Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

Małaniuk — Szewczenko XX wieku?

Слово Просвіти, №07 за 2014 рік

Taka myśl wybrzmiała w wystąpieniach tegorocznych laureatów obwodowej nagrody imienia Jewhena Małaniuka, której wręczenie odbyło się w Kirowohradzie. Wręcza się ją w dniu urodzin poety, którego na dziesięciolecia odłączono od rodzinnej ziemi, własnego narodu, który na obczyźnie tworzył swoją kontrowersyjną, pełną wymagającej miłości do Ukrainy poezję oraz artykuły filozoficzno-publicystyczne. Switłana OREŁ, Kirowohrad — Małaniuka i Szewczenkę porównywać niekulturalnie — twierdził w swojej mowie laureat w nominacji „Poezja” (za zbiór przekładów „Jednym snem, jednym bólem…”) Ołeksandr Archangielski, — to różne style, różne epoki, różne postrzeganie rzeczywistości. Opowiadając o swojej pracy nad przekładami wierszy Małaniuka na język rosyjski, tegoroczny laureat, rosyjskojęzyczny poeta, nie mógł powstrzymać emocji: „Przechorowałem Małaniukiem, dosłownie wewnętrznie stałem się nim”. Tak jak Szewczenko wyraził w swoim czasie narodowy ból swoimi utworami, które stały się czynnikiem tworzącym naród, tak i Małaniuk wyraził rozpacz i gniew Ukraińca-patrioty, który nie doczekał się własnego państwa i musiał pozostawać na obczyźnie, czy to fizycznej, czy intelektualnej. Carat chciał, ale nie zdołał wyretuszować, ukryć słowa Szewczenki przed narodem, a ZSRR zdołał totalnie odizolować Małaniuka od ukraińskiego rozumu i serca. O tym szczegółowo, na przykładzie własnej cierniowej drogi pojmowania Małaniuka, mówił laureat nagrody jego imienia w nominacji „Proza” Anatolij Zahrawenko. On, który urodził się niemal na sąsiedniej ulicy od rodzinnego domu poety, najpierw słyszał o nim jako o wrogu (znany wiersz Sosiury). I najpierw zapoznawał się nie z jego utworami, a z kadebistowskimi podejrzeniami o najmniejszą możliwość usłyszenia prawdy o tym, kogo uważano za jednego z największych wrogów ZSRR. Czy mogła w takich warunkach dojrzeć ta narodowa kohorta, która zdobyłaby prawdziwą niepodległość naszej Ojczyzny? Oczywiście, nie. I dopiero po dwóch dziesięcioleciach wyszliśmy na te majdany, gdzie, chce się mieć nadzieję, ona ma być zdobyta. Dla tej młodzieży, która będzie kształtować zarówno polityczny, jak i ekonomiczny dyskurs nowej Ukrainy — książka tegorocznego laureata w nominacji „Literaturoznawstwo i publicystyka” Serhija Mychydy „Psychopoetyka ukraińskiego modernu”. W poezji Małaniuka — mnóstwo kluczy do ukraińskiego państwowotwórstwa. Niestety, brzmi ona niezbyt często nawet na takich uroczystościach, jak wręczenie nagrody jego imienia.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn