Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 10strona oryginału ↗

„LEŚNA PIEŚŃ" ROZLEWA SIĘ PO OBU BRZEGACH DNIEPRU

Слово Просвіти, №09 за 2011 рік

Stanisław SŁOBOŻANSKI, Odessa Już od ponad stulecia fantastyczny obraz Mawki, stworzony przez Lesię Ukrainkę w dramacie-feerii „Leśna pieśń", zachwyca i porusza miłośników literatury pięknej na całym świecie. Nie jest to jedynie poetycki obraz, osnuty ludowymi legendami, lecz także filozoficzne uogólnienie wszystkiego, co piękne. Pierwsze przedstawienie „Leśnej pieśni" odbyło się jesienią 1918 roku w Kijowskim Teatrze Dramatycznym, od tamtego czasu do tego utworu stale sięgają wszystkie sceniczne zespoły Ukrainy. Istnieje też wspaniały film Wiktora Iwczenki oraz opera Witalija Kyrejki, powstałe na motywach „Leśnej pieśni". Balet o tym samym tytule napisał w 1936 roku kompozytor Mychajło Skoruljski, twórca wielu arcydzieł. Jednak jego prapremiera odbyła się dopiero w lutym 1946 roku, po wyzwoleniu Kijowa. Pół wieku temu współautorka libretta, tancerka i choreografka Natalia Skoruljska wystawiła ten balet w Doniecku. A oto teraz, w jubileuszowym roku Lesi, można go ponownie zobaczyć na scenie Donieckiego Akademickiego Teatru Opery i Baletu im. A. Sołowjanenki. Z wielkim zaangażowaniem nad dziełem pracowali choreograf-reżyser i autorka kostiumów — Narodowa Artystka Ukrainy Jewgenija Chasjanowa, dyrygent-reżyser — Wiktor Olejnyk, scenograf — Serhij Spewjakin. W przedstawieniu wraz z zespołem baletowym i orkiestrą wzięli udział także uczniowie szkoły mistrzostwa choreograficznego, którą kieruje artystyczny kierownik te( atru Wadim Pysariew, i nawet artyści zespołu operowego, wykonujący czarowne wiosenne pieśni, napisane przez samą Lesię Ukrainkę. Odchodząc od ustalonych interpretacji baletu M. Skorulskiego, teatr zaproponował oryginalne i współczesne odczytanie utworu, kładąc nacisk na przeciwstawienie wysokich ludzkich cnót chciwości, pysze, zazdrości, zazdrości małżeńskiej, niewierności, okrucieństwu. W finale spektaklu Mawka znów odradza się jako życiodajne źródło piękna, twórczego natchnienia i miłości. Balet jest niezwykle dynamiczny, wszystkie trzy akty wykonywane są jakby na jednym oddechu. Ma bardzo wysokie napięcie dramatyczne. Nie ustępując w mistrzostwie aktorom dramatycznym, wykonawcy partii baletowych, i nie tylko głównych, za pomocą plastyki stworzyli pełnokrwiste obrazy artystyczne. W tym zasługa Wiktorii Dymowskiej (Mawka), Artema Aliifanowa (Łukasz), Swietłany Biednenko (Kylyna), Wołodymyra Fomenki (leśny diabełek). Jak przyznają sami wykonawcy, pracować było im bardzo trudno, ale niezwykle interesująco, szczególnie w aspekcie dramatycznym. Materiał do inscenizacji mieli wdzięczny, gdyż pod względem liczby partii solowych z utworem M. Skorulskiego nie może konkurować żaden balet światowego klasycznego dziedzictwa. Najlepiej zaprezentowała się w nowym spektaklu także orkiestra, która z wielkim zadowoleniem wykonywała dość złożoną i wielobarwną partyturę muzycznego arcydzieła. Jak zauważył dyrygent-postanownik Wiktor Oleinik, muzycy każdej grupy orkiestrowej mieli możliwość w pełni zaprezentować swoje mistrzostwo wykonawcze, gdyż w utworze jest wiele solowych partii skrzypiec, fletu, klarnetu, trąbki. Ta muzyka to źródło pięknych melodii o ukraińskim kolorycie narodowym. Używane są w niej także szkice nutowe, napisane przez samą Lesię Ukrainkę, jej wiosenne pieśni, melodia, która brzmi, gdy Łukasz gra na piszczałce. Bez przesady stwierdzę, że w spektaklu „grają” w unisonie z dramatycznym działaniem także dekoracje, stworzone przez głównego scenografa teatru Siergieja Spiewakina. Przedstawiony na scenie las żyje i oddycha, strzegąc swoich bajkowych mieszkańców. Podobnie jak miłość Mawki, las rozkwita wiosną, a pod koniec lata symbolizuje wygasanie uczuć Łukasza, Jesienna przyroda płacze razem z leśną rusałką, a śnieżna zimowa zamieć grzebie ślady dawnego szczęścia. Zespół inscenizacji starannie przestudiował ogromny folklorystyczny i etnograficzny zasób Wołynia, i te badania bardzo pomogły przy tworzeniu kostiumów, rekwizytów i obrzędowych tańców. Szczegółową analizę tej pracy, być może najlepszej w naszej baletowej trupie, pozostawiam znawcom sztuki. Opierając się na międzynarodowym autorytecie Wadima Pysarjewa, potwierdzam jego słowa, że nowa inscenizacja stanie się swoistą wizytówką nie tylko doniecko­go teatru, ale i całej ukraińskiej sztuki choreograficznej. Z pewnością zostanie pokazana w wielu krajach. Już uzgodniono gościnne występy we Wrocławiu (Polska), gdzie odbędzie się prezentacja kulturalna Stolicy Górników, jako miasta, które przyjmie Euro-2012. Ale najpierw balet zostanie przedstawiony na ziemi Łesi Ukrainki. Gościnny tour „Leśnej pieśni” rozpocznie się w dniu urodzin poetki i dramaturga, 25 lutego, na jej ojczyźnie — w Łucku. Potem spektakl obejrzą mieszkańcy Iwano-Frankiwska i Czerniowiec. Przedstawienia staną się prawdziwie wspólną pracą Zachodu i Wschodu, w której biorą udział tancerze z Doniecka oraz muzycy z Iwano-Frankiwskiej Obwodowej Państwowej Filharmonii. Gościnne występy odbędą się w ramach projektu „Wschód — Zachód” Fundacji Charytatywnej Wadima Pysarjewa „Twórczy Olimp”. Według zastępcy przewodniczącego zarządu fundacji Władysława Dreger, ten program pomoże Wschodowi i Zachodowi kraju zbliżyć się do siebie, skupić się na tym wspólnym i pięknym, co posiadamy — na sztuce. Tak właśnie „Leśna pieśń” popłynie obydwoma brzegami Dniepru.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn