Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

Do źródeł duchowości

Слово Просвіти, №04 за 2017 рік

Nadia SWYSZCZEWSKA, przewodnicząca Sarneńskiego Oddziału Rejonowego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki w obwodzie rówieńskim. Wydarzenie rozpoczął przewodniczący organizacji obwodowej Iwan Wetrow. Poinformował on, że swego czasu w miejscowości Niewowicze mieszkał aktywny działacz „Proświty” Ołeksandr Wołoszuk, którego rocznica śmierci przypada właśnie w tych dniach. Pracował on w wydziale oświaty rejonu sarneńskiego, opiekował się krzyżem pamiątkowym w Niewowiczach, gdzie tuż przed konferencją odbyło się jego poświęcenie, którego dokonał ojciec Wołodymyr. Na wydarzenie przybyli goście z całego obwodu rówieńskiego, władze wiejskie, uczniowie, nauczyciele, mieszkańcy wsi. Uczestnicy konferencji uczcili pamięć Ołeksandra Wołoszuka minutą ciszy, a Iwan Wetrow udzielił głosu Ołeksijowi Nahorniukowi, wiodącemu pracownikowi naukowemu Instytutu Badań Wołynia – oddziału Rówieńskiego Obwodowego Muzeum Krajoznawczego, który poinformował o swoich badaniach na temat „Kamienne krzyże Rówieńszczyzny. Analiza porównawcza”. Naukowiec, który od wielu lat pracuje nad tym tematem, stwierdził, że zabytki są chronione w sposób przeważnie niewłaściwy. Ciekawe badanie „Krzyże jako obiekt dziedzictwa historyczno-kulturowego” przeprowadził Ołeksij Czernecki – pracownik naukowy wydziału ochrony dziedzictwa kulturowego Rówieńskiego Obwodowego Muzeum Krajoznawczego. Naukowiec zaznaczył, że w tej sferze istnieje wiele problemów: zabytków jest dużo, ale nie są one ewidencjonowane, nie przeprowadzono paszportyzacji. Te pomniki powinny być pod ochroną UNESCO. Prelegent zwrócił uwagę na to, że nie może ktokolwiek malować dawnych kamiennych krzyży i nagrobków, grodzić ich, restaurować znalezionych zabytków, czyścić dawnych monet – powinni to robić tylko specjaliści. Opracowaniami obwodowego muzeum krajoznawczego na temat kamiennych krzyży w miejscu pochówku uczestników bitwy pod Beresteczkiem z 1651 r. podzielił się dyrektor placówki Ołeksandr Bułyha, w szczególności o kamiennych krzyżach na cmentarzach przy cerkwiach św. Michała i św. Jerzego. „Krzyże jako amulety w sztuce sakralnej” to temat badań naukowych Raisy Tyszkewycz, która opowiedziała, że krzyże stawiano jako amulety rodziny przed nieszczęściem. Mieszkańcom Saren znane są krzyże-krucyfiksy rodziny Kulczyckich ze wsi Selyszcze, które są eksponowane w muzeum, gdzie znajdują się również inne eksponaty opowiadające o ludowych zwyczajach i wierzeniach. Kierownik Instytutu Badań Wołynia oddziału Rówieńskiego Muzeum Krajoznawczego Ihor Marczuk zapoznał z badaniem „Pochówki bojowników o wolność Ukrainy XX wieku”. Mowa była w szczególności o tym, że w latach władzy radzieckiej zniszczono wiele pochówków żołnierzy UPA. Ich rejestrację i identyfikację prowadzi Rówieńskie Muzeum Krajoznawcze. W 1947 roku reżim bolszewicki rozpowszechnił tajną instrukcję, która zakazywała chowania powstańców na cmentarzach. Dlatego dziś niełatwo jest określić miejsca ich pochówków. Powstańców, których krewni w nocy chowali na cmentarzu, wykopywano i nikt nie wiedział, gdzie są ich groby. Ciekawa była opowieść „Krzyże przydrożne” Mykoły Fedoryszyna, dyrektora rezerwatu historyczno-architektonicznego „Peresopnycia”. Opowiedział on, że za systemu bolszewickiego krzyże na rozstajach dróg ścinano, ale ludzie je ponownie stawiali, gdyż są to amulety wsi. Wiadomo, że na rozstajach dróg koncentruje się negatywna energia, dlatego stawiano tam krzyże w celu zdjęcia negatywu. I obecnie można zobaczyć, jak kobiety przywiązują do krzyża wstążki lub chustkę, aby pozbyć się jakiejś choroby. Iwan Wetrow zwrócił uwagę na znaczenie badań naukowych nad zachowaniem zabytków dziedzictwa historycznego i kulturowego. A ja chciałabym przy okazji zauważyć, że odczuwam ból i winę za to, że w jednej ze wsi Polesia świątynię, która ma ponad 500 lat, obito boazerią, skazując w ten sposób zabytek historyczny na zniszczenie. Choć nawet za czasów totalitarnego reżimu bolszewickiego parafianie nie pozwolili jej zniszczyć. Bardzo chciałabym, aby młodzież włączała się do pracy nad badaniem i ochroną zabytków. Wielką pracę stale wykonuje szef obwodowej „Proświty” Iwan Wetrow, pochodzący z rejonu sarneńskiego. Mądry, doświadczony kierownik, zdolny organizator, jest znany na terenie obwodu. Na jakimkolwiek stanowisku by nie pracował, wkłada w pracę cały talent, wiedzę, cząstkę serca. Wśród gości konferencji był również znany pisarz, członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy Jewhen Szmorhun. Z Iwanem Wetrowem współpracują od wielu lat. Są organizatorami corocznego tradycyjnego konkursu „Perła wielocenna”. Iwan Wetrow podczas wydarzenia wręczył dyplomy i podziękowania najlepszym działaczom „Proświty” w rejonie. Wśród nagrodzonych są mer miasta Switłana Usyk, kierowniczka muzeum Raisa Tyszkewycz, p.o. redaktora naczelnego „Sarnenskich Nowyn” Switłana Laszko, pracownicy oświaty, kultury. Wspaniały był program kulturalny. Zespół wokalny „Namysto”, wzorowy zespół amatorski „Żurawka”, ludowy amatorski zespół folklorystyczny pod kierownictwem Wiktora Torczyka, prowadząca Tetiana Naływajko, soliści Lubow Soroka, Wałerija Zabołotna, Jana Kuryszko oraz Ludmyła Mirko i inni pokazali swoją sztukę. Switłana Usyk w imieniu administracji rejonowej, rad rejonowej i miejskiej podziękowała Iwanowi Wetrowowi, pracownikom naukowym, wszystkim działaczom „Proświty”. Przewodniczący Wszechukraińskiego Zjednoczenia „Swoboda” Ołeh Tiahnybok podkreślił, że dziś Ukraińcy muszą wziąć pod uwagę błędy przeszłości, które prowadziły do utraty państwowości, aby uniknąć ich powtórzenia obecnie. „Nasze państwo stanęło przed groźnymi wyzwaniami, które kształtowały się przez wieki, i tylko razem Ukraińcy będą w stanie godnie na nie odpowiedzieć i zbudować silne państwo w sercu Europy, kończąc naturalny proces ukraińskiego państwowotwórstwa” – zaznaczył lider nacjonalistów. Uczestnicy akcji rozwinęli flagi państwowe oraz czerwono-czarne, a także banery z wizerunkami wielkich Ukraińców, którzy dokładali starań do budowy niepodległego sobornego państwa ukraińskiego. „Ukraina w ciągu swojej historii demonstrowała dążenie do stworzenia własnego państwa. Historycznie tak się złożyło, że rozrywali nas okupanci i dziś ta wojna trwa, obecnie mamy utracone, okupowane terytoria, a zadaniem naszego pokolenia jest ich odzyskanie. Ten dzień to nie tylko dzień zjednoczenia Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej i Ukraińskiej Republiki Ludowej, on symbolizuje jedność narodu ukraińskiego!” – oświadczył lider WZ „Swoboda” Ołeh Tiahnybok. Służba prasowa Kijowskiej Organizacji Miejskiej WZ „Swoboda”. Niedawno działacze „Proświty” z Rówieńszczyzny odwiedzili Sarneńskie Muzeum Historyczno-Etnograficzne. Z niekłamaną ciekawością oglądali ekskluzywne eksponaty regionu Polesia, fotografowali, przejmowali doświadczenie, którym hojnie dzieliła się Raisa Tyszkewycz, kierowniczka tego duchowego, historycznego i kulturowego ośrodka. A zebraliśmy się na rozszerzone posiedzenie prezydium Rówieńskiej Obwodowej Organizacji „Proświty”, poświęcone 148. rocznicy jej powstania, które odbyło się w Miejskim Domu Kultury „Zaliznycznyk” w formie konferencji naukowo-praktycznej „Problemy badania i zachowania zabytków sztuki memorialnej”. W przeddzień Dnia Jedności, 19 stycznia, w Ługańskiej Obwodowej Bibliotece imienia O. M. Gorkiego zebrali się starobielscy studenci na wykład „Jedność Ukrainy: droga do Europy”, który prowadził kandydat nauk historycznych, wykładowca Ługańskiego Uniwersytetu Narodowego Mychajło Mychajłowycz Czumak. Wykład obejmował szerokie pole problematycznych zagadnień. W szczególności omówiono istotę pojęcia „jedność” oraz jej historyczne znaczenie dla obecnego pokolenia. Dyskusja dotyczyła osobistego stosunku studentów do wydarzeń ówczesnych i obecnych. Młodzież mówiła o konieczności aktywniejszego przeprowadzania podobnych wydarzeń edukacyjnych, aby obiektywniej oceniać wydarzenia historyczne. Do wykładu dołączyła działaczka społeczna, dziennikarka Daria Prokaza. Główny cel 22 stycznia 2017 roku WS „Swoboda” wspólnie z WGO „Sokił” oraz innymi organizacjami nacjonalistycznymi przeprowadziły akcję z okazji Dnia Jedności Ukrainy. W wydarzeniu, które odbywało się na Moście Metra, wzięło udział około 500 aktywistów, którzy połączyli żywym łańcuchem prawy i lewy brzeg Dniepru. Na akcji był obecny lider WS „Swoboda” Ołeh Tiahnybok.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn