Strona · s. 15strona oryginału ↗
W objęciach totalitaryzmu
Слово Просвіти, №16 за 2014 рік
Na mikroscenie Kijowskiej Akademickiej Pracowni Sztuki Teatralnej „Suzirja” młody reżyser i aktor Taras Benyuk wystawił sztukę irlandzkiego dramaturga Martina McDonagha „Człowiek-poduszka”.
Eduard OWCZARENKO
«Człowiek-poduszka» — przedstawienie o pisarzu Katuriane, którego policjanci podejrzewają o straszliwe morderstwa dzieci, ponieważ obrazy zbrodni w pełni pokrywają się z motywami jego opowiadań. Policjanci nawet nie kwestionują, że to dzieło jego rąk, i dlatego ich celem jest wymuszenie szczerego przyznania się do winy. Aktorom Pawłowi Kilnyckiemu, który gra rolę Katuriana, a także Tarasowi Benjukowi (detektyw Tupolskyj) i Kostiantynowi Dobrowolskiemu (policjant Ariel) już od pierwszych minut udaje się naturalnie wejść w swoje role. Wykonawcy mistrzowsko przenoszą widzów do „pokoju przesłuchań”. Efekt obecności pomaga osiągnąć specyficzna mikroscena teatru, położona w półpiwnicznym pomieszczeniu. I jeśli detektyw Tupolskyj zmusza podejrzanego do ciągłego tłumaczenia się, to policjant Ariel bardziej przypomina bezduszną maszynę tortur niż zwykłego człowieka. Od tych dwóch tak zwanych sług Temidy bije nieukryta agresja i obojętność wobec zwykłego człowieka, którego winy są dla nich absolutnie pewne. A łagodny głos i prawdziwe słowa Katuriana przekonująco świadczą o tym, że jest to tylko inteligentny pisarz, którego nie sposób wyobrazić sobie w roli maniaka, odbierającego życie dzieciom. Oprócz detektywa Taras Benjuk gra umysłowo niepełnosprawnego brata pisarza, Michała. To on stał się autorem krwawych morderstw, których fabuły zaczerpnął z opowiadań Katuriana. Lecz zbrodni dokonywał nie umyślnie: zaburzenia psychiczne, powstałe wskutek okrutnego traktowania go przez rodziców w dzieciństwie, zacierają w jego świadomości rozumienie tego, co robi. W epizodzie, gdzie brat oskarża Michała o niezwykłe okrucieństwo wobec dzieci, ten naprawdę płacze. Akcja spektaklu rozgrywa się w państwie totalitarnym, gdzie prawo opiera się nie na wartościach ludzkich, a na absolutnie przeciwnych im rzeczach… Cywilizowane społeczeństwo różni się od bandy zbójców tym, że ma nie tylko prawo, ale i sprawiedliwość. Przedstawienie „Człowiek-poduszka” to ten spektakl, po którym długo pozostaje się pod silnym wrażeniem. Lecz gdy pierwsze wrażenie mija, zaczyna się uświadamiać, jak ważne jest zachowanie w swoim sercu miłości do pokoju, ludzi, życia. Ta inscenizacja być może stanie się przestrogą przynajmniej dla części tych, którzy dążą do powrotu w epokę sowiecką.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
