 2012 рік
Zakończenie. Początek na str. 1. Najlepszym środkiem ochrony języka ukraińskiego i państwowości byłoby usunięcie obecnego reżimu z władczego Olimpu. Ważnym krokiem w tym kierunku mogą i muszą stać się wybory parlamentarne. Musimy wezwać ludzi, aby przyszli do lokali wyborczych i zagłosowali na te partie i tych kandydatów, którzy opowiadają się za zachowaniem statusu języka ukraińskiego jako jedynego państwowego oraz stoją na stanowisku ochrony ukraińskiego państwa narodowego. Jakiekolwiek byłyby wyniki październikowych wyborów, pierwszoplanowym zadaniem jest organizacja szerokiego ruchu na rzecz uchylenia podpisanego przez W. Janukowycza prawnie nikczemnego antykonstytucyjnego prawa Kiwałowa—Kolesniczenki. Jednocześnie należy żądać uchwalenia odrębnej ustawy o funkcjonowaniu języka ukraińskiego jako państwowego. Tym bardziej, że odpowiedni projekt ustawy opracował deputowany ludowy Serhij Hołowatyj i zarejestrował go w Radzie Najwyższej 13 sierpnia 2012 roku pod nr 11075. Trzeba wznowić, kontynuować i zintensyfikować akcje protestacyjne, skierowane na usunięcie z rządu D. Tabacznyka, który kieruje niszczeniem systemu ukraińskiej edukacji oraz jej rusyfikacją. Należy zmusić władzę do zaprzestania rusyfikacji ukraińskiej przestrzeni informacyjnej oraz wprowadzić systemowe środki wsparcia państwowego dla ukraińskiego produktu informacyjnego, ukraińskiej książki, ukraińskiego kina, ukraińskiej pieśni. Wreszcie społeczeństwo musi wziąć pod kontrolę przygotowanie i przeprowadzenie zaplanowanego przez rząd na 2013 rok spisu ludności. Niezwykle ważnymi dla cywilizowanej regulacji sytuacji językowej na Ukrainie są forma pytań o pochodzenie etniczne i język ojczysty oraz odpowiedzi na te pytania. Antyukraińskie siły i piąta kolumna już dziś wzywają obywateli Ukrainy do identyfikowania się jako Rosjanie, a jako język ojczysty wpisywania rosyjskiego. Wojnie na wyniszczenie ukraińskiej tożsamości i państwa ukraińskiego można przeciwdziałać jedynie zjednoczonymi wysiłkami ukraińskich partii politycznych i organizacji społecznych, których liderzy muszą się porozumieć, opracować i wspólnie zrealizować plan konkretnych praktycznych działań, skierowanych na obronę naszej Ojczyzny. Trzeba robić to, co można robić dzisiaj. Leonid KRAWCZUK, Prezydent Ukrainy (1991—1994): — Zaproponuję Państwu kilka bardzo ważnych tez, które pomogą ocenić, na ile możemy się włączyć, wesprzeć, lub poprzez dyskusję obalić czy napełnić inną treścią omawianą kwestię. Każdy człowiek, który dba o Ukrainę, jej przyszłość, demokratyczne, cywilizacyjne zasady, o jej duchowość, kulturę, język powinien, niezależnie od tego, czy jest w partii, czy poza nią, czy należy do organizacji społecznej, czy nie, — odpowiednio działać. Działać w obronie wysokich ukraińskich wartości. To moja pozycja, która była i pozostaje od początków dyskusji z Ludowym Ruchem Ukrainy i mojego udziału we władzy na wszystkich jej szczeblach. Myślę, że nikt nie będzie w stanie obalić tego, co właśnie powiedziałem. Mam własną pozycję wobec ukraińskiego języka państwowego i broniłem jej zawsze, w szczególności także wtedy, gdy formułowaliśmy 10 artykuł obowiązującej Konstytucji. Co więcej, za czasów radzieckich byłem jednym z autorów tej ustawy, która działała do tego czasu — „O językach w Ukraińskiej SRR”. A tam po raz pierwszy w okresie radzieckim zapisano — „język ukraiński jest państwowym”. Także tam zostały wypisane wszystkie akcenty: polityczne, duchowe i organizacyjne. Człowiek miał pewien czas, aby opanować język państwowy, ale wymagano od niego porozumiewania się w języku państwowym. Siła nacisku na władzę zawsze istnieje w każdym społeczeństwie. Czy jesteśmy gotowi na konstruktywną współpracę z obecną władzą? Jeśli powiemy — nie, wtedy musimy czekać, aż zmieni się ustrój polityczny. Kiedy on się zmieni? Oczywiście, nie jutro i nie pojutrze. Co przez ten czas się wydarzy, jeśli nic nie robić, a tylko wzywać? Dlatego ja, jako pierwszy Prezydent Ukrainy, wziąłem na siebie odpowiedzialność — przekonać urzędującego Prezydenta oraz innych przedstawicieli ukraińskiej władzy do podjęcia konstruktywnej dyskusji, aby drogą porozumienia
Przewodniczący kijowskiej miejskiej „Proświty” profesor Iwan Juszczuk oraz pisarz Serhij Borszczewski starają się zmienić na lepsze to, co można zmienić. Przygotowaliśmy zmiany do ustawy, która została uchwalona. I złożyliśmy tę zmienioną ustawę do dyskusji. Nie mogę powiedzieć, że ten dokument jest poza uwagą. Wicepremier skierowała go do Narodowej Akademii Nauk — i oto jest szereg ocen instytutów branżowych, które w całości aprobują ten projekt. W najbliższym czasie mamy zebrać się jako grupa robocza i zagłosować za nim, ponieważ nie mieliśmy jeszcze oficjalnej procedury. A bez niej dokument nie jest oficjalny. Jeśli zaś teraz ogłosić bojkot grupy roboczej, wtedy zbiorą się ci, którzy nie bojkotują i zagłosują przeciw. Wtedy pójdzie rozgłos — co to za dokument, którego nawet sama grupa robocza nie poparła? O jakim złożeniu i uchwaleniu można mówić? A technologia jest taka: ze zmianami, które wniosły instytuty, za projekt głosuje grupa robocza i składa dokument do Ministerstwa Sprawiedliwości w celu zweryfikowania sformułowań prawnych, terminologicznych i technicznych. Po tym ustawa jest składana pod obrady Rady Najwyższej, uchwalana i dopiero wtedy do podpisu Prezydenta. Takie porozumienie istnieje. Posiedzenie będzie w przyszłym tygodniu i prosiłbym na nie przyjść. W rezolucji, którą podpisał Janukowycz, napisano, że na Ukrainie ma zostać stworzony system ustawodawstwa o używaniu języków. I państwowego, i języków mniejszości, i polityki językowej w całości. Chodzi o to, że jedna ustawa nie rozwiązuje wszystkich kwestii i muszą zostać uchwalone przynajmniej dwie ustawy — „O państwowym języku ukraińskim” i „O językach mniejszości”. Mniejszości u nas są i powinny mieć dokładne sformułowanie dotyczące praw swoich języków narodowych. W ten sposób nie wszystko jest beznadziejne. Każdy krok można wykorzystać na swoją korzyść, nie hałasując i nie czekając, kiedy zmienimy władzę polityczną. Ale póki co przez 20 lat, — wybaczcie za tak śmiałe oświadczenie, — jeszcze nie zbyt wiele wezwań zrealizowaliśmy. I nie dlatego, że nie chcemy, a dlatego, że nie są przygotowane fundamenty po to, aby coś zmienić. Dlatego każdy z nas musi robić to, co może. Dzisiaj przygotowany jest program o rozwoju państwowego języka ukraińskiego w granicach 20 miliardów hrywien. Niedawno rozmawiałem z Premierem Ukrainy. Zapewnił, że ten program po rządowej dyskusji zostanie wysłany do zatwierdzenia. To pierwszy raz za wszystkie lata niepodległości uchwalany jest program z uzasadnieniem finansowym. I w tej kwestii jest stanowisko zarówno Janukowycza, jak i Azarowa — taki program zatwierdzić. To trzeba to zrobić czy nie? Moim zdaniem, należy robić to, co przyniesie korzyść dzisiaj. I tak każdego dnia. Stanowisko — „ono nie jest takie, jak ja chcę”, nie odpowiada mojemu widzeniu strategicznych celów państwa, nie oznacza, że trzeba czekać, dopóki ktoś przyjdzie i zmieni tę sytuację. Jeśli my wszyscy nie zjednoczymy się, to będzie trudno coś zmienić. Bez realnego udziału we wszystkich kierunkach, które są zaaprobowane i poparte przez władzę, ale gdzie możemy wpływać na podejmowanie decyzji, nigdy nie traciłem nadziei i nie przestawałem walczyć o to, żeby taka współpraca istniała. Swoim przykładem i teraz, podczas uchwalania tej ustawy językowej, i podczas pracy w Zgromadzeniu Konstytucyjnym, chcę pokazać, że współpraca staje się realna, jeśli zajmujemy konsekwentne, systemowe ukraińskie stanowisko: narodowe, demokratyczne, państwowotwórcze, europejskie. Ze stu osób w Zgromadzeniu Konstytucyjnym 75 zawsze popiera to stanowisko. Kto mi powie, w czym jest niedokładność, uchybienia czy antyukraińskie działanie Zgromadzenia Konstytucyjnego? Opozycja mówi, że my wszystko przerobimy po swojemu. I co? Przez 20 lat żadnego rezultatu. Nie tak prosto to zrobić. Ja jestem przeciwko temu i zawsze wzywam do konstruktywnej pracy. Przecież, jak mawiał Johann Friedrich Schiller, heroicznych słów u naszych polityków jest o wiele więcej niż heroicznych czynów. Myśleć nie o kompromisie, a o zwycięstwie Andrij ILLENKO, przewodniczący kijowskiej organizacji miejskiej WS „Swoboda”: — Kiedy mowa o obronie języka ukraińskiego, mowa o treści państwa ukraińskiego. Mamy dwa wyraźnie nakreślone nurty polityczne i społeczne, które proponują faktycznie dwa projekty Ukrainy: albo ukraińskiego państwa narodowego, gdzie język ukraiński będzie państwowym jednoznacznie, albo kreolskiego (z orientacją kulturową na metropolię) postkolonialnego państwa, gdzie kultura ukraińska będzie postrzegana jako zacofana, archaiczna, przydatna jedynie do etnofolklorycznego wykorzystania. A polityka, gospodarka, sfera medialna będą tworzone językiem imperium, jak to się dzieje teraz. Obecna elita polityczna narzuca Ukrainie właśnie wariant państwa kreolskiego, imperialnej kultury, imperialnego języka. Mamy pewne różnice, ale są one uwarunkowane tym, że dzisiaj oligarchom, którzy reprezentują państwo postkolonialne, tak lepiej eksploatować ludność i wyciągać stąd Ludowy Artysta Ukrainy Bohdan Beniuk (na pierwszym planie)
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF en Wikimedia Commons ↗ · Traducción automática
