Strona · s. 2strona oryginału ↗
Ukraińska rewolucja trwa
Слово Просвіти, №04 за 2017 рік
Nadia KYRIAN. Wieczór rozpoczęła zasłużona artystka Ukrainy Tetiana Nehrij, która przypomniała, że 22 stycznia świętujemy Dzień Jedności Ukrainy, datę bardzo ważną, ponieważ dla obrony interesów narodowych Ukrainy niezwykle istotna była integralność terytorialna. Dzień ten na Ukrainie zaczęto oficjalnie obchodzić 22 stycznia 1999 roku, biorąc pod uwagę wielkie polityczne i historyczne znaczenie Aktu Zjednoczenia Ukraińskiej Republiki Ludowej i Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, ogłoszonego 22 stycznia 1919 roku, dla utworzenia jednolitego, sobornego państwa ukraińskiego. A rok wcześniej, 22 stycznia 1918 roku, właśnie w tej sali miało miejsce jeszcze jedno bardzo ważne wydarzenie — Centralna Rada przyjęła IV Uniwersał, którym ogłoszono pełną niepodległość URL. Przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki Pawło Mowczan w swoim wystąpieniu zauważył, że obecnie nasze możliwości informacyjne są skrajnie ograniczone. Nie sposób poprzez kanały informacyjne nawet ogłosić, że zaczynamy obchodzić bardzo ważną datę — 100-lecie ukraińskiej rewolucji, tego ważnego czynu, który wydawał się niemożliwy po wiekach niszczenia ukraińskiego ducha. „25 lat temu można było przyjść do przewodniczącego Państwowego Komitetu Telewizji i Radia M. Ochmakewycza i powiedzieć: „Dajcie nam czas antenowy, aby poinformować, jak będziemy obchodzić Dzień Jedności Ukrainy”. I dawano nam czas antenowy. Dzisiaj nie wiem nawet, do kogo się zwrócić. Kanał narodowy jest złamany: tam jest „Jedinaja strana”. Kolosalna niszczycielska siła siedzi wewnątrz Ukrainy. Dzisiaj tradycyjnie zebraliśmy się w tej sali jako segmenty społeczne, partie polityczne o kierunku demokratycznym, które faktycznie dopiero nabierają siły, aby przypomnieć o tym wydarzeniu, o wyjątkowości naszego narodu, poświadczonej najwyższymi osiągnięciami naszej kultury. Dawna kultura ukraińska, w szczególności cykl obrzędowy — nasze kolędy, szczedriwki, ukształtowane są według zasad, którymi żył nasz naród jeszcze przed przyjęciem chrześcijaństwa. Musimy obronić swoją tożsamość, widzieć swoją perspektywę, swoją prawdę. Ukraińska rewolucja trwa, obecnie jesteśmy w procesie walki, z której musimy wyjść zwycięsko. Tak, 22 stycznia 1918 roku IV Uniwersałem Ukraińskiej Centralnej Rady, który ogłosił niepodległość Ukraińskiej Republiki Ludowej, zwycięsko zakończył się prawie 300-letni okres walki Ukraińców o wyzwolenie z moskiewsko-imperialnej niewoli kolonialnej. Po raz drugi, po tym jak 22 stycznia 1990 roku miliony Ukraińców utworzyły żywy łańcuch jedności między Kijowem a Lwowem, rozpoczął się gwałtowny proces wyzwalania Ukrainy od prawie siedemdziesięcioletniej okupacji już przez reżim moskiewsko-bolszewicki, który zakończył się przywróceniem Niepodległości Ukrainy Aktem z 24 sierpnia 1991 roku, potwierdzonym ogólnoukraińskim referendum 1 grudnia 1991 roku. Także dwukrotnie w ciągu tego stulecia Ukraińcy demonstrowali fantastyczne przykłady jedności i solidarności. Po raz pierwszy 22 stycznia 1919 roku na placu Sofijskim w Kijowie ogłoszono Akt Zjednoczenia URL i ZURL, które powstały po ogłoszeniu Niepodległości na terytoriach zamieszkanych przez Ukraińców, którzy przez wieki wchodzili w skład różnych byłych imperiów: Rosyjskiego i Austro-Węgierskiego.
To, że tutaj, w Ukrainie, budowany jest „ruski mir”, nas upokarza. Jest on budowany kulturowo, mentalnie, poprzez Ministerstwo Oświaty, Ministerstwo Informacji. Dlatego ten punkt zwrotny ukraińskiej rewolucji jest bardzo ważny. Zebraliśmy się tutaj, aby powiedzieć: „My jesteśmy, Ukraina była, jest i będzie!”. Przewodniczący partii „Patriot” Mykoła Hołomsza podkreślił, że „dzisiaj obchodzimy bardzo ważne święto, które jest skropione krwią najlepszych synów i córek Ukrainy w różnych czasach na przestrzeni wieków. Poświęcili oni to, co najdroższe — swoje życie. Oto co zapisano w historii o Soborności naszego państwa: „Od dzisiaj jednoczą się rozdzielone przez wieki części jednej Ukrainy: Zachodnioukraińska Republika Ludowa — to Galicja, Bukowina, Ruś Węgierska i wielka Naddnieprzańska Ukraina. Spełniły się wiekowe marzenia, którymi żyli, za które umierali najlepsi synowie Ukrainy. Od dzisiaj istnieje jedna niepodległa Ukraińska Republika Ludowa”. Te słowa Uniwersału uroczyście brzmiały u nas na placu Sofijskim w Kijowie 22 stycznia 1919 roku. Po raz pierwszy od długiego czasu Ukraińcy znów otrzymali możliwość stworzenia swojego państwa, o którym marzyli wiekami. Tego dnia wydawało się, że odtąd i na wieki Ukraińcy zapanują w pokoju i zgodzie na swojej ziemi. Lecz nie tak myśleli nasi imperialni wrogowie i już wkrótce naszą Ukrainę zaczęto szarpać ze wszystkich stron. Państwo ukraińskie wtedy nie zaistniało. Jeszcze na dziesięciolecia trafiło teraz już pod rosyjską sowiecką okupację. Ale idea soborności nabrała w świadomości ówczesnych i następnych pokoleń Ukraińców wielkich zarysów państwowości, stała się czynnikiem jednoczącym w walce o niepodległość Ukrainy. To wydarzenie przez dziesięciolecia inspirowało ukraińskich patriotów do walki przeciwko ciemiężycielom, o przyszłą soborną, niepodległą, wolną Ukrainę. Legendarną sprawę uczestników zmagań wyzwoleńczych kontynuowała Niebiańska Sotnia Majdanu, Rewolucja Godności i kontynuują patrioci, którzy bronią swojej ziemi i całego cywilizowanego świata przed rosyjskimi okupantami. Kiedy nad Ukrainą zawisło zagrożenie totalitarnej okupacji siłami odwiecznego wroga, dziesiątki tysięcy patriotów wystąpiły do tej walki. Ochotnicy, nawet nie mając niezbędnej broni, wyposażenia, stanęli w obronie Ojczyzny. Dali oni możliwość Siłom Zbrojnym szybko się odrodzić i teraz we wspólnym szyku stoją w obronie cywilizacji przed neobarbaryzmem. Gotowi ceną własnego życia bronić wolności i niepodległości Ukrainy. Dzisiaj, wspominając wydarzenia stycznia 1919 roku, możemy zaświadczyć, że ofiary w imię niepodległej Ukrainy nie były daremne. Ukraińcy wywalczyli prawo do budowania własnej soborności i tego prawa już nie oddadzą. Taką odezwę napisali dzisiaj patrioci. My niepodległą soborną Ukrainę stworzyliśmy, ale tylko zewnętrznie. Ukraińcom trzeba na nowo rozpoczynać budowanie swojego kraju. To, co dostało się nam z czasów radzieckiej przestrzeni i istnieje do dziś, nie zasługuje na dobre słowo. To bezduszna maszyna, która gnębi człowieka, która nie tworzy środowiska życia. Jestem przekonany, że my wspólnie z organizacją społeczną „Ukraińska alternatywa”, partią „Patriot”, wszystkimi siłami demokratycznymi zdołamy rozpocząć budowę nowego, niepodległego, suwerennego, prawdziwie demokratycznego sobornego państwa”. Akademik APNU Heorhij Filipczuk zaproponował odwołać się do dorobku swojego rodu, narodu, do swojej pamięci narodowej, do swojej wiary. Przypomniał treść ważnej pracy Mychajła Hruszewskiego „Kim są Ukraińcy i czego oni chcą”, która została napisana równo 100 lat temu. Mowa tam o tym, że „nie ma dla nas, Ukraińców, bardziej znaczącej wartości, którą musimy bronić, ochraniać, wzmacniać i rozwijać, niż ukraińska państwowość”. A jeszcze Mychajło Serhijowycz pisał, że musimy to państwo podeprzeć ukraińskim narodem politycznym. Uważał, że polityczne ukraiństwo — to ci, którzy z urodzenia są Ukraińcami, którzy mówią w języku ukraińskim, którzy bronią Ukrainy, którzy pracują na jej chwałę. „Ale są i ci Ukraińcy, którzy nie mają ukraińskiej wiary, którzy i rodu nie są ukraińskiego, ale wiarą i prawdą służą ukraińskiej sprawie. I ci szczerzy obywatele są większymi Ukraińcami niż ci, którzy stoją z boku ukraińskiej sprawy” — uważał Hruszewski. Takich przykładów jest niemało: Pyłyp Orłyk, wielki Czech, który napisał unikalną na światowym poziomie Konstytucję; Petro Mohyła, mołdawski bojar, który tworzył ukraińską wiarę prawosławną; Polacy Wiaczesław Łypynski i Wołodymyr Antonowycz; Szwedka Sofija Rusowa, która stworzyła unikalną ukraińską pedagogikę narodową i oświatę; krymski Tatar Ahatanheł Krymski, wybitny językoznawca, tłumacz, który znał 64 języki i wiarą oraz prawdą służył Ukrainie. Hruszewski chciał widzieć właśnie takich ludzi, którzy myślami i działaniami będą służyć Ukrainie, swojemu narodowi. Mówił, że duchowa i polityczna jedność ukraińskiego narodu — to jej pełna jedność. Obecnie ukraińska młodzież i ukraińska inteligencja powinny, broniąc Ukrainy i prowadząc walkę o ukraińską tożsamość, postawić pytanie przed przywódcami najwyższej ukraińskiej władzy o stworzenie choć teraz, w XXI wieku, wydania 15-tomowej fundamentalnej. Z okazji Dnia Soborności Ukrainy Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki w Kijowskim Domu Nauczyciela przeprowadziło wieczór literacko-artystyczny. Rozważaniami o znaczeniu tej daty dla narodu ukraińskiego, zbliżającego się 100-lecia ukraińskich zmagań wyzwoleńczych, podzielili się przewodniczący „Proświty”, pisarz, laureat Nagrody Szewczenkowskiej Pawło Mowczan, zasłużony prawnik Ukrainy, lider partii politycznej „Patriot” Mykoła Hołomsza, akademik APNU Heorhij Filipczuk.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
