Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

KONSOLIDUJEMY SIŁY PAŃSTWOWOTWÓRCZE

Слово Просвіти, №05 за 2011 рік

Kiedy udaje mi się odwiedzić działaczy Proświty na Iwano-Frankowszczyźnie, szczerze im zazdroszczę. Pracują bowiem w warunkach wsparcia i zrozumienia ze strony swojej społeczności, a ich inicjatywy są zgodne z dążeniami ludzi, co nie zdarza się w każdym regionie. O tym, co zostało zrobione przez działaczy Proświty w ostatnim czasie oraz o planach na przyszłość rozmawiamy z przewodniczącym obwodowego zjednoczenia „Proświty” Stepanem WOŁKOWECKIM. Nadia KYRIAN Zdjęcie autora — Stepanie Wasylowyczu, jak ocenia Pan rolę „Proświty” w dzisiejszych czasach? — „Proświta” to najstarsza organizacja społeczna, która ma za sobą prawie półtora wieku aktywnej działalności państwowotwórczej, która wychowała wiele pokoleń ukraińskich patriotów i obudziła ukraiński naród do życia państwowego. Miniony rok, w moim przekonaniu, po raz kolejny potwierdził, że potrzeba takiej organizacji szczególnie rośnie, ponieważ partie polityczne, których mamy ponad półtorej setki, bardziej dzielą ludzi, niż ich jednoczą. Dzisiaj nie ma żadnej partii politycznej, która byłaby centrum konsolidacji sił państwowotwórczych na Ukrainie. W tym sensie „Proświta” zajmuje szczególne miejsce wśród organizacji społecznych. Dowiodła tego działalność naszej obwodowej „Proświty”, która stała się centrum jednoczenia sił patriotycznych w obwodzie. Na bazie „Proświty” utworzono obwodową organizację Komitetu Obrony Ukrainy, do której wchodzą główne opozycyjne siły polityczne obwodu. Mam zaszczyt wraz z moim towarzyszem broni, deputowanym pierwszej kadencji Dmytrem Zacharukiem, kierować tą organizacją. „Proświta” stała się miejscem, gdzie zbierają się różne siły polityczne, którym tak trudno dojść do wspólnej platformy. W tym tkwi główny problem naszego społeczeństwa. Dotyczy to nie tylko obwodu iwanofrankowskiego, ale całej Ukrainy. Potrzeba aktywizacji działalności „Proświty” szczególnie rośnie w obecnych warunkach, kiedy prześladowane jest wszystko, co ukraińskie, i kiedy zagrożony jest sam fakt istnienia państwa ukraińskiego, które staje się coraz bardziej zrusyfikowane. — Co ciekawego przyniósł działaczom Proświty miniony rok? — W ubiegłym roku, oprócz aspektu politycznego, dużo pracowaliśmy nad realizacją koncepcji odrodzenia „Proświty”, którą opracowaliśmy jeszcze w 2004 roku. Koncepcja ta polega na przywróceniu dawnej historycznej tradycji galicyjskiej: aby w każdej miejscowości istniała silna komórka Proświty, która jednoczyłaby najbardziej aktywne, świadome narodowo jądro, do którego należałby wiejski ksiądz, dyrektor szkoły, kierownik domu kultury, sołtys oraz najbardziej świadomi obywatele, gospodarze. Tak było kiedyś. Gdyby wszędzie były takie silne komórki, mielibyśmy inny obraz polityczny w skali całej Ukrainy. Mielibyśmy pierwowzór społeczeństwa obywatelskiego, które jest podstawą cywilizowanego rozwoju każdego państwa. Społeczeństwo obywatelskie definiuje się nie tyle obecnością partii politycznych, zwłaszcza w tak dużej liczbie, co wzmocnieniem roli organizacji społecznych, wśród których wyróżniłbym „Proświtę” z jej chwalebnymi tradycjami historycznymi. Dlatego zadanie odrodzenia „Proświt” w każdej wsi i w każdym zespole miejskim stało i będzie stać przed nami. Póki co jesteśmy dalecy od pełnego rozwiązania tego zadania, ale pewne sukcesy są, w wielu wsiach komórki zostały odrodzone. Wykorzystujemy zarówno pewien poziom finansowania z budżetu obwodowego, jak i możliwości pięknego budynku Domu Ludowego. Daleko nie każda obwodowa „Proświta” posiada taki budynek. Oprócz tego wydajemy naszą gazetę „Hałyćka Proświta”. Do naszej dyspozycji jest też autobus, chociaż nie zawsze wystarcza środków na jego pełne wykorzystanie. Pracę zbudowaliśmy na zasadzie sekcyjnej. Mamy sekcje krajoznawcze, których członkowie badają historię regionu. Bardzo owocnie pracuje znany krajoznawca Petro Arsenycz. Istnieje kierunek ochrony zdrowia. W tej dziedzinie pracują znani naukowcy, lekarze. Wśród nich profesor Iwanofrankowskiego Narodowego Uniwersytetu Medycznego Stepan Henyk, zasłużony lekarz Ukrainy Jewhen Romanyszyn i wielu innych. Niedawno utworzyliśmy nową sekcję — ekologiczną. Problemy ekologiczne, zarówno w skali całej Ukrainy, jak i w obwodzie, są bardzo ważne. Jeszcze jednym z nowych kierunków pracy jest sekcja „Nowa ukraińska rodzina”. Tutaj mają wiele do powiedzenia nasi znani działacze społeczni, na przykład Dmytro Zacharuk, autor fundamentalnej pracy na temat koncepcji nowej ukraińskiej rodziny jako podstawy przyszłego społeczeństwa ukraińskiego. Profesor Stepan Henyk jest również autorem wielu poważnych książek na ten temat. — Czy angażujecie do pracy młodzież? — Praca z młodzieżą jest na jednym z czołowych miejsc. „Proświta” to najstarsza i bardzo szanowana, przynajmniej w naszym regionie, organizacja społeczna. Ale jej tradycje trzeba nie tylko odnowić, ale i przekazać młodym. Dlatego obraliśmy kurs na aktywną pracę z młodzieżą, przede wszystkim studencką. Wybraliśmy nowe kierownictwo „Młodej Proświty”, stworzyliśmy stronę internetową, gdzie informujemy o wszystkim, co nowe i ważne, co dzieje się w „Proświcie” i społeczeństwie, w szczególności Stepan Wołkowecki (w centrum) wraz z działaczami Proświty podajemy także wiadomości polityczne. Młodzież obecnie szeroko korzysta z Internetu. Myślę, że z Internetu powinna aktywnie korzystać każda organizacja obwodowa. U młodych zawsze znajdzie się potencjał, kreatywność, nowe pomysły, będą oni mogli zrealizować swoje zamiary w nurcie proświtańskim, jeśli zaproponować im drogę i proświtańskie formy pracy. Na to liczymy. — Co, Pana zdaniem, może zrobić „Proświta” dla zjednoczenia różnych regionów Ukrainy? — Planujemy kontynuować współpracę z organizacjami proświtańskimi obwodów donieckiego i ługańskiego. Niedawno pomagaliśmy zorganizować wypoczynek dzieci z obwodu donieckiego z inicjatywy pani Marii Olijnyk, przewodniczącej donieckiej „Proświty”. Było bardzo miło i radośnie widzieć i słyszeć, jak donieckie dzieci razem z naszymi kolędują, szczodrują. Oczywiście, tylko takimi działaniami tego problemu się nie rozwiąże, ale to również jest ważne. Ideologia państwowa, właściwa każdemu państwu (mogę to fachowo ocenić jako były ambasador w kilku krajach), u nas jest nieobecna, jej nie było i, niestety, nie ma. Tutaj „Proświta” wypełnia ogromną próżnię i robi wszystko, co możliwe, aby taka praca ideologiczna była wykonywana, na ile możemy. To samo dotyczy programu „Wschód—Zachód” na rzecz zbliżenia ukraińskich regionów. Tym, że z powodów historycznych regiony się różnią, bardzo często spekulują politycy, siły antyukraińskie. Chciałbym przypomnieć, że jeszcze w latach 1996—1997 Rada „Proświty” naszego obwodu przyjęła decyzję o celowości ogólnopaństwowego programu zbliżenia ukraińskich regionów. Uzasadniliśmy i pokazaliśmy, jak można to zrobić we wszystkich kierunkach życia państwowego, społecznego, publicznego: w dziedzinach kultury, nauki, gospodarki, ochrony zdrowia, medycyny, współpracy z wyższymi uczelniami itp. Czyż nie ma wspólnych problemów na Wschodzie i Zachodzie? Biorąc pod uwagę ważność tego problemu, państwo powinno było wykorzystać możliwość tworzenia wspólnych przedsiębiorstw ze struktur biznesowych Wschodu i Zachodu, nadawać preferencje takiemu ruchowi. Trzeba było to robić, zaczynając od ogłoszenia niepodległości. Gdyby była wola państwowa, my, bez wątpienia, nie mielibyśmy tego problemu, który jest tak ostry, że zagraża integralności i niepodległości państwowej Ukrainy. W pewnym stopniu my, działacze Proświty, staramy się temu zaradzić, ale, oczywiście, bez polityki państwowej, bez woli naszych mężów stanu rozwiązać problemu całkowicie się nie da. — Byliśmy obecni na otwartej wspólnej sesji rad obwodowej i rejonowych Iwano-Frankowszczyzny, które wyraziły protest przeciwko nielegalnym decyzjom sądów Ukrainy. Proszę skomentować to wydarzenie. — Odnośnie zagrożeń i wyzwań, które stoją przed naszym społeczeństwem. Obecnie do władzy doszli ludzie mało wykształceni, nieukraińskiej kultury, ludzie, którzy oprócz swoich osobistych interesów, wydaje się, na niczym się nie znają i niczym innym się nie interesują, którzy obiecują jedno, a robią zupełnie co innego. Weźmy, dla przykładu, reformy. Ukraińskiemu państwu są one naprawdę potrzebne. Ale na czym one polegają? Oto już prawie rok, jak mamy nową władzę, a reform nie widać w żadnej dziedzinie. Robione są pewne kroki, na przykład w administracji państwowej. Ale przecież redukcja aparatu państwowego — to jeszcze nie reforma. Jako urzędnik państwowy pierwszej rangi, mogę powiedzieć, że reforma polega na czymś innym. Główny akcent powinien być postawiony na zapewnienie funkcjonalne, a dopiero potem mówić o kadrach. Wiele pytań jest także do reformy podatkowej, i do emerytalnej, którą planują, itp. Ale najbardziej, co martwi mnie osobiście i wszystkich ludzi, którym bliska jest idea ukraińska, — to antyukraińska istota działalności obecnego rządu Janukowycza—Azarowa—Tabacznyka. Tak go nazywamy, dlatego że właśnie w postaci Tabacznyka najjaskrawiej skupione jest wszystko to, co robi się obecnie przeciwko Ukrainie. Dlatego całkowicie logiczne jest, że rady obwodowe lwowska, iwano-frankowska i tarnopolska występują przeciwko antyukraińskim decyzjom. I my z moim towarzyszem broni Dmytrem Zacharukiem jako radni obwodowi braliśmy udział w takim działaniu. My protestujemy. Żeby nikt nie myślał, że Ukraina po ogłoszeniu niepodległości tak łatwo może oddać te pozycje, które w ciężkiej walce zostały zdobyte nie tylko przez nas, ale i przez poprzednie pokolenia. Jeśli wspomnieć naszą historię, to miliony ludzi stawiały sobie za cel wzmocnić lub odnowić państwo ukraińskie. I po tym, kiedy zrobiliśmy pewne kroki w tym kierunku, teraz chodzi faktycznie o zniweczenie naszych osiągnięć. Wiadomo przecież, że oprócz idei narodowej, innej podstawy do budowy silnego, udanego i perspektywicznego państwa na świecie nie istnieje. Nie ma na świecie żadnego państwa, które byłoby zbudowane na czymś innym i było udane. Fakty świadczą, że obecna władza obrała kurs na budowę jeszcze jednego państwa rosyjskiego, które nazywa się Ukrainą. Zgodnie z prawem międzynarodowym, każdy naród ma prawo do swojego państwa, do samostanowienia. Jeśli mówić o narodzie rosyjskim, to on się samostanowił, ma największe terytorium spośród wszystkich państw świata. Ale poruszana jest kwestia o to, żeby było jeszcze jedno państwo rosyjskie. A gdzież jest tytularny naród ukraiński, gdzież jest nasza historia, a gdzie, wreszcie, nasze prawo do tego, żebyśmy w ramach swojego państwa rozwijali społeczeństwo i zapewniali przyszłość naszych dzieci, następnych pokoleń? Oczywiste jest, że tego prawa próbują nas pozbawić, i dlatego my protestujemy i będziemy protestować, jeśli nasze prawa będą naruszane. Jestem przekonany, że za nami dzisiaj jest większość w naszych obwodach, jutro będzie większość w innych obwodach, i najpierw na Wschodzie, kiedy wschodni Ukraińcy zobaczą absurdalność tego, co się dzieje, i niezgodność z dokonanymi czynami tych obietnic, które dawał obecny reżim i siły polityczne. Nawiasem mówiąc, ta przewaga, moim zdaniem, jest nieprzekonująca, dlatego że na obecnego prezydenta zagłosowała tylko około jedna trzecia wyborców. I tylko dzięki rozbiciu demokratycznych i świadomych sił patriotycznych mamy obecną sytuację. Dlatego pierwszy wniosek, który warto wyciągnąć z tej lekcji politycznej: musimy być zorganizowani. Jeśli rozeznać się w obecnej i dawnej naszej historii, staje się zrozumiałe: przegrywaliśmy nie dlatego, że byliśmy słabsi, a dlatego, że byliśmy niezorganizowani. Zadanie „Proświty”, oczywiście, polega na tym, żeby oświecać, pokazywać ludziom tę perspektywę i drogi, którymi powinniśmy poruszać się naprzód jako świadomi ludzie, jako zorganizowany naród.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn