Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

Jubileuszowa Honczariada

Слово Просвіти, №18 за 2018 рік

Lesia STEPOWYCZKA, Dniepr Święto, o którym tak długo dyskutowali w różnych gabinetach pisarze i urzędnicy, nauczyciele i metodycy, studenci i artyści, komisje i komitety organizacyjne, odbyło się. Uroczystości świąteczne z okazji 100-lecia Olesia Honczara szczęśliwie zbiegły się z nadejściem ciepła, a co za tym idzie, z prawdziwą wiosną. Opowiem o tych lokalizacjach, w których udało mi się osobiście przebywać. Kijów Uhonorowanie jubilata rozpoczęło się, jak przystało, w głównej uczelni kraju. 3 kwietnia o godz. 10.00 w Instytucie Filologii KNU im. T. H. Szewczenki uroczyście otwarto przekonująco wyposażony gabinet-muzeum Olesia Honczara, o czym informowała gazeta „Słowo Proświty”. O godz. 15.00 w Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy odbył się wieczór literacko-muzyczny, na którym prof. KNU M. Najenko zaprezentował swoją nową książkę „Oles Honczar i zagranica” (Kijów, 2018). Przypomnijmy, że utwory ukraińskiego artysty zostały przetłumaczone na 67 języków świata. Obecni studenci, nauczyciele, bibliotekarze, pisarze, naukowcy mieli okazję podziwiać portret O. Honczara autorstwa artysty-szestdziesiatnika W. Zareckiego oraz wysłuchać wystąpień akademika M. Żułynskiego, prof. S. Kiarala oraz autorki tych słów, a także ludowych ukraińskich pieśni w wykonaniu profesjonalnych artystów. 4 kwietnia o godz. 12.00 w murach NSPU odbyło się seminarium bibliotekarzy, poświęcone twórczości i życiu Olesia Honczara, które poprowadził W. Folwaroczny. Zreferował on rolę postaci jubilata w ukraińskim i światowym procesie literackim. Obecni wysłuchali fragmentów nowej książki znanego honczaroznawcy W. Ablicowa „Oles Honczar: iluzja i rzeczywistość” (Kijów: Instytut Uzdolnionego Dziecka NAPN Ukrainy, 2018). Wygłosiłam referat poświęcony poezji frontowej gwardii starszego sierżanta O. Honczara. O godz. 14.00 w NSPU odbyło się 21. wręczenie niemiecko-ukraińskiej nagrody im. Olesia Honczara młodym ukraińskim autorom. Z tą misją przybyli z Niemiec założyciele nagrody, dramatopisarka filmowa Tetiana Kusztewska z mężem, kulturoznawcą i mecenasem Dieterem Karenbergiem. Artystycznie poprowadził wydarzenie stały członek jury, poeta Petro Perebyjnis. Do wydarzenia dołączyła Wałentyna Honczar z dziećmi i wnukami. Nasze laureatki, dziewczęta z różnych zakątków kraju, piękności i mądre głowy, otrzymały dyplomy i koperty z nagrodą pieniężną. Powitałam mecenasów po niemiecku i przeczytałam Goethego w oryginale, gratulując młodym, za co otrzymałam trzy goździki od sympatycznego prawnuka Olesia Honczara, Demiana. Dniepr 3 kwietnia o godz. 10.00 studenci i wykładowcy Dnieprzańskiego Narodowego Uniwersytetu im. O. Honczara odwiedzili muzeum-chatę przy ul. Klubnej 25, gdzie mieszkał i pisał swoje utwory młody O. Honczar, czytali jego wiersze i złożyli kwiaty pod popiersiem O. Honczara. O godz. 14.00 odbyło się uroczyste posiedzenie Rady Naukowej Dnieprzańskiego Narodowego Uniwersytetu im. Olesia Honczara, poświęcone 100-leciu od dnia urodzin klasyka literatury ukraińskiej, sławnego absolwenta alma mater. Znamienne, że Oles Honczar i jego rodzinny uniwersytet są rówieśnikami i że we wrześniu br. DNU również świętuje swój 100-letni jubileusz (rektor — akademik NAN Ukrainy, prof. M. W. Polakow). 4 kwietnia odbyły się Czytania Honczarowskie na temat „Oles Honczar i Naddnieprze — twórczy dialog” w Świetlicy Honczarowskiej głównego gmachu DNU im. O. Honczara. Na jubileusz wydano luksusową książkę prezentową „Strony historii. Oles Honczar” (opracowanie: Iryna Popowa, Natalja Olijnyk, Tetiana Kedycz, Alona Taranenko). 5 kwietnia w Centrum Kultury Języka Ukraińskiego NTU „Politechnika Dnieprzańska” (rektor — akademik NAN Ukrainy, prof. H. H. Piwniak) odbyły się Międzynarodowe międzyuczelniane jubileuszowe Czytania Honczarowskie na temat „Różne nasze języki – uczucie jedno”, w których wzięli udział studenci czterech uczelni Dniepru. Przybyli oni do nas na naukę z Chin, Nigerii, Turkmenistanu, Zimbabwe, Gwinei, Angoli, Maroka, Palestyny, Uzbekistanu, Mongolii, Demokratycznej Republiki Konga. W różnych językach Azji i Afryki czytali fragmenty „Soboru” i „Sztandaronośców”, deklamowali poezję frontową Honczara, wyznawali mu swój wysoki szacunek, śpiewali na cześć jubilata swoje pieśni ludowe. A na ekranie można było obejrzeć kadry z pobytu O. Honczara w Chinach i innych krajach. Moderatorką wydarzenia była docent Wałentyna Łucenko, która wykłada studentom-obcokrajowcom język ukraiński. 6 kwietnia święto uhonorowania wielkiego rodaka trwało w Centrum Kultury Języka Ukraińskiego NTU „Politechnika Dnieprzańska” im. O. Honczara, gdzie odbyły się XXV Ogólnoukraińskie Czytania Honczarowskie z udziałem studentów „Politechniki Dnieprzańskiej” oraz Połtawskiego Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. W. H. Korolenki, które zakończyły się koncertem i tradycyjnym podlewaniem Wierzby Honczarowskiej na uniwersyteckim podwórzu. Gruntowną wystawę jubileuszową na 100-lecie koryfeusza literatury przygotowali dla mieszkańców pracownicy naukowi muzeum „Literackie Naddnieprze” (kierownik — Ołena Aliwancewa). 12—13 kwietnia w Pałacu Studentów trwała praca VII Ogólnoukraińskiej konferencji naukowej „Świat Olesia Honczara i Oles Honczar w świecie”, której współorganizatorami są Instytut Literatury im. T. Szewczenki NAN Ukrainy oraz katedra literatury ukraińskiej DNU im. O. Honczara. Na konferencji wystąpili z ciekawymi referatami naukowymi dyrektor Instytutu akademik M. Żułynski, prof. M. Najenko, pisarz-honczaroznawca W. Ablicow, prof. O. Rarycki (Kamieniec Podolski), a także naukowcy z Równego, Krzywego Rogu, Zaporoża i in. Odbyła się jasna premiera przedstawienia teatralnego na podstawie powieści „Człowiek i broń” studenckiego teatru „Echo”, która wywołała łzy i zachwyt publiczności. Reżyser-inscenizator Ołeksandra Honiuk. 19 kwietnia miejscowi krajoznawcy zebrali się na posiedzenie klubu krajoznawczego „Ridnokraj”, działającego przy Dnieprzańskiej Obwodowej Bibliotece Naukowo-Technicznej im. Równych Apostołom Cyryla i Metodego, aby wysłuchać referatu na temat: „Strażnik Soboru: 100 lat Olesia Honczara”. Główny referent — st. pracownik naukowy muzeum „Literackie Naddnieprze” Switłana Martynowa. Uczestnicy wieczoru jubileuszowego w Narodowym Muzeum Literatury. W centrum — akademik M. Żułynski Kijów „Ścieżkami Olesia Honczara” — właśnie tak nazwano 90-minutowy film, który niedawno ujrzał światło dzienne. Kiedy reżyser Wałerij Stepanyan-Hryhorenko po raz pierwszy przybył do Dniepru i rozpoczął zdjęcia, nikt nie wierzył, że ten film będzie mógł narodzić się w trzy miesiące. I oto 12 kwietnia 2018 roku wydarzyło się niebanalne wydarzenie artystyczne! W Kijowskim Miejskim Pałacu Weteranów podczas uroczystego wieczoru, poświęconego 100-leciu od dnia urodzin wybitnego ukraińskiego pisarza Olesia Honczara, odbył się premierowy pokaz filmu. W sali zebrali się znani pisarze W. Żenczenko, W. Melnyk, artyści teatru i kina, wśród których Tamara Jacenko, S. Trymbacz, uczeni, pracownicy Kijowskiej Obwodowej Biblioteki dla Młodzieży. Słowo wstępne do zaproszonych gości wygłosił szef Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy Mychajło Sydorżewski, przy wsparciu którego powstawał film. Wręczył on twórcom filmu medale — najwyższe odznaczenia NZPU. Utalentowany ukraiński reżyser Wałerij Stepanyan-Hryhorenko stworzył w rekordowo krótkim czasie film, pracując po dwadzieścia godzin na dobę, uparcie, niestrudzenie, z determinacją. A wszystko zaczęło się od jego gorącego pragnienia, by przejść wszystkie kroki śladem urodzonego w 1918 roku małego chłopca Olesia, któremu pisane było bronić swój kraj na froncie i rozsławić go bojowymi czynami oraz monumentalnymi epickimi płótnami — powieściami. W minimalnie krótkim czasie nakręcono dziesiątki kilometrów taśmy — Łomiwka, Dniepr (tutaj reżyser przebywał dwukrotnie), Charków, Połtawa, Kobelaky, Sucha i, oczywiście, Kijów. Tak powstał dokumentalny dwuczęściowy film „Ścieżkami Olesia Honczara”. W filmie znajduje się wzruszająca scena, w której wdowa po pisarzu Wałentyna Honczar, córka Ludmyła i wnuczka Łesia składają kwiaty pod pomnikiem Olesia Honczara w Kijowie. Były one obecne na prezentacji filmu. W obrazie przedstawiono szerokie malownicze panoramy Dniepru i stepu, budynki szkół i uczelni, w których uczył się pisarz, w szczególności Dnieprowski Narodowy Uniwersytet im. O. Honczara oraz Charkowski Narodowy Uniwersytet im. W. Karazina. Rozmowy z ludźmi, którzy znali lub nie znali Olesia Honczara, w szczególności obszerne wywiady udzielili akademicy NAN Ukrainy rektor NTU „Dnieprowska Politechnika” prof. H. H. Piwniak oraz rektor DNU im. O. Honczara prof. M. W. Polakow. Artystka Natalja Mkrtczjan podarowała Wałentynie Danyliwnie portret Olesia Honczara, na którym jest on bardzo podobny do Ormianina, a nawet trochę do konkretnego Ormianina, samego Stepanyana. I nie tylko mnie jednej tak się wydawało. Najwyraźniej takim zobaczyła pisarza zakochana w nim artystka. I to jest wspaniałe. A reżyser W. Stepanyan w przeddzień otrzymał już na festiwalu filmowym „Złote Kurczę” złotą statuetkę, pierwsze miejsce w nominacji „Film dokumentalny”. 17 kwietnia w Kijowskim Domu Kina odbył się pokaz filmów na podstawie utworów Olesia Honczara, wśród których demonstrowano także nowy film reżysera W. Stepanyana „Ścieżkami Olesia Honczara”. Reżyserowi pogratulowała ludowa artystka Ukrainy Rajisa Nedaškiwska. W. Stepanyan został zaproszony z filmem na Międzynarodowy Festiwal Filmowy, który odbędzie się jesienią w Bułgarii. Połtawa 18 kwietnia sztafetę jubileuszowej Honczariady przejęła przytulna Połtawa. O godzinie 11.00 rozpoczęła swoją pracę na bazie Połtawskiego Narodowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. W. H. Korolenki Międzynarodowa konferencja naukowo-praktyczna „Fenomen Olesia Honczara w duchowej przestrzeni ukraińskości”. Konferencja stała się prawdziwą intelektualną fiestą, na której wybrzmiały referaty naukowe koryfeuszy, doktorów literaturoznawstwa — profesorów J. Kowaliwa, M. Najenka, Hałyny Rajbediuk, M. Stepanenki, M. Humennego, Hanny Tokmań, S. Kirala, O. Neżywoho, Switłany Żyły, Tetiany Bykowej, docentów Wiry Mełeszko, Hanny Radźko, Niny Osmak i in. Bez wątpienia dały one potężny impuls do przemyśleń, nowych dalszych badań twórczości Honczara. Honczarowskie święto na Połtawszczyźnie było ciche, nieurzędowe, niegłośne, przytulne i prawdziwie ukraińskie, niezawodne, a zarazem monumentalne, potężne, energetyczne. Wszystko było bez zarzutu — od początku do końca. Demokratyczność, a zarazem akademizm, życzliwość, kreatywna atmosfera panowały tutaj. Słońce i deszcz, dyskusje i żarty, śpiewy, przeglądy muzeów, pomników i nieustanna rozmowa o twórczości Olesia Honczara, wielkiego Ukraińca, który zjednoczył wszystkich w dążeniu do pracy dla Ukrainy — Uczestnicy Międzynarodowej Konferencji Honczarowskiej w „Dnieprowskiej Politechnice”. Dniepr, 5 kwietnia 2018

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn