Strona · s. 13strona oryginału ↗
TRZYKROTNA ILUZJA OBRAZÓW OLEHA SZUPLAKA
Слово Просвіти, №16 за 2011 рік
Tetiana BIDZILA, m. Brzeżany, obwód tarnopolski. Utalentowany artysta z Brzeżan na Tarnopolszczyźnie, Oleh Szuplak, stworzył unikalny, jedyny w swoim rodzaju obraz z… potrójną treścią „Nasza duma, nasza pieśń…”. Na pierwszy rzut oka obraz przedstawia tradycyjny ukraiński pejzaż. Na zboczu wzgórza pod suchą wierzbą siedzi stary kobziarz, w oddali rozciąga się staroświecka wieś, doliną między wzgórzami ściele się mgła. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie przebiegła iluzja, w wyniku której stare strzechy i drewniana cerkiew nie ukazałyby nam wizerunku Iwana Franki, a postacie drugoplanowe — Łukasz i Mawka — portretu Łesi Ukrainki. I na tym magia obrazu się nie kończy — wszystkie te zadziwiające iluzje są jedynie fragmentami jednej całości — oblicza naszego genialnego poety, Tarasa Szewczenki. Te trzy wielkie postacie naszych tytanów słowa dopełnia widzialno-niewidzialne podobieństwo Rusałki Dniestrowej (mimowolnie wspomina się sławnego krzewiciela oświaty Markijana Szaszkewycza, którego 200-lecie będziemy obchodzić w tym roku). A wszyscy razem tworzą patetyczny i wielki symbol ducha ukraińskiego narodu. Mistyka obrazu jest tak potężna, że warto choć raz uważnie się w niego wpatrzyć — a pozostanie w pamięci na zawsze. — Obrazy z podwójną treścią — mówi autor — nie są czymś absolutnie nowym. W sieci internetowej można odnaleźć kilkadziesiąt takich dzieł. Ale oryginalnych schematów, według których zostały stworzone, jest jeszcze mniej. A prace, które oprócz samej iluzji niosłyby w sobie jeszcze ładunek znaczeniowy, odpowiedni do przedstawianego tematu, a także miałyby mniej więcej przyzwoity poziom artystyczny, można policzyć na palcach. Klasykiem tego gatunku przyjęło się uważać Salvadora Dalego. Genialny Salvador dość często wykorzystywał podobne techniki w swoich obrazach z podwójną treścią. Ale ja spróbowałem, wybaczcie za jeszcze jeden kalambur, pójść dalej niż Dali — uśmiecha się artysta — stworzyłem obraz z potrójną treścią. Tylko w jednej swojej pracy „Twarz śmierci” Salvador Dali próbował wcielić ten zabieg. Ale tam zastosowano dość prosty schemat — powtórzenie jednego i tego samego obiektu (czaszki). W moim obrazie wszystkie składowe są różne, nie ma powtórzeń. Dlatego, jeśli ktoś przedstawi mi pracę, w której zastosowano taki sam zabieg jak u mnie (trzykrotna iluzja), z radością podaruję mu swój obraz. — Panie Ołehu, jak długo pracował Pan nad tą pracą? — pytam artystę. — Właściwie nad samym obrazem „Nasza duma, nasza pieśń…” pracowałem niedługo, ale materiały do niego zbierałem 20 lat. Obraz złożony jest z moich wcześniejszych prac. Pierwszy obraz z podwójną treścią — „Portret Szewczenki” — stworzyłem w 1991 roku. On stał się podstawą. Mam całą serię takich obrazów. Niektóre można zobaczyć na mojej stronie w internecie (arts.in.ua/artists/MrOlik/f/9129). W tych pracach dla mnie ważne jest osiągnięcie granicznej jasności i pełnowartościowości obu „treści” zarówno pod względem logiki, jak i formy przedstawienia. Na przykład nie korzystam z metody, którą stosował słynny Giuseppe Arcimboldo i jego naśladowcy — oni tworzą portrety, gromadząc stosy różnych przedmiotów, owoców, owoców morza itp. Uważam, że im prostsza formuła iluzji, tym jest ona czystsza i bardziej unikalna. Jak w matematyce czy chemii. Dlatego staram się unikać wydumanych detali, aby obraz odbierany był naturalnie, niezależnie od zawartego w nim podtekstu. Również dla mnie ważne jest zastosowanie własnych, unikalnych schematów i technik, które nie były wykorzystywane przez nikogo wcześniej. Jeśli zaś oprócz treści w pracę udaje się wnieść trochę dobrego humoru — wtedy szczególnie się cieszę. — Czy trudno tworzyć takie oryginalne, nieprzewidywalne obrazy-kalambury? — W ogóle, przyznam szczerze, rzadko sięgam po ten gatunek. Głównie pracuję w nurcie postmodernistycznym, a to abstrakcje, kompozycje symboliczne. Czasami wracam do tradycyjnego realistycznego pejzażu. A pomysły obrazów z podwójną treścią przychodzą od czasu do czasu same z siebie, jakby z zewnątrz, czy może odwrotnie — z głębi podświadomości. Mnie pozostaje tylko je zmaterializować. Takich rzeczy nie można zaplanować z wyprzedzeniem, dlatego nie próbuję tego robić. Moją stałą potrzebą jest pracować twórczo, a twórczość, jak wiadomo, jest nieprzewidywalna. „Lekcja szczerości, którą natura daje malarzowi” — twierdzi artysta i napełnia swoje dzieła słońcem, światłem, ciepłem ludzkich relacji. Świadczą o tym obrazy „Przyjaciele”, „Podwórko zakarpackie”, „Etiuda ze stogiem”. Dla Wołodymyra Hurina (pracownia profesora O. Łopuchowa) etiuda jest takim samym świętym obrzędem, jak modlitwa „Ojcze nasz”. Jego dzieła przyciągają swoją romantycznością, w której grają srebrzyste migotania, podkreślając piękno drzew, plastykę dachów wiejskich domów. W jakimś zadziwiającym rytmie cymbałów i trembit drżą korony drzew, poruszają się chmury, prześwitują ścieżki… Tam nie ma nic drugorzędnego. Warto zatrzymać się przy etiudach, pełnych szczególnego temperamentu: „Dzwonnica karpacka”, „Sad jabłoniowy” lub „Motywy karpackie”. W słowie powitalnym ludowy artysta Ukrainy, znany malarz Wasyl Hurin, życzył umiejętności odczucia złotego środka w procesie tworzenia płótna malarskiego. Bo zrozumieć ukończenie obrazu jest dość trudno. Można zgubić pierwsze, i z reguły silne wrażenie… A znalezienie granicy — to już zależy od talentu i profesjonalizmu. Wiosnę trzeba poczuć i trafnie odtworzyć swoje uczucia życiodajnymi kolorami…. Odwiedźcie galerię „Impresja” na Andrijewskim Uzwozie, w pomieszczeniu muzeum-pracowni Iwana Kawaleridzego, i przekonajcie się, jak szczerze i otwarcie artyści odkryli swoje dusze i serca, darując nam harmonię wiosennego przebudzenia.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
