Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

EUROPIE — EURO. DLA UKRAINY — NOWA „ŻELAZNA KURTYNA”?

Слово Просвіти, №03 за 2002 рік

Od początku 2002 roku nowa waluta euro przekształciła się z wirtualnej jednostki rozliczeniowej, z której wcześniej korzystały wyłącznie banki i podmioty prowadzące działalność zagraniczną, w realną walutę wspólnoty europejskiej. Wygląda jednak na to, że Europejczycy spóźnili się z wprowadzeniem tej waluty o całe dwie dekady. Cel stworzenia unii walutowej został określony jeszcze w 1969 roku w Hadze, gdzie jako rok wprowadzenia wspólnej waluty wybrano rok 1980. Jednak kryzys światowego systemu finansowego w 1971 roku wniósł istotne korekty w rozwój tego procesu. Dzisiaj do „strefy euro” przyłączyło się już dwanaście krajów Unii Europejskiej: Austria, Niemcy, Francja, Hiszpania, Holandia, Luksemburg, Irlandia, Finlandia, Portugalia, Grecja, Belgia oraz Włochy. Wstrzymały się Dania, Wielka Brytania i Szwecja. Pojawienie się nowej waluty oznacza powstanie drugiego pod względem znaczenia gospodarczego i politycznego światowego centrum, którym stała się dzisiaj zjednoczona Europa. Stany Zjednoczone będą stopniowo tracić monopol na świecie. Do strefy dolara należy 250 milionów ludności, a strefa euro już dzisiaj liczy 320 milionów. Niestety, nie dotyczy to na razie Ukrainy, dla której wejście do wspólnoty europejskiej pozostaje marzeniem. EURO A UKRAINA Pytanie, w jaki sposób wprowadzenie wspólnej europejskiej waluty euro może odbić się na losach Ukrainy, wymaga rozpatrzenia w kilku płaszczyznach. Przede wszystkim, bezpośrednio, wprowadzenie euro (przynajmniej na razie) nie będzie miało większego znaczenia dla obiegu pieniężnego na Ukrainie. Potwierdza to fakt, że pierwsze notowania euro nie wywołały nie tylko sensacji, ale w ogóle nie kupiono znaczącej partii gotówkowego euro. Społeczeństwo Ukrainy na razie bardziej ufa staremu znajomemu dolarowi. Są ku temu bez wątpienia podstawy. Dolar nadal funkcjonuje na terytorium Europy, można go swobodnie wymienić i, właściwie mówiąc, jest on u nas używany nie tylko jako jednostka płatnicza, ale bardziej jako pewny środek przechowywania oszczędności — stabilne papiery wartościowe. Oczywiste jest, że również ukraiński biznes jeszcze przez długi czas będzie używał dolara jako głównej waluty. Jest to obiektywne, gdyż zarówno główny obrót towarowy na Ukrainie, jak i główne operacje w kontraktach zagranicznych są dolarowe. Ci obywatele, którzy dotychczas używali dolara jako środka przechowywania środków, już się do niego przyzwyczaili, znają wszystkie jego zabezpieczenia i możliwości podrabiania. Przyzwyczaili się do niego także ci, którzy biorą udział w łańcuchu wymiany dolara. Czyli żadnych naglących powodów do wymiany dolarów na euro ci ludzie nie mają. A w życiu codziennym na Ukrainie, tak jak od wielu lat, normalnie funkcjonuje hrywna, która w ostatnim czasie nawet częściowo wyparła dolara. Właściwie mówiąc, także w Europie, chociaż euro weszło do obiegu i jest używane jako środek płatniczy, ta jednostka pieniężna jest jeszcze w dużej mierze nowością. Czyli wszystkie wpływy, jakie euro będzie miało na gospodarkę tych krajów, nie są jeszcze do końca wyjaśnione. Chyba bardziej interesującym aspektem, niż czysto finansowo-pieniężny, jest wpływ, jaki euro wywrze na Unię Europejską i przez to będzie miało wpływ także na Ukrainę. Wszak wprowadzenie euro to nic innego, jak jeden z końcowych etapów tworzenia wspólnego terytorium z większością funkcji jednolitego państwa. Teraz, po wprowadzeniu jednostki pieniężnej i ustanowieniu regulujących instytucji finansowych, można w pełni mówić o coraz większym przekazywaniu rzeczywistych uprawnień władczych do Parlamentu Europejskiego i europejskich struktur wykonawczych. W ten sposób Ukraina będzie miała w najbliższych latach do czynienia nie z poszczególnymi krajami, a ze zjednoczoną Europą. Ukraina wraz z wprowadzeniem euro coraz bardziej przesuwa się, niestety, nie do Europy, a na Wschód. Nie jest ona włączona do ogólnoeuropejskich procesów integracyjnych, a coraz bardziej odstaje od sąsiednich krajów. Już do tych procesów dołączyły kraje bałtyckie, Rumunia, a o Polsce, Węgrzech, Czechach czy Słowacji nie ma co mówić. Praktycznie wszyscy nasi zachodni sąsiedzi są w znacznym stopniu zintegrowani ze zjednoczoną Europą. Ukraina, mimo rzekomo szczerych chęci struktur władzy, pozostała na tej samej granicy, co Białoruś i Rosja, chociaż jeszcze kilka lat temu dawała nadzieje jako bardziej demokratyczny i perspektywiczny kraj. Ale w takich procesach, jak w sporcie — albo przeskoczyłeś poprzeczkę, albo nie. A to, że skakałeś i prawie doskoczyłeś, nie zalicza się. CO WIĘC DALEJ? Niestety, tutaj widać te decyzje, które dla Ukrainy są niepopularne. Już dzisiaj stopniowo wprowadzany jest reżim wizowy dla tych krajów, które jeszcze nie weszły, ale zaraz wejdą do „strefy euro”. Oni są naszymi najbliższymi sąsiadami. Faktycznie, stopniowo opuszcza się zarówno celna, graniczna, jak i gospodarcza „żelazna kurtyna”. Ukraina stopniowo staje się odizolowana od tych procesów, które zachodzą w Europie. I jeśli mówić bardziej optymistycznie, to jest to sygnał dla struktur władzy, by się zastanowiły. A także dla zwykłych obywateli kraju — o tym, jakie siły polityczne wspierać, kogo popierać i kto będzie w stanie przełamać negatywną tendencję. Właśnie teraz warto podjąć radykalne kroki, aby zdążyć do ostatniego wagonu pociągu zmierzającego do Europy. Być może za każdą cenę. Wiktor KASPRUK

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn