Strona · s. 13strona oryginału ↗
Czego i kto to wszystko robił?
Слово Просвіти, №04 за 2017 рік
Ja, jako artysta i zwykły człowiek, wiele widziałem i przeżyłem w mojym państwie. Przez swoje 86 lat — dużo się napatrzyłem… Dlatego zwracam się do młodego pokolenia — uczcie się historii, aby znać prawdę o naszych wielkich przodkach, aby przywrócić utraconą chwałę wielkiej cywilizacji naszego ukraińskiego etnosu! Bo jeszcze nie było na świecie ani Europy, ani Moskwy — jak tu stały białuteńkie chatki i chrabąszcze brzęczały nad wiśniami. Budujmy nasze Państwo!
Mykola MUDRYJ, artysta ludowy Ukrainy, członek NSCHU
Dziś ludzie chcą wiedzieć, co wtedy naprawdę działo się w 1933 roku? Dlatego wypytują dziadków i babcie, bo prawdę ukrywano, trzymano ją w wielkiej tajemnicy! A dlaczego? Więc ludzie chcą wiedzieć, za co radzieccy komunarzy niszczyli Ukraińców jako naród, jako etnos, który przez wiele wieków był nosicielem wysokiej kultury. Europejscy królowie pragnęli mieć nasze dziewczyny za żony. Sam papież prosił Jarosława Mądrego, by wydał Annę za francuskiego króla. Ona na dokumentach podpisywała się cyrylicą, podczas gdy król Henryk jedynie stawiał krzyżyk. W Europie nie było jeszcze jednej demokratycznej myśli. Niektóre europejskie państwa miały kolonie, z tego skorzystali moskiewscy łotrzykowie. Wszystko niszczyli wojnami i hołodomorami, fałszywymi ideami „starszego brata”! Ten „brat” i dziś szarpie Ukrainę, a Europa tylko się przygląda — kto kogo?
W listopadzie 1933 roku miałem cztery lata. Urodziłem się we wsi Piszczane pod samym Krzemieńczukiem w obwodzie połtawskim. Oczywiście moje wspomnienia z dzieciństwa są wybiórcze, ale miejscami bardzo dobrze pamiętam, co widziałem i słyszałem, wszystkie szczegóły, nawet pogodę tego ranka i dnia. Zazwyczaj, kiedy mama zostawiała mnie samego w domu, siedziałem na ławie przy oknie i mówiłem do siebie: „Mama przyniesie chleba, mama przyniesie chleba”. Bo ona chodziła do „Torgsinu” i oddawała złote pięciorublówki i dziesięciorublówki za chleb. Ale tym razem wszystko się zmieniło. Wtem wpada mama i mówi: „No już, szybko ubieraj się, zakładaj butki, czapkę i palto, jedziemy teraz do tatusia!” Mój tata był oficerem wojskowym, wtedy służył w rosyjskim mieście Iwanowo (tak zwanym „mieście tkaczy”). Przez cały rok prosił przełożonych o przepustkę dla mamy i dla mnie. I oto się zbieramy: mama chwyta jakąś torbę i wpycha tam ubrania, ale jest ona mała, więc mama zdejmuje z poduszek dwie poszewki i wpycha tam jeszcze ubrania. Pierze fruwa po chacie jak śnieg. Mama owija mi na plecach pod pachami dużą wełnianą chustkę i wiąże z tyłu. Potem bierze na ramię dwa tobołki, chwyta mnie za rękę i mówi: „Nie gap się, szybko idziemy na pociąg!” Zeszliśmy z góry i już widać dworzec, a przy nim tysiące ludzi. Dworzec z dwóch stron obstawiony wojskiem, do pociągów nikogo nie wpuszczają. Ludzie zbili się w gromadę, starzy i dzieci. Jedni stoją, inni leżą na tobołkach. Mama z karteczką podeszła do budki, stamtąd wyszedł oficer i poprowadził nas do straży, która stała w długich szynelach korytarzem z karabinami. Kiedy przyglądałem się tłumowi, zobaczyłem, jak na wóz grabarzy rzucano za nogi i ręce zmarłych ludzi. Mama znowu szarpnęła mnie za rękę, żebym szybko szedł za nią. Wojskowy doprowadził nas do wagonu, pokazał przepustkę — i weszliśmy do wagonu. Przy każdym wagonie stało wojsko. Jechaliśmy kilka dni, pociąg często się zatrzymywał i odbywała się wojskowa kontrola dokumentów. I oto już Moskwa. Na Dworcu Kijowskim mama kogoś poprosiła, żeby popilnował naszych rzeczy, a my poszliśmy po chleb do sklepu. Przed sklepem mama wzięła mnie na ręce i weszliśmy do środka. I wtedy po raz pierwszy zobaczyłem: na półkach leżał chleb i bułeczki-sajki, i z radości zawołałem: „Mamo, zostańmy tu, nie trzeba nigdzie jechać, widzisz, ile tu chleba!!!” Ludzie, którzy byli wtedy w sklepie, jakieś sześć kobiet, usłyszeli moją ukraińską mowę i zaczęli pytać mamę: — Co, na Ukrainie nie ma chleba? Przecież to chleb z Ukrainy? Mama jakoś się speszyła i cichutko powiedziała: — U nas głód, ludzie mrą jak muchy, nie nadążają chować. — Tak nie może być! To prowokacja! I tu po kilku minutach wchodzi kobieta-milicjantka. — To wy, obywatelko, tu wywołujecie panikę? Jeśli nie przestaniecie, aresztuję was! Mama przeżegnała się, że mówi prawdę. I wtedy nadchodzi nasza kolej, sprzedawca daje jeden bochenek, a mama mówi: — A na dziecko? Milicjantka: — Dajcie jej na dziecko i odchodźcie natychmiast, bo aresztuję! My, gnani wiatrem i ludźmi, poszliśmy… Dlatego i dziś jeszcze Moskale nie wierzą, że komisarze zabierali cały chleb co do okruszka, sprzedawali za granicę, a w porcie zboże pleśniało i gniło w stertach. Ta drapieżna niedowiarkowatość siedzi niemal w każdym Moskalu i choćbyś mu czoło przebił, on i tak powtarza swoje, bo innego nie słyszy i znać go nie chce.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
