Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

DZIECI A WERLIBRY: POŁĄCZENIE NIEPOŁĄCZALNEGO?

Слово Просвіти, №03 за 2011 рік

Jeden z najtrudniejszych ukraińskich poetów-hermetyków, Michajło Hryhoriw, napisał książkę „Zielony kwiat ciszy”. I choć ukazała się ona w serii „Współczesna poezja dziecięca” (wydawnictwo „Hrani-T”), a pisarz poświęcił ten cykl dzieciństwu swojej córki Marii, myślę, że nie tylko mnie nasunęło się pytanie: czy dzieci mogą zrozumieć wiersze wolne? Czy je polubią? Przecież poezja dziecięca jest tradycyjnie rymowana, a werlibr wymaga przygotowania, pracy, poszukiwania, pewnej chęci pojęcia czegoś, co na pierwszy rzut oka jest nieuchwytne. Mimo wieloletniej historii tego gatunku nie każdy dorosły jest gotów przyjąć wolny wiersz, uznać istnienie werlibrów jako takich. „Nie ma rymu — nie ma wiersza” — ile razy słyszałam podobne słowa od wykształconych, rzekomo myślących ludzi. Egzamin maluchy jednak zdały. Nie mogę powiedzieć, że w książce Michajła Hryhoriwa od razu wszystko zrozumiały. Wyjaśnianie wierszy zaś nie ma sensu, bo reakcja na poezję jest zbyt osobista, by wkładać własne refleksje w dziecięce głowy. Dlatego nietypowe wiersze zmusiły moje dzieci do myślenia, analizowania, poruszania się własną drogą. Widzielibyście, jak uważnie słuchały, jak żywo reagowały na każdy wiersz, jak się śmiały, odczuwając prawie akwarelowe promyczki śmiechu: gdyby we ten wtorek padał deszcz, to i dziś byłby wtorek, a tak — ani deszczu, ani wtorku *** czarnobokie — jeżyna, czerwonawo — malina nie rozbiegają się — każda sama sobie deszczykiem I jak zupełnie po dorosłemu się zastanawiały, usłyszawszy: rozlewa ciszę zielony kwiat ciszy — schować się w nim czy jak?.. Jak pilnie starały się połączyć usłyszane wiersze z wyjaśnieniami z „Słowniczka małego poety”, umieszczonego na końcu książki. I prosiły mnie, żebym jeszcze raz przeczytała definicje „werlibru” i „strofy”. W ich zachowaniu nie ma nic dziwnego, dzieci zawsze są otwarte na nowe, ale to zetknięcie się z werlibrem jeszcze bardziej przekonało mnie o tym, jak ważne jest jak najwcześniej zacząć pogłębiać ich światopogląd. I nie ograniczając się wyłącznie do własnych upodobań, zapoznawać je nawet z tymi przykładami światowej kultury, które społeczeństwo uważa za dziwaczne. Przecież od tego zależy, jak różnorodnymi osobowościami się staną. I nie trzeba decydować za nie, co jest trudne dla dziecięcego rozumu. Dzieci odbierają informacje zupełnie inaczej niż my, nie zdążyły jeszcze wpaść w pułapkę stereotypów i ograniczeń świata dorosłych. Dlatego nie warto bać się pokazywać maluchom Silwestrowa i Schnittkego, pokazywać obrazów abstrakcjonistów, czytać „trudnej” literatury. Prawdopodobnie tylko wtedy dziecko nie przejmie po dorosłych ich kompleksów, a zacznie myśleć samodzielnie. Stronę przygotowała Lesia KOWERZNIEWA

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn