Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 8strona oryginału ↗

MYKOŁA BUCZKO. OSTATNIA

Слово Просвіти, №09 за 2011 рік

Fragmenty poematu* Już chyba czas. Naprawdę czas się zbierać… Granica ziemskiego i nieziemskiego: ni wierszować, ni malować… ni mówić… Wczoraj krótko, niedługo witali przyjaciele… Dzień urodzin… Nie rozmawiać lekarz radził surowo. Dar — garść słów cierpkich, zasmuconych… Nikogo w pobliżu. Mogę mówić Tylko sam ze sobą — Póki ranek drzwi nie otworzy na tamten świat… Ponad Letą bezdenną… do Boga… Pozostała jedyna ponad nocami noc — ta przestępna noc!… Śpiewa ktoś… I sok kaliny, jak ocet, na moich wargach, żeby nie zemdlał, nie stracił przytomności, nie zginął, przedwcześnie świeczki swojej nie zgasił… nie rozgniewał… Czyjeś dziecko — jak anioł! — nie moje dziecko śpiewa łagodnie o ścieżce i wędrówkach, i o Kupały Iwana-Iwaneczka… W niebie nieskończone korowody — nie tylko w dolinach!… Ognie ognisk bogacą się na radowanie urody, od radości kwiat paproci cieszy się i świeci! I — każdy go znajduje!… Wianki płyną, kołyszą się, z falami zmagają się na giętkiej wodzie na podziw, na upojnej wodzie-źródlanej, Kupałowej wodeczce… Na brzegu-przystani Dniepru mego wielkiego, Sławutycza potężnego: Oksany, Katrusie, Hale — piękności czarnobrewy, karookie królowe!… Łukowato im podmiguje wesoły księżyc!… Gwiazdy — jak korale… O, Panie! Jeden wianek nie utrzymuje się, tonie, w wirze zachłystuje się… Czerwone koło, plecionka czerwona powoli barwę traci, przekwita… Zbyt słabe półtony w głębinach ciemnych rozsiewają się, zlewają się z mułem czarnym-czarnym, — ni śladu, ni… Jak ciężko oddychać! Nie tylko ciało, ale i dusza chłonie, moja dusza samotna… Jeszcze luty luty wszędzie. Jeszcze miasto śpiące rozgrzewa się w snach-widziadłach, a może, i nie widzi, jak ja, tych snów… Całe moje życie cierpliwością zasłania się wołową (jak na rodowodzie napisano!) od chełpliwych pokrak, od krzywd, oskarżeń obcymi i, doprawdy, swoimiż… Swoimi!… Panie! Kartka papieru czystego czeka początku moich wersów, moich myśli — nietknięta, bieleje — też nie odpoczywa… Jak męczyłem się i jak karałem się nad słowem prawdy, umierałem i ożywałem ja, Tylko Wszechwładca wie, ani na chwilę nie zapomina… Jak ciężko oddychać!… Niech szybciej rozwidnia się, świta!… Panie, śpiewa ktoś, śpiewa!… Ech-ech… W moim losie kazamat, kajdany, musztra — także nagroda, wygnanie — też uznanie… Wreszcie, wszędzie odchodzi słońce i onoż przychodzi, o świcie samo wraca… I każde ziarno Bożej przyrody porusza się… Czyż ja chowałem się w lata niepogody?!. …ten — z ludu, inny — z ludem, jeszcze inny — nad ludem, a ja zawsze pozostaję ludem rozpiętym: i nad Dnieprem, i za Uralem w stepie bezkresnym — pośród obcych, w dali żałobnej… Na dole, w pracowni, farba wysycha na płótnie. Ona i tej nocy niespokojnie wabi, czeka mnie, szarego, w nowym dniu… Jak męczy duszność! Pierś rozpoławia bezbożnie, szaleńczo… Panie! Czy winna bólem przejrzała glina, co krzyż trzymała? Winien krzyż, a nie ci, co katowali?!. Z drewna, z wałkowanej gliny w dolinach wyrosną do nieba schludne chaty, — jak dzieci w białych koszulach będą biegać!… Między nimi — Trójjedynego pomoc, Między nimi — krwawa zgoda i wiara braterska, — i jakby nikogo z judowego plemienia — strasznego, ciemnego!… Powietrze wilgotne przy oczach moich zmęczonych brzmi, — nie śmie padać pod nogi… Jemu oczu Wszechwyższy nie podarował. Nie ma on możliwości patrzeć na świecę — i płakać?… Nie warto, nie! Słodkie i słone, i gorzkie łzy przesłaniają jednakowo… Pokrajane dłonie, moje trudne dłonie, jakby wymokłe w lepkim soku psianek, w soku wodnistym. Jakby czas splatać z pasm konopi czy lnu ostatni sznur, ostatni raz u Pana wymodlić przebaczeń — świętych wybaczeń!… …wszechprzeklęty?!. W głębokim trzęsawisku przekleństw, w niemym bezwyjściu?!. Jak ciężko oddychać! Zdaje się, ścian chłodne kamienie zaraz, za chwilę jedną-jedyną rozstąpią się, rozsypią się! I — znów dusza moja kozacka s a m a pustynię przejdzie, nie oszuka nikogo, i s a m a zobaczy w polach szerokich wolność, wolność wolnego ludu!… I mimo wszystko śpiewa ktoś! Śpiewa ojczystą… I — czarna sadza pajęczyny opada popiołem na pomysły grzeszne łukowatych nieustających wrogów. Wtedy powiesili Chrystusa, i dzisiaj nie uciekłby syn Marii!… Tak powoli nieubłagany czas mija tylko w niewoli… Luty — na wskroś. I — nawet pościel pode mną, jak lodowiec kruchy, zgrzyta, rani chłodem. Jakby już nie ja, a łodyga, pobita losem i zapomniana przez cały świat… Ani żony, ani syna, ani pobratymców radosnych… O, Wszechwidzący Panie! Czyż ja nie człowiek, Czyż nigdy nie było i — być nie mogło — mojego ludu ochrzczonego?!. Jak ciężko oddychać! Jakby już nie ja — ciężka kłoda sobie wyprasza choć okruszynę ciepła… Wszedzie luty przewodzi, wściekle depcze, żeby ni źdźbła, ni kwiatuszka, Zdjęcie Ołesia Dmytrenki 10 marca 1861 roku w Petersburgu, nad brzegami zimnej Newy popłynęła w wieczność nieśmiertelna ukraińska dusza Tarasa Szewczenki.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn