Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

W OBRONIE RODZIMEGO SŁOWA LAUREACI NAGRODY IMIENIA BORYSA HRINCZENKI 2010 roku

Слово Просвіти, №03 за 2011 рік

14 grudnia ubiegłego roku Zarząd Główny Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki spośród dziewięciu kandydatów jednogłośnie podjął decyzję o przyznaniu nagrody imienia Borysa Hrinczenki za 2010 rok Ołeksandrowi Andrijowyczowi Szokale, Wołodymyrowi Andrijowyczowi Wasyłence oraz Ołesi Hryhoriwnie Kowalczuk. Zdjęcie Ołesia Dmytrenki Ołeksander Andrijowycz SZO- KAŁO został zgłoszony do wyróżnienia nagrodą Borysa Hrinczenki przez redakcję ogólnoukraińskiego tygodnika kulturologicznego „Słowo Proświty”. O. A. Szokało – pisarz (członek Związku Pisarzy Ukrainy od 1979 roku), działacz społeczny, założyciel i redaktor naczelny czasopisma popularnonaukowego „Ukraiński Świat” (od 1991); za koncepcję czasopisma nagrodzony medalem RKO-AKTE Gildii Artystów Niemiec (1994). Autor około pięciuset prac z zakresu ukrainoznawstwa, orientalistyki, literaturoznawstwa, kulturozofii, esejów, artykułów publicystycznych, tłumaczeń z języków wschodnich. Od 1990 r. O. A. Szokało regularnie występuje w ukraińskim radiu, telewizji, prasie, na wydarzeniach publicznych w kwestiach ochrony puli genowej narodu i zabezpieczenia przed kryzysami migracyjno-demograficznymi, samorozwoju kulturowego oraz utwierdzania języka ukraińskiego i narodowego imperatywu kulturowego w ukraińskim narodotwórstwie i państwowotwórstwie. Od 2008 r. prowadzi w ukraińskim radiu (TWO „Kultura”) autorski program „Ład”, jego wystąpienia zyskały znaczny rezonans społeczny. Systematycznie publikuje w ogólnoukraińskich czasopismach „Słowo Proświty”, „Ukraiński Świat”, międzynarodowym magazynie biznesowym „Image.UA”, czasopiśmie „Dukla” (Słowacja). W opracowaniu, tłumaczeniu, z przedmową i przypisami O. A. Szokały opublikowano książkę rzadkich utworów P. Kulisza „Moje życie”, w opracowaniu i z przedmową – antologię „Ukraińska idea państwowa”, w opracowaniu – almanach memorialny „Wybitni działacze Ukrainy minionych stuleci”. Według scenariuszy i przy udziale O. Szokały powstały filmy popularnonaukowe i dokumentalno-fabularne o fenomenach kulturowo-historycznych Siewierszczyzny – „Hustynia” i „Podróż w utraconą przeszłość”, o świecie twórczym P. Kulisza – „Czarna Rada” i „Niespokojny Pantelejmon”. Ołeksander Andrijowycz – uczestnik międzynarodowych konferencji i sympozjów dotyczących interakcji kultur narodowych (Kijów, Samarkanda, Duszanbe, Taszkent, Teheran, Stuttgart, Praga, Lublin, Kraków, Moskwa, Monachium, Stambuł, Astana, Antalya); współzałożyciel i przewodniczący Kijowskiej Miejskiej Organizacji Społecznej „Ukraińsko-tadżyckie towarzystwo im. Ahatanhela Krymskiego” (od 2000), Ogólnoukraińskiej Organizacji Społecznej „Ukraińska Wzajemna Pomoc” (od 2003), Międzynarodowej Organizacji Społecznej Ukraińców „Czwarta Fala” (od 2006), członek Prezydium Ukraińskiej Światowej Rady Koordynacyjnej oraz Rady Głównej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”. Autor szeregu międzynarodowych inicjatyw kulturalnych: Festiwalu Sztuki Ukraińskiej Zagranicy „Ukraiński śpiew na świecie”, Sztafety kultur narodów europejskich „Serce Europy”, Ukraińskiej Światowej Sieci Informacyjnej (USIM), Galerii Współczesnej Sztuki Ukraińskiej na świecie (na bazie USIM), Międzynarodowego Konkursu Chóralnego imienia Pawła Murawskiego. Wołodymyr Andrijowycz WASYŁENKO został zgłoszony do wyróżnienia nagrodą Borysa Hrinczenki przez Zarząd Główny Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. W. A. Wasyłenko – ukraiński prawnik-międzynarodowiec, doktor nauk prawnych, profesor, zasłużony prawnik Ukrainy, Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Ukrainy. Od września 2010 roku – profesor katedry prawa międzynarodowego Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”. W pracy prof. W. Wasyłenki harmonijnie łączy się nauczanie prawa międzynarodowego, badania naukowe nad aktualnymi problemami prawnomiędzynarodowymi oraz wdrażanie wyników opracowań teoretycznych w praktykę. Jego prace naukowe wyróżniają się gruntownym i nowatorskim podejściem. Przekonującym dowodem tego stała się już jego praca kandydacka, którą W. Wasyłenko błyskotliwie obronił w 1965 roku. W warunkach ówczesnych niełatwych realiów politycznych uzasadnił on zasadniczo nową koncepcję suwerenności i podmiotowości prawnomiędzynarodowej Ukrainy. Oceniając jakość jego rozprawy doktorskiej, wybitny ukraiński teoretyk prawa P. O. Nedbajło powiedział, że Rada Naukowa powinna była przyznać W. Wasyłence stopień doktora nauk prawnych, gdyby w sferze humanistycznej praktykowano podejścia stosowane przy ocenie rozpraw z nauk przyrodniczych. Wołodymyr Wasyłenko jest jednym z autorów Deklaracji o suwerenności państwowej Ukrainy, brał udział w wypracowaniu koncepcji nowej Konstytucji Ukrainy, przyjętej przez Radę Najwyższą 19 czerwca 1991 roku. Ważne jest, aby odnotować działalność prof. W. Wasyłenki w sferze międzynarodowej ochrony praw człowieka. Przez siedem lat był przedstawicielem Ukrainy w Komisji Praw Człowieka ONZ, szefem delegacji Ukrainy na 45., 46., 47., 52., 53., 54. i 61. sesji Komisji. Wybierany na wiceprzewodniczącego 47., 53. i 61. sesji Komisji. W latach 1990–1991 został wybrany na przewodniczącego Grupy Trzech, powołanej zgodnie z Konwencją ONZ o zwalczaniu i karaniu zbrodni apartheidu. W. A. Wasyłenko wykonał wielką pracę nad badaniem prawnych aspektów Hołodomoru 1932–1933 lat w Ukrainie jako zbrodni ludobójstwa. Jego dorobek naukowy w tej sferze stał się podstawą uchwalonej 28 listopada 2006 roku Ustawy Ukrainy „O Hołodomorze 1932–1933 lat w Ukrainie” oraz bazą metodologiczną dla wszczęcia 22 maja 2009 r. przez Służbę Bezpieczeństwa Ukrainy śledztwa w sprawie karnej dotyczącej faktu popełnienia ludobójstwa w Ukrainie w latach 1932–1933. W 2009 roku ukazała się jego książka „Hołodomor 1932–1933 lat w Ukrainie jako zbrodnia ludobójstwa”. Prowadzi aktywną działalność społeczną. Jest głównym prelegentem na posiedzeniach okrągłych stołów oraz konferencjach naukowo-praktycznych, zorganizowanych i przeprowadzonych przez Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki w obronie interesów językowych Ukrainy. Ołesia Hryhoriwna KOWALCZUK została zgłoszona do wyróżnienia nagrodą Borysa Hrinczenki przez Wołyńską Organizację Krajową Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. O. G. Kowalczuk – członek rady, zastępca przewodniczącej Wołyńskiej Organizacji Obwodowej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa Kobiet imienia Ołeny Telihy, nauczycielka języka ukraińskiego i literatury w szkole ogólnokształcącej I-III stopnia. Zdjęcie Jewhena Buketa wykonane w 2006 roku przez Wołyńską Państwową Kompanię Telewizyjną dokumentalny film „Na zew ideału”, który zajął III miejsce w Ogólnoukraińskim konkursie. Wymownie propaguje twórczość Ołeny Telihy. Przygotowuje uczestników obwodowych konkursów literacko-muzycznych na najlepsze wykonanie jej utworów („Żeby dalej iść drogą jedną”). Wiele zrobiła dla uczczenia 100-lecia od dnia urodzin Ołeny Telihy na Ukrainie i na Wołyniu w 2006 roku: przygotowała scenariusz „Wiatrami i słońcem Bóg mój szlak wyznaczył” oraz wspierała wystawienie dramatycznego widowiska w Łuckim Domu „Proświta”; autorka referatu „Duchowy arystokratyzm lirycznej bohaterki Ołeny Telihy”, który wygłosiła na konferencji naukowej w Kijowie; brała udział w odpowiednich audycjach tematycznych w Wołyńskiej telewizji i radiu. Według jej scenariusza z wielkim sukcesem odbyła się impreza poświęcona 100-leciu od dnia urodzin S. Bandery „Życie — jak wyczyn, imię — jak sztandar” w Łuckim Domu „Proświta” w czerwcu 2009 r. Społeczność regionu wysoko ocenia jej wkład w uczczenie innych znaczących dat i wydarzeń w życiu kulturalnym Ukrainy. Znaczny rezonans, jaki wywołują rozważania o charakterze patriotycznym i moralno-etycznym, mają jej publikacje, które ukazują się w obwodowej gazecie „Wołyń-nowa” w szerokiej rubryce „Sobotnia rozmowa” („Czy nie pora ogłosić wojnę chamstwu”, „Codzienny egzamin z patriotyzmu”, „Kiedy człowiek staje się osobowością”, „Dokąd prowadzą nas amoralność i bezduchowość” itp.). Znaczne wysiłki wkłada w umacnianie prestiżu i kultury języka ukraińskiego: występuje z wykładami o odpowiedniej tematyce w audytoriach, w radiu, telewizji, prowadzi rubrykę „W obronie ojczystego słowa” w Kiwereckiej gazecie rejonowej „Wolnym szlakiem” oraz kursy dla pracowników bibliotek rejonu z zakresu kultury języka ukraińskiego. Posiada talent poetycki. Jej wiersze są drukowane w ukraińskiej prasie, kilka zostało ułożonych do muzyki. Autorka zbioru poetyckiego „Barwinek w śniegu” (2008 r.). Przygotował Jewhen BUKET

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn