Strona · s. 10strona oryginału ↗
SPOŁECZEŃSTWO I MY
Слово Просвіти, №18 за 2007 рік
Wołodymyr WOJTENKO, profesor HYBRYDA AFRYKI I EUROPY Na mapach, zaczerpniętych z 8. wydania „Atlasu medyczno-demograficznego Ukrainy” (wydanie realizowane jest pod moją redakcją), mowa o wskaźniku, którego nie poruszaliśmy w poprzednich publikacjach: średni wiek obecnej populacji. Jeśli mieszkacie, powiedzmy, w Kijowie i wychodząc na ulicę, zapytacie o wiek każdego, kogo spotkacie (od niemowląt w wózkach po ich babcie czy dziadków); jeśli weźmiecie pod uwagę, że najmłodsi i najstarsi częściej siedzą w domu niż ludzie w młodym i średnim wieku; jeśli nie zapomnicie o tych, którzy są w szpitalach, koszarach i za kratami — jednym słowem, jeśli obliczycie średni wiek wszystkich kijowian, to okaże się: dla mężczyzn wynosi on 36,2, a dla kobiet — 40 lat. Zrozumiałe, że Państwowy Komitet Statystyki nie chodzi z ołówkiem, lecz opiera się na materiałach oficjalnej rejestracji ludności. W różnych regionach średni wiek mężczyzn waha się od 34 lat (Zakarpacie) do 39 lat (obwód czernihowski), a kobiet — od 37,6 do 45,4 lat (w tych samych regionach). Na tle tych wahań (bardzo dużych według kryteriów demograficznych) niezmienna pozostaje jedna prawidłowość: „obecni” (żywi) mężczyźni wszędzie są młodsi od kobiet. Taki sam obraz obserwowaliśmy, gdy mówiliśmy o średniej długości życia — co nie dziwi: oba wskaźniki, każdy na swój sposób, odzwierciedlają demograficzne realia regionów. Jeśli średni wiek ludzi, z którymi każdemu z nas przychodzi w ten czy inny sposób mieć do czynienia, oscyluje wokół 40 lat, to czy jest to dobrze, czy źle? Czy lepiej byłoby mieć ten wskaźnik na poziomie 30 czy 50 lat? Jednoznacznej odpowiedzi być nie może. W krajach o wysokiej dzietności i wysokiej śmiertelności (typowa sytuacja „przed progiem cywilizacji” — Azja Południowo-Wschodnia, Afryka) widzimy wielu najmłodszych, małych i młodych, ale nie ma się z czego cieszyć, bo większość z nich jest skazana na wczesną śmierć z powodu infekcji i głodu. Społeczeństwo wydaje przedostatnie lub nawet ostatnie zasoby, aby karmić, ubierać i uczyć nowe i kolejne pokolenia tych, którzy się urodzili, i (przez ich wczesną śmierć bez żadnego „odzysku”) w sensie dosłownym i przenośnym zakopuje te środki w ziemię. Prawda, sytuacja jest tak stała i zwyczajna, że — mówiąc obrazowo — wszyscy tańczą i śpiewają, a klimat psychologiczny w społeczeństwie można charakteryzować, między innymi,
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
