Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

WIELKANOCNA RADOŚĆ MUSI BYĆ PODKREŚLONA

Слово Просвіти, №16 за 2011 рік

W przeddzień Wielkanocy mamy dobre kłopoty — sprzątać, piec, gotować. Przewidujący sprzedawcy już na kilka tygodni, a nawet miesiąc wcześniej zaczynają handlować wielkanocnymi ozdobami — wśród jaskrawych towarów aż oczy się rozbiegają. Czy wszystkie ozdoby niosą duchowość? O tym rozmawialiśmy z proboszczem cerkwi pod wezwaniem Opieki Matki Bożej, ojcem Wołodymyrem CZERPAKIEM. Opowiedział on również, jak godnie przywitać Wielkanoc, jasny tydzień poświąteczny oraz niedzielę przewodnią. — Władyko Wołodymyrze, mówi się, że Wielkanoc to symbol corocznej możliwości rozpoczęcia nowego życia. Z jakim nastawieniem należy świętować? — Z niezwykłym optymizmem, bo Wielkanoc to zwycięstwo życia nad śmiercią, zwycięstwo Pana naszego nad wszystkimi piekielnymi siłami, to świadectwo tego, że człowiek stworzony jest wiecznym i powołany do wieczności, do sprawiedliwego życia, a śmierć nie ma nad nim władzy. Wielkanoc to największe święto, które ludzie świętują radośnie. I ta paschalna radość musi być podkreślona. Nawet przyroda budzi się na Wielkanoc, zauważamy w niej coś niezwykłego. Ludzie zupełnie niewierzący, dalecy od cerkwi, również czują, że w noc paschalną dzieje się coś niepowtarzalnego: jednemu wydaje się, że razem z procesją śpiewają słowiki i wiatr cichnie, drugiemu — że niby znajduje się w niebiosach i słyszy anielski śpiew, trzeci odczuwa jakiś wewnętrzny przypływ i po prostu radość, czwartemu — słońce gra tęczą, gdy wschodzi. Dzieje się tak dlatego, że nawet u niewierzących dusza jest chrześcijańska i odczuwają oni radość, łaskę, obecność Bożą, obecność anielską. Łaska Boża działa na ludzi różnie i pokazuje, że to święto świąt, jak śpiewa cerkiew — triumf triumfów, a to oznacza, że człowiek jest niepowtarzalnym stworzeniem Bożym, powołanym do wieczności i świętości. — Czy Cerkiew daje rady, jak ubierać się na Wielkanoc? — Takich przepisów nie ma. Ale istnieje ogólnochrześcijańska etyka i ogólnochrześcijańska moralność. Uważa się, że do świątyni na Wielkanoc trzeba iść czystym i oczyszczonym. Należy zakładać wszystko nowe, schludne, aby ubiór odpowiadał uroczystości święta. Dlatego jeśli ktoś chciał założyć na siebie coś niestosownego, to lud od razu go upominał i zawstydzał. Przypominam sobie lata 50., kiedy chodziłem do szkoły: wtedy komuniści nie pozwalali obchodzić świąt religijnych, zburzyli, pozamykali świątynie i w centralnej Ukrainie tylko w centrach rejonowych były cerkwie. I chociaż panowała straszna bieda, dzieci przychodziły do szkoły podniosłe, wszyscy zakładali coś nowego, wszyscy byli czyści i umyci, przynosili kraszanki. Potem nauczycieli ganiono za to, że nie prowadzą należytego ateistycznego wychowania dzieci. Pan rozprzestrzenia swoją łaskę i swoje błogosławieństwo na wszystkich i nawet w tamtych czasach, kiedy trwały prześladowania religijne, czuło się wielkanocny nastrój. — Obecnie wielu chce pościć. Jednak często zapominają, że Wielki Post to nie tylko dieta. — Cerkiew błogosławi post, tradycja dotycząca go jest dość autorytatywna. Cerkiew błogosławi nawet te wysiłki, które niewierząca ludność podejmuje w celu oczyszczenia organizmu. Ale Cerkiew zawsze podkreśla, że sam post dla oczyszczenia i zdrowia to dobrze, ale kiedy nie ma on duchowego i modlitewnego oparcia, to jest to tylko zwykłe oczyszczenie organizmu. A kiedy człowiek pości z modlitwą, chodzi do świątyni Bożej, spowiada się i przyjmuje komunię, stara się być ucerkiewnionym, to ten post jest o wiele bardziej pożyteczny. Pan widzi nasze starania, by zrobić krok ku Niemu i On nam pomaga. — Na Wielkanoc świąteczny stół ugina się od jadła. Często ludzie są nienasyceni w spożywaniu świątecznych potraw. Jak nie zamienić wielkiego święta w wielkie obżarstwo? — Czasami słyszę zarzuty od lekarzy, którzy mówią, że nie popierają postu, bo ludzie poszczą, poszczą, a kiedy przychodzi zezwolenie, to dochodzi do zaostrzenia różnych chorób żołądka. To oznacza, że ludzie źle się odżywiają. Każdy ma swoje własne zabezpieczenie, każdy się kontroluje. Człowiek zna swoją miarę, nie może zjeść wszystkiego po kolei i dużo, bo organizm po prostu nie przyjmie. Swego czasu zauważyłem, że ludzie przychodzą po nabożeństwie do domu, stawiają na stole poświęcone paschy, mięso, jajka, budzą się dzieci, wszyscy zaczynają śniadanie wielkanocne i chociaż na stole jest wszystkiego dużo, to nie ma gorących dań. Pamiętam z dzieciństwa, że na Wielkanoc zawsze chciało mi się czegoś gorącego, mówiłem, że chcę jeść. A babcia odpowiadała mi: „Co ty? Na Wielkanoc jeść? Przecież tu pełno jedzenia! Kto gotuje na Wielkanoc? Nikt nie gotuje. Jedz to, co jest”. Czyli całe to danie, które było na stole, było uzgodnione z pracą żołądka i ludzie nie przejadali się. — Obecnie jest bardzo dużo wielkanocnego towaru — sprzedają pisanki, ozdoby na paschy, naklejki na jajka itp. Wiele jest rzeczy pięknych i jaskrawych. Nie zawsze jednak gustowne są naklejki na jajka z wizerunkami świętych ikon. — To jest profanacja, Cerkiew odnosi się do tego jednoznacznie negatywnie. Ja również. Pisanka jest piękna, kraszanka jest piękna. Obecnie często na jajka nakleja się obrazy Matki Bożej, Zmartwychwstałego Zbawiciela i potem to trafia do śmieci, do kontenerów. Tak samo negatywnie odnoszę się do naklejek na winie z wizerunkami świątyń, Zbawiciela lub krzyża. Często do butelek przyczepiają małe metalowe krzyżyki. Znowuż — wino wypijają, a butelki wyrzucają. Na takie lekceważące podejście do świętości Cerkiew Prawosławna z czasem powie: „Nie godzi się”. W szczególności usłyszałem, że władyka Mychajło z wołyńskiej eparchii UCP KP jednoznacznie powiedział, że Cerkiew takiego czegoś nie błogosławi. — Jak należy spędzać niedzielę przewodnią? — Wszyscy się radują i witają nawzajem. W różnych regionach są różne tradycje. Na Galicji i Zakarpaciu jest lany poniedziałek, kiedy mężczyźni, składając życzenia wielkanocne, polewają kobiety perfumami. To piękny, pobożny zwyczaj, chociaż Cerkiew nie wyraziła swojej opinii na ten temat. W niedzielę przewodnią trzeba zachowywać się godnie, nie zamieniać przewodów w pijaństwo. Ileż to razy podczas mojej działalności duszpasterskiej bywałem na przewodach i zobaczyłem, że u krewnych w tym dniu nie ma rozpaczy, fatalizmu, wszyscy są radośni i podniesieni. Przewody są przykładem tego, że śmierci u nas nie ma. Jak marynarkę z siebie zdejmujesz, tak i śmierć. Pamiętam, jak w dzieciństwie odbywały się przewody we wsi: ksiądz robił obchód wokół wszystkich mogił, ludzie przy cmentarzu rozkładali płótna, ręczniki, zaczynała się wspólna uczta. To ukraiński zwyczaj, w którym nie widzę nic złego, przecież to wspólne wspominanie zmarłych. Potem w latach 70. zaczęto wykorzeniać ten zwyczaj — w cerkwi moskiewskiej nie jest to przyjęte, zaczęła się religijna mieszanina. Zburzyć dom duchowy jest dość łatwo, a zbudować bardzo ciężko. — Władyko Wołodymyrze, czego życzy Pan czytelnikom „Słowa Proświty” w przeddzień Wielkanocy? — Życzę szczerej wiary w to, że Chrystus przyszedł na ziemię i nas uratował od śmierci, wyzwolił od przekleństwa grzechu. Życzę zdrowia, miłości, wzajemnego szacunku i zrozumienia tego, że szczęścia bez Chrystusa nie ma, prawdziwe szczęście jest tylko w Zmartwychwstałym Jezusie Chrystusie. Rozmawiała Natalia ANTONIUK

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn